Umiejętności

Złudzenie ponadprzeciętnej wiedzy

Wśród kierowców proszonych o ocenę swoich umiejętności, aż 80 procent ankietowanych zalicza siebie do górnych 30%. Każdy z nas miał pewnie w swoim życiu wątpliwą przyjemność spotkać kogoś mocno na wyrost przekonanego o swojej wiedzy i kompetencjach. Psychologowie określają takie objawy efektem Krugera-Dunninga. Profesorowie Justin Kruger i David Dunning, których nazwiskami określono ów efekt, dowiedli, że osoby, które niewiele wiedzą o danej dziedzinie, przeceniają zasób swojej wiedzy na ten temat. Co ciekawe, osoby, które wiedzą więcej od nich, nie doceniają swojej wiedzy. Badania przeprowadzone wśród studentów lotnictwa z Southern Illinois University potwierdzają występowanie tego złudzenia również wśród specjalistów awiacji.

W poszukiwaniu talentów

Kto wywrze większe wrażenie - gwiazda o wysokim statusie, czy też wschodzący talent? Chociaż rozsądek podpowiada, by kierować się potwierdzonymi osiągnięciami, badania dowodzą, że wysoki potencjał może być bardziej atrakcyjny niż osiągnięte sukcesy.

Badania przeprowadzone przez Zakarego Tormala i Jaysona Jia ze Stanford University oraz Michaela Nortona z Harvard Business School sprawdzały kto ma większe szanse na przychylne traktowanie: kandydat o potwierdzonych dokonaniach, czy też jego niedoświadczony kolega, obdarzony jednak potencjałem osiągnięcia takich samych sukcesów? Naukowcy zaprosili do eksperymentów łącznie 642 badanych, którym kazali podejmować decyzje kadrowe w rolach m.in. szefa firmy, managera drużyny NBA, krytyka sztuki i naukowca.

List otwarty Sopockiego Towarzystwa Naukowego

W zorganizowanym przez STN oraz badania.net spotkaniu popularnonaukowym „Dlaczego nauka nie wierzy w jasnowidzenie”, które odbyło się 13 września w sopockiej Bookarni wzięło udział ponad 40 osób, a w kawiarni bardzo szybko zabrakło miejsc. Tematem przewodnim było jasnowidzenie, sprawa Iwony Wieczorek oraz zaangażowanie w jej sprawę jasnowidza z Człuchowa Krzysztofa Jackowskiego.

W trakcie spotkania przełamywany był mit, jakoby nauka nie miała w kwestii jasnowidzenia nic do powiedzenia oraz nie zajmowała się tym zagadnieniem z powodu uprzedzeń i braku otwartości środowisk naukowych. Przeciwnie, na przestrzeni minionych 150 lat przeprowadziliśmy dziesiątki tysięcy eksperymentów, zamiast jednak potwierdzić paranormalną naturę badanych zjawisk, nauczyły nas one, jak łatwo ulegamy iluzjom.

Uważaj z kim się porównujesz!

Wyobraź sobie zawody, na których pośród 10 osób zajmujesz 5. lub 6. miejsce. Jak ocenisz swój występ: jako przeciętny, dobry, a może średni? Załóżmy teraz, że zmodyfikowano formułę zawodów i podzielono uczestników według wyników na dwie 5 osobowe grupy. Badania Marka Alicke  i  jego współpracowników pokazują, że tego typu podział diametralnie zmienia sposób, w jaki oceniamy swoje umiejętności.

5 miejsce da Ci ostatnią pozycję w pierwszej, a tym samym lepszej grupie. Jednak 6 miejsce uplasuje Cię na pozycji lidera, drugiej i niestety gorszej grupy. Zasadnicze pytanie brzmi: w której z nich ocenisz swoje umiejętności jako lepsze i wyższe od przeciętnej?

Nie wytrenujesz mózgu przed komputerem

„Gry” trenujące mózg, to wielomilionowy rynek, na którym producenci zarabiają krocie. Naukowcy z popularnego programu naukowego „Bang Goes The Theory” emitowanego przez BBC, postanowili przetestować elektronicznych trenerów w jednym z największych badań internetowych.

Gry typu „Brain Buddies” przekonują ludzi, że dzięki systematycznemu treningowi, funkcje poznawcze ich mózgu ulegną widocznemu polepszeniu. Problem w tym, że naukowych dowodów na potwierdzenie tej tezy jest niewiele.

Adrian Owen z Instytutu Neurobiologii w Cambridge i jego współpracownicy zaangażowali do badania 11 430 osób. Ich zadaniem było ćwiczyć przez 6 tygodni takie umiejętności poznawcze jak: wnioskowanie, pamięć, planowanie, umiejętności visualno-przestrzenne oraz uwagę.

"Stopa w drzwiach" nie działa na osoby otyłe

Jedną z najlepiej przebadanych przez psychologów technik manipulacji jest „stopa w drzwiach”. Sposób jej użycia jest banalnie prosty.

Jeżeli chcemy aby ktoś spełnił naszą prośbę, powinniśmy poprzedzić ją inną, najlepiej mniejszą, której spełnienie nie powinno przysparzać kłopotu. Na przykład jeśli próbujemy pożyczyć pieniądze, warto wcześniej poprosić życzliwego kolegę o podwiezienie do pracy.

Okazuję się jednak, że są badania które pokazują, że osoby otyłe nie ulegają tej manipulacji. John Wagener oraz James Laird z Uniwersytetu w Clark w latach 80 sprawdzali jak chętnie osoby o normalnej wadze oraz z nadwagą będą spełniały prośbę pod wpływem “stopy w drzwiach”.