Smak

Przewaga pierwszego i ostatniego smaku

Istnieją liczne badania nad efektem pierwszeństwa i świeżości, jednakże w większości dotyczyły one bodźców wizualnych i werbalnych. Dwa eksperymenty przeprowadzone przez Thomasa Daniela i Jeffreya Katza, opublikowane na łamach Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, pokazały, że efekty te dotyczą również bodźców smakowych.

Dotychczasowe badania poświęcone smakowi dotyczyły głównie awersji w stosunku do jedzenia oraz zdolności do rozpoznawania czy jedzenie jest wartościowe lub czy może być trujące. Zagadnienia te dotyczyły więc informacji przechowywanych w pamięci długotrwałej. Tym samym, niewiele badań dotyczyło informacji dotyczących bodźców smakowych przechowywanych w pamięci krótkotrwałej. Tematem tym postanowili się zająć naukowcy z Westfield State i Auburn University.

Czy cena wina wpływa na odczuwany smak?

Czy tanie wino może smakować tak, jakby było z najwyższej półki? Tak, jeśli konsument będzie wierzył, że wino, które właśnie pije, jest drogie. Doktor Hilke Plassmann z INSEAD oraz Bernd Weber z Uniwersytetu w Bonn odkryli, że przekonanie na temat tego, jakie wino pijemy, może zmienić reakcję mózgową na jego smaku

W jednym z eksperymentów badacze poprosili uczestników o ocenę smaku pięciu rodzajów win w różnych cenach (90, 45, 35, 10 i 5 dolarów). Podczas degustacji mózgi wszystkich uczestników skanowane były przy użyciu neuroobrazowania MRI. W rzeczywistości badani spożywali tylko trzy rodzaje win w dwóch różnych cenach (wysokiej i niskiej). Okazało się, że wiedza na temat ceny wina w istotny sposób wpłynęła na ocenę ich smaku: im droższe, tym lepiej smakowało! Co więcej efekt ten można było zaobserwować również w reakcji mózgowej - „Kiedy coś nam bardziej smakuje, w mózgu aktywizuje się tzw. układ nagrody, co zaobserwowaliśmy u badanych wtedy, gdy smakowali tanich win, myśląc, że próbują tych drogich. Uzyskane wyniki to dowód na to, że przekonanie może wpływać na rzeczywisty odbiór, a nie jedynie interpretację smaku” – podsumowują badacze na łamach „Journal of Marketing Research”.

Smakowite towarzystwo

Posiłek w towarzystwie czy w samotności? Okazuje się, że już sama obecność drugiej osoby, która robi to samo co my, zwiększa przyjemność i intensyfikuje doznania smakowe!

Erica Boothby z Yale University (wraz z zespołem) poprosiła kobiety o przetestowanie smaku czekoladek. Pierwszą jadły w towarzystwie pomocnika badacza. Przy kolejnym kawałku towarzysz nie jadł, lecz zajmował się oglądaniem książki. Na końcu procedury badacze pytali uczestniczki, jak bardzo smakowały im czekoladki oraz jak oceniają intensywność ich smaku (np. zawartość kakao). Okazało się, że czekoladka jedzona w towarzystwie była smaczniejsza! „Robienie czegoś wspólnie z drugą osobą sprawia, że silniej skupiamy sie na doświadczanej rzeczywistości” – konkludują badacze na łamach „Psychological Science”. A jakie są Wasze doświadczenia?

Jak smakuje miłość?

Czy to jakich określeń używamy do opisu zdarzeń może wpływać na to co czujemy? Czy niektóre metaforyczne wyrażenia zniekształcają subiektywne procesy spostrzegania? Badacze z Uniwersytetu w Singapurze postanowili sprawdzić czy aktywizacja miłości i zazdrości może wpłynąć na odczuwanie smaków.

Mleko matki jest słodkie, a dla dzieci karmienie, oprócz oczywistego zaspokajania głodu, jest także najważniejszą oznaką miłości i opieki. W serii wcześniejszych badań okazało się, że miłość romantyczna, jak i miłość matczyna są odczuwane przez te same części mózgu. Doktor Tong Mun Wai Edddie i jego współpracownicy postanowili więc przeanalizować związek pomiędzy odczuwaniem słodkiego smaku a miłością. Dodatkowo, zastanawiano się, czy również zazdrość może być wiązana z jakimś konkretnym smakiem. Na przykład kwaśny, żrący kwas może zniszczyć ciało, tak jak zazdrość niszczy związek, a gorzkie pokarmy mogą być zatrute, tak jak zazdrość może truć uczucie dwojga ludzi. Aby sprawdzić czy miłość ucieleśniona jest słodkim smakiem a zazdrość kwaśnym i gorzkim przeprowadzono serię badań.

Potęga dobrych intencji

Mówi się, że dobrym chęciami wybrukowana jest droga do piekła. Tego nie wiemy, ale badania Kurta Graya z University of Maryland pokazują, że mogą być one pomocne tu i teraz. Naukowiec wykazał, że wiara w dobre intencje innych może złagodzić nasz ból, a nawet sprawić, że ciastka wydadzą się nam smaczniejsze i bardziej słodkie.

Wydaje się, że czekolada zawsze smakuje tak samo dobrze, a ból zęba jest zawsze tak samo nieprzyjemny. Jednak psycholog Kurt Gray na łamach Social Psychological and Personality Science pokazuje, że interpersonalny kontekst, w którym odbieramy różne bodźce, wpływa na odczuwanie zarówno przyjemności, jak i bólu. Ciasto drożdżowe z rąk kochanej, życzliwej babci smakuje przecież wybornie, a nawet lekki policzek, ale wymierzony przez wroga, piecze wyjątkowo długo i dotkliwie. “To, jak odczytujemy intencje innych ludzi, zmienia sposób odczuwania bodźców fizycznych” - mówi Gray na podstawie przeprowadzonych przez siebie badań.

Smak głodu

Dlaczego ludzie podczas stosowania diety daliby wiele za kostkę czekolady lub kęs ulubionej wędliny? Badacz z Uniwersytetu Malawi zna odpowiedź. Ograniczenie przyjmowania pokarmu wyczula nasz smak na słodkie i słone aromaty.

Profesor Yuriy Zverev sugeruje, że już opuszczenie śniadania, znacząco obniża próg wrażliwości receptorów smakowych na języku. Badacz przekonał 16 studentów, aby po wczesnej kolacji nie zjedli śniadania następnego dnia. Tak wygłodzonym studentom podawał do próbowania roztwory o różnym stężeniu cukru, soli lub chininy. Studenci byli proszeni o określenie smaku roztworów (słodki, słony lub gorzki). Po każdej próbie studenci wypluwali testowane płyny i przepłukiwali usta czystą wodą. Następnie eksperyment powtórzono w godzinę po tym jak studenci zjedli obiad.

Zemsta nie smakuje słodko

Kto z nas nie wie czym jest zemsta, jaki jest jej smak i jak niepokojące myśli przychodzą do głowy pod jej wpływem? Jesteśmy niemal pewni, że wymierzenie kary poprawi nasz nastrój i pozwoli nam zapomnieć o problemie. Okazuje się jednak, że nasze przewidywania dalece odbiegają od rzeczywistości. Według Kevina Carlsmitha, Timothego Wilsona oraz Daniela Gilberta powszechne przekonanie o dobroczynnych skutkach zemsty jest błędne.

Pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy? Niemożliwe. Przecież, gdy ktoś nas zrani, wyrządzi nam krzywdę lub po prostu oszuka, często jedyne o czym potrafimy myśleć to zemsta. To dzięki niej przywracamy społeczny porządek pewni, że między zemstą a poczuciem sprawiedliwości można postawić znak równości.

Malcolm Gladwell: Co daje studiowanie sosu do spaghetti?

Ciekawy punkt widzenia na indywidualność konsumenta opakowany błyskotliwą narracją.