Paleontologia

CZY WIESZ, ŻE?

Najstarsze zarodki dinozaurów zaskoczyły badaczy

Wojciech Pastuszka · 12 stycznia 2010

Dokładne badania mikroskopowe dobrze zachowanych zarodków dinozaurów z rodzaju Massospondylus wykazały, że rodzice najpewniej karmili swoje młode.

Do tego wniosku skłonił badaczy brak zębów u bliskich narodzenia dinozaurów. Miały one już tymczasem wykształcone wszystkie kości. W ocenie naukowców brak zębów uniemożliwiał młodym samodzielne żerowanie.

Okazało się również, że młodziutkie Massospondylus nie poruszały się na dwóch nogach, jak dorosłe osobniki, ale na czterech. Przednie kończyny były bowiem na tyle długie, że maluchy mogły się na nich podpierać. Dopiero podczas dorastania traciły tę możliwość. Generalnie 20-centymetrowe maluchy swoim wyglądem bardziej przypominają czteronożne zauropody (ogromne roślinożerne dinozaury z długimi szyjami i ogonami), niż swoich rodziców. Dorosłe Massospondylus osiągały nawet 5 m wysokości. Naukowcy zaliczają je do protozauropodów.

CIEKAWOSTKI

Grzyb-pasożyt i mrówka-zombi

Wojciech Pastuszka · 25 stycznia 2010

Grzyb Ophiocordyceps unilateralis nie rośnie sobie spokojnie w trawie czy na drzewie. Jego strategia przetrwania i rozmnażanie się jest dużo bardziej dramatyczna, niż grzybów, które znamy z polskich lasów. Żywicielem pasożytniczego Ophiocordyceps unilateralis są mrówki. Jednak grzyb nie tylko pożera ich ciało, ale robi też rzecz dużo bardziej niesamowitą – przejmuje kontrolę nad umysłem żywiciela.

Grzyb zmusza zarażoną mrówkę, by udała się w miejsce, które jest najbardziej dogodne dla jego rozwoju i rozmnażania się. Jak ustalił zespół badaczy, który obserwował w Tajlandii zaatakowane przez Ophiocordyceps unilateralis mrówki, ofiara prawie zawsze wspinała się na liść wiszący około 25 cm nad ziemią po północno-zachodniej stronie rośliny i wgryzała się w główną żyłkę po spodniej stronie liścia. Miejsca te miały 94-95 proc. wilgotności i temperaturę na poziomie 20-30 stopni Celsjusza.

CIEKAWOSTKI

Pierwsze wielokomórkowce?

Wojciech Pastuszka · 4 stycznia 2010

Skamieniałości domniemanych organizmów wielkości od 1 do 12 cm odkryli w Gabonie geolodzy. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie to, że pochodzą one ze skał sprzed 2,1 mld lat.

Zdaniem międzynarodowego zespołu 21 naukowców, który badał skamieniałości, są one prawdopodobnie najstarszymi znanymi przykładami organizmów wielokomórkowych. Jest to twierdzenie odważne, gdyż najstarsze mocne dowody istnienia takich stworzeń są o około 1,5 mld lat młodsze.

Badacze zakładają, że organizmy te mogły powstać w związku z pojawieniem się tlenu (tzw. wielka katastrofa tlenowa sprzed 2,45-2,32 mld lat). Badania geochemiczne skał, w których je znaleziono wskazują, że żyły w osadach na dnie zbiornika wypełnionego natlenioną wodą.