Szczęście

Mam pieniądze – mam wszystko?

Wieloletnie badania Kathleen Vohs i jej współpracowników pokazują, że pieniądze mogą oddalać ludzi od siebie, zmniejszać gotowość do udzielania i przyjmowania pomocy, osłabiać wrażliwość na wykluczenie społeczne, a nawet łagodzić odczuwanie bólu.

Nikt nie zaprzeczy, że pieniądze odgrywają ważną rolę w życiu każdego człowieka. Są potrzebne, by przetrwać w dzisiejszym świecie, potrafią poprawić samopoczucie oraz zapewniają stabilny byt nam i naszym bliskim.  Z drugiej strony wydaje się, że szalona pogoń za pieniędzmi raczej nie wpływa dobrze na relacje z innymi ludźmi.

Masz pecha? Zmyj go!

Jedni uważają się za pechowców, inni za w czepku urodzonych. Najnowsze badania psychologów pokazują, że bez względu na stopień w jakim wierzymy w przesądy, jednego możemy być pewni – pecha można zmyć w takim samym stopniu jak szczęście. Od nas jednak zależy, czy wiara w przesądy zdominuje nasze życie.

Alison Jing Xu oraz jej zespół postanowili sprawdzić, czy można w sposób dosłowny zmyć z siebie szczęście lub pecha. Pomysłu na badania dostarczyły prawdziwe historie. Na przykład: brytyjscy rybacy unikają kąpieli podczas połowów w obawie przed zmyciem z siebie szczęścia (Radford, Radford, 1961), a sportowcy i hazardziści trzymają niewyprane skarpety i koszulki na sobie tak długo, jak długo wygrywają (Vyse, 1997).

Przyjaźń ważniejsza od pieniędzy

Wnioski z badań psychologów nad poczuciem szczęścia są bardzo spójne: szczęśliwi ludzie lepiej radzą sobie w życiu. Poczucie szczęścia sprzyja między innymi wydajniejszej pracy, lepszemu zdrowiu, nawiązywaniu lepszych relacji z ludźmi czy większej szansie na otrzymanie podwyżki. Nic więc dziwnego, że chcemy być szczęśliwi i życzymy tego najbliższym przy każdej możliwej okazji. Problem w tym, że najczęściej wyobrażamy sobie osiągnięcie szczęścia dopiero wówczas, gdy otrzymamy podwyżkę i kupimy sobie wymarzony samochód (lepszy niż ma sąsiad Kowalski). Z badań psychologów płynie wniosek, że osoby zarabiające średnią krajową są tak samo szczęśliwe co osoby, które średnią krajową zarabiają w jeden dzień.

Ekonomia szczęścia

Powszechne współwystępowanie bogactwa i poczucia szczęścia tłumaczy się tym, że więcej pieniędzy oznacza większe możliwości kupna rzeczy sprawiających przyjemność. Jednak taki związek można tłumaczyć dokładnie odwrotnie. Im bardziej jesteśmy zadowoleni, tym więcej zarabiamy. Osoba w dobrym nastroju interpretuje otoczenie jako przychylne sobie. Wolni od trosk i zagrożeń, szczęśliwi ludzie szukają nowych niespełnionych celów. Pozytywne emocje skutkują tendencją do dążenia do celu raczej niż do unikania porażek i przyzwyczajają nas do poszukiwania coraz to nowych wyzwań.

Czy szczęśliwi żyją dłużej?

Wyniki badań psychologów utwierdzają nas w przekonaniu, że o optymizmie warto pisać. Przede wszystkim warto aby każdy z naszych czytelników myślał optymistycznie. Dlaczego warto starać się  zachowywać dobry nastrój? Osoby szczęśliwe dłużej cieszą sie lepszym zdrowiem!

Ed Diener (Uniwersytet Illinois, Gallup) oraz Micaela Chan (Uniwersytet Teksański w Dallas) zajęli się analizą 160 publikacji naukowych powstałych na podstawie badań dotyczących związku szczęścia i zdrowia. Spektrum badań było bardo szerokie, począwszy od trwających dekady badań długoterminowych, poprzez badania laboratoryjne, na badaniach na zwierzętach skończywszy.

Minizagadka #2: kto będzie szczęśliwszy?

Minizagadka: spotykasz dwie osoby rozmawiające o tym samym epizodzie: udanych wakacjach z rodziną (same miłe wspomnienia). Osoba A przypomina sobie jak ten epizod przebiegał (w jej przeszłości) a następnie szacuje swoje zadowolenie z tego wydarzenia. Osoba B wyobraża sobie co by było gdyby nie przeżyła tego epizodu a następnie, w taki sam sposób jak osoba A, szacuje swoje zadowolenie. Zagadka: która z opisanych osób będzie szczęśliwsza w wyniku takiej gimnastyki umysłu i dlaczego tak się stanie? Odpowiedzi można udzielać tylko na stronie fb badania.net. Dla autora odpowiedzi najbliższej prawdzie mamy nagrodę książkową (“Lepiej” Wydawnictwa ZNAK)!

Czas na szczęście!

Najnowsze badanie Cassie Mogilner pokazuje, że w haśle „czas to pieniądz” liczy się tylko jeden element, który wpływa na poziom szczęścia – czas. Myśląc o nim, zamiast o pieniądzach jesteśmy w stanie zmotywować się do podjęcia konkretnych zachowań, które sprawią, że poczujemy się bardziej szczęśliwi. Choć brzmi to jak recepta na życie idealne, nie ma w tym żadnej magii czy tajemnicy. Po prostu czysta nauka.

Cassie Mogilner z Uniwersytetu w Pensylwanii wykazała, że jeśli bez świadomości drugiej osoby, aktywujemy jej pojęcie czasu, będzie chętniej poświęcała go na kontakty z przyjaciółmi lub rodziną. W konsekwencji powinna być bardziej radosna, ponieważ są to zachowania utożsamiane ze szczęściem. Z drugiej strony, gdy zwiększymy jej dostępność kategorii związanej z pieniędzmi, automatycznie więcej czasu spędzi na pracowaniu, a mniej na socjalizacji. Praca, jak wiemy z badań, poziomu szczęścia nie podnosi (Kahneman, Krueger, Schkade, Schwarz, Stone, 2004).

Nie rozkminiaj!

Można powiedzieć, że za każdym razem gdy wykonujemy nudną i monotonną czynność, nasz umysł rozpoczyna wędrówkę wzdłuż linii czasu. Znajdując się w teraźniejszości potrafimy wędrować myślami w przeszłość lub przyszłość, roztrząsając sprawy, które się wydarzyły, mogą się wydarzyć lub nigdy nie będą miały miejsca. Czy takie zachowanie nie wydaję się Wam znajome?

Od kilku lat psychologowie badają zjawisko, które nazwali wędrującym umysłem (ang. wandering mind). Jest to powszechne i bardzo ciekawe zjawisko, ponieważ dotyczy każdego człowieka. Wystarczy, że przez chwilę zastanówcie się, jak często rozmyślacie o rzeczach, których aktualnie nie wykonujecie. Udało się? Jeśli tak, to na chwilę skorzystaliście z niesamowitej zdolności własnego umysłu: podróży w czasie.

Bolesny perfekcjonizm

– Potrzeba bycia idealnym potrafi skutecznie odebrać chęć do życia – twierdzi doktor Paul Hewitt z Uniwersytetu British Columbia. W ciągu ostatnich dwóch dekad ustaliliśmy, że przymus doskonałości często łączy się ze zwiększonym poziomem depresyjności, odczuwanego napięcia i zaburzeniami jedzenia – tłumaczy badacz.

– Perfekcjonistów nie opuszcza przeświadczenie, że im lepiej coś robią, tym lepiej powinni byli to zrobić – mówi profesor Flett, współautor badań z Uniwersytetu York w Toronto. Można wyróżnić dwie formy perfekcjonizmu: zewnętrzny i wewnętrzny. Zewnętrzny przymus dążenia do ideału to poczucie, że inni będą nas cenili, tylko wtedy, gdy będziemy nieskazitelni. Najczęściej takie osoby doświadczają wrażenia nacisku i braku wsparcia ze strony otoczenia, czemu zazwyczaj towarzyszą objawy depresji i poczucia beznadziejności. Perfekcjonizm wewnętrzny jest nieco bardziej skomplikowany. Wymaganie od siebie najwyższych standardów to prawdopodobnie jedynie czynnik zwiększający ryzyko perfekcjonizmu zewnętrznego. Wewnętrzny perfekcjonista radzi sobie z sytuacjami niskiego natężenia stresu, ale częściej jest przygnębiony, podenerwowany lub myśli o samobójstwie, gdy coś idzie źle. Badania Flett, Hewitta, i zespołu, wskazują, że z perfekcjonizmem ściśle łączą się zaburzenia jedzenia (naukowcy dowiedli wcześniej istnienie związku między anoreksją a wewnętrznym przymusem doskonałości). Ponadto zawyżone wymagania w stosunku do siebie, często przenoszą się na wymagania idealnego działania od wszystkich wokół – pracowników, znajomych, rodziny. To szczególnie niszczące dla bliskich związków interpersonalnych - jeśli żądasz od swojego partnera, żeby zawsze był idealny i jeśli często go krytykujesz, możesz spodziewać się kłopotów.

Duże premie nie dają lepszych wyników

Dan Ariely z Massachusetts Institute of Technology opowiada o irracjonalnym postrzeganiu ludzkiej motywacji do pracy. Wyniki badań Ariely’ego przedstawialiśmy wcześniej w wykładzie “Co nas motywuje”, ale nic nie zastąpi wysłuchania opisu rezultatów badań z ust samego autora - ludzie wierzą, że im więcej pieniędzy otrzymają, tym lepsze wyniki będą osiągali w pracy. Nic bardziej mylnego! Życzymy miłego seansu.