Poparcie akcji w internecie zmniejsza jej wsparcie w realu

Czy podpisałeś kiedyś petycje w internecie? Polubiłeś stronę, która wspierała jakąś akcję społeczną? Według psychologów Sandy Schumann i Olivera Kleina, ta czynność jest przejawem lenistwa (zwana slacktywizmem od angielskiego terminu slack oznaczającego obiboka) i paradoksalnie zmniejsza prawdopodobieństwo, że zgodzisz się na wsparcie tej akcji poza internetem.

W artykule empirycznym, nagrodzonym przez European Association for Social Psychology, Schumann i Klein zadali sobie pytanie: „jakie są konsekwencje wspierania akcji społecznych w Internecie?”. Dotychczasowa literatura wskazywała na dwie sprzeczne konkluzje. Jedną z nich jest wyjaśnienie w kategoriach techniki wywierania wpływu tzw. „stopy w drzwiach” – zgodnie z tą tezą, jeśli chcesz, żeby ktoś spełnił dużą prośbę (udział w pikiecie na mieście), poproś go najpierw o małą prośbę (polub naszą stronę). Zatem prośba o wsparcie akcji w Internecie (mała prośba) powinna doprowadzić do zwiększenia szans na uczestnictwo w akcji offline (duża prośba). Z drugiej strony, lenistwo (slacktywizm) mogłoby prowadzić do aktywności, która spełnia jedynie funkcje wzbudzania samozadowolenia osoby deklarującej udział w przedsięwzięciu, jednocześnie zmniejszając udział w wydarzeniu offline.

Aby sprawdzić, które z wyjaśnień jest prawdziwe badacze zaprosili studentów do udziału w eksperymencie. Badani zostali przydzieleni do jednej z dwóch grup: slacktywizmu (grupa, która została poproszona o napisanie internetowego komentarza wspierającego działania grupy) i grupa kontrolna (która nie była proszona o taki komentarz). Gdy następnie obie grupy zostały zapytane o ocenę szansy uczestnictwa w dyskusji panelowej, osoby w grupie kontrolnej chętniej zgodziły się na ta propozycje, niż osoby z grupy slacktywistów. Późniejsze analizy modelów regresyjnych wykazały, że osoby które napisały komentarz wspierające działania grupy, czuły się bardziej odpowiedzialne by działać w sposób korzystny dla interesów grupy. W drugim badaniu te konkluzje zostały potwierdzone. Okazało się, że podpisanie ankiety online było uważane jako wystarczający akt wsparcia grupy. W ostatniej fazie badań, psycholodzy potwierdzili eksperymentalnie, że ocena slacktywizmu przez innych członków grupy jako wartościowego, przyczyniła się do spostrzegania obu form (online i offline) jako równie ważnego rodzaju aktywności.

O czym to świadczy?

Po pierwsze, rozwój technologii ma wpływ na nasze zachowania w grupie. Pomimo że petycje internetowe powstają aby mobilizować ludzi do działania, niniejsze ustalenia sugerują, iż rozpowszechnianie akcji w internecie może mieć odwrotne skutki. Po drugie, slacktywizm stał się częścią tego, jak wyrażamy się w grupie społecznej. Czynności takie jak podpisywanie petycji online czy napisanie wspierającego komentarza pełnią ważne funkcje autoprezentacyjne i sprawiają, że czujemy się zasłużonymi członkami grupy.