Wielka Piątka

Czy cechy osobowości pozwalają przewidywać jakość snu?

Każdy z nas potrzebuje snu. Dużo mówi się o tym, że to nie ilość, a jakość snu ma znaczenie. Ale czy nasza osobowość może korelować z tym czy się wysypiamy? Czy wiek ma tu znaczenie? Te pytania nurtowały doktora Yannicka Stephana z University of Montpellier oraz jego współpracowników.

Zacznijmy od tego jakie cechy składają się na naszą osobowość według modelu Wielkiej Piątki. Są to:

• neurotyczność (skłonność do przeżywania trudnych emocji, podatność na stres)
• ekstrawersja (jakość i ilość kontaktów społecznych, poziom aktywności i energii)
• otwartość na doświadczenia (tolerancja na nowości, ciekawość)
• ugodowość (nastawienie do innych ludzi)
• sumienność (zorganizowanie, wytrwałość, zorientowanie na cel).

Do jakich wniosków doszli badacze? Najsilniejszym predyktorem pozwalającym wyjaśnić jakość snu pacjentów była ich neurotyczność - im wyższy poziom neurotyczności deklarował badany tym większe było ryzyko doświadczania objawów niewyspania, a także spadku jakości snu w kolejnych pomiarach. Ekstrawersja z kolei wiązała się z lepszą jakością snu i mniejszą trudnością w zasypianiu. Jednakże nasilenie tej cechy nie pozwalało tak dobrze przewidywać jakości snu, jak to miało miejsce w przypadku neurotyczności. W dwóch grupach udało się potwierdzić, że osoby sumienne deklarują większą jakość snu. Otwartość na doświadczenia oraz ugodowość nie były powiązane z jakością snu ani na początku badania, ani w jego trakcie, co jest zgodne z wcześniejszymi ustaleniami badaczy. 

Czy kolejność urodzenia wiąże się z tym, kim jesteśmy?

Na łamach czasopisma PNAS opublikowano artykuł, w którym niemieccy badacze Julia Rohrer, Boris Egloff oraz Stefan Schmukle przekonują, że kolejność urodzenia nie ma wpływu na osobowość: ekstrawersję, neurotyzm, ugodowość, sumienność czy wyobraźnię. Jednak to, czy przyszliśmy na świat jako pierwsi z rodzeństwa czy ostatni, wiąże się z naszą inteligencją. Analiza przeprowadzona przez zespół badawczy z Uniwersytetu w Lipsku i Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji wykazała, że iloraz inteligencji spada wraz z kolejnością narodzin.

Jesteś tym, co jesz

“Dieta a osobowość: powiedz mi, co jesz, a powiem Ci, kim jesteś” – brzmi jak tytuł nowego bestselleru o odchudzaniu? To jednak treść artykułu opublikowanego na łamach PLoS ONE na temat wpływu osobowości na zawartość talerza.

Wielu badaczy zajmowało się wpływem osobowości na zdrowie, długość oraz jakość życia. Naukowcy z Helsinek postanowili sprawdzić, czy osobowość wpływa również na preferencje żywieniowe i sposób odżywiania się. Psycholodzy zbadali 1680 osób (w tym 938 kobiet) urodzonych w latach 1934 – 1944. Badani wypełniali fińską wersję popularnego kwestionariusza osobowości, zwanego “Wielką Piątką” (na jego temat pisaliśmy szczegółowo w tym tekście). Następnie zostali dokładnie zmierzeni i zważeni, dzięki czemu obliczono ich wskaźnik BMI. Dodatkowo wypełniali szczegółowe kwestionariusze dotyczące rodzajów i częstości spożywania pokarmu przez ostatnie 12 miesięcy.

Mężczyźni są z Marsa, a kobiety z Wenus?

Przez dziesięciolecia dziennikarze zapewniali czytelnikom rozrywkę sugerując, że kobiety i mężczyźni są tak różni psychicznie, że mogliby pochodzić z zupełnie innych planet. Tymczasem psychologowie z amerykańskiego University of Rochester oraz Washington University - profesor Harry Reis i doktor Bobbi Carothers w najnowszych badaniach pokazują, że już czas, aby teoria płci Mars/Wenus zeszła na… Ziemię.

Opublikowana na łamach Journal of Personality and Social Psychology metaanaliza statystyczna 122 różnych cech osobowości od empatii i seksualności do upodobań nauki i ekstrawersji, obejmująca ponad 13 tysięcy osób pokazuje, że mężczyźni i kobiety, na ogół wcale nie należą do różnych grup. Innymi słowy, bez względu na to jak dziwny, tajemniczy i inny od nas może się wydawać nasz partner, to płeć prawdopodobnie stanowi niewielką część problemów z porozumieniem.

Osobowość pozwala przewidzieć liczbę potomstwa

Czy zastanawialiście się, od czego tak naprawdę zależy, czy decydujemy się na posiadanie dzieci, a jeśli tak, to w jakiej liczbie? Markus Jokela z Uniwersytetu w Helsinkach i jego współpracownicy stwierdzili, że wraz z postępem cywilizacyjnym posiadanie dzieci coraz mniej zależy od warunków socjoekonomicznych, a coraz bardziej od indywidualnych preferencji i postanowili sprawdzić, jakie cechy osobowości sprawiają, że ludzie decydują się na posiadanie potomstwa.

Badania objęły ponad 15 tysięcy osób rasy białej, od 35 roku życia, mieszkających na terenie USA. Badano u nich nasilenie cech Wielkiej Piątki (na jej temat pisaliśmy m.in. w tym tekście), zapoznano się z historią ich małżeństw oraz datami urodzenia dzieci, a także wzięto pod uwagę ich wykształcenie oraz status socjoekonomiczny. Badania rozpoczęły się w roku 1957, dane od tych samych osób pobrano ponownie w latach 1964, 1975, 1992/3, oraz 2003/5.

Facebook prawdę Ci powie?

Nie od dziś wiadomo, że serwisy społecznościowe służą głownie tworzeniu własnego wizerunku. Do sieci wrzucamy tylko ładne zdjęcia, a innych użytkowników informujemy tylko o wybranych wydarzeniach z życia. Czy z tak starannie cyzelowanego wizerunku da się odczytać prawdziwą osobowość? W odpowiedzi na to pytanie, psychologowie od kilku lat badają, jak nasze zachowania w sieci świadczą o naszej osobowości na podstawie cech Wielkiej Piątki.

Zdjęcia

Co jeszcze można odczytać z facebookowych zdjęć? Okazuje się, że już ilość dodanych zdjęć ma związek z cechami osobowości. Niewielką ilością dzielą się ze światem neurotycy, wyraźnie preferujący wpisy na facebookowej „ścianie” niż wstawianie fotografii. Naukowcy sugerują, że ma to związek z poczuciem kontroli, którego pragną ludzie o wysokim poziomie neurotyzmu. Dzieląc się swoimi zdjęciami łatwiej o brak pełnej kontroli nad informacjami- a nuż ktoś zauważy nową fałdkę tłuszczu czy też podejrzy, że na wakacjach czytaliśmy „50 twarzy Greya”? Z kolei najwięcej zdjęć umieszczają na facebooku ludzie o wysokiej otwartości na doświadczenia.

Osobowość internauty

Zanim umówicie się na randkę z internautą, odwiedźcie jego stronę WWW! Badanie opublikowane w Journal of Personality and Social Psychology pokazuje, że można poznać wiele szczegółów osobowości człowieka, zaznajamiając się z jego stronę domową.

Simine Vazire i Samuel Gosling z University of Texas at Austin polecili niezależnym sędziom kompetentnym, by zapoznali się ze stronami znalezionymi za pomocą popularnej wyszukiwarki i ocenili osobowość ich autorów, używając składającego się z 44 pytań Inwentarza Osobowości “Big Five”. Następnie badacze kontaktowali się z internautą i prosili go o wypełnienie kwestionariusza, a także o wyznaczenie przyjaciela, który będzie oceniać jego osobowość. Wyniki kwestionariuszy wypełnionych przez sędziego, autora strony i jego przyjaciela były bardzo zbieżne.