Stereotyp

Gorsze - jak nauka pomyliła się co do kobiet

„Gorsze. Jak nauka pomyliła się co do kobiet” to zbiór niezwykle ciekawych informacji kontestujących stereotypowe myślenie o kobiecości i męskości. Angela Saini  opisuje wiele teorii i analizuje przeróżne badania, który były prowadzone na przestrzeni lat w kontekście ich rzetelności i prawdziwości uzyskiwanych wniosków. To, co mi się najbardziej podobało to rozmowy z naukowcami i naukowczyniami – dało to książce trochę życia i pokazało jak wiele jest w naszych głowach stereotypów, które nawet w obiektywnym świecie nauki trudno jest pokonać.

Jestem słaba z matmy, bo jestem kobietą?

Według Cluade Steele z Uniwersytetu Stanforda oraz Joshuy Aronsona z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin stereotypowe przekonania na temat pewnych osób czy grup społecznych wpływają na ocenę ich umiejętności. Ludzie mogą na przykład postrzegać osoby o długich nogach jako szczególnie dobrych biegaczy lub być przekonani, że ktoś dostał posadę niani, bo jest kobietą. Czy stereotyp może prowadzić do tego, że osoby nim obciążone będą gorzej lub lepiej wykonywać zadania angażujące pamięć i uwagę?

W Halloween rodzi się mniej dzieci

Możemy się z tym zgadzać bądź nie, ale Halloween na stałe zagościło już jako element kultury popularnej prawie na całym świecie. Naukowcy zaobserwowali istotny wpływ wigilii Wszystkich Świętych na ilość urodzeń w Stanach Zjednoczonych. Wyniki porównano z Walentynkami i okazało się, że z jakiegoś powodu kobiety rzadziej rodzą w Halloween.

W opublikowanych w tym roku badaniach amerykańscy naukowcy wykorzystali dane o ilości urodzin z lat 1996 – 2006 w USA. Jako że Halloween i Walentynki to święta, które nie są wolne od pracy wykluczono wpływ dostępności dyżurujących lekarzy i położnych. Naukowcy zakładali, że ilość narodzin determinowana jest przez pozytywne lub negatywne skojarzenia jakie niesie za sobą dane święto.

Dlaczego kobiety nie zostają szefami korporacji?

Ponad połowa pracowników 500 najbogatszych firm według czasopisma Fortune to kobiety, jednak tylko 3% z nich ma możliwość ich prowadzenia (Catalyst, 2009). Oczywiście powodów takiego stanu rzeczy może być wiele: od różnic płciowych zaczynając na władzy mężczyzn kończąc. Według niektórych badaczy głównym powodem, dla którego panie nie zajmują kierowniczych stanowisk są stereotypy dotyczące płci.

Najpopularniejszy stereotyp dotyczący kobiet pracujących w biznesie zakłada, że panie mają większą niż mężczyźni awersję do strat oraz podejmowania ryzyka, ponieważ w porównaniu do płci brzydkiej nie są biegłe w matematyce oraz sprawach finansowych. Niestety powszechne funkcjonowanie tego skrótu myślowego może wpływać na decyzje o zatrudnieniu lub awansowaniu kobiety na wyższe stanowiska (Davison, Buke, 2000).

Czy opłaca się być blondynką

W idealnym społeczeństwie powinniśmy dostosowywać swoje zachowanie kierując się racjonalnymi wnioskami. Złożoność naszego świata i wrodzone lenistwo poznawcze sprawiają niestety, że nasze decyzje oparte są z reguły na błędnych założeniach czy stereotypach. Znając jednak sposób, w jaki stereotyp wpływa na nasze decyzje, możemy próbować wykorzystać go by osiągnąć lepsze wyniki w danej sytuacji, lepiej wypaść w oczach innych. Dlatego zebrałem kilka badań próbując odpowiedzieć na pytanie: czy opłaca się być blondynką?

Stereotypy kolejności urodzin

Pierworodni synowie i córki są uważani za najinteligentniejszych. Co zaskakujące, najstarsze rodzeństwo naprawdę osiąga większe sukcesy niż ich bracia czy siostry - twierdzą polscy i amerykańscy psycholodzy, którzy badali wpływ stereotypów na nasze życie.

Pierworodni są nie tylko najinteligentniejsi, ale też najbardziej odpowiedzialni, posłuszni oraz… najmniej twórczy. Dzieci “średnie” w kolejności urodzeń są zazdrosne, a najmłodsze - najbardziej kreatywne, a przy tym nieposłuszne, nieodpowiedzialne i wygadane. Jedynacy zaś są niezgodni. Kto tak twierdzi? Prawie wszyscy. Tak przynajmniej wynika z badań Nicholasa Herrery i Roberta Zajonca z Uniwersytetu Stanforda w USA.

Jak dziś pamiętam, że...

Badanie opublikowane na łamach Personality and Social Psychology Bulletin dowodzi, iż łatwość z jaką wydobywamy z pamięci argumenty do poparcia naszych przekonań ma związek z ich skrajnością.

Naukowcy Ap Dijksterhuis z Uniwersytetu w Nijmegen, Neil Macrae z Uniwersytetu St. Andrews i Geoffrey Haddock z Uniwersytetu Exeter sprawdzali czy poczucie łatwości lub trudności w przypominaniu sobie stereotypowych informacji decyduje o tym, w jakim stopniu korzystamy później ze stereotypów przy ocenie osób.

93 studentów wypełniło skalę “Współczesnego Seksizmu” co posłużyło naukowcom do podziału badanych na trzy grupy (nisko, średnio i bardzo uprzedzonych). Następnie badani mieli za zadanie wymienią 3 lub 8 cech, względem których mężczyźni i kobiety różnią się od siebie. Później proszono badanych o wyobrażenie sobie typowej sekretarki (zawód stereotypizowany) i zapisanie tego jak wygląda typowy dzień jej pracy, zainteresowania, ubiór czy styl życia. Na koniec eksperymentatorzy pytali jak łatwo było badanym skompletować listę trzech lub ośmiu różnic międzypłciowych. Po zakończeniu eksperymentu, dwójka sędziów nie znających hipotez oceniała zawartość notatek badanych pod kątem ich zgodności ze stereotypem sekretarki.