Rozpoznawanie

Po czym poznasz swoje dzieło?

Wielu artystów i sportowców wkłada ogromny wysiłek w przygotowanie się do publicznego zaprezentowania efektów swojej pracy. W toku takich przygotowań skupiają uwagę na swoich wcześniejszych wykonaniach, aby na ich podstawie osiągnąć lepszy wynik w kolejnych zawodach. Czy dzięki takiej wzmożonej samoświadomości muzycy potrafią lepiej rozpoznawać wyniki własnej pracy? Na to pytanie odpowiadają naukowcy na łamach Psychological Science.

Liczne badania dowodzą, że potrafimy rozpoznać własną sylwetkę ciała pośród innych niewyraźnych postaci chodzących na filmie. Inne eksperymenty wykazały, że badani potrafią lepiej przewidzieć miejsce trafienia rzutki, gdy obserwują własne ruchy, niż gdy przyglądają się ruchom innych. Ludzie potrafią nawet zidentyfikować odgłosy własnego klaskania, kierując się jedynie częstotliwością i wzorcem klaśnięć.

Mężczyzna lepiej zrozumie mężczyznę

Powszechny stereotyp głosi, że mężczyźni nie potrafią prawidłowo odczytać emocji rozmówcy. Jak większość stereotypów, nie jest do końca prawdziwy – istnieją badania dowodzące, że mężczyźni dużo lepiej niż kobiety radzą sobie np. z odczytywaniem gniewu (Williams, Mattingley, 2006). Jednak najnowsze badania sprawdzające umiejętności mężczyzn po części potwierdzają emocjonalny analfabetyzm mężczyzn w odczytywaniu… emocji kobiet.

Do sprawdzenia trafności odczytywania emocji użyto nieco zmodyfikowanego “Reading the Mind in the Eyes Test”, który oparty jest na założeniu, że oczy i ich okolice są najbogatsze w informacje odnośnie stanu emocjonalnego innych ludzi. Boris Schiffer i jego współpracownicy z uniwersytetu Duisburg-Essen postanowili sprawdzić, czy męskie umiejętności odczytywania stanu emocjonalnego u innych zależy od płci ocenianych.

Lesbijkę rozpoznasz po twarzy

Spostrzeganie tak oczywistych cech jak rasa, płeć czy wiek raczej nie zaskakuje. Co innego orientacja seksualna. W serii trzech eksperymentów Nicholas Rule oraz jego współpracownicy wykazali, że bez wskazówek w postaci fryzury, makijażu, a nawet brwi, twarz oraz same oczy, pozwalają wyłuskać informację na temat seksualnych preferencji. 

W literaturze anglojęzycznej możemy spotkać się ze słowem „gaydar”, które odnosi się do intuicyjnej umiejętności rozpoznawania orientacji seksualnej. Gdy chwilę o niej pomyślimy, łatwo dojść do wniosku, że gesty,ubiór oraz sposób zachowania może wiele powiedzieć na temat seksualnych zainteresowań drugiej osoby. Tak więc ciężko uznać, że jest to wyjątkowa umiejętność wybranych osób. Okazuje się, że w sposób automatyczny i z dużą precyzją jesteśmy w stanie określić orientację seksualną kobiet i mężczyzn. Wspomniany już Nicholas Rule w 2008 roku (Rule & Ambady, 2008) udowodnił, że ludzie potrafią oszacować czy mężczyzna jest hetero czy homoseksualny wyłącznie na podstawie twarzy widzianej przez 50 milisekund (1 ms = 0,001 s)! 

Miłość jest ślepa

Szybko dostrzegasz kto w twoim otoczeniu z kim romansuje? Jak wynika z badań profesora Franka Bernieri z Oregon State University dostrzeżenie flirtu między dwojgiem osób, przychodzi z bardzo dużym trudem osobom, które same są zakochane!

“Ludzie w szczęśliwych związkach partnerskich, żywią głębokie przekonanie, że jako specjaliści w dziedzinie, potrafią w mig wyłapać inne zakochane osoby. Z moich badań wynika jednak, że bez wyjątku, są w tym zakresie najmniej skuteczni” - wyjaśnia profesor Bernieri.

Fenomen poznawania ludzkiej twarzy

Badania naukowe wskazują, że ludzka twarz jest bardzo często doświadczanym bodźcem społecznym. Ponadto zdolność do jej identyfikacji ujawnia się u człowieka bardzo wcześniej - już trzymiesięczne dzieci potrafią identyfikować ludzką twarz (Bank, Salapatek, 1983). Z ewolucyjnego punktu widzenia zdolność odróżniania twarzy matki od innych pozwala na rozróżnienie zagrożenia od bezpieczeństwa gwarantowanego przez matkę (Dolata, 2001). Obok dowodów płynących z psychologii rozwojowej są jeszcze dane związane z działaniem pamięci. Dolata (2001) pokazuje, że ludzie bardzo dobrze pamiętają twarze poznanych osób. Jeśli kontakt z daną osobą nie był utrzymywany przez 40 lat, to szansa rozpoznania jej twarzy wśród obcych wizerunków jest jak siedem do dziesięciu. Stosunek ten zmienia się, gdy bada się o odstęp trzydziestoletni - wtedy w dziewięciu na dziesięć przypadków nie mylimy się i wskazujemy znaną twarz.