Pamięć

Dobroczynne zapominanie

Dla entuzjastów fenomenu ludzkiej pamięci mamy zaskakujące wieści: amerykańscy psychologowie odkryli paradoksalny wpływ pracy nad twórczym problemem na zapominanie! Wydaje się, że im dłużej nad czymś myślimy, tym bardziej utkwi to w naszej pamięci. Zatem czy efektywne zapamiętywanie powinno sprzyjać naszej twórczości? Nic bardziej mylnego!

Zapominanie bywa mało komfortowym, a niekiedy bardzo problematycznym doświadczeniem. Zdarzyło ci się zapomnieć o urodzinach partnera? Nie potrafiłeś odpowiedzieć na proste pytanie, bo “wyleciało ci to z pamięci”? Zawodność pamięci niekiedy wprawia nas w zakłopotanie. Zaczynamy wtedy wątpić w doskonałość ludzkiego, lub co gorsza naszego, umysłu. Jednak zapominanie jest ważnym mechanizmem adaptacyjnym, który chroni nas przed nadmiarem informacji. Zapominanie o starych ideach może nam pomóc w przezwyciężaniu sztywnych nastawień i doprowadzić do twórczych rozwiązań.

Leniwa przerwa pomaga w nauce

Litry kawy, śpiewanie, układanie rymów do trudnych terminów, chodzenie po pokoju – to tylko niektóre sposoby na skuteczną naukę. Jednak, jak pokazują badania opublikowane w najnowszym Psychological Science, po przeczytaniu porcji nowego materiału wystarczy… zamknąć oczy na 10 minut i odpocząć.

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego książki przeczytane w pociągu lepiej zapadają w pamięć? Jak się okazuje, nie wynika to z samej natury podróży tym środkiem transportu – dynamicznie zmieniającego się za oknem widoku czy miarowego tempa jazdy. Dzieje się tak, ponieważ krótkie chwile odpoczynku od lektury, kiedy zatrzymujemy bezmyślnie wzrok na wsiadających i wysiadających pasażerach i mijanych stacjach, czy zamykamy oczy, pogrążając się w krótkiej drzemce, pomagają zapamiętać to, co właśnie czytamy.

Alkohol zwiększa kreatywność

Co łączy Beethovena, Poe, Hemingwaya, Pollocka i Sokratesa oprócz tego, że ich twórczość wywarła ogromny wpływ na kolejne pokolenia myślicieli, pisarzy, muzyków oraz całe rzesze innych artystów? Według niektórych teorii - alkohol, który był podstawowym paliwem napędzającym ich wyjątkową kreatywność.

Aby sprawdzić, czy kulturowe przekonanie o dobroczynnym wpływie alkoholu na proces twórczy jest czymś więcej niż tylko literacką fikcją, Andrew Jarosz razem z zespołem z Univeristy of Illinois w Chicago zaprosili 40 zdrowych mężczyzn i połowie z nich pozwolili się napić. Pozostali panowie znaleźli się w grupie kontrolnej.

Mów mi na Ty

Jeśli pisać, to tylko w drugiej osobie! To pomaga czytelnikowi lepiej zapamiętać, co chcesz mu przekazać i łatwiej identyfikować się z Twoimi słowami. Jak pokazuje badanie, opublikowane w przeglądzie Journal of Cognitive Psychology, taki typ narracji w powieści ułatwia nam patrzenie na świat oczami bohatera przez przyjęcie perspektywy “jakbyśmy tak byli”.

“Twój sen to Twoja przepustka do baśniowego świata pełnego niesamowitych mieszkańców. Otwierając nagle oczy, wydajesz się zdziwiony, że te wszystkie postacie są tylko marami.” W tym klasycznym przypadku wykorzystania drugoosobowej narracji w opowiadaniu autorstwa Nathaniela Hawthorne’a, czytelnik zostaje zaangażowany w akcję, jakby to on sam był głównym bohaterem.

Google przyjacielem twojej pamięci

Jest tuż obok, kiedy go potrzebujemy. Jest nieomylny, zawsze w zasięgu ręki i wie wszystko. Ufamy mu, bo dzięki niemu nie jesteśmy i nie musimy być zdani tylko na siebie. Trudno o lepszego kumpla. Z badań Betsy Sparrow wynika, że odkąd zaprzyjaźniliśmy się bliżej z Internetem, który zna odpowiedź na każde pytanie, nie musimy już wszystkiego pamiętać. Przecież wystarczy, że wiemy, gdzie tego szukać. To tylko kilka uderzeń w klawiaturę.

Czy mężczyźni są zabawniejsi od kobiet?

Wokół poczucia humoru kobiet i mężczyzn panuje przekonanie, które zakłada wyższość panów w umiejętności rozbawiania najbliższego otoczenia. Niestety dowodów naukowych potwierdzających tę hipotezę, jest niewiele. Laura Mickes oraz jej zespół postanowili rozstrzygnąć międzypłciowy spór i sprawdzić, czy panowie rzeczywiście są zabawniejsi od kobiet?

Według niektórych teorii ewolucyjnych poczucie humoru ma konkretne zastosowanie i wiąże się z możliwością zaimponowania potencjalnemu partnerowi lub partnerce. Znajduje to potwierdzenie w badaniach, które wykazały, że kobiety preferują mężczyzn potrafiących je rozbawić, natomiast panowie wybierają kobiety, które śmieją się z ich żartów (Li, Griskevicius, Durante, Jonason, Pasisz & Aumer, 2009).

Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin!

Jeśli masz problem z zapamiętaniem daty urodzin bliskich Ci osób, zawsze możesz liczyć na podręczny lub ścienny kalendarz, ewentualnie Facebooka. Gdyby jednak z powodu natłoku informacji, opcja przypominania zawiodła, zostaje jeszcze jedna deska ratunku. Psychologowie wyjaśniają, dlaczego niektóre daty urodziny zapamiętujemy lepiej, a inne gorzej.

Selin Kesebir i Shigehiro Oishi z Uniwersytetu w Virginii w serii trzech eksperymentów wykazali, że lepiej zapamiętujemy i przypominamy sobie daty urodzin, które są bliskie naszym własnym urodzinom. Innymi słowy jeśli urodziliście się w listopadzie, z większą łatwością przypomnicie sobie urodziny znajomego, który urodził się w tym samym miesiącu niż tego, który urodził się na przykład w maju.

Demencja przez telefon

Ponad 4,5 miliona ludzi w USA cierpi na chorobę Alzheimera, a liczba chorych prawdopodobnie potroi się w ciągu następnych 50 lat. Większość osób doświadczających pierwszych objawów choroby nie jest właściwie diagnozowana, co opóźnia wczesną interwencję, i tym samym pogarsza efekty leczenia. Sami lekarze uważają trafne rozpoznanie za kluczowe dla całego procesu leczenia demencji.

Zdaniem badaczy, wczesne oznaki choroby można zdiagnozować nawet podczas krótkiego wywiadu telefonicznego. Raport opublikowany w Journal of Clinical Outcomes Management prezentuje kwestionariusz, który może odróżnić osobę z oznakami demencji od osób o właściwym funkcjonowaniu struktur poznawczych.

Niezadowoleni naoczni

Jeśli jesteś w złym nastroju, prawdopodobnie będziesz lepszym świadkiem wydarzeń jakie dzieją się wokół ciebie niż osoba, która jest szczęśliwa – wynika z badań nad wpływem nastroju na pamięć.

Liczne badania wskazują, że składanie świadectwa z naocznych wydarzeń jest procesem bardzo wrażliwym na wszelkie zakłócenia. Wyniki eksperymentów profesora Josepha Forgasa z Australijskiego Uniwersytetu New South Wales Australia wskazują, że jednym z istotnych zakłóceń może być nastrój, w jakim znajdował się świadek. Zdaniem Forgasa, negatywny nastrój pozwala na ściślejsze odtworzenie zaobserwowanych wydarzeń niż nastrój pozytywny.

Nie wytrenujesz mózgu przed komputerem

„Gry” trenujące mózg, to wielomilionowy rynek, na którym producenci zarabiają krocie. Naukowcy z popularnego programu naukowego „Bang Goes The Theory” emitowanego przez BBC, postanowili przetestować elektronicznych trenerów w jednym z największych badań internetowych.

Gry typu „Brain Buddies” przekonują ludzi, że dzięki systematycznemu treningowi, funkcje poznawcze ich mózgu ulegną widocznemu polepszeniu. Problem w tym, że naukowych dowodów na potwierdzenie tej tezy jest niewiele.

Adrian Owen z Instytutu Neurobiologii w Cambridge i jego współpracownicy zaangażowali do badania 11 430 osób. Ich zadaniem było ćwiczyć przez 6 tygodni takie umiejętności poznawcze jak: wnioskowanie, pamięć, planowanie, umiejętności visualno-przestrzenne oraz uwagę.