Psychologia

KSIĄŻKI

Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego

annakor · 22 stycznia 2023

„… jak bardzo pamięć, chociaż dotyczy umarłych, jest zawsze po stronie żywych. Ten, kto przeżyje, kto znajdzie się w odpowiednim momencie, w odpowiednim czasie, kto dostanie głos, kogo usłyszą – ten będzie snuł opowieść”. Te słowa Patrycji Dołowy bardzo mocno rezonują z tym, co coraz częściej myślę o roli historii, upamiętniania i tworzenia przeszłości. Nasz mózg jest niezwykle plastyczny, a jego kreatywność w wymyślaniu utrudnia odtwarzanie prawdziwych zdarzeń. Z sytuacją taką zmierzyły się autorki, które opisywały losy, znanych i mniej znanych, bojowniczek z warszawskiego getta.

PSYCHOLOGIA

Jak oszczędzać pieniądze? Najlepiej po swojemu!

kstryczynska · 17 stycznia 2021

Przy rosnącej inflacji i niepokojach związanych z trwającą pandemią możliwe, że pomyśleliście o zmniejszeniu wydatków. Równocześnie wiele internetowych guru od finansów oferuje swoją pomoc chwaląc się własnymi osiągnięciami. Jakich strategii powinniśmy używać, aby skutecznie oszczędzać pieniądze? Jak się okazuje najskuteczniejsze będą strategie wymyślone przez Was samych!

Badaczki Johanna Peetz oraz Mariya Davydenko z Carleton University zbadały jakie strategie będą najskuteczniejsze do osiągnięcia finansowych celów uczestników badania. Swoje wyniki opublikowały na łamach Journal of Experimental Social Psychology.

KSIĄŻKI

Przemoc w polskich domach

annakor · 29 stycznia 2021

Reportaż Jacka Hołuba dotyka kwestii przemocy domowej, podnoszonej po wielokroć przez specjalistów, którzy zgłaszają szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu wsparcia dla osób doświadczających przemocy oraz osób stosujących przemoc. Zdecydowanym plusem reportażu jest próba pokazania właśnie obu tych perspektyw. W przekazie społecznym często skupiamy się na „ofiarach” w rozumieniu osób przemocy doświadczających, zapominamy, że wsparcia potrzebują obie strony. Jacek Hołub starał się też wtórnie nie wiktymizować swoich bohaterów poprzez język przemocy – nie oceniał, nie nazywał ich ofiarami. Jest to niezwykle istotne z punktu widzenia psychologii wsparcia – mówienie lub traktowanie osób, którym chcemy pomóc od razu ustawia nas poziom wyżej od nich, co wtórnie może doprowadzić do jeszcze większej bezradności. Tej perspektywy starał się unikać autor, pokazując zasoby z jakich można czerpać.

KSIĄŻKI

Rodzinna tajemnica schizofrenii

annakor · 1 stycznia 2021

Wyobraź sobie dwanaścioro rodzeństwa – samo to jest już wyzwaniem prawda? Dołóż do tego chorobę ojca. Sprawa się komplikuje. A jak dorzucisz jeszcze chorobę szóstki braci oraz trudności pozostałych? Wszystko to wydaje się być niezłym materiałem na film dramatyczny, a wydarzyło się naprawdę. W Stanach Zjednoczonych Ameryki urodziło się sześciu braci, którzy w okresie dojrzewania, prędzej lub później, dostali diagnozę choroby psychicznej. Robert Kolker krok po kroku opisuje zmagania całego systemu rodzinnego z sytuacją, która znacznie wykraczała poza możliwości przeciętnej rodziny.

PSYCHOLOGIA

Zakochajmy się w robotach

istarzyk · 30 stycznia 2021

Zastanawiałeś się kiedyś, czy w przyszłości zostaną zaprojektowane roboty, które będą mogły zaspokoić twoje potrzeby emocjonalne i seksualne? Jak na to zareagują ludzie? W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie w Bergen sprawdzono, jakie emocje, w zależności od płci, wywołują w nas seks-roboty!

Technologia rozwija się coraz szybciej, a obecność robotów i sztucznej inteligencji w naszym otoczeniu zaczyna być coraz bardziej powszechna i normalna. Dotyczy to wszystkich obszarów naszego życia, nawet tych najbardziej prozaicznych. Jednym z pojawiających się wyzwań jest stworzenie rozwiązań odpowiadających na problem samotności, która jest coraz bardziej powszechna wśród nastolatków i osób w podeszłym wieku, a ma szkodliwy wpływ na zdrowie, zarówno psychiczne jak i fizyczne.

PSYCHOLOGIA

Jaki czynnik pomaga rozpoznawać fake newsy?

Kaja Pulkowska · 24 stycznia 2021

Czy zastanawiałaś/eś się dlaczego niektórzy Twoi znajomi udostępniają fake newsy? Czemu niektórzy z nich zdają się być bardziej podatni na dzielenie się wiadomościami “nie z tej Ziemi”? Najnowsze badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii sugerują, że inteligencja emocjonalna jest znaczącym predyktorem poprawnego oceniania prawdziwości treści przekazywanych w mediach społecznościowych.

W falach powiadomień i relacji często można natknąć na fake news, czy to w postaci całkowicie stworzonych, fikcyjnych informacji po wiadomości tylko zmodyfikowane o treści nieprawdziwe. Nie od dzisiaj wiadomo, że taki rodzaj informacji zwraca naszą uwagę, ponieważ jest nasiąknięty emocjami, uderza w nasze przekonania, opinie, w związku z tym często się o tym rozmawia, a tym bardziej w wirtualnej przestrzeni, gdzie łatwo się podzielić naszymi odczuciami w szybki i bezwysiłkowy sposób. Fake newsów nie można w całości usunąć z internetu, dlatego badacze zastanawiają się, jak skutecznie je zidentyfikować oraz jakie cechy i umiejętności mogą nam w tym pomóc. Takie pytanie postawili sobie naukowcy z University of Glasgow - Stephanie Preston, Anthony Anderson, David J. Robertson, Mark P. Shephard i Narisong Huhe. Zajęli się dokładniej sprawdzeniem, czy wyższy poziom inteligencji emocjonalnej (pomagający lepiej rozpoznać i rozumieć oraz regulować emocje), będzie sprzyjał efektywniejszemu wychwytywaniu fake newsów. Inteligencja emocjonalna powinna ułatwiać opanowanie emocji (wywoływanych przez fake newsy), dzięki czemu odbiór dowolnej informacji powinien być bardziej analityczny i opierać się na analizie treści, a nie na wrażeniu emocjonalnym.

PSYCHOLOGIA

Wyzwania niebinarności?

obugajska · 22 stycznia 2021

Czym jest niebinarność? Kim są osoby niebinarne? – nie są to pytania często poruszane przez osoby cispłciowe, które nie zastanawiają się nad swoją tożsamością. Żyjąc w kraju opartym o binarny system płci, społeczeństwo często nie zwraca uwagi na różnorodność czy problemy dotyczące osób niebinarnych, zgodnie kierując się tradycyjnymi, wynikającymi z wychowania schematami poznawczymi. Nie trudno tutaj zaobserwować, że wiele osób opiera się na szkodliwym założeniu, iż istnieją tylko dwie płcie – dokonując przypuszczeń na temat innych, robią to na podstawie stereotypowych cech męskich bądź kobiecych. Osoby niebinarne są zatem szczególnie narażone na nieadekwatne lub wręcz szkodliwe traktowanie.

PSYCHOLOGIA

Na mnie to nie działa, ale…

Wiktoria Stopa · 29 stycznia 2021

Lubimy uważać, że jesteśmy lepsi od innych - że to co zrobiłby “przeciętny Polak” nas nie dotyczy. W tym myśleniu nie przeszkadzają nam ani logiczne argumenty, ani naukowe statystyki. Podświadomie czujemy, że w eksperymencie Milgrama nie razilibyśmy ludzi prądem czy, że zamknięci w więzieniu profesora Zimbardo zachowalibyśmy empatyczne odruchy. To samo tyczy się zdolności poznawczych - przeceniamy naszą pamięć, uwagę, a nawet inteligencję.

To złudzenie ponadprzeciętności (Hoorens, 1993) stało się dla naukowców z Teksasu bazą do stworzenia badań dotyczącego chęci cenzurowania filmów o płaskiej Ziemi na portalu YouTube (Landrum, Olshansky, 2020). Fundamentem eksperymentu było przekonanie, że ludzie będą uznawać pseudonaukowe treści za niebezpieczne nie dla siebie, a dla reszty społeczeństwa. Takie przekonanie o większym wpływie przekazów medialnych na innych niż na siebie samego określane jest jako percepcja trzeciej osoby (third-person perception, TPP), a konsekwencje tej percepcji, takie jak wezwania do cenzury, nazwać można efektem trzeciej osoby (third-person effect, TPE).

PSYCHOLOGIA

Czy radykalizm ogranicza skuteczność protestu?

kstryczynska · 2 stycznia 2020

Na przestrzeni ostatnich lat obserwowaliśmy liczne grupy walczące o swoje prawa. Organizowano strajki klimatyczne; lekarze, nauczyciele i górnicy walczyli o lepsze warunki pracy, głośne medialnie protesty Black Lives Matter w USA oraz niedawne strajki kobiet w Polsce. Aktywiści walczący o swoje cele mają do wyboru różne strategie - kampanie informacyjne, petycje, demonstracje i protesty. Głośne, radykalne protesty skupiają na sobie uwagę, ale czy zjednują sobie zwolenników?

Strajki, na których dochodzi do radykalnych działań mogą być skuteczne w wywieraniu bezpośredniej presji na instytucje (Biggs & Andrews, 2015). Takie inicjatywy cieszą też większym zainteresowaniem mediów (Sobieraj, 2010). Jednocześnie mogą się też spotkać z krytyką ze strony społeczeństwa. Naukowcy z Uniwersytetu w Toronto: Matthew Feinberg, Robb Willer i Chloe Kovacheff postanowili zbadać odbiór radykalnych i mniej radykalnych form protestów. Zadali sobie pytanie czy zachowania protestacyjne postrzegane jako szkodliwe dla innych i destrukcyjne mogą wpływać na poparcie dla całego ruchu społecznego? Artykuł z wynikami ich badań został opublikowany w 2020 roku w Journal of Personality and Social Psychology.

KSIĄŻKI

"Gniew" - słów parę o książce

annakor · 20 stycznia 2020

Paul Ekman, psycholog, w latach 70. zidentyfikował sześć podstawowych emocji, które według niego były najpowszechniej spotykane we wszystkich kulturach – emocje uniwersalne, niezależne kulturowe. Jedną z nich była złość. Złość, która jest bezwarunkową reakcją organizmu na sytuację dla nas trudną. Jak każda z emocji jest krótkotrwała a jej pojawienie się jest dla nas sygnałem zachęcającym do zmiany. Czasem jednak złość towarzyszy nam dłużej, utrzymuje się przez dni, miesiące, lata i staje się gniewem – uczuciem szerszym niż złość.