Władza

Język władzy

Spróbuj przewidzieć, jak polityk będzie raportował przebieg katastrofy: czy będzie to język konkretów („podczas trzęsienia ziemi 120 osób zginęło a 400 zostało rannych”) czy raczej ogólne omówienie zdarzenia („to zdarzenie jest prawdziwą tragedią dla nas wszystkich”)? Wyniki badań opublikowanych w prestiżowym przeglądzie Journal of Personality and Social Psychology wskazują, że ludzie używający języka abstrakcyjnego są postrzegani jako silniejsi.

Pokazywanie jak najlepszego obrazu siebie w obecności wyborców i kontrkandydatów jest szczególnie cenną umiejętnością w zawodzie polityka. Badania pokazują, że władza wiąże się z licznymi pozytywnymi efektami, m.in. większym poczuciem kontroli nad własnym życiem i zdolnością osiągania celów, a nawet lepszym zdrowiem. Jeszcze inne dowodzą, że przyjęcie pozycji ciała kojarzonej z posiadaniem władzy, np. położenie nóg na biurku, wzmaga pewność siebie odczuwaną przez te osoby. Co więcej, są dowody na to, że ludzie, którzy zachowaniem pokazują swoją wyższość, poszukują środowiska i ludzi mogących potwierdzić ich mniemanie o sobie.

Słowa czy obrazy?

Wyobraź sobie, że za pośrednictwem maila chcesz podzielić się z przyjaciółmi wrażeniami z udanego wyjazdu. Załączysz plik zdjęć, czy krótki opis miejsc, które udało ci się zobaczyć? Seria badań opublikowanych na łamach Personality and Social Psychological Bulletin pokazuje, jakie komunikaty kierujemy do bliskich i nieco dalszych nam osób.

Teoria Poziomu Reprezentacji (TPR, ang. Construal Level Theory) opisuje wpływ psychologicznego dystansu (patrz ramka niżej) na postrzeganie świata zewnętrznego. Im dalej od nas znajduje się dana osoba, przedmiot czy wydarzenie, tym bardziej jesteśmy skłonni mówić o niej w formie abstrakcyjnej i ogólnej (np. wakacje, na które pojedziemy za rok, będą dla nas po prostu relaksujące i wspaniałe). Natomiast jeśli w przyszłym tygodniu czeka nas upragniony urlop, opiszemy go w formie bardziej konkretnej i szczegółowej (np. pójdziemy wtedy do restauracji, a następnie do kina). Wcześniejsze badania pokazują, że ludzie częściej wybierają abstrakcyjne formy porozumiewania się z osobami, które nie są im bliskie, zaś używają komunikatów konkretnych w rozmowie z przyjaciółmi czy rodziną. Profesor Yaacov Trope z Uniwersytetu w Nowym Jorku i jego współpracownicy byli ciekawi, czy większy psychologiczny dystans wpływa na wybór pisemnej (czyli bardziej abstrakcyjnej) czy obrazkowej (bardziej konkretnej) formy komunikacji. Dodatkowo, naukowcy chcieli sprawdzić, jakie formy psychologicznego dystansu bierzemy pod uwagę, kiedy komunikujemy się z innymi.

Szef ma zawsze rację

Ludzie dzierżący stery władzy rzadko słuchają rad udzielanych im przez innych. Dlaczego tak robią? Badacze z Univeristy of Washington przekonują, że skłonność liderów do odrzucania propozycji ekspertów wynika z pewności siebie szefów oraz potrzeby rywalizacji.

W eksperymentach Leigh Plunkett Tost i jej zespołu uczestnicy przypominali sobie sytuację, w której mieli władzę nad innymi ludźmi lub zostali jej pozbawieni. Naukowców interesowało przede wszystkim, jak często badane osoby będą korzystać z rad, które umożliwiały uzyskanie lepszego wyniku (a tym samym zdobycie większego wynagrodzenia).

Większy zestaw dla bogatych

Ilość zamawianego jedzenia może być sposobem na chwilowe podniesienie statusu społeczno-ekonomicznego - dowodzą naukowcy na łamach kwietniowego „Journal of Consumer Research”.

Trójka badaczy z Northwestern University postanowiła sprawdzić, czy konsumenci wybierający większe porcje próbują w ten sposób pokazać, że wiedzie im się lepiej od innych. Podstawą takich przypuszczeń jest fakt, że potrzeba sygnalizowania statusu to jeden z najsilniejszych czynników motywujących ludzkie zachowanie.

W innym eksperymencie Dubois udowodnił, że preferencja wyboru powiększonych porcji jedzenia i napojów jest najsilniejsza, gdy w grę wchodzą relacje społeczne. Zamawiając posiłek w restauracji pełnej ludzi lub w domu ze znajomymi, uczestnicy wyobrażający sobie wcześniej, że są pracownikami pozbawionymi władzy, chętniej niż osoby wcielające się w rolę szefa, decydowali się na największą porcję pizzy i największy napój. W dodatku nawet subtelna informacja sugerująca badanym, że nie mają wpływu na innych, sprytnie przemycona z reklamą przekąsek, sprawiała, że zamawiali ich zdecydowanie więcej. „Potrzeba podnoszenia statusu może skutecznie odchudzać portfele konsumentów” – komentuje Dubois.

Wysoka władza

Z dotychczasowych badań wiemy, że wyżsi ludzie częściej sięgają po władzę. Tymczasem Jack Goncalo i Michelle Duguid z University of Washington wykazali, że psychologiczne doświadczenie władzy sprawia, że ludzie oceniają siebie jako wyższych, niż są w rzeczywistości.

Przeprowadzone badania dowodzą, że istnieje związek między poczuciem władzy a oceną własnego wzrostu. Uczestnicy jednego z badań tworzyli postacie, które miały ich reprezentować w grze komputerowej. Zadaniem uczestników było wybrać dla siebie twarz avatara, określić jego płeć i wzrost. Okazało się, że uczestnicy z silnym poczuciem władzy tworzyli dużo wyższe postaci niż pozostali badani. Wyniki opisane na łamach „Psychological Science” pokazują silną relację między psychicznym a fizycznym doświadczeniem władzy. Zagadka wysokich klamek w gabinetach prezesów i dyrektorów jest więc w końcu rozwikłana - każdy dyrektor sądzi, że ma trochę więcej centymetrów, niż rzeczywiście ma.

Postaw się!

Jeśli macie taki dzień, kiedy potrzebujecie porządnego zastrzyku pewności siebie, przyjmijcie postawę zadufanego w sobie prezesa gigantycznej międzynarodowej korporacji. Naprawdę warto, ponieważ Dana Carney i jej współpracownicy udowodnili, że manifestowanie władzy za pomocą niewerbalnej pozy, zmienia nie tylko zachowanie, ale także poziom hormonów odpowiedzialnych za stres i rywalizację.

W eksperymencie psychologów udział wzięło 47 osób, które losowo przydzielane były do dwóch grup: pozy dużej władzy lub małej. Uczestnicy pod pozorem pomiarów elektrokardiografem byli subtelnie ustawiani w jedną z nich.

Zaplanuj swój dzień wyborczy

Wybory prezydenckie zbliżają się wielkimi krokami. Sztaby kandydatów już zaczęły batalie o głosy niezdecydowanych, wiedząc że okres wakacyjny nie sprzyja dużej frekwencji wyborczej. Jak więc zachęcić Polaków do spełnienia obywatelskiego obowiązku?

Jednym z popularnych sposobów nakłaniania Amerykanów do głosowania są rozmowy telefoniczne. Specjalnie wyszkoleni pracownicy firm dzwonią kilka dni przed wyborami i przypominają obywatelom o ich obowiązku.

Władza deprawuje

Gdy niedawno media żyły głośną sprawą Krzysztofa Piesiewicza, Maciej Maleńczuk stając w jego obronie stwierdził, że “artystom więcej wolno”. Przyglądając się zachowaniom elit rządzących oraz goniących się nawzajem afer, można pomyśleć, że przede wszystkim więcej wolno politykom. Najnowsze badania Jorisa Lammersa z Uniwersytetu w Tilburgu pokazują, że nie jest to tylko pusty frazes.

Władza posiada niesamowitą moc deprawowania ludzi. Kto pędzi drogą za rządowym konwojem? Polityk. Kto zdemolował dwa wózki golfowe w jednym z hoteli na Cyprze? Politycy. Kto jest zamieszany w aferę hazardową? Po raz kolejny politycy. Oczywiście każdy kraj jest inny, jednak w każdym afery z udziałem polityków są na porządku dziennym. Właśnie dlatego dr Lammers postanowił sprawdzić czy poczucie władzy, może prowadzić do moralnej hipokryzji, która sprawia że innych oceniamy surowiej, gdy siebie w tej samej sytuacji traktujemy pobłażliwie.

Czy władza wzmacnia siłę Twoich działań?

Ana Guinote przeprowadziła serię interesujących badań nad skutkami wspomnień o sprawowanej władzy i możliwości jej sprawowania w przyszłości w procesie osiągania celu. Okazało się, że przypomnienie sobie, że posiadało się kiedyś władzę nad innymi ludźmi sprawiało, że badani byli nastawieni na realizację celów i deklarowali, że szybciej podejmują się działań zmierzających do spełnienia wymagań, zobowiązań, jak celów, które sami sobie wyznaczyli.

Osoby, które przypominały sobie sytuację, w której podlegały władzy innej osoby bądź grupy deklarowały, że zazwyczaj trwonią czas na dodatkowe decyzje, które odraczają rozpoczęcie działania prowadzącego wprost do realizacji zamierzeń (w języku psychologicznych to motywacyjne zjawisko często określa się mianem “implementacji intencji”).