Kłamanie

Rozumienie innych rozwija umiejętność kłamania

Wyobrażanie sobie perspektywy drugiej osoby (teoria umysłu) to jedna z ważniejszych umiejętności społecznych jakie nabywamy w młodym wieku. Najnowsze badania dowodzą, że zdolność do kłamania (mijania się z prawdą odnośnie informacji, które są znane tylko z naszego punktu widzenia) korzysta z tego samego zestawu umiejętności. Ustalenia chińskich badaczy wskazują, że 3-latki poddane treningowi teorii umysłu szybciej i na dłużej opanowują zdolność mijania się z prawdą.

Xiao Pan Ding, wraz ze współpracownikami, zajęli się tym zagadnieniem. W tym celu zrekrutowali do badania grupę 3-latków, którzy nie nauczyli się jeszcze kłamać. Następnie połowa młodych uczestników wzięła udział w treningu teorii umysłu, w których uczyli się rozpoznawać różne stany psychiczne w różnych sytuacjach, a druga połowa została przypisana do grupy kontrolnej, gdzie uczyli się rozpoznawać właściwości fizyczne różnych przedmiotów.

Kłamcę poznasz po nosie

Kiedy bajkowy Pinokio kłamał, wydłużał mu się drewniany nos. Niestety ludzi nie demaskuje tak wyraźna charakterystyka. Kłamców nie demaskuje długość nosa… ale jego temperatura. Naukowcy z Uniwersytetu w Granadzie jako pierwsi zastosowali termografię w psychologii.

Termografia to technika oparta na pomiarze temperatury polegająca na rejestracji promieniowania cieplnego. Ta popularna metoda stosowana jest w przemyśle (w celu zabezpieczenia przed przegrzewaniem się urządzeń), budownictwie (szczelność izolacji budynków) i medycynie (diagnostyka). Termografia została opracowana na potrzeby wojska podczas II wojny światowej w USA w celu wykrycia wroga w ciemności (noktowizor).

Prawda zapisana na twarzy

Już w 1872 roku Karol Darwin sformułował hipotezę, że ekspresje mimiczne są uniwersalne i wiernie odzwierciedlają doświadczane przez człowieka emocje. Teza nie spotkała się z ciepłym przyjęciem - większość uczonych twierdziła, że wzorzec ekspresji emocjonalnej ma źródła kulturowe. Darwin zaś dowodził, że ludzie wyrażają emocje w bardzo zbliżony sposób, niezależnie od ich rasy, kultury czy religii. Musiało minąć wiele lat aby naukowcy zgodzili się z większością argumentów autora teorii ewolucji.

Dlaczego warto nauczyć dziecko kłamać?

Chcielibyśmy aby nasze pociechy wyrosły na porządnych ludzi: były szczere i zawsze mówiły prawdę. Jednocześnie rodzice najczęściej sami uczą dzieci mijać się z prawdą np. podczas świątecznych uroczystości wymuszamy wdzięczność formułką “Powiedz: dziękuję!”. W ten sposób oczekujemy od dzieci okrzyków radości na widok każdej kolejnej pary skarpet czy niemodnej zabawki. W efekcie, maluchy dowiadują się, że nieszczera radość gwarantuje im więcej uśmiechu i tulenia przez dorosłych, niż gdy wyrażają swoje prawdziwe odczucia. Nie ma jednak powodu do niepokoju - tego rodzaju kłamstewka wychodzą bowiem dzieciom na dobre!

Na łamach przeglądu Psychological Science naukowcy z Texas A&M University Jessica Kieras, Rene Tobin, William Graziano oraz Mary Rothbart donoszą, że istnieje związek pomiędzy reakcję przedszkolaków na niechciany prezent a ogólna umiejętnością kontroli swojego zachowania. Badacze wykazali, że reakcja mimiczna dzieci na podarunek w postaci brzydkiej grzechotki pozwala przewidzieć ich wiedzę z zakresu innych, często niepisanych, zasad zachowania społecznego.