Nauka

Dzieci uczą się agresji od dorosłych

W latach 60 profesor Albert Bandura z Uniwersytetu Stanfordzkiego przeprowadził badanie, który dzisiaj znane jest jako „eksperyment lalki Bobo” (ang. Bobo doll experiment).

Bandura był twórcą i propagatorem społecznej teorii uczenia się (ang. social learning theory). Uważał, że nowych zachowań uczymy się nie tylko za pomocą otrzymywanych nagród i kar, ale także dzięki obserwacji otaczającego nas środowiska.

Jego klasyczny eksperyment z lat 60 nie tylko potwierdził założenia psychologa, ale także pozwolił lepiej zrozumieć mechanizm uczenia się agresji przez dzieci.

Buzia na kłódkę

Niektórzy lepiej niż inni potrafią trzymać język za zębami, lecz nawet mistrzowie dyskrecji palną coś niechcący, gdy są zmęczeni lub zestresowani - donoszą badacze na łamach Psychological Science.

Większość ludzi potrafi powstrzymać się przed mówieniem bolesnych czy nieprzyjemnych dla innych rzeczy. Wyniki badań przeprowadzonych przez australijskich badaczy, Williama von Hippela oraz Karen Gonsalkorale z University of New South Wales pokazują jednak, że warto zwrócić szczególną uwagę na to, co mówimy, gdy pracujemy pod presją i jesteśmy zajęci innym zadaniem.

• Często przyjmujemy, że mniejszą kontrolę nad ekspresją własnych myśli i uczuć mają ludzie bardzo młodzi, starzy lub chorzy neurologicznie - twierdzi von Hippel. - Nasze badania udowadniają jednak, że w niektórych sytuacjach każdy może mieć problem z zadaniami wymagającymi “trzymania buzi na kłódkę” – kontynuuje badacz.

Twarz osoby "nierestrykcyjnej" - rozwiązanie

W artykule „Przygoda na jedną noc czy związek na całe życie” zaprosiliśmy naszych czytelników do udziału w badaniu, dzięki któremu chcieliśmy zreplikować efekty uzyskane przez dr Boothroyd - czy potrafimy rozpoznać twarz osoby rozwiązłej seksualnie.

Na nasze zaproszenie w sumie odpowiedziało 91 osób, w tym 62 kobiety i 29 mężczyzn. Poniżej przedstawiamy rezultaty naszej naukowej zabawy.

Badanie polegało na zdecydowaniu, która z dwóch prezentowanych osób jest bardziej otwarta na związki krótkotrwałe, jednonocne zbliżenia oraz seks bez miłości? W eksperymencie wykorzystano zdjęcia kompozytowe, stanowiące połączenie od 14 do 17 fotografii osób, które na podstawie wyników Kwestionariusza Orientacji Socjoseksualnej (ang. Sociosexual Orientation Inventory) zostały podzielone na “restrykcyjne” oraz “nierestrykcyjne”. Zacznijmy od analizy wyników ocen twarzy męskiej.

Stymulacja mózgu poprawia umiejętność oszukiwania

Podobno kłamać trzeba umieć. Jednym wychodzi to doskonale, inni nawet w przypadku błahej sprawy, nie potrafią naginać prawdy. Choć nauka potrafi prawie bezbłędnie wychwycić tych pierwszych, drugim do tej pory nie wiele miała do zaoferowania. Najnowsze badania Ahmeda Karima i jego zespołu mogą to zmienić.

Do tej pory naukowcy odkryli, że kora przedczołowa, czyli przednia cześć mózgu, związana jest z oszukiwaniem. W momencie kłamania rejestruje się wzrost aktywności tej części mózgu, dlatego Ahmed Karim postanowił razem ze swoim zespołem sprawdzić jaka jest rzeczywista rola kory przedczołowej w oszukiwaniu.

Co się stało z dziurą ozonową?

Pod koniec lat 70-tych ubiegłego wieku Światem wstrząsnęła wieść, że chroniąca nas przed szkodliwym promieniowaniem UV warstwa ozonu staje się coraz cieńsza. Prognozy naukowców zapowiadały, że do połowy XXI wieku Ziemia zostanie pozbawiona większości ozonu znajdującego się w górnych warstwach stratosfery. Co się zatem stało, że problem dziury ozonowej zastąpiły spory na temat globalnego ocieplenia?

Każdego roku kiedy kończy się noc polarna, a zza horyzontu wyłania się słońce, nad Antarktydą zachodzą indukowane przez światło reakcje chemiczne. związki organiczne zawierające chlor lub brom niszczą cząsteczki ozonu. Zjawisko to zostało zaobserwowane i opisane 25 lat temu, a niedługo potem okazało się, że bezpośrednią przyczyną powstawania dziury ozonowej są zanieczyszczenia emitowane przez człowieka.

Dlaczego maski nie ochronią Cię przed infekcją wirusową?

Jeszcze przed nadejściem słynnej pandemii świńskiej grypy zagrożenie zarażeniem się różnego typu śmiertelnymi wirusami było na tyle duże, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała rekomendacje dotyczące stosowania masek ochronnych przez osoby narażone na kontakt z chorymi na SARS lub zarażonymi wirusem H5N1. WHO rekomenduje użycie w takich wypadkach ochronnych masek z filtrem, jednak w przypadku ich niedostępności sugeruje stosowanie zwykłych masek chirurgicznych.

Tajwańscy (Chiny) naukowcy przy współpracy z naukowcami z Cincinnati (USA) opracowali metodą pozwalającą na szczegółową ocenę stopnia ochrony zapewnianego przez różne typy masek. Przedmiotem badań były rekomendowane przez WHO maski ochronne typu N95 uważane za jedną z lepszych barier przeciwko różnego rodzaju wirusom. Litera N w nazwie oznacza, że ten typ maski nie jest odporny na działanie olejów, zaś liczba 95 świadczy o wartość efektywności podczas filtrowania powietrza, która w tym wypadku wynosi 95%. W omawianym badaniu oprócz czterech rodzajów ochronnych masek z filtrem typu N95 autorzy badania przeanalizowali skuteczność 3 rodzajów masek chirurgicznych.

Polacy w Nature!

Charles Darwin pewnie nawet nie podejrzewał, że w Polsce, około 70 km pod Kielcami zostaną odnalezione kolejne, niezbite dowody potwierdzające jego przełomową teorię ewolucji. Potrzebne było ponad 150 lat aby jednoznacznie wyjaśnić jak ryby znalazły się na lądzie. Dokonali tego młodzi, polscy naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy w jednym z kamieniołomów w Górach Świętokrzyskich odnaleźli najstarsze na świecie ślady pierwszych czworonogów.

Nikt w środowisku naukowym nie podważa już teorii ewolucji Darwina, toczą się jednak spory nad formę i lokalizację na osi czasu kluczowych dla nauki przemian. Do tej pory uważano, że stworzeniami uwikłanymi w przemianę ryb w płazy były tak zwane Elpistotege oraz Tiktaalik. Ich obecność na ziemi datowano na około 385 do 375 milionów lat temu. Uważa się że były to stworzenia, które miały bezpośredni związek z przemianą zwierząt wodnych w lądowe czworonogi. Tiktaalik reprezentujący jednocześnie cechy ryb oraz płazów był stworzeniem do niedawna uważanym za “brakujące ogniwo” ewolucji.