Nawyki

Środowisko życia a zmiana nawyków

Natura wielu zachowań, których zmiana poprowadziłaby nas w kierunku bardziej zrównoważonego stylu życia jest silnie nawykowa. Są to zachowania dobrze wyuczone i silnie zautomatyzowane – kontrolę nad ich wyzwalaniem przejmują bodźce znajdujące się w otoczeniu skojarzone z daną czynnością, takie jak konkretne miejsce, czas czy przedmiot. Nawykom towarzyszy zjawisko opisywane jako ‘tunnel vision’ – brak świadomego wyboru, pozorne podejmowanie decyzji i małe zainteresowanie informacjami o alternatywnych sposobach działania. Wszystkie te cechy sprawiają, że nawyki są oporne na zmianę.

Pomysłowi, bo rozkojarzeni

Szczytem twórczych możliwości nocnych marków są poranki, a skowronków – wieczory - do takich paradoksalnych wniosków doszli doktor Mareike Wieth i profesor Rose Zacks z Michigan State University.

Lepiej pracuje ci się rano, czy późnym wieczorem? Jaka jest twoja ulubiona pora dnia? Lubisz spać do południa, czy zrywasz się z łóżka z pierwszym promieniem słońca? Takie upodobania określa chronotyp. Dobowy rytm aktywności każdego człowieka zależy od temperatury ciała, metabolizmu, fal mózgowych i wielu innych czynników. Zjawisko to jest jednak najczęściej redukowane jedynie do sennych nawyków, stąd wzięły się określenia: „skowronki” (rano budzą się wcześnie i są najbardziej czujni w pierwszej części dnia, kiedy to praca idzie im najlepiej) i „sowy” (najbardziej czujni są w późnych godzinach wieczornych i wolą późno kłaść się spać, pracują zwykle do późnych godzin nocnych). Badacze w swoim artykule zadali pytanie, czy ten optymalny czas funkcjonowania odnosi się również do zadań twórczych?

Wyczerpanie mobilizuje

Jesteś przepracowany i zmęczony? Naukowcy z University of South Carolina dowiedli, że taki stan może pomóc w wypełnianiu rutynowych zobowiązań, choćby zmotywować do zaplanowanej wizyty na siłowni.

Kiedy jesteśmy pod wpływem stresu, nasza samokontrola ulega osłabieniu. W trudnych momentach radzimy sobie często, sięgając po batonika albo robiąc nie zawsze planowane zakupy „na pocieszenie”. Dr David Neal i jego współpracownicy mają jednak dobrą wiadomość dla naszej diety, zdrowia, a nawet karty kredytowej. Badacze sprawdzają, czy także dobre, silnie ukształtowane dobre nawyki uaktywniają się w trudnych dla nas chwilach, nawet gdy zupełnie nie mamy nie ochoty na ich wykonywanie.

O której Polacy jedzą obiad?

Obiad stanowi główny, ciepły posiłek w ciągu dnia. Polacy jedzą obiad o różnych porach. Na przykład mieszkańcy wsi siadają w tym celu do stołu już przed czternastą, a mieszkańcy miast jadają raczej po osiemnastej. Jednak 40% wszystkich Polaków jada obiad między godziną 14 a 16.

Nieodczuwalny ubytek

Profesor Barbara J. Rolls na łamach American Journal of Clinical Nutrition w taki sposób opisała przebieg eksperymentu: obniżyliśmy wielkość porcji oraz liczbę kalorii w podawanych posiłkach, a badani nie odczuwali różnicy. Jak się okazało, wykreślenie nawet do 800 kalorii z codziennego jadłospisu może pozostać niezauważone.

Procedura tego eksperymentu była następująca: do badania zaproszono 24 kobiety w wieku między 19 a 35 r.ż. Panie jadły śniadanie, lunch i kolację w laboratorium przez dwa następujące po sobie dni tygodnia (każdego tygodnia przez miesiąc). Badacze dostarczali kobietom również przekąski do zabrania do domu.