Wzrok

Rzeczywistość kontra wola - czy wzrok bywa subiektywny?

Powstało już wiele badań wyjaśniających w jaki sposób ludzie odbierają wrażenia wzrokowe. Możliwość zobaczenia otaczającego nas świata zawdzięczamy trzem głównym etapom: pierwszy - odbiór informacji za pomocą oka, drugi - przeniesienie i posegregowanie ich w mózgu, a na końcu trzeci - rozpoznanie tego co widzimy na podstawie wcześniejszych doświadczeń. Każdy z nich ma swoją kluczową funkcję, aby odbierany obraz poskładać w spójną całość. Dzięki tej uprzednio nabytej wiedzy mózg potrafi rozróżnić, czy widziany obiekt znajduje się blisko, czy daleko, czy jest bezpieczny, czy zagrażający, czy się rusza i z jaką prędkością. Na podstawie tych informacji człowiek wie, na jakie elementy obrazu patrzeć, aby móc wydobyć z niego jak najwięcej informacji.

Jak przeciwdziałać krótkowzroczności?

Czy Twoje dziecko czyta wieczorem przy złym świetle? Czy siada zbyt blisko telewizora? Na pewno spotkaliście się z opiniami o wpływie tych czynników na rozwój krótkowzroczności (miopii). Ale kolejne badania udowadniają, że to inne czynniki są kluczowe w rozwoju wad ostrości widzenia.

Krótkowzroczność jest dobrze zrozumianą wadą - powodowana jest nadmiernym wydłużeniem gałki ocznej, a poprzez nawet najdelikatniejszą zmianę tej budowy, wpadające promienie światła ogniskują się przed siatkówką zamiast na niej. Niestety wiedza o mechaniźmie nie przekłada się na skuteczną walkę z tym problemem. W ostatnich dekadach odnotowujemy epidemię krótkowzroczności - w Azji Wschodniej i Środkowo-Wschodniej, już 80-90% młodych dorosłych cierpi na krótkowzroczność, z czego ok 20%, na tzw. wysoką krótkowzroczność, w której wada jest większa niż -6 dioptrii. W Europie jest nieco lepiej, choć i tu liczba okularników przez ostatnie sto lat podwoiła się. Obecnie istnieje możliwość kontroli narastania krótkowzroczności u dzieci za pomocą ortokeratologii nocnej (ortokorekcji - twardym soczewkom zakładanym na noc, a zdejmowanym tuż po przebudzeniu). Przeprowadzono do tej pory wiele badań klinicznych, które wykazują, że skuteczność metody w spowalnianiu wady wzroku wynosi powyżej 55% w porównaniu z okularami lub zwykłymi soczewkami kontaktowymi.

Nie możesz sobie czegoś przypomnieć? Zamknij oczy!

Jak nazywał się ten film, który widziałeś w zeszłym tygodniu? Czy jego bohaterka mieszkała w Nowym Jorku czy może w Londynie? Przypominanie sobie szczegółów zdarzeń nawet z niedalekiej przeszłości może rodzić wiele problemów. Doktor Annelies Vredeveldt i jej współpracownicy pokazali, że warto w takiej sytuacji po prostu zamknąć oczy.

W serii eksperymentów badacze udowodnili, że zwykłe zamknięcie oczu polepsza efektywność przywoływania zdarzeń, których byliśmy naocznymi świadkami. Procedura badań była następująca - uczestnicy oglądali krótkie nagranie wideo przedstawiające scenę, w której mężczyzna włamuje się do domu pewnej kobiety i próbuje ją zaatakować nożem. Po kilku minutach od emisji (i wykonaniu krótkiego zadania, mającego odwrócić uwagę badanych od prawdziwego celu eksperymentu), badani proszeni byli o przypomnienie sobie widzianego zdarzenia i przywołanie jak największej ilości szczegółów. Co istotne, połowa uczestników w czasie tego etapu proszona była o zamknięcie oczu. Po tygodniu, ci sami uczestnicy przypominali sobie widziany materiał jeszcze raz (i ponownie połowa z nich miała oczy otwarte, druga połowa – zamknięte).

Co się gapisz?!

Zawody polegające na mierzeniu się wzrokiem zna prawie każdy, bo prawdopodobnie brał w nich udział przynajmniej raz w życiu. Jeśli nie dla zabawy to w bardziej poważnych sytuacjach, które w zależności od wyniku mogły skończyć się bójką lub pozwolić na jej uniknięcie. Psychologowie z Uniwersytetu w Utrechcie odkryli, że dominujące i agresywne osoby automatycznie zaczynają wzrokową rozgrywkę, gdy widzą rozłoszczoną twarz.

David Terburg i jego zespół za pomocą jednego pomysłowego eksperymentu wykazali, że nasilenie cech związanych z dominacją wydłuża czas przyglądania się rozgniewanym twarzom. Z drugiej strony natężenie cech niedominujących sprawia, że dłużej utrzymujemy wzrok na twarzach przedstawiających radość.