Wybory

Ty głosujesz, ja głosuję. O wpływie norm społecznych na chęć udziału w wyborach.

Głosowanie w wyborach politycznych to jeden z najskuteczniejszych sposobów wpływania na decyzje polityczne. Mimo tego, frekwencjach wyborcza rzadko kiedy jest wyższa niż 60 proc. Dlaczego tak jest? I co można zrobić, by zmienić ten stan rzeczy? Odpowiedzi na te pytania podjęli się badacze społeczni pod przewodnictwem Anny Potoczek, w artykule opublikowanym niedawno na łamach Personality and Social Psychology Bulletin.

Jedną z podstawowych zalet systemu demokratycznego jest możliwość udziału w wyborach politycznych. W demokracji głos jednego obywatela liczy się w równym stopniu, co głos każdej kolejnej osoby. System ten zapewnia zatem – przynajmniej na poziomie wyborów – równy wpływ na decyzje polityczne wszystkim osobom z aktywnym prawem wyborczym, niezależnie od ich płci, wieku, sytuacji ekonomicznej lub poglądów politycznych. Mimo tego frekwencja w wyborach w Polsce w minionych latach rzadko kiedy była wyższa niż 60 proc. Oznacza to, że mniej więcej co trzecia osoba w Polsce nie korzystała ze swoich praw wyborczych.

Cyrk polski według Krawczyka

Dawid Krawczyk podąża szlakiem kampanii wyborczych. A właściwie nie tyle kampanii ile ludzkich potrzeb, marzeń, sukcesów i porażek. Do lektury zbierałam się długo – zaczęłam, odłożyłam, w te wakacje sięgnęłam ponownie i to był strzał w dziesiątkę. Całość pochłonęłam w przeciągu dwóch dni.

Krawczyk pisze bardzo dobrze – język, którym się posługuje jest co prawda często językiem kolokwialnym, ale dzięki temu oddaje to doskonale atmosferę całości. Ponieważ świat opisywany przez autora nie jest światem z instagrama i tweetów, ugrzecznionym i idealnym. Jest to świat potknięć, swojskiej kiełbasy i staranowanych barierek na autostradzie. A co najważniejsze, jest to świat bogaty w kolory i zapachy codzienności, a bohaterowie reportażu, zwykli ludzie, są przez autora szanowani. A może i nawet momentami podziwiani? Jedyne osoby, którym naprawdę się obrywa to politycy. Krawczyk w białych rękawiczkach pokazuje ich bezduszność, politykierstwo i egocentryzm. Co najważniejsze – autor nie ustawia się do nich w kontrze, nie wywyższa się i nie wskazuje błędów z poczuciem wyższości. Wręcz przeciwnie. Nawet błędy opisywane w tekście są przez niego opisane z lekkim poczuciem zrozumienia, a nawet akceptacji. Polityka jest brutalna – widać to wszem wobec na kartkach książki znajdziemy wiele przykładów, których lektura może zniechęcić nas do uwierzenia komukolwiek. Z drugiej strony opisywani ludzie, ich marzenia i opinie są tak ludzkie, że zaczynamy rozumieć skąd takie, a nie inne decyzje, oraz takie i nie inne wyniki.

Czarno-biała moralność

W baśniach świat jest czarno-biały, kiedy dojrzewamy w naszym życiu pojawia się więcej odcieni szarości. Na ile sam widok kontrastującej czerni i bieli wpływa na ocenę niemoralnych czynów?

Theodora Zarkadi i Simone Schnall z University of Cambridge prosili internautów o ocenę postępowania fikcyjnego bohatera Heinza. Jego żona umierała na raka, a mężczyzny nie było stać na zakup lekarstwa. Desperat ukradł więc lek, aby uratować życie ukochanej. Badacze prezentowali historię na jednolitym szarym tle lub po środku czarno-białej szachownicy. „Moralnie wątpliwy czyn oceniany był bardziej skrajnie, gdy historia była prezentowana na czarno-białej szachownicy” – piszą badacze na łamach „Journal of Experimental Social Psychology”. Podsumowując, wizualny kontrast wyzwala w nas czarno-białe myślenie rodem z dziecięcych bajek!

Od przybytku głowa nie boli?

Szybkie randki (ang. speed dating) przedstawiane są jako rozsądny wybór dla zabieganych mieszkańców wielkich miast, którzy nie lubią tracić czasu, a są zainteresowani znalezieniem partnera. Spotkania odbywają się w bezpiecznych warunkach, limitowany czas pozwala na relatywnie bezproblemowe wymknięcie się w sytuacji pojawienia się krępującej ciszy. Uczestnicy mają także okazję spotkać osoby, z którymi nigdy nie porozmawialiby w innych warunkach.  Z racji tego, że kontakty do siebie otrzymują tylko te osoby, które wzajemnie wskazały się w formularzu, znika duża część niezręczności towarzyszących randkom w ciemno. Sytuacja wydaje się niemal idealna.

Zaplanuj swój dzień wyborczy

Wybory prezydenckie zbliżają się wielkimi krokami. Sztaby kandydatów już zaczęły batalie o głosy niezdecydowanych, wiedząc że okres wakacyjny nie sprzyja dużej frekwencji wyborczej. Jak więc zachęcić Polaków do spełnienia obywatelskiego obowiązku?

Jednym z popularnych sposobów nakłaniania Amerykanów do głosowania są rozmowy telefoniczne. Specjalnie wyszkoleni pracownicy firm dzwonią kilka dni przed wyborami i przypominają obywatelom o ich obowiązku.