Nauka

Dlaczego nauka nie wierzy w jasnowidzenie?

W poniedziałek 13 września 2010 Sopockie Towarzystwo Naukowe zaprasza na godzinę 19:00 do sopockiej Bookarni, “Kawiarni z książką” (mieszczącej się przy ulicy Haffnera 9) na spotkanie specjalne pt.: “Dlaczego nauka nie wierzy w jasnowidzenie?” W trakcie spotkania przełamiemy iluzję, jakoby temat nadprzyrodzonych zdolności był czymś, czym nauka się z zasady nie zajmuje i na który nie ma nic do powiedzenia!

Historia nauki nie zna ani jednego przypadku osoby o zdolnościach jasnowidzenia, której udałoby się jednoznacznie zademonstrować je w teście spełniającym rygor metody naukowej. Nie wynika to wcale, jak się często sugeruje, z uprzedzeń i braku otwartości środowisk naukowych. Przeciwnie, obiektywne potwierdzenie istnienia takich umiejętności zrewolucjonizowałoby nasze rozumienie otaczającej rzeczywistości i zmusiło do przepisania podręczników fizyki i neurologii. W minionych 150 latach takich prób przeprowadzono tysiące. Zamiast jednak potwierdzić paranormalną naturę badanych zjawisk, nauczyły nas one wiele o tym jak łatwo błędy poznawcze, znane dziś w psychologii jako np. efekt potwierdzania czy efekt horoskopowy sprawiają, że ulegamy złudzeniom. Barwna historia badań nad tym, jak łatwo ulegamy iluzji, jest dokładnie powodem, dla którego podziękowania za pomoc od osób trzecich nie mogą stanowić dowodów paranormalnej natury jasnowidzenia.

Grzyb-pasożyt i mrówka-zombi

Grzyb Ophiocordyceps unilateralis nie rośnie sobie spokojnie w trawie czy na drzewie. Jego strategia przetrwania i rozmnażanie się jest dużo bardziej dramatyczna, niż grzybów, które znamy z polskich lasów. Żywicielem pasożytniczego Ophiocordyceps unilateralis są mrówki. Jednak grzyb nie tylko pożera ich ciało, ale robi też rzecz dużo bardziej niesamowitą – przejmuje kontrolę nad umysłem żywiciela.

Grzyb zmusza zarażoną mrówkę, by udała się w miejsce, które jest najbardziej dogodne dla jego rozwoju i rozmnażania się. Jak ustalił zespół badaczy, który obserwował w Tajlandii zaatakowane przez Ophiocordyceps unilateralis mrówki, ofiara prawie zawsze wspinała się na liść wiszący około 25 cm nad ziemią po północno-zachodniej stronie rośliny i wgryzała się w główną żyłkę po spodniej stronie liścia. Miejsca te miały 94-95 proc. wilgotności i temperaturę na poziomie 20-30 stopni Celsjusza.

Efekt Mozarta nie istnieje

Wieść gminna niesie, że puszczanie muzyki Mozarta nowonarodzonym maluchom zwiększa ich inteligencję – geniusz mistrza spływa przez membrany głośników wprost do ich małych główek i przestawia im neurony. O efekcie Mozarta większość z nas kiedyś słyszała – jest to legenda miejska, która ma już blisko 30 lat, i wygląda na to, że prędko się nie zestarzeje.

A wszystko zaczęło się w 1993 roku od pracy autorstwa Frances Rauscher i współpracowników opublikowanej w Nature (co niewątpliwie pomogło temu memowi prędko rozprzestrzenić się po świecie). W pracy tej badacze opisali, jak puszczanie studentom muzyki Mozarta – a ściślej jego sonaty D-dur na dwa fortepiany – zwiększa ich zdolności kognitywne. No i rozpętało się muzyczne pandemonium.

Co nauka zawdzięcza III Rzeszy?

Przed objęciem władzy przez Adolfa Hitlera karze śmierci poddawano nie więcej niż 20 więźniów rocznie. Wraz z nastaniem nowego porządku w państwie zmieniło się prawo i odtąd karze śmierci mógł zostać poddany każdy, kogo oskarżono o zdradę stanu. Pretekstem do tego mogło być nawet opowiadanie dowcipu o zabarwieniu politycznym. Co stało się z ciałami ponad 16000 obywateli straconych między rokiem 1933 a 1945?

Niedawno okazało się, że spora część z nich trafiała do instytutów anatomicznych i szkół medycznych. Długo wydawało się, że eksperymenty medyczne przeprowadzane na jeńcach obozów koncentracyjnych czy eutanazja pacjentów psychicznie chorych to najbardziej ponure, „naukowe” karty historii III Rzeszy. Okazuje się jednak, że polityka nazistowskiej władzy przyniosła wiele korzyści również ówczesnym anatomom.

Edukacja w okopach

Jak donosi raport na temat zrozumienia nauki sporządzony przez Narodową Fundację ds. Nauki, 70 procent Amerykanów nie rozumie procesu testowania hipotez i naukowego wyjaśniania zjawisk.

30 procent dorosłych Amerykanów wierzy, że latające spodki to pojazdy kosmiczne z innych cywilizacji; 32 procent ma swoje szczęśliwe liczby; 40 procent jest przekonanych, że astrologia jest dziedziną nauki; 60 procent wierzy w postrzeganie pozazmysłowe i aż 88 procent jest przekonanych o skuteczności medycyny alternatywnej.

600 osób chce wiedzieć więcej! Jesteś wśród nich?

Już 600 osób każdego dnia na Facebook’u otrzymuje najświeższe i najciekawsze informację ze świata nauki. Zawsze rzetelne, sprawdzone i oparte na wiarygodnych źródłach. Cieszymy się, że z dnia na dzień co raz więcej osób “chce wiedzieć więcej” i nie boi się tego otwarcie wyrażać. Tym samym zachęcamy do aktywnego komentowania, zadawania pytań i co najważniejsze zgłaszania sugesti na temat działania serwisu.

Od miesiąca korzystamy ze programu Google Analytics, dlatego chcieliśmy podzielić się z Wami kilkoma statystycznymi informacjami na temat strony.

Ewolucja empatii

Zapraszamy do obejrzenia kolejnego wykładu z serii RSA Animate. Tym razem Jeremy Rifkin, amerykański ekonomista, politololog oraz publicysta, opowiada o sposobie w jaki ewoluowała empatia. Przytaczając szereg najnowszych odkryć naukowych, Rifkin podkreśla wpływ empatii na rozwój człowieka oraz społeczeństwa w którym żyje. Oczywiście i tym razem każde zdanie zostało oprawione zabawnymi rysunkami twórców RSA Animate, dzięki którym wykład zmienia się w interesujące widowisko.

Tak to się robi na zachodzie

Nasz serwis oficjalnie dołączył do międzynarodowego grona blogów naukowych. Research Blogging jest agregatorem treści, które opierają się na rzetelnych i sprawdzonych źródłach naukowych – tak zwanych peer-reviewed articles.

Wszystkie posty pojawiające się na researchblogging.org muszą spełniać szereg narzuconych kryteriów. Z tego powodu zmienił się sposób cytowania materiałów źródłowych. Dzięki temu po kliknięciu myszą możecie zapoznać się z abstraktem oraz szczegółami publikacji, a jeśli artykuł jest darmowy przeczytać całość.

Wpisy z badania.net opublikowane na Research Blogging oznaczone będą specjalną ikonką obok “Więcej informacji” na końcu tekstu. Pomyślnie zakończony proces weryfikacji przez edytorów Research Blogging potwierdza jedynie, że robimy co w naszej mocy aby prezentowane treści były nie tylko ciekawe, ale również wiarygodne i rzetelne.

Co nas motywuje?

Amerykański pisarz i publicysta  Daniel Pink wydał w zeszłym roku książkę “Drive: The Surprising Truth About What Motivates Us”. W dzień wolny od pracy i obowiązków, chcieliśmy zaproponować Wam wykład w którym autor podsumowuje opisane przez siebie odkrycia. Nie jest to jednak zwykłe widowisko. Studio RSA Animate oprawiło każde zdanie rysunkiem, który w zabawny i przyjemny sposób pozwala zrozumieć siły kierujące naszym zachowaniem.

Gorące tematy miesiąca (maj 2010)

Pod koniec każdego miesiąca będziemy prezentować co działo się na badania.net w ciągu ostatnich 30 dni. Jeśli więc przegapiliście majowego newsa ze świata nauki, na pewno odnajdziecie go w tym podsumowaniu. Dodatkowo dowiecie się, co liczby badań.net mówią o czytelnikach oraz które 10 artykułów miesiąca, cieszyło się największą popularnością.

W maju strona badania.net została wyświetlona ponad 320 tysięcy razy przez 74 tysiące osób. Zyskaliśmy ponad 180 nowych fanów na stronie Facebook’a. Cieszymy się, że jest Was co raz więcej i już szykujemy kolejne ciekawe treści. Sprawdźmy więc co się działo na stronie w maju.