Wiara

Kiedy religia ułatwia złe zachowania?

Motywowani religią ludzie robią wiele dobrego: działają charytatywnie, organizują zbiórki, bezinteresownie pomagają potrzebującym. Z drugiej strony, również w imię religii wybuchają wojny a głęboko religijni ludzie przeprowadzają ataki terrorystyczne. Religia zazwyczaj daje zestaw jasnych reguł, wedle których ludzie mają postępować. Wierzący otrzymują jasne podpowiedzi, jakiego rodzaju zachowania nie są akceptowane. Religia naucza co jest moralne a co nie. Część ludzi uważa wręcz, że religia jest podstawą bycia moralnym człowiekiem (Pew Research Center, 2020). Czy jednak religijność zawsze podpowiada ludziom najwłaściwsze zachowanie?

Przez ciernie do gwiazd? O wzroście potraumatycznym wśród pacjentów z HIV

Nie od dziś wiadomo, że traumatyczne wydarzenia, jak np. wypadki komunikacyjne, doświadczenie przemocy, czy zagrażająca życiu choroba, mają szereg negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego. Amerykańscy badacze, Richard Tedeschi i Lawrence Callhoun (2004), opisują jednak odwrotne, na pierwszy rzut oka paradoksalne zjawisko, zwane wzrostem potraumatycznym (post-traumatic growth, PTG), które definiują jako zespół pozytywnych zmian w relacjach z innymi, postrzeganiu samego siebie i przekonaniach na temat życia, przybierający postać większego doceniania życia i otwartości na duchowość, co może wynikać z prób poradzenia sobie z traumatycznym lub silnie stresującym wydarzeniem.

Uwierz w naukę!

W obliczu zagrożenia religia może odgrywać ważną rolę. Wyznawane przez nas wartości duchowe pozwalają nam poczuć się bezpieczniej, zrozumieć świat i zbudować bliskie więzi z innymi. Czy wiara w naukę może czynić podobne cuda? Zgodnie z wynikami badań psychologów z Oxfordu i Yale stres sprawia, że bardziej wierzymy w dorobek nauki!

Przypomnij sobie ostatni raz, kiedy ważne wydarzenie miało zadecydować o Twoich losach. Może to był trudny egzamin, a może spotkanie biznesowe z nowym klientem? Jakie uczucia towarzyszyły ci w takiej sytuacji i co dodawało ci otuchy? Jeśli jesteś osobą religijną, to pewnie wiara pomogła ci przezwyciężyć lęk w tych decydujących momentach. Jednak jeśli zaprzeczasz istnieniu nadprzyrodzonych mocy, to w co wierzysz w stresujących chwilach?

Ludzkie przedmioty

Wszyscy jesteśmy skłonni do doszukiwania się w przedmiotach cech ludzkich – twierdzi Tapani Riekki z University of Helsinki. W 2005 roku było głośno o osobie, która zobaczyła twarz Michaela Jacksona na toście. Naukowcy odkryli, że na takie iluzje podatne są szczególnie osoby głęboko religijne, a także przekonane w istnienie sił paranormalnych.

Przypadki dostrzegania ludzkich kształtów – zwłaszcza twarzy – w różnych dziwnych miejscach, nie są jednostkowe. Są one na tyle interesujące dla opinii publicznej, że od czasu do czasu trafiają do telewizji czy gazet. W mediach głośno było o Matce Boskiej, która ukazała się na pniu drzewa, a wspomniany już tost z podobizną Michaela Jacksona wystawiono w serwisie aukcyjnym eBay. Jedno z takich przywidzeń zostało nawet opisane w medycznym czasopiśmie naukowym. Jak podaje biuletyn, na obrazie ultrasonograficznym lekarze dostrzegli twarz starego, chorego człowieka.

Przemoc w imię Boga

Począwszy od Wypraw Krzyżowych a skończywszy na atakach terrorystycznych - historia pełna jest konfliktów na tle religijnym. Przemoc w imię Boga była i jest obecna w naszej rzeczywistości. Dlaczego? Jak może to wynikać z powyższych przykładów, słowo Boże usprawiedliwia stosowanie przemocy. Powyższe stwierdzenia, oderwane od kontekstu, mogę zostać rzeczywiście odebrane jako zachęta do przemocy. W badaniach przeprowadzonych do tej pory udowodniono, że przekazy zawierające elementy przemocy zwiększają agresywność u ich odbiorców. Analizy dokonywano w oparciu o filmy, programy telewizyjne czy gry komputerowe, ale nie w oparciu o tekst.