Ocena

Artykuł poparty matematyką wydaje się mądrzejszy (o 4,7%)

Naukowcy starają się uprawiać naukę zrozumiałym językiem i unikać branżowego żargonu. Każdy z nas wie jednak, że niektórym z nich nie udaje się ta sztuka i artykuły naukowe brzmią czasami jak napisane w obcym języku. Czy tego rodzaju niezrozumiałe treści wydają się nam przez to wyjątkowo mądre? Czy użycie żargonu paradoksalnie wpływa na wyższą ocenę artykułu? Szwedzki matematyk Kimmo Eriksson sprawdził czy o wartości artykułu mogą świadczyć liczby. Co ciekawe, w badaniu użyto liczb, które nie miały nic wspólnego z treścią artykułu!

W poszukiwaniu talentów

Kto wywrze większe wrażenie - gwiazda o wysokim statusie, czy też wschodzący talent? Chociaż rozsądek podpowiada, by kierować się potwierdzonymi osiągnięciami, badania dowodzą, że wysoki potencjał może być bardziej atrakcyjny niż osiągnięte sukcesy.

Badania przeprowadzone przez Zakarego Tormala i Jaysona Jia ze Stanford University oraz Michaela Nortona z Harvard Business School sprawdzały kto ma większe szanse na przychylne traktowanie: kandydat o potwierdzonych dokonaniach, czy też jego niedoświadczony kolega, obdarzony jednak potencjałem osiągnięcia takich samych sukcesów? Naukowcy zaprosili do eksperymentów łącznie 642 badanych, którym kazali podejmować decyzje kadrowe w rolach m.in. szefa firmy, managera drużyny NBA, krytyka sztuki i naukowca.

Ja, czyli mistrz

Wyobraź sobie, że znajomy zrobił ci serię zdjęć. Na niektórych wypadasz słabo, większość stanowią kadry przeciętnie atrakcyjne, ale na kilku wyglądasz naprawdę świetnie. Które z ujęć uznasz za najbardziej reprezentatywne dla tego, jak wyglądasz na co dzień? Badania opublikowane w „Journal of Experimental Social Psychology” dowodzą, że większość ludzi wybiera swoją najlepszą fotografię

Ten efekt nie dotyczy tylko zdjęć - myśląc o tym, jacy jesteśmy na co dzień, jako najbardziej typowe przywołujemy swoje największe osiągnięcia. Co ciekawe, jako zachowania charakterystyczne dla innych ludzi wybieramy te przeciętne. Amerykańska badaczka Elanor Williams z University of Florida udowodniła, że siebie i innych oceniamy w diametralnie różny sposób, nawet jeśli oceny dotyczą tej samej dziedziny.

Czy Twój mózg zna się na jazzie?

Czy zastanawialiście się kiedyś czy muzyk, którego wykonania słuchacie improwizuje czy też gra z pamięci? Czy grający ma przed sobą nuty czy melodie układa w głowie w trakcie gry? Jak dowodzą badania niemieckich uczonych, laicy nie są w stanie odróżnić improwizacji od dosłownego wykonania utworu. A co ciekawe za ten fakt odpowiadają emocje słuchaczy.

Psychologowie Annerose Engel i Peter Keller z Instytutu Maxa Planca w Lipsku nagrali sześciu improwizujących pianistów jazzowych. Następnie nagrali innych muzyków, grających te same utwory, ale z nut. Komputerowa analiza wszystkich nagrań wykazała, że improwizowane kawałki w przeciwieństwie do przećwiczonych odpowiedników, były bardziej niekonsekwentne w głośności i szybkości. Okazuje się zatem, ze komputer potrafi odróżnić działania zaplanowane od spontanicznych. Jednak czy potrafią to inni muzycy?

Niekompetencja seksapilu

Przez ostatnie lata kobiety uzyskując zasłużone miejsce w nowoczesnym społeczeństwie zdobywały również wyżej płatne stanowiska. I chociaż nadal płeć piękna zarabia mniej niż męska, to i tak rozwinął się nowy typ stereotypów – np. kobiety robiącej karierę. Badania grupy amerykańskich psychologów pokazują, że nowe stereotypy przenikają się ze starymi w niekiedy bardzo degradujący dla niewiast sposób. Zwłaszcza, jeśli w grę wchodzi seksapil.

Wcześniejsze studia podzieliły ogólny stereotyp kobiety na trzy podgrupy: zgodny z tradycją (np. „kura domowa”), niezgodny z tradycją (np. kobieta robiąca karierę) oraz związany z seksem. Ponieważ grupy te są bardzo różnie charakteryzowane, kobieta chcąca zaistnieć w obu kategoriach, może być oceniana niesprawiedliwie. Ale jak bardzo może jeden stereotyp wpłynąć na drugi? Peter Glick wraz z drużyną postanowili to sprawdzić. Skonstruowali eksperyment mający zbadać jak seksualność będzie oddziaływać na ocenę dziewczyny pełniącej wysokie stanowisko. Zadanie o tyle ciekawe, że wysoka pozycja w firmie kojarzona jest zwyczajowo z miejscem odpowiednim dla mężczyzny.

Rusz głową!

Skinienie z góry na dół lub kiwanie głową na boki, przekazują innym nasze zdanie na jakiś temat. Okazuje się jednak, że te subtelne gesty zmieniają również nasze przekonania. Jak udowadniają psycholodzy z Uniwersytetu Stanowego w Ohio i Autonomicznego Uniwersytetu w Madrycie, proste ruchy głową wpływają na stopień, z jakim zgadzamy się z treściami, jakie słyszymy.

Okazuje się, że ruszając głową z góry na dół utwierdzamy się we własnych myślach i jesteśmy bardziej przekonani do tego co myślimy, zaś zaprzeczające ruchy na boki, obniżają pewność naszych przekonań. 82 studentów pod pozorem testowania nowoczesnych słuchawek, musiało wykonywać systematyczne ruchy głową. Richard Petty i Pablo Brinol przekonywali badanych, że niniejszym badaniem próbują ustalić, jaka jest jakość dźwięku podczas biegu czy tańca. Połowa badanych podczas odsłuchiwania miała za zadanie ruszać około raz na sekundę głową z góry na dół (potakiwanie), a pozostali badani ruszali głowami z boku na bok (zaprzeczanie). Wszyscy badani słuchali fragmentu audycji lokalnej rozgłośni studenckiej, która zawierała muzykę oraz stanowisko radia na temat wprowadzenia obowiązku noszenia identyfikatorów na terenie uczelni.

Uważaj z kim się porównujesz!

Wyobraź sobie zawody, na których pośród 10 osób zajmujesz 5. lub 6. miejsce. Jak ocenisz swój występ: jako przeciętny, dobry, a może średni? Załóżmy teraz, że zmodyfikowano formułę zawodów i podzielono uczestników według wyników na dwie 5 osobowe grupy. Badania Marka Alicke  i  jego współpracowników pokazują, że tego typu podział diametralnie zmienia sposób, w jaki oceniamy swoje umiejętności.

5 miejsce da Ci ostatnią pozycję w pierwszej, a tym samym lepszej grupie. Jednak 6 miejsce uplasuje Cię na pozycji lidera, drugiej i niestety gorszej grupy. Zasadnicze pytanie brzmi: w której z nich ocenisz swoje umiejętności jako lepsze i wyższe od przeciętnej?

Różnice z podobieństwa

Mimo że przeciętne rodzeństwo więcej łączy niż dzieli, z opisów pociech udzielanych przez rodziców można wywnioskować, że postrzegają je jak noc i dzień - przekonują amerykańscy badacze na łamach Journal of Personality and Social Psychology. Kimberly Saudino z Uniwersytetu w Boston w dotychczas prowadzonych badaniach zaciekawił fakt, że rodzice bliźniąt monozygotycznych, mimo wspólnego genotypu, dostrzegają małe podobieństwo między temperamentem swoich dzieci.

Zaintrygowana tymi rezultatami postanowiła sprawdzić czy rodzice rodzeństwa niebliźniaczego dzielą równie mylne złudzenia. Aby to sprawdzić, Saudino wraz z Annie Wertz, Jeffreyem Gagne i Sonią Chawla porównali oceny temperamentu wydane przez rodziców z obiektywnymi miarami poziomu aktywności i nieśmiałości u 95 par rodzeństwa między 3 a 8 rokiem życia (połowa par była tej samej płci, a połowa różnej).

Dobra rada sąsiadki

W jednej z popularnych reklam leku przeciwbólowego Pani Goździkowa przypomina jaki środek najskuteczniej zwalcza ból. Czy to możliwe, że w życiu polegamy na doświadczeniu innych osób bardziej niż na własnych przewidywaniach? Wyniki badań Daniela Gilberta i jego współpracowników pokazują, że marketingowa fikcja nie odbiega dalece od rzeczywistości.

Współczesna psychologia dysponuje wieloma dowodami, dzięki którym wiemy, że ludzie dobierają się w pary na zasadzie podobieństw. Oczywiście wiedza potoczna, mówi coś całkowicie odwrotnego, zdaniem wielu laików to przeciwieństwa się przyciągają. Nie jest to jednak prawdę, ponieważ wyniki badań jednoznacznie pokazują, że mamy skłonność do przebywania z ludźmi, którzy dzielą nasze zainteresowania, filozofie życia, czy podobne cechy charakteru.

Dobroczynny wpływ koloru

Pomyślcie o dwóch kolorach - czerwonym i niebieskim. Jakie skojarzenia przychodzą Wam do głowy? Jeśli czerwony kojarzy się Wam z zakazami i ostrzeżeniami, a niebieski ze spokojem i otwartością to reagujecie tak samo jak uczestnicy badań Raviego Meht i Rui Zhu. W serii pomysłowych eksperymentów badacze udowodnili silny wpływ koloru na motywację, a także poziom wykonywanych zadań poznawczych.

Kolor, a dokładnie jego wpływ na procesy poznawcze fascynował psychologów od bardzo dawna, jednak wyniki wielu badań wykluczały się na tyle, że nie można było jednoznacznie określić działania konkretnych kolorów. właśnie dlatego autorzy postanowili wyjaśnić to zaskakujące zjawisko. W większości badań koncentrowano się na trzech kolorach - niebieskim, czerwonym i zielonym. W tym wypadku badacze postanowili wykorzystać tylko czerwony i niebieski, ponieważ są to barwy opozycyjne.

Teoretycy uważają, że znaczenia barw uczymy się przez skojarzenia. Codzienne doświadczenie uczy nas z jakimi informacjami lub zachowaniami powinniśmy kojarzyć konkretny kolor. Czerwony to przede wszystkim zagrożenie i błędy - pomyślcie o znakach albo pokreślonym przez polonistkę dyktandzie, gdy niebieski to otwartość i spokój - wyobraźcie sobie niebo lub ocean. Autorzy uważają, że tym konkretnym kolorom można przypisać rożne rodzaje motywacji. I tak czerwony powinien motywować nas do unikania i niechętnego podejmowania ryzykownych zachował oraz większej czujności. Niebieski natomiast motywuje nas do otwartości i zachęca do działania.