Sprawiedliwość

PSYCHOLOGIA

Kowalski lepszy niż Nowak. Jak (nie) przeprowadzać oceny pracowniczej?

mroczniewska · 19 stycznia 2018

Przełom roku to nierzadko czas ocen pracowniczych w wielu firmach. Jak sprawić, by były one motywujące dla załogi? Czy w czasie oceny porównywać współpracowników między sobą? Zespół badaczy z Columbia Business School i Uniwersytetu Cambridge sprawdził, co sprzyja poczuciu, że ocena okresowa została przeprowadzona sprawiedliwie.

Za procesem oceny zazwyczaj nie przepadają zarówno pracownicy, jak i menedżerowie. Jest on nie tylko kosztochłonny, ale i zabiera zarządzającym relatywnie sporo czasu: wedle szacunków firmy konsultingowej CEB proces oceny oznacza nawet 200 godzin pracy przełożonego rocznie. Jak więc sprawić, by ten wysiłek faktycznie przynosił zamierzone korzyści, tj. stanowił skuteczne narzędzie motywacyjne?

PSYCHOLOGIA

Mali altruiści

natalia · 15 stycznia 2011

Najnowsze badania zespołu z Uniwersytetu w Waszyngtonie przedstawiają pierwsze dowody na to, że podstawowe poczucie sprawiedliwości i altruizmu pojawia się we wczesnym dzieciństwie. Okazuje się, że już w wieku 15 miesięcy dzieci postrzegają różnicę między równym i nierównym podziałem żywności, która wpływa na ich gotowością do dzielenia się zabawkami.

Dotychczasowe badania wskazywały, że dopiero 2-letnie dzieci są w stanie pomóc innym, ponieważ dopiero wtedy wykazują pewne cechy altruistyczne. Natomiast poczucie sprawiedliwości pojawia się u maluchów dopiero w wieku 6 lub 7 lat.

PSYCHOLOGIA

Głodna sprawiedliwość

Bocian Konrad · 29 stycznia 2011

Sędzia wydający wyrok opiera się na sądowej wiedzy oraz zebranych materiałach dowodowych. Tym samym proces orzekania o winie lub niewinności oskarżonej osoby powinien być racjonalny, przemyślany i mechaniczny. Niestety sędzia jest tylko człowiekiem, a psychologia posiada wiele dowodów na to, że jego osąd może być zniekształcony. Najnowsze badania izraelskich naukowców zwróciły uwagę na jeszcze jeden banalny aspekty pracy wymiaru sprawiedliwości – jedzenie.

Shai Danziger oraz jego współpracownicy odkryli, że ilość pozytywnie rozpatrzonych wniosków o zwolnienie warunkowe spada prawie do zera pod koniec każdej sesji, po czym błyskawicznie wzrasta, gdy sędziowie wracają z przerwy na posiłek. Efekt ten utrzymywał się nawet wtedy, gdy kontrolowano dotkliwość popełnionego przez przestępcę czynu, ilość miesięcy, które już odsiedział czy choćby jego płeć lub narodowość.

PSYCHOLOGIA

Sprawiedliwość w okresie dojrzewania

Bocian Konrad · 22 stycznia 2010

Dorośli wiedzą, że świat do sprawiedliwych miejsc nie należy i potrafią znaleźć wiele konkretnych powodów usprawiedliwiających brak równości społecznej. Jednym z nich jest praca oraz wkładany w nią wysiłek. Jednak czy podobnie myślą dzieci? Ingvild Almas oraz jej zespół zbadali w jaki sposób rozwija się akceptacja nierówności w wieku od 10 do 18 lat.

Wcześniejsze badania jasno wykazały, że osoby dorosłe uważają pewne nierówności społeczne za całkowicie sprawiedliwie. Swoje decyzje uzależniają oczywiście od indywidualnego wysiłku oraz efektywności, która decyduje o nierównym podziale dóbr. Co ciekawe w przypadku gdy nierówność wynika ze zwykłego łutu szczęścia – wygrana w totolotka – osoby dorosłe nie są już tak zgodne.

CZY WIESZ, ŻE?

Opłaca się być chorym na rozprawie

Teloch · 9 stycznia 2010

Idealnie przeprowadzony proces sądowy powinien opierać się na twardych dowodach, logicznych argumentach i rozsądnych wnioskach płynących z pracy śledczych. To jednak ludzie podejmują niekiedy ostateczną dla skazańca decyzję, a jako gatunek mamy tendencję do kierowania się innymi, czasem mniej ważnymi przesłankami.

Wiemy już, że samo zaktywizowanie ludziom konceptu sprawiedliwości może skutkować niższym wyrokiem dla skazańca. Mueller-Johnson oraz Dhami, para badaczy z University of Cambridge postanowiła sprawdzić jak na wysokość teoretycznego wyroku wpłyną takie zmienne jak wiek i zdrowie oskarżonego. By wyniki można było skuteczniej rzutować na realne przypadki dodano również czynniki prawne – wagę popełnionego przestępstwa oraz informację o wcześniejszym notowaniu przez wymiar sprawiedliwości.

PSYCHOLOGIA

Sprawiedliwa litość

mparzuchowski · 30 stycznia 2010

Czy adwokaci powinni odwoływać się do poczucia sprawiedliwości ławników i sędziów na chwilę przed ogłoszeniem wyroku? Chwila na przemyślenie definicji sprawiedliwości promuje umiejętność do wybaczania poniesionych krzywd – twierdzą holenderscy psycholodzy.

Badaczy zainteresował wpływ aktywizacji kategorii pojęć skojarzonych ze sprawiedliwością na umiejętność wybaczania krzywd. Aby sprawdzić swoje hipotezy, doktor Johan Karremans z Uniwersytetu w Utrechcie oraz profesor Paul Van Lange z Uniwersytetu w Amsterdamie przeprowadzili trzy eksperymenty. W jednym z nich 73 uczestników zostało losowo przydzielonych do czterech warunków badania. W pierwszym badani proszeni byli o zapisanie myśli kojarzących się ze sprawiedliwością, w drugim z ambicją, w trzecim z niesieniem pomocy, a w czwartym warunku badania, nie byli proszeni o zapisywanie czegokolwiek. Badani przekonani, że uczestniczą w dwóch niezależnych eksperymentach, po zakończeniu zapisywania myśli, proszeni byli o udział w drugim eksperymencie. Drugie badanie polegało na szacowaniu swojej wyrozumiałości. Badani wyobrażali sobie cztery sytuacje, w których byli przez kogoś krzywdzeni i zaznaczali na 7 stopniowej skali do jakiego stopnia wybaczyliby sprawcy tych krzywd. Zgodnie z przewidywaniami naukowców, aktywizacja sprawiedliwości i niesienia pomocy powoduję większą skłonność do wybaczenia sprawcy krzywdy niż brak sesji aktywizującej lub myślenie o ambicji.

PSYCHOLOGIA

Ciemność demoralizuje

Bocian Konrad · 7 stycznia 2009

Musimy szczególnie uważać kiedy ubijamy interes w słabo oświetlonym miejscu. Dlaczego? Wyniki badań psychologów wskazują, że w ciemności ludzie stają się mniej uczciwi. doświadczenie ciemności prowadzi do poczucia “iluzorycznej anonimowości” co osłabia działanie norm moralnych.

W oglądaniu Świata przez przyciemnione szkła okularów przeciwsłonecznych nie ma niczego niezwykłego. Jedni noszę je ze względu na modę, inni aby chronią własne oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV. Jednak gdy na chwilę przystaniemy i zastanowimy się jakie uczucie towarzyszy nam, gdy na nosie spoczywa para ciemnych szkieł, większość z nas przyzna, że dzięki nim czuje się anonimowo. Przypomina to trochę zabawę dzieci, które głęboko wierzą, że zakrywając oczy rękoma, stają się niewidoczne dla swoich rówieśników. Jednak profesor psychologii Chen-Bo Zhong z Uniwersytetu w Toronto wraz ze współpracowniczkami Vanessą Bohns oraz Francescą Gino wykazali jak dalece poważne konsekwencje może mieć poczucie anonimowości, spowodowane tylko i wyłącznie naszym subiektywnym poczuciem ciemności.