Według Cluade Steele z Uniwersytetu Stanforda oraz Joshuy Aronsona z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin stereotypowe przekonania na temat pewnych osób czy grup społecznych wpływają na ocenę ich umiejętności. Ludzie mogą na przykład postrzegać osoby o długich nogach jako szczególnie dobrych biegaczy lub być przekonani, że ktoś dostał posadę niani, bo jest kobietą. Czy stereotyp może prowadzić do tego, że osoby nim obciążone będą gorzej lub lepiej wykonywać zadania angażujące pamięć i uwagę?
Spędzamy coraz więcej czasu w świecie technologii. Wielu z nas preferuje komputer czy telewizję od spędzania czasu na świeżym powietrzu. Tymczasem badania opublikowane w Plos One przez Ruth Atchley, David Strayer oraz Paul Atchley pokazują, że kontakt z naturą i ograniczenie kontaktu z technologią wpływa pozytywnie na naszą sprawność poznawczą!
Żyjemy w pośpiechu, wykonując wiele różnych czynności każdego dnia. Jednak czy pamiętamy, aby znaleźć chwilę na aktywność w kontakcie z naturą? Według naukowców, przebywanie na świeżym powietrzu pozwala odbudować nam nasze wyczerpane zasoby uwagi, nieustannie zajmowane różnymi bodźcami np. dźwiękami alarmów samochodowych, hałasem miasta, głośnymi rozmowami.
Działanie silnego hałasu prowadzi do podwyższonej aktywności fizjologicznej, podobnej do ogólnej reakcji człowieka na stres. Niektórzy badacze twierdzą, że to właśnie stres jest pośrednikiem relacji między hałasem a zdrowiem psychicznym. Przekrój badań pokazuje, że osoby narażone na hałas częściej zgłaszają takie dolegliwości jak ból głowy, niepokój, mdłości, irytacja, impotencja seksualna, a także zmienność nastroju.
Co ciekawe, badania brytyjskie, które obejmowały 2398 mężczyzn wykazały, że hałas wiąże się z odczuwaną przykrością, nie przedstawiały natomiast związku z zaburzeniami psychicznymi (Stansfeld i in., 1993). Jedną z bolączek współczesnych miast jest narastający hałas lotniczy, który doskwiera mieszkańcom osiedli otaczających lotniska. W serii badań prześledzono zależność między hałasem lotniczym oraz zdrowiem psychicznym osób mieszkających w pobliżu londyńskiego Portu Lotniczego Heathrow (Kryter, 1990). Otrzymano dane wskazujące na pozytywną zależność między hałasem a objawami psychiatrycznymi. Chociaż są one traktowane jako kontrowersyjne i wymagające dalszych badań, wskazują jednak na interesującą tendencję. Hałas poza stresem może również powodować utratę spostrzeganej kontroli i wyuczoną bezradność, co następnie zwiększa podatność na zaburzenia psychiczne.
Zauważysz pieniądze wiszące na drzewie? Jeśli odpowiedziałeś, że bez problemu, mylisz się. Zrobiło to tylko 6 procent badanych przez zespół naukowców z Western Washington University! Ludzie, którzy rozmawiali przez komórkę, nie zauważali wiszących na gałęziach drzewa pieniędzy, mimo że zauważyli samo drzewo i na nie nie wpadli.
Manipulacja zastosowana przez badaczy (C) Frontiers in psychologyBadacze obserwowali 396 osób idących ścieżką. Na samym środku chodnika znajdowało się drzewo, które zamiast liści miało… pieniądze. Co ciekawe bardzo mało osób dostrzegło szczegóły tej przeszkody. Jedynie 6 procent przechodniów korzystających z telefonu komórkowego zauważyło pieniądze! Wśród tych, którzy telefonu nie używali, już 20 procent. Jednocześnie tylko nieliczni przechodnie wpadli na drzewo.
Co ciekawe, korzystający z komórki ludzie rzadziej deklarowali, że w sposób świadomy uniknęli przeszkody niż reszta spacerowiczów. Jak wytłumaczyć ten niezwykły efekt? Jak podaje dr Ira Hyman z Western Washington University unikanie przeszkód jest zachowaniem automatycznym, uwarunkowanym ewolucyjnie. Maksymalne skupienie uwagi na jednym obiekcie, np. komórce, sprawia, że nie dostrzegamy innych rzeczy, mimo że informacje o nich docierają do kory wzrokowej.
Jak nazywał się ten film, który widziałeś w zeszłym tygodniu? Czy jego bohaterka mieszkała w Nowym Jorku czy może w Londynie? Przypominanie sobie szczegółów zdarzeń nawet z niedalekiej przeszłości może rodzić wiele problemów. Doktor Annelies Vredeveldt i jej współpracownicy pokazali, że warto w takiej sytuacji po prostu zamknąć oczy.
W serii eksperymentów badacze udowodnili, że zwykłe zamknięcie oczu polepsza efektywność przywoływania zdarzeń, których byliśmy naocznymi świadkami. Procedura badań była następująca - uczestnicy oglądali krótkie nagranie wideo przedstawiające scenę, w której mężczyzna włamuje się do domu pewnej kobiety i próbuje ją zaatakować nożem. Po kilku minutach od emisji (i wykonaniu krótkiego zadania, mającego odwrócić uwagę badanych od prawdziwego celu eksperymentu), badani proszeni byli o przypomnienie sobie widzianego zdarzenia i przywołanie jak największej ilości szczegółów. Co istotne, połowa uczestników w czasie tego etapu proszona była o zamknięcie oczu. Po tygodniu, ci sami uczestnicy przypominali sobie widziany materiał jeszcze raz (i ponownie połowa z nich miała oczy otwarte, druga połowa – zamknięte).
Kto wywrze większe wrażenie - gwiazda o wysokim statusie, czy też wschodzący talent? Chociaż rozsądek podpowiada, by kierować się potwierdzonymi osiągnięciami, badania dowodzą, że wysoki potencjał może być bardziej atrakcyjny niż osiągnięte sukcesy.
Badania przeprowadzone przez Zakarego Tormala i Jaysona Jia ze Stanford University oraz Michaela Nortona z Harvard Business School sprawdzały kto ma większe szanse na przychylne traktowanie: kandydat o potwierdzonych dokonaniach, czy też jego niedoświadczony kolega, obdarzony jednak potencjałem osiągnięcia takich samych sukcesów? Naukowcy zaprosili do eksperymentów łącznie 642 badanych, którym kazali podejmować decyzje kadrowe w rolach m.in. szefa firmy, managera drużyny NBA, krytyka sztuki i naukowca.
Czy wiedziałeś, że ubranie, które nosisz, wpływa na ciebie, twoje myśli, a nawet poprawność i szybkość wykonywania zadań? Do takich wniosków doszli amerykańscy badacze, którzy w najnowszym numerze Journal of Experimental Social Psychology opisali hipotezę tzw. “ubranego poznania”. Wygląda na to, że w lekarskim kitlu jesteśmy uważni, niczym lekarze dyżurujący w szpitalu, a w stroju artysty malarza stajemy się roztargnieni i nie możemy się skupić.
“Ubrane poznanie” (ang. enclothed cognition) to nowe pojęcie wprowadzone przez Adama Galinsky’ego i Hajo Adama do opisania wpływu, jaki noszenie określonych ubrań wywiera na naszą psychikę. Badacze uważają, że zmiany poznawcze są najbardziej znaczące, jeśli spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, ubranie musi posiadać symboliczne znaczenie, na przykład wiązać się z konkretnymi osobami czy zawodami (mundur policjanta, sutanna księdza). Po drugie, musimy je po prostu na siebie włożyć. Te powiązane ze sobą czynniki sprawiają, że wczuwamy się w role osób, które noszą je na co dzień i zaczynamy nieświadomie postrzegać siebie w podobny sposób, a w konsekwencji także funkcjonować i zachowywać się jak one.
Treningi medytacji czy jogi powoli, ale dość stanowczo stają się modą na spędzanie wolnego czasu. I bardzo dobrze – z badań naukowych wynika, że obie te aktywności sprzyjają sprawności tak fizycznej, jak i poznawczej. Kłopot w tym, że np. wyraźna poprawa zdolności utrzymywania atencji została zaobserwowana po 3 miesięcznym intensywnym treningu medytacji uwagi trwającym 10-12 godzin dziennie. Mało kto może pozwolić sobie, przy normalnym funkcjonowaniu w kapitalizmie, na tego rodzaju urlop (prócz tej medytacji trenerów). Fadel Zeidan, razem z drużyną, postanowili zatem sprawdzić na co zdaje się krótki i pobieżny trening dostępny bez problemu dla każdego.
Oczy to jeden z najważniejszych narządów zmysłu. Dzięki niemu poznajemy otaczający nas świat i uczymy się go opisywać. Mamy również wrażenie, że jest to rzetelny sposób na poznanie otoczenia - jesteśmy przekonani, że to co widzimy jest wierną reprezentacją rzeczywistości. Badania psychologów dowodzą jednak, że często obdarzamy narząd wzroku zbyt dużym zaufaniem - czy rzeczywiście wzrok jest rzetelnym źródłem informacji o otaczającej nas rzeczywistości?
Ankieta: Czy jesteś osobą szczególnie spostrzegawczą?
Nie: 77 głosów (37%)
Tak: 131 głosów (63%)
Łącznie oddano 208 głosów. Ankieta zakończona (przeniesiona z archiwum).
Ap Dijksterhuis oraz Loran Nordgren zaproponowali teorię, jakoby procesy nieświadome, razem z myśleniem świadomym, brały udział w podejmowaniu decyzji, kształtowaniu wrażenia, rozwiązywaniu problemów czy kreatywności. W różnych eksperymentach pokazują, że lepiej zdać się na nieświadome procesy myślowe przy podejmowaniu złożonych decyzji, a proste i szybkie zostawić świadomości.
Nieświadome i świadome myślenie różnią się poziomem złożoności i możliwością zawarcia w problemie większej ilości zmiennych. W jednym z eksperymentów przeprowadzonych przez psychologów, badani mieli wybrać jeden spośród 4 fikcyjnych apartamentów różniących się 12 aspektami, z czego jedno miejsce zamieszkania miało więcej negatywnych, a jedno więcej pozytywnych cech.
