Kłamstwa i uprzedzenia w obliczu pandemii
Jeśli zadam ci pytanie “czy jesteś kłamcą?”, najprawdopodobniej odpowiesz “nie”. W ten sposób podtrzymujesz pozytywny obraz samego siebie i jednocześnie ulegasz wpływowi uprzedzeń poznawczych oraz porównawczych.
Istnieją dwa główne mechanizmy odpowiedzialne za kłamstwa, które sobie wmawiamy. Pierwszym z nich jest optimism bias (określany również jako nierealistyczny optymizm), a drugim efekt better-than-average (znany również jako tendencja do wyższości). Pierwszy z nich opisuje tendencję do przeceniania prawdopodobieństwa wystąpienia pozytywnych zdarzeń w przyszłości, podczas gdy drugi odnosi się do tendencji do postrzegania własnych umiejętności jako lepszych niż umiejętności ‘przeciętnej’ osoby. Statystycznie rzecz biorąc, w rozkładzie populacji niektóre osoby powinny uważać się za lepsze, inne za gorsze, a jeszcze inne za równe przeciętnej osobie. Jednak, jak wykazano w klasycznym badaniu dotyczącym efektu better-than-average (Alicke i in., 1995), uprzedzenia poznawcze są sprzeczne z prawami matematycznymi. Ponad 50% uczestników badania oceniło siebie jako lepszych od przeciętnego studenta swojej płci w zakresie 20 pozytywnych i 20 negatywnych cech charakteru - wniosek, który wskazuje na nielogiczną naturę naszych poznawczych przekłamań.
