Pieniądze

Jak oszczędzać pieniądze? Najlepiej po swojemu!

Przy rosnącej inflacji i niepokojach związanych z trwającą pandemią możliwe, że pomyśleliście o zmniejszeniu wydatków. Równocześnie wiele internetowych guru od finansów oferuje swoją pomoc chwaląc się własnymi osiągnięciami. Jakich strategii powinniśmy używać, aby skutecznie oszczędzać pieniądze? Jak się okazuje najskuteczniejsze będą strategie wymyślone przez Was samych!

Badaczki Johanna Peetz oraz Mariya Davydenko z Carleton University zbadały jakie strategie będą najskuteczniejsze do osiągnięcia finansowych celów uczestników badania. Swoje wyniki opublikowały na łamach Journal of Experimental Social Psychology.

Pieniądze zamiast liści

Zauważysz pieniądze wiszące na drzewie? Jeśli odpowiedziałeś, że bez problemu, mylisz się. Zrobiło to tylko 6 procent badanych przez zespół naukowców z Western Washington University! Ludzie, którzy rozmawiali przez komórkę, nie zauważali wiszących na gałęziach drzewa pieniędzy, mimo że zauważyli samo drzewo i na nie nie wpadli.

Co ciekawe, korzystający z komórki ludzie rzadziej deklarowali, że w sposób świadomy uniknęli przeszkody niż reszta spacerowiczów. Jak wytłumaczyć ten niezwykły efekt? Jak podaje dr Ira Hyman z Western Washington University unikanie przeszkód jest zachowaniem automatycznym, uwarunkowanym ewolucyjnie. Maksymalne skupienie uwagi na jednym obiekcie, np. komórce, sprawia, że nie dostrzegamy innych rzeczy, mimo że informacje o nich docierają do kory wzrokowej.

Wykluczeni ryzykanci

Pokłóciłeś się ze znajomymi? Wstrzymaj się z wyborem kredytu hipotecznego czy grą na loterii! Zespół Roda Duclosa z University of Hong Kong dowodzi, że ważne decyzje finansowe mogą zależeć od tego, jak jesteśmy traktowani przez innych.

Nietrwałość relacji międzyludzkich staje się znakiem naszych czasów. Odsetek obywateli Stanów Zjednoczonych żyjących samotnie zwiększył się z 13% w 1960 roku do 26% na przełomie XXI wieku. Tymczasem każdy z nas ma potrzebę utrzymywania bliskich związków i przynależności do wspólnoty. Co się stanie, kiedy nasze wysiłki zmierzające do przyłączenia się do grupy okażą się nieskuteczne, albo zostaniemy z niej wykluczeni? Z dotychczasowych badań, o których pisaliśmy już na badaniach.net, (Vohs, Mead, and Goode, 2006; 2008) wynika, że osoby odrzucone społecznie dążą do wzbogacenia się, bo dzięki pieniądzom zwiększa się ich poczucie samowystarczalności. Jednak, czy wykluczenie społeczne sprzyja podejmowaniu większego ryzyka w zamian za potencjalnie większe zyski finansowe? Takie pytanie zadali amerykańscy psycholodzy na łamach Journal of Consumer Reasearch.

Nie myśl o pieniądzach

Gdy przeliczymy czas na pieniądze, każda minuta staje się cenna. Łatwo wtedy o zniecierpliwienie, a trudno o chwile beztroskiego relaksu. Jak temu zapobiec?

Sanford DeVoe i Julian House poprosili grupę osób o obliczenie swojego średniego dochodu na godzinę. Pozostali badani podawali jedynie wysokość swoich zarobków i szacowali czas poświęcany pracy. Następnie wszyscy mogli się odprężyć, surfując po Internecie lub słuchając muzyki. Jak się okazało, osoby wiążące upływ czasu z pieniędzmi podczas wykonywania odprężających czynności szybciej się niecierpliwiły. „Myślenie o czasie w kontekście pieniędzy uniemożliwia czerpanie szczęścia z zajęć nieprzynoszących dochodu” – tłumaczą naukowcy. „Co ważne, efekt niecierpliwości znikał, gdy badanym zapłacono za poświęcony czas. Najlepsza rada: jeśli chcesz przeżyć szczęśliwe chwile, nie myśl o pieniądzach!”

Wolimy dawać niż dostawać!

Lepsze samopoczucie po wydaniu pieniędzy na kogoś innego zamiast na siebie jest prawdopodobnie uniwersalne – wynika z badań opublikowanych na łamach „Journal of Personality and Social Psychology”.

Choć przekonanie, że „lepiej dawać niż brać” w epoce konsumpcjonizmu wydaje się mało racjonalne, badania naukowe zdają się potwierdzać jego zasadność. Psycholog Lara Aknin z Simon Fraser University w Kanadzie postanowiła udowodnić, że znakiem naszych czasów wcale nie jest egoizm. Przeanalizowała wyniki Światowego Sondażu Gallupa przeprowadzonego w latach 2006 – 2008 wśród 234 917 osób ze 120 krajów. Okazało się, że niezależnie od regionu, pochodzenia i dochodów, samopoczucie respondentów było lepsze, kiedy wydawali swoje pieniądze na innych, a nie na siebie.

Pieniądz to narzędzie

Jak zareagowalibyście, gdyby ktoś na waszych oczach podarł banknoty o różnych nominałach? Doświadczyli tego uczestnicy eksperymentu przeprowadzonego na Uniwersytecie w Turynie. Badanie miało pokazać, czym tak naprawdę są pieniądze dla mózgu.

Dr Cristina Becchio razem ze swoim zespołem zaprosiła do eksperymentu 20 osób. Badani oglądali filmy, na których nieznana im osoba przedziera na pół banknoty o różnej wartości. W czasie projekcji mózgi uczestników były skanowane za pomocą funkcjonalnego magnetycznego rezonansu jądrowego (fMRI). Zastosowana metoda pozwoliła badaczom dokładnie określić, które partie mózgu zareagowały najsilniej w odpowiedzi na przedstawione obrazy.

Chcieć czy mieć?

Pewnie nie raz marzyliście o posiadaniu czegoś, na co w danym momencie nie mogliście sobie pozwolić. Czy wydawało wam się wtedy, że ten wymarzony samochód, telefon albo wyjątkowe buty naprawdę uczynią was szczęśliwszymi? Przecież pożądane dobra materialne mają gwarantować satysfakcję, prawda? Nic bardziej mylnego! Profesor Marsha Richins z University of Missouri odkryła, że pożądanie rzeczy daje więcej satysfakcji niż ich posiadanie!

Komu zdarzyło się doświadczać podekscytowania związanego z planowaniem wyjazdu czy zakupu, tylko po to by być potem zaskoczonym szybko mijającą radością z rzeczywistego posiadania? Marsha Richins postanowiła sprawdzić uniwersalność tego mechanizmu. Podejrzewała, że dotyczy on przede wszystkim materialistów, którzy mają tendencję do częstszego kupowania oraz częściej niż inni konsumenci są gotowi do zaciągania pożyczek, ponieważ wierzą, że kupowanie rzeczy uczyni ich szczęśliwszymi.

Większy zestaw dla bogatych

Ilość zamawianego jedzenia może być sposobem na chwilowe podniesienie statusu społeczno-ekonomicznego - dowodzą naukowcy na łamach kwietniowego „Journal of Consumer Research”.

Trójka badaczy z Northwestern University postanowiła sprawdzić, czy konsumenci wybierający większe porcje próbują w ten sposób pokazać, że wiedzie im się lepiej od innych. Podstawą takich przypuszczeń jest fakt, że potrzeba sygnalizowania statusu to jeden z najsilniejszych czynników motywujących ludzkie zachowanie.

W innym eksperymencie Dubois udowodnił, że preferencja wyboru powiększonych porcji jedzenia i napojów jest najsilniejsza, gdy w grę wchodzą relacje społeczne. Zamawiając posiłek w restauracji pełnej ludzi lub w domu ze znajomymi, uczestnicy wyobrażający sobie wcześniej, że są pracownikami pozbawionymi władzy, chętniej niż osoby wcielające się w rolę szefa, decydowali się na największą porcję pizzy i największy napój. W dodatku nawet subtelna informacja sugerująca badanym, że nie mają wpływu na innych, sprytnie przemycona z reklamą przekąsek, sprawiała, że zamawiali ich zdecydowanie więcej. „Potrzeba podnoszenia statusu może skutecznie odchudzać portfele konsumentów” – komentuje Dubois.

Ile wart jest Twój wysiłek?

Przeprowadzając się do nowego mieszkania, możemy wynająć firmę i zapłacić jej pracownikom za przetransportowanie naszego dobytku. Możemy też zwrócić się o pomoc do bliskich osób jak rodzina czy przyjaciele, jednak jak w tym wypadku wynagrodzić ich wysiłek? Najlepiej zaprosić ich na obiad, nie zdradzając ile kosztował – przekonują naukowcy na łamach Psychological Sciecne.

Przeprowadzka, malowanie pokoju czy opieka nad potomstwem, to tylko kilka z wielu sytuacji w których możemy potrzebować pomocnej ręki. Kogo najlepiej poprosić o pomoc: przyjaciela czy profesjonalistę? Kto z nich włoży więcej wysiłku w wykonywaną pracę? W jaki sposób powinniśmy ich wynagrodzić – pieniędzmi czy upominkami? Na te pytania odpowiedzieli James Heyman oraz Dan Ariely w serii trzech błyskotliwych eksperymentów.

Wstydliwa zachłanność

Osoby biedne częściej się wstydzą. Co ciekawe, równie prawdopodobna jest też zależność odwrotna - wstyd powiązany jest z chęcią posiadania pieniędzy.

Naukowcy losowo podzielili studentów na trzy równe grupy. Osoby z pierwszej przypominały sobie sytuacje z własnej przeszłości, którym towarzyszyło uczucie wstydu. Studenci wylosowani do grupy drugiej musieli z kolei szczegółowo opisać inne uczucia negatywne - przypominali sobie wydarzenie ze swojej przeszłości, które budziło w nich lęk. Zadaniem członków ostatniej grupy było zaś przypominanie sobie swojego codziennego rozkładu dnia - to standardowa procedura kontrolna w badaniach nad emocjami, gdyż tego rodzaju treści nie wywołują zauważalnych zmian w uczuciach osób badanych.