Neurony Lustrzane

Magiczna więź?

Co łączy ludzi? Wymieniać można długo. Czy możliwe jest jednak, by poza tym, co już wiemy, łączyły nas również więzi znajdujące się poza logiką, a może nawet nauką? Czy warunkiem koniecznym przyjęcia pewnych możliwości są zawsze empiryczne dowody? Amerykański neurolog Vilayanur Subramanian “Rama” Ramachandran - profesor na Wydziale Psychologii oraz Programie Neuronauki na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego oraz profesor biologii w Instytucie Salka, przedstawił niebanalną teorię o neuronach lustrzanych.

Istnieje wiele mniej lub bardziej baśniowych podejść traktujących o niewidzialnych siłach i niemalże magicznych więziach, jakimi wszyscy ludzie mieliby być połączeni. Wiele z tych śmiałych twierdzeń opiera się na wierzeniach, niektóre na dezorientującej mieszance nauki i fikcji. Są jednak też takie poglądy, które nie tylko opierają się na teoriach naukowych, ale - co najważniejsze - obserwacjach i badaniach empirycznych. Neurony lustrzane wciąż jeszcze stanowią pole do dyskusji pomiędzy dwoma obozami, z których jeden stawia ich rolę niemal jako fundament rozwoju i przetrwania naszego gatunku, drugi natomiast sugeruje, że niespecjalnie jest się czym ekscytować, a rola neuronów lustrzanych jest mocno wyolbrzymiona.

Neurony lustrzane i reklama

Neurony lustrzane stają się coraz istotniejszym obiektem badań naukowych. Wiadomo już, że są główną bazą uczenia się przez naśladownictwo. Ich właściwości szybko zaczęto wykorzystywać w reklamie. Sophie Lacoste-Badie i Oliver Droules z University of Rennes wykazali, że reklamy zawierające motyw chwytania jedzenia ręką i podnoszenia go do ust są bardziej efektywne, niż reklamy przedstawiające ten sam produkt bez towarzyszącej im tej czynności – właśnie z powodu aktywizacji neuronów lustrzanych.

Neurony lustrzane to odkrycie stosunkowo niedawne, ale niesamowicie ważne dla rozwoju neurobiologii. Grupa naukowców pod przewodnictwem Giacomo Rizzolattiego zdefiniowała je jako komórki nerwowe uaktywniające się podczas wykonywania lub obserwacji danej czynności. Dzięki nim, możemy zrozumieć intencje drugiej osoby, pełnią także ważną rolę przy określaniu jej emocji.

Jak silna jest psia empatia?

Czujesz, że tylko Twój pies Cię rozumie? Najnowsze badania opublikowane w Animal Cognition dowodzą, że nasi czworonożni przyjaciele okazują ludzkie oznaki empatii, na przykład zarażają się od nas ziewaniem!

Rola ziewania u ludzi nie jest do końca jasna. Według niektórych ziewanie jest jedynie oznaką senności lub znudzenia. Często mówi się, że jest to kwestia niedotlenienia mózgu. Jednak ziewanie to nie tylko kwestia czynników fizjologicznych, ale też emocjonalnych i społecznych. Wiele badań wykazało, że ziewanie bywa bardzo zaraźliwe. Jak podają Elainie Madsen i Tomas Persson z University of Lund aż 45-55% osób widzących czyjś “ziew” przejmuje to zachowanie. Według naukowców mechanizm zaraźliwego ziewania tkwi w strukturach mózgu zwanych neuronami lustrzanymi, które są odpowiedzialne za zachowania empatyczne i naśladownictwo. To właśnie aktywacja neuronów lustrzanych powoduje, że kiedy obserwujemy ruchy drugiej osoby, automatycznie i nieświadomie mamy ochotę je naśladować (w kinie głośniej się śmiejemy, bo inni też się śmieją, a na nudnym wykładzie częściej ziewamy, kiedy cała sala ziewa). Osoby, które mają trudności z wczuwaniem się w sytuację innych dużo trudniej “przejmują” ziewanie od innych.

Ewolucja empatii

Zapraszamy do obejrzenia kolejnego wykładu z serii RSA Animate. Tym razem Jeremy Rifkin, amerykański ekonomista, politololog oraz publicysta, opowiada o sposobie w jaki ewoluowała empatia. Przytaczając szereg najnowszych odkryć naukowych, Rifkin podkreśla wpływ empatii na rozwój człowieka oraz społeczeństwa w którym żyje. Oczywiście i tym razem każde zdanie zostało oprawione zabawnymi rysunkami twórców RSA Animate, dzięki którym wykład zmienia się w interesujące widowisko.