Nastrój

Komedia poszerza horyzonty

Pozytywne odczucia zwiększają nasze zdolności do spostrzegania szerszego kontekstu – dowodzą badania opisane w przeglądzie Psychological Science pod przewodnictwem profesor Barbary Fredrickson z University of Michigan.

Strach czy złość zawężają uwagę, co przyspiesza nasze reakcje i zwiększa szanse na przeżycie w starciu z napastnikiem. Radość i zadowolenie są natomiast niezbędne dla przetrwania w aspekcie długofalowym, dlatego promują spostrzeganie globalne i wyzwalają myślenie oparte na regułach włączania. Badacze założyli więc, że ludzie w pozytywnym nastroju o będą spostrzegali innych raczej jako członków grupy własnej niż obcej.

Ręce, które leczą

Następnym razem gdy dopadną Cię wyrzuty sumienia, że robótki na drutach lub majstrowanie przy samochodzie to mało ambitne zajęcie, pamiętaj, że to nieprawda! Dr Kelly Lambert, neuropsycholog z Randolph-Macon College w Virginii udowodniła, że zarówno robótki na drutach, praca w ogródku czy też przygotowanie posiłku mogą Ci pomóc w zwalczaniu depresji.

Depresja niczym ciemna chmura atakuje każdego roku dziesiątki milionów ludzi na całym Świecie. Pomimo dostępności leków psychotropowych, depresja wciąż zbiera swoje żniwo. Profesor Lambert, która sama zmagała się z tą chorobą szukała odpowiedzi na pytanie: jak można uchronić się przed depresją nie sięgając po np. Prozac? Jej teoria sugeruje, że najskuteczniejsze środki do zwalczania depresji są od zawsze w “naszych rękach”.

Radosny galop myśli

Nie ma nic zaskakującego w stwierdzeniu, że to, o czym myślimy, ma wpływ na nasz nastrój. Rozmyślanie o udanej randce u większości ludzi (zwłaszcza tych owładniętych pokwitaniową burzą hormonów) wywołuje uczucia pozytywne, zaś myśl o wiosennych porządkach domowych niejednego wpędza w przygnębienie. Okazuje się jednak, że nie tylko treść myśli, ale także tempo w jakim myślimy może mieć wpływ na nasz nastrój. Taka tezę udowadniają psychologowie Emily Pronin z Princeton University i Daniel Wegner z Harvard University.

Na trop badania zależności między szybkością myślenia a nastrojem zaprowadziła badaczy obserwacja pacjentów w szpitalu psychiatrycznym. Przyglądali się osobom cierpiącym na zaburzenia hipomaniakalne, potocznie zwane manią*.

Zemsta nie smakuje słodko

Kto z nas nie wie czym jest zemsta, jaki jest jej smak i jak niepokojące myśli przychodzą do głowy pod jej wpływem? Jesteśmy niemal pewni, że wymierzenie kary poprawi nasz nastrój i pozwoli nam zapomnieć o problemie. Okazuje się jednak, że nasze przewidywania dalece odbiegają od rzeczywistości. Według Kevina Carlsmitha, Timothego Wilsona oraz Daniela Gilberta powszechne przekonanie o dobroczynnych skutkach zemsty jest błędne.

Pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy? Niemożliwe. Przecież, gdy ktoś nas zrani, wyrządzi nam krzywdę lub po prostu oszuka, często jedyne o czym potrafimy myśleć to zemsta. To dzięki niej przywracamy społeczny porządek pewni, że między zemstą a poczuciem sprawiedliwości można postawić znak równości.

Dobry nastrój zmniejsza różnice międzykulturowe!

Psycholodzy Claire Ashton-James z Uniwersytetu Columbia, William Maddux z INSEAD, Adam Galinsky z Northwestern University oraz Tanya Chartrand z Duke University postanowili sprawdzić czy różnice między ludźmi wynikające z odmiennego dziedzictwa kulturowego mogę być mniejsze wśród osób, które są w dobrym nastroju.

Kultury europejskie wyżej stawiają indywidualność, podczas gdy w kulturach wschodu kultywuje się harmonią i wspólnotą. Ta różnica międzykulturowa dała naukowcom podstawy do poszukiwań metod do jej zacierania. Do laboratorium zaproszeni zostali studenci różnych narodowości, którym podnoszono lub obniżano nastrój.

W jednym z eksperymentów studenci słuchali optymistycznego utworu Mozarta by podnieść ich nastrój lub Siergieja Rachmaninowa, by go obniżyć. W innym badaniu ochotnicy trzymali w ustach ołówki na dwa różne sposoby: zębami, co wymuszało uśmiech i miało poprawić nastrój lub ustami, co powodowało grymas niezadowolenia. Następnie proszono ich o odpowiedź na pytanie “Kim jestem?” i wypisanie dwudziestu odpowiedzi.

Analiza uzyskanych w ten sposób odpowiedzi pozwoliła stwierdzić, że badani ze wszystkich kultur opowiadali zarówno o wartościach indywidualistycznych jak i kolektywistycznych. Kluczowym rezultatem jest jednak, którzy badani używali jakich opisów będąc w dobrym lub złym nastroju.

Kiedy lepiej widzieć szklankę w połowie pustą a kiedy w połowie pełną?

Budzi nas nieśmiały promyk słońca wpadający do pokoju. Podnosimy się, wyglądamy za okno i widzimy, że będzie piękny, słoneczny dzień. Nie mija nawet minuta, a nasz melancholijny nastrój zostaje zburzony przez myśl o czekającym nas egzaminie. Zostały tylko 2 dni na naukę, a my w ogóle nie możemy się zabrać do pracy. Trzeba się jednak zmusić i przełamać opór. W końcu za kilka dni wakacje- Gdy już znajdziemy się w takiej lub podobnej sytuacji to sięgamy po różne techniki mobilizacyjne. Jedną z nich może być skoncentrowanie się na tym jak wiele nam jeszcze pozostało do zrobienia (“jeszcze 9 rozdziałów, trzeba się sprężyć”), a inną jak wiele już udało nam się zrobią (“nauczyłem się już 9, dobrze mi idzie”). Która z tych taktyk jest skuteczniejsza? Jak to zwykle w psychologii bywa - to zależy.

Pomyśl drugi raz

Pierwsze słowo do dziennika, drugie słowo… BŁĄD! Najnowsze badania sugerują, że powszechne przekonanie, zgodnie z którym nie powinno poprawiać się raz udzielonych odpowiedzi w teście wyboru, jest błędne. Wyobraź sobie, że wypełniasz test wyboru. Pierwsze pytanie daje cztery możliwości odpowiedzi: A, B, C i D. Instynktownie zaznaczasz odpowiedź D. Pod koniec testu nachodzą Cię jednak wątpliwości. Zastanawiasz się, czy prawidłową odpowiedzią nie jest przypadkiem A. Co teraz?

Pozostać przy pierwszym wrażeniu czy uwzględnić wątpliwości i zaznaczyć odpowiedź, która po głębszym przemyśleniu wydaje się prawdopodobna? Mądrość ludowa mówi o trafności pierwszych odczuć (“Pierwsze słowo do dziennika…”), a i wykładowcy zachęcają do tego rodzaju taktyki. Twierdzą bowiem, że często studenci zmieniają odpowiedź dobrą na złą. Dziś większość egzaminów ma formę testów, często są to testy wyboru. Podczas ich wypełniania pojawiają się wątpliwości. Co zrobić? Zmienić pierwszą odpowiedź czy nie? Takie katusze przeżywają studenci podczas większości egzaminów. Badania amerykańskich naukowców mają więc znaczenie praktyczne.

Szybkie myślenie poprawia nastrój

Emily Pronin z Princeton i Daniel Wegner z Harvardu zbadali w jaki sposób samo tempo myślenia może wpływać na nastrój. Co ciekawe już sama szybkość z jaką myślimy może poprawiać nasze samopoczucie niezależnie od treści jakie napływają nam do głowy.

Badacze eksperymentalnie manipulowali tempem w jakim badani czytali ciąg zdań. Połowa badanych czytała je w bardzo szybkim tempie a połowa bardzo wolnym. Następnie wypełniali kwestionariusze oceniające ich nastrój, napięcie, samoocenę itp. Dodatkowo, połowa badanych czytała zdania, które pogarszały nastrój (np. “Chcę iść spać i już się nie obudzić”) a połowa czytała zdania, które polepszały nastrój (“Hurra, czuję się świetnie”).

Wesołe życie staruszka

Z biegiem lat wspominamy jedynie pozytywne wydarzenia. W miarę starzenia w pamięci pozostaje najwięcej pozytywnych obrazów - donoszą naukowcy na łamach Journal of Experimental Psychology: General.

Doktor Susan Charles z zespołem z Uniwersytetu Irvine w Kalifornii przeprowadziła dwa eksperymenty na temat upozytywniania wspomnień wraz z wiekiem. Uczeni prezentowali badanym serię pozytywnych, neutralnych i negatywnych zdjęć ludzi, zwierząt, pejzaży i przedmiotów. Następnie, zadaniem badanych było opisanie tych, które udało im się zapamiętać oraz wskazanie znanych zdjęć z puli przemieszanej ze zdjęciami wcześniej nie oglądanymi.