Czy "umowy śmieciowe" to pułapka?
Problem kontraktów na czas określony, czyli tzw. “umów śmieciowych” jest szeroko dyskutowany, szczególnie w kontekście funkcjonowania młodych osób na polskim rynku pracy. Przez wielu postrzegane są jako “pułapki” na drodze kariery. Badania przeprowadzone w ramach projektu koordynowanego przez Instytut Statystyki i Demografii SGH miały wyjaśnić, co kieruje młodymi ludźmi podejmującymi pracę na czas określony i jakie są tego konsekwencje dla ich kariery zawodowej.
W tym celu wykorzystano dane zebrane wcześniej w specjalnym ogólnopolskim badaniu ankietowym dotyczącym losów zawodowych absolwentów (por. projekt Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Badanie aktywności zawodowej absolwentów w kontekście realizacji Programu „Pierwsza Praca” finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego). Z analiz przeprowadzonych przez badaczy wynika, że pracę na czas określony relatywnie częściej podejmują osoby, które są w trudnej sytuacji na rynku pracy. Po pierwsze, na tego rodzaju pracę decydują się relatywnie częściej absolwenci szkół ogólnokształcących – a więc grupa młodych osób bez żadnych konkretnych kwalifikacji zawodowych. Mimo że w Polsce krytykuje się szkolnictwo zawodowe, młodzi ludzie, którzy ukończyli zasadnicze szkoły zawodowe lub technika, ogólnie są w stanie znaleźć pracę szybciej niż osoby kończące liceum. Częściej także trafiają na ofertę stałej pracy niż absolwenci „ogólniaków”. Oczywiście w jeszcze korzystniejszej sytuacji są absolwenci różnego rodzaju szkół wyższych. Po drugie, zatrudnienie na czas określony relatywnie częściej podejmują osoby mieszkające na wsi, gdzie ogólnie nie jest łatwo o pracę. Ponadto umowy tego typu podpisują z pracodawcami w dużej części osoby pochodzące z gorzej wykształconych, często mniej zamożnych rodzin.