Samoocena

Jak wzmacniać samoocenę dziecka?

Co odpowiedzieć dziecku, gdy pyta „co mam narysować?” Jak wypracować w Twoim skrzacie poczucie własnej wartości? Na te pytania odpowiadają nam Owens i Patterson, amerykańscy naukowcy z University of Wisconsin i University of Kansas dzięki przeprowadzonemu eksperymentowi.

„Korzystaj ze swoich atutów”, „zapisuj codzienne pozytywne wydarzenia”, „okazuj wdzięczność” - to techniki proponowane przez psychologów pozytywnych. Ten nurt oferuje nam coraz więcej sposobów, dzięki którym jesteśmy bardziej zadowoleni ze swojego życia, uzyskujemy więcej sukcesów w nauce, a nasze nieobecności w pracy zmniejszają się. Psychologia coraz bardziej odbiega od postrzegania człowieka jako chorego lub niesprawnego pacjenta i przestaje kłaść nacisk na wszelakie deficyty, braki i niedoskonałości naszej psyche. Aktualnie coraz częściej powstają różnego rodzaju metody terapii, które zamiast eliminować wady, skupiają się na zasobach klienta. Nacisk więc zostaje położony na znalezienie tego co dobre, pozytywne, dające energię do działania. Tego typu strategie prowadzą nie tylko do poradzenia sobie z naszymi bieżącymi trudnościami, lecz także zapobiegają przyszłym problemom w życiu, jak twierdzi profesor Brown Kirschman z University of Dayton-Keri.

Czuję się młodziej niż wyglądam!

Celem badania przeprowadzonego przez trzy badaczki z Uniwersytetu w Białymstoku (Mirucka, Bielecka, Kisielewska) i opublikowanego niedawno w Personality and Individual Differences było zbadanie związku pomiędzy subiektywnie postrzeganym wiekiem osób starszych a ich orientacją pozytywną. Wyniki pokazały, że większość starszych ludzi czuła się dużo młodsza, niż rzeczywiście była, a subiektywnie postrzegany wiek lepiej przewidywał stopień pozytywnego nastawienia, niż wiek chronologiczny.

Pozytywna orientacja jest tendencją do zauważania, skupiania się i przywiązywania wagi do pozytywnych elementów w życiu, własnym doświadczeniu czy w sobie samym (Caprara, 2009). Łączy w sobie 3 aspekty: samoocenę, optymizm i satysfakcję z życia. Zgodnie z Teorią Orientacji Pozytywnej, optymistyczny obraz samego siebie, własnego życia i przyszłości pomaga efektywnie radzić sobie z życiowymi wyzwaniami, porażkami czy stratami (Caprara, 2009).

Atrakcyjni facebookowicze

Jesteś niezadowolony ze swojego wyglądu? Z najnowszych badań Christiny Rutledge z Pennsylvania State University opublikowanych na łamach Psychology of Popular Media Culture wynika, że poczucie własnej atrakcyjności fizycznej zależy od… liczby znajomych na Facebooku!

Środki masowego przekazu przypisują atrakcyjności fizycznej dużą wartość. Jednak porównania własnej sylwetki ze wzorcami męskości i kobiecości prezentowanymi przez media, zazwyczaj nie są dla nas korzystne. Wskutek tego, aż 65-78% studentów jest niezadowolonych ze swojego wyglądu. Ponadto zdecydowana większość mężczyzn (90-96%) chciałaby mieć bardziej umięśnione ciało. Co możemy zrobić (oprócz zmiany nawyków żywieniowych i regularnych ćwiczeń), aby poczuć się lepiej we własnej skórze? Czy Facebook może nam pomóc w ukształtowaniu pozytywnego obrazu własnego ciała? Dotychczasowe badania, które opisywaliśmy już na naszych łamach wykazały, że duża liczba znajomych na Facebooku wiąże się z lepszym samopoczuciem i wyższą samooceną. Jednak czy liczba wirtualnych znajomych może być również wpływać na własną atrakcyjność fizyczną?

Siła superbohatera

W czym może tkwić sekret popularności Spidermana lub Batmana? Efektowne pościgi? Dynamiczne pojedynki? Nic z tych rzeczy! Najnowsze badania opublikowane w „Journal of Experimental Social Psychology” pokazują, że oglądanie umięśnionych superbohaterów może poprawiać zadowolenie z muskulatury, a nawet zwiększać fizyczną siłę mężczyzn!

Ariana Young z University at Buffalo przeprowadziła wśród studentów ankietę dotyczącą Spidermana i Batmana. Pytała mężczyzn, na ile lubią wymienione postaci oraz jak dużo wiedzą na ich temat. Do udziału w dalszym etapie badania zaprosiła jedynie fanów i antyfanów bohaterów. Uczestnicy proszeni byli o ocenę swojej muskulatury, a następnie przez minutę oglądali wizerunek Spidermana lub Batmana. Wyświetlano je w jednej z dwóch wersji: umięśnionej lub pozbawionej widocznych mięśni. Na koniec studenci odpowiadali na pytania związane z zadowoleniem z własnego ciała. W eksperymencie zastosowano jeszcze jeden wskaźnik: fizyczną siłę mężczyzn, mierzoną poprzez ściśnięcie dłonią siłomierza.

Ale fajnie wyglądam!

Nasz subiektywny obraz ciała poprawia się po dwóch tygodniach aktywności fizycznej, chociaż zmiana nie jest jeszcze dostrzegalna! - ustalili psycholodzy zdrowia.

Intensywnie ćwicząc, oczekujemy zazwyczaj szybkiej poprawy figury. Jeśli nie widzimy wymarzonego efektu, czujemy się źle i tracimy motywację. A spadek motywacji przeszkadza szczególnie na początku programu treningowego. Badanie przeprowadzone na irlandzkim Queen’s of University Belfast podpowiada, jak podtrzymać zaangażowanie w tym trudnym okresie.

Do badania zaproszono osoby prowadzące siedzący tryb życia. Ochotnicy przez dwa tygodnie oddawali się aktywności zaleconej przez badaczy: część ćwiczyła na siłowni, reszta w tym czasie czytała książki. Zarówno przed przystąpieniem do obu programów, jak i bezpośrednio po ich ukończeniu badani byli ważeni. Poza tym pytano ich m.in. o satysfakcję ze swojej wagi i poczucie własnej atrakcyjności fizycznej.

Wszyscy kłamią!

Czy to prawda, iż wszyscy kłamią, jak mawiał słynny doktor Gregory House? A jeśli jest tak w rzeczywistości, to dlaczego ludzie mówią nieprawdę? Kwestia naszej tendencji do delikatnego (a czasami zupełnie jawnego) naginania pewnych faktów nurtowała badaczy od dawna. Bez wątpienia kłamstwo jest obciążone pewnymi przykrymi konsekwencjami dla jednostki: to poważne zagrożenie dla własnego wizerunku.

Większość z nas nie lubi myśleć o sobie źle - czy ktoś przyznałby się otwarcie do bycia krętaczem i oszustem? Zachowanie pozytywnego wizerunku własnej osoby jest dla nas bardzo ważną kwestią i dlatego staramy się unikać sytuacji, kiedy mijamy się z prawdą. Nadal jednak zastanawiano się, czy ludzie raczej starają się unikać wygłaszania dużych, poważnych kłamstw mając na względzie ochronę swojego wizerunku, czy raczej nie chcą wzbudzać zbyt silnych podejrzeń ze strony innych.

Dlaczego jesteśmy dyplomatyczni?

Zamiast krytycznej i rzetelnej opinii dotyczącej czyjejś pracy najczęściej wolimy przekazać autorowi jej łagodniejszą i bardziej dyplomatyczną wersję. Zespół australijskich psychologów na łamach „British Journal of Social Psychology” przekonuje, że w ten sposób chronimy własną samoocenę.

Carla Jeffries i Matthew Hornesey z Univeristy of Queensland podzielili ponad 200 studentów na trzy grupy i poprosili o ocenę eseju autorstwa nieznanej im osoby. W pierwszej grupie uczestnicy mieli przekazać opinię bezpośrednio autorowi, w drugiej anonimowo, zaś w trzeciej ich recenzja miała nigdy nie ujrzeć światła dziennego. Okazało się, że świadomość konfrontacji z autorem skutkowała wydaniem bardziej pobłażliwych i pozytywnych ocen, podczas gdy zapewnienie anonimowości prowadziło do znacznego krytycyzmu. Co ciekawe, opisany przez badaczy mechanizm funkcjonował tylko w przypadku osób o niskiej samoocenie. - Takie osoby przykładają większą wagę do sytuacji bezpośredniej oceny, ponieważ pragną uchodzić w oczach innych za miłych i sympatycznych  – komentuje Jeffries.

Ja, czyli mistrz

Wyobraź sobie, że znajomy zrobił ci serię zdjęć. Na niektórych wypadasz słabo, większość stanowią kadry przeciętnie atrakcyjne, ale na kilku wyglądasz naprawdę świetnie. Które z ujęć uznasz za najbardziej reprezentatywne dla tego, jak wyglądasz na co dzień? Badania opublikowane w „Journal of Experimental Social Psychology” dowodzą, że większość ludzi wybiera swoją najlepszą fotografię

Ten efekt nie dotyczy tylko zdjęć - myśląc o tym, jacy jesteśmy na co dzień, jako najbardziej typowe przywołujemy swoje największe osiągnięcia. Co ciekawe, jako zachowania charakterystyczne dla innych ludzi wybieramy te przeciętne. Amerykańska badaczka Elanor Williams z University of Florida udowodniła, że siebie i innych oceniamy w diametralnie różny sposób, nawet jeśli oceny dotyczą tej samej dziedziny.

O czym teraz myślisz?

Dlaczego ludzie tak często chwalą się swoimi dziećmi, samochodami i przeżytymi doświadczeniami? Diana Tamir oraz Jason Mitchell z Uniwersytetu Harvarda udowodnili, że mówienie o sobie, wywołuje przyjemność porównywalną z tą, którą osiągamy przy udziale jedzenia lub pieniędzy.

Nie trzeba śledzić znajomych na Facebooku, żeby wiedzieć jak bardzo lubimy mówić o sobie. Jednak jeśli komuś brakuje takiej wiedzy, to powinien przekonać go fakt, że badania zajmujące się komunikacją międzyludzką pokazują, że od 30% do 40% codziennych rozmów, wykorzystujemy do informowania innych o naszych doświadczeniach oraz relacjach związkowych. W Internecie te liczby wyglądają nawet bardziej dramatycznie - ponad 80% postów, które umieszczamy za pomocą mediów społecznościowych zawiera najbardziej aktualne informacje o naszych przeżyciach.

Facebookiem w samoocenę

Jaki jest skutek przeglądania własnego profilu na Facebooku? Czy profil na portalu społecznościowym staje się odpowiednikiem lustra? Na te pytania odpowiedzieli psycholodzy, Amy Gonzales i Jeffrey Hancock z Cornell University.

Już w latach 70-tych ubiegłego wieku inni badacze (Duval i Wicklund) ustalili, że wpatrywanie się w swoje odbicie w lustrze, może prowadzić do nieprzyjemnych skutków ubocznych. Koncentracja na swoim wizerunku powoduje porównanie „Ja realnego" z „Ja idealnym" - tego typu wgląd w siebie zazwyczaj skutkuje uświadomieniem sobie rozbieżności między tymi dwoma kategoriami obrazu siebie i obniżeniem aktualnej samooceny. Dzieje się tak, gdy przeglądamy się w lustrze, oglądamy swoje zdjęcia, słuchamy nagrań własnego głosu, czy musimy napisać coś o sobie. Gonzales i Hancock uznali, że profil na Facebooku, który zawiera informacje autobiograficzne, może wywoływać podobny efekt co oglądanie siebie w lustrze - może prowadzić do potraktowania siebie samego jako obiektu własnej obserwacji, a w konsekwencji do zaniżenia samooceny.