Prawda

Kłamstwo w służbie szczerości

Pewnie chciałbyś, żeby Twoi znajomi mieli o Tobie dobre zdanie. Jak pokazać innym, że jesteśmy szczerą osobą? Pewnie najlepiej jest mówić prawdę. A gdy prawda jest zbyt piękna, żeby była prawdziwa? Czy wtedy, paradoksalnie, sprawimy lepsze wrażenie kłamiąc, niż będąc szczerym?

 Wyobraź sobie, że idealnie napisałeś egzamin, dostałeś 100% punktacji, po czym wykładowca zgubił egzaminy całej grupy! Prosi was, żebyście szczerze podali swoje wyniki. Możesz pomyśleć, że jeżeli powiesz, że dostałeś 100% wykładowca ci nie uwierzy a klasa pomyśli, że kłamiesz, aby dostać najlepszą oceną. Nad takimi sytuacjami pochylili się Shoham Choshen-Hillell, Alex Shaw oraz Eugene M. Caruso z The Hebrew University of Jerusalem. Artykuł z wynikami ich badań opublikowano w 2020 roku w czasopiśmie Journal of Experimental Psychology: General.

Prawda zapisana na twarzy

Już w 1872 roku Karol Darwin sformułował hipotezę, że ekspresje mimiczne są uniwersalne i wiernie odzwierciedlają doświadczane przez człowieka emocje. Teza nie spotkała się z ciepłym przyjęciem - większość uczonych twierdziła, że wzorzec ekspresji emocjonalnej ma źródła kulturowe. Darwin zaś dowodził, że ludzie wyrażają emocje w bardzo zbliżony sposób, niezależnie od ich rasy, kultury czy religii. Musiało minąć wiele lat aby naukowcy zgodzili się z większością argumentów autora teorii ewolucji.

Ciemność demoralizuje

Musimy szczególnie uważać kiedy ubijamy interes w słabo oświetlonym miejscu. Dlaczego? Wyniki badań psychologów wskazują, że w ciemności ludzie stają się mniej uczciwi. doświadczenie ciemności prowadzi do poczucia “iluzorycznej anonimowości” co osłabia działanie norm moralnych.

W oglądaniu Świata przez przyciemnione szkła okularów przeciwsłonecznych nie ma niczego niezwykłego. Jedni noszę je ze względu na modę, inni aby chronią własne oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV. Jednak gdy na chwilę przystaniemy i zastanowimy się jakie uczucie towarzyszy nam, gdy na nosie spoczywa para ciemnych szkieł, większość z nas przyzna, że dzięki nim czuje się anonimowo. Przypomina to trochę zabawę dzieci, które głęboko wierzą, że zakrywając oczy rękoma, stają się niewidoczne dla swoich rówieśników. Jednak profesor psychologii Chen-Bo Zhong z Uniwersytetu w Toronto wraz ze współpracowniczkami Vanessą Bohns oraz Francescą Gino wykazali jak dalece poważne konsekwencje może mieć poczucie anonimowości, spowodowane tylko i wyłącznie naszym subiektywnym poczuciem ciemności.