Przyjaźń

W czasie pandemii przybijaj żółwika!

Siedliskiem mikrobów są nie tylko same osoby zarażone, ale również powierzchnie, jakie mogły dotknąć. Warto zatem przetrenować skuteczne sposoby omijania przedmiotów w przestrzeni publicznej dotykanych przez wiele osób. Od niedawna uczymy się sprawnego obsługiwania przycisków do windy czy zmiany świateł lub klamek z pomocą kłykci, bioder czy łokci. Sporym wyzwaniem może być zalecenie unikania kontaktu między ludźmi (social distancing) a szczególnie zalecenie unikania ściskania dłoni na przywitanie. Warto przeanalizować skąd mamy taką wiedzę - jaką dokładnie liczbę patogenów można przenieść w zależności od rodzaju przywitania? Dlaczego właściwie na przywitanie warto przybijać żółwika, zamiast podawać dłoń?

Dlaczego mężczyźni myślą o seksie, gdy kobiety o przyjaźni?

Mężczyzna interpretuje kontakt wzrokowy i uśmiech kobiety jako chęć pójścia z nim do łóżka, ona z kolei jego zaloty traktuje jako gest życzliwości. To scenariusz rozgrywający się od lat – przedstawiciele obu płci na całym świecie mylą wzajemne sygnały przyjaźni z zainteresowaniem na tle seksualnym.

Mons Bendixen z Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU) wraz z zespołem badaczy z w Trondheim zbadali 308 studentów o orientacji heteroseksualnej (181 kobiet i 127 mężczyzn), w wieku od 18 do 30 lat. Prosili uczestników o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące własnych doświadczeń z błędnym postrzeganiem seksualnym, np.:

Dlaczego nie potrafimy być obiektywni wobec przyjaciół?

Nigdy nie jesteśmy bezstronni w opiniach na temat naszych przyjaciół – to wniosek z badań profesora Daniela Leisinga i jego współpracowników z Technische Universität w Dreźnie. Jak wynika z ich ustaleń, ludzie oceniają swoich przyjaciół bardziej pozytywnie, niż zrobiłyby to obce osoby, i robią tak niezależnie od rzeczywistych osiągnięć i zachowań swoich kompanów.

Do badania naukowcy zaprosili 155 par przyjaciół. Uczestnicy najpierw oceniali cechy osobowości partnera (np. „rozmowny”) na siedmiostopniowej skali. Kilka dni później zostali zaproszeni do laboratorium, gdzie filmowano ich podczas wykonywania paru krótkich zadań. Podczas nagrania badani udzielali odpowiedzi na pytania z wiedzy ogólnej (np. „Jak wysoki jest Mount Everest?”), wcielali się w role (np. „Przekonaj sąsiada, żeby ściszył muzykę”) i opowiadali dowcipy. W ostatnim etapie uczestnicy powtórnie oceniali cechy osobowości swoich bliskich znajomych. Jednak robili to na podstawie powstałych wcześniej 90-sekundowych filmów. Dodatkowo oceniali również zupełnie nieznajome osoby. „Dzięki temu mogliśmy porównać poglądy uczestników na temat tych samych zachowań znanych i całkowicie nieznanych osób”– wyjaśnia Leising.

Bez związku = bez sensu

Wyobraź sobie, że grasz w karty. Wcale nie zaskakuje Cię widok damy kier i króla trefl, ponieważ dobrze wiesz, że kart w talii jest 52, a każda z nich jest w jednym z czterech kolorów. Wśród znanych i lubianych kart pojawia się dama kier. Jest to zwykłe serce, ale… w kolorze czarnym. Co się wtedy dzieje w Twoim umyśle?

Takie pytanie postawili sobie w 1949 roku Jerome Bruner i Leo Postman. Przeprowadzili klasyczny już eksperyment z użyciem powyższej manipulacji i okazało się, że większość uczestników zignorowało nietypowe połączenie czarnej barwy z kartą kier. Jednak nie było to zwykłe przeoczenie. Uczestnicy ją dostrzegli, ale zobaczyli ją w taki sposób, aby dopasować swoje spostrzeżenie do znanych schematów – czarne serce spostrzegli jako czerwone. Badani zorientowali się, że zaprezentowane im karty miały pewne nietypowe cechy, ale co najciekawsze, nie byli w stanie ich zidentyfikować. Niektórzy z nich doznali znaczącego dyskomfortu i nie rozumieli co się stało; zaczęli wątpić w swoją podstawową wiedzę na temat kart. Ten niepokój odczuwany przez uczestników eksperymentu Brunera i Postmana odzwierciedla dużo głębsze zagadnienie. Stanowi ono źródło ludzkiej motywacji. Jest to potrzeba odnajdywania sensu i podtrzymywania znaczenia.

Przyjaźń ważniejsza od pieniędzy

Wnioski z badań psychologów nad poczuciem szczęścia są bardzo spójne: szczęśliwi ludzie lepiej radzą sobie w życiu. Poczucie szczęścia sprzyja między innymi wydajniejszej pracy, lepszemu zdrowiu, nawiązywaniu lepszych relacji z ludźmi czy większej szansie na otrzymanie podwyżki. Nic więc dziwnego, że chcemy być szczęśliwi i życzymy tego najbliższym przy każdej możliwej okazji. Problem w tym, że najczęściej wyobrażamy sobie osiągnięcie szczęścia dopiero wówczas, gdy otrzymamy podwyżkę i kupimy sobie wymarzony samochód (lepszy niż ma sąsiad Kowalski). Z badań psychologów płynie wniosek, że osoby zarabiające średnią krajową są tak samo szczęśliwe co osoby, które średnią krajową zarabiają w jeden dzień.

Od czego mamy przyjaciół?

Niemieccy naukowcy wykazali, że gdy dokonujemy porównań społecznych jednocześnie uaktywniamy wiedzę o naszych przyjaciołach. Sprawdzali to mierząc czas reakcji badanych na różne słowa. Thomas Mussweiler oraz Katja Ruter z Uniwersytetu w Wurzburgu, udowadniają, że gdy oceniamy własne cechy porównujemy się z naszymi przyjaciółmi.

Z wcześniej prowadzonych badań wynika, że jeśli dana kategoria wiedzy w naszym umyśle jest zaktualizowana to szybciej reagujemy na jej egzemplarze. Na przykład jeśli zaktualizujemy badanym pojęcie głodu (badani proszeni są o skupienie myśli na ostatnim posiłku lub proszeni są o ułożenie zdań związanych z głodem), szybciej zareagują na wyświetlone na ekranie monitora słowa ”jedzenie” lub ”deser” niż neutralne i nie skojarzone z tą kategorią słowa ”natura” czy ”jezioro”.