Ewolucja

Nie rozkminiaj!

Można powiedzieć, że za każdym razem gdy wykonujemy nudną i monotonną czynność, nasz umysł rozpoczyna wędrówkę wzdłuż linii czasu. Znajdując się w teraźniejszości potrafimy wędrować myślami w przeszłość lub przyszłość, roztrząsając sprawy, które się wydarzyły, mogą się wydarzyć lub nigdy nie będą miały miejsca. Czy takie zachowanie nie wydaję się Wam znajome?

Od kilku lat psychologowie badają zjawisko, które nazwali wędrującym umysłem (ang. wandering mind). Jest to powszechne i bardzo ciekawe zjawisko, ponieważ dotyczy każdego człowieka. Wystarczy, że przez chwilę zastanówcie się, jak często rozmyślacie o rzeczach, których aktualnie nie wykonujecie. Udało się? Jeśli tak, to na chwilę skorzystaliście z niesamowitej zdolności własnego umysłu: podróży w czasie.

O grzybobraniu i rywalizacji płci

Drogie panie jeśli ktoś powiem Wam, że kobiety nie mają zdolności orientacji w terenie, bez większych obaw możecie kazać mu stuknąć się palcem w czoło. Gdy rzeczona osoba ochłonie, powołacie się na wyniki badań Luisa Pacheco-Cobos i jego współpracowników którzy wykazali, że umiejętności przestrzenne kobiet mogą być tak samo dobre, a nawet lepsze niż mężczyzn.

Luis Pacheco-Cobos razem z kolegami udowodnili, że kobiety przerastają mężczyzn w umiejętności odnajdywania grzybów. Panie potrafią zebrać podobną ilość leśnego przysmaku przebywając mniejszy dystans, wydatkując mniej energii i utrzymując niższy poziom akcji serca. Mało tego ich zbiory są bardziej zróżnicowane, ponieważ podczas poszukiwań odwiedzają więcej miejsc.

Tak ci się tylko wydaje

Nasze mózgi nie wyewoluowały w celu poznawania świata możliwie najdokładniej i odkrywania obiektywnych prawd dotyczących głębokiej rzeczywistości. Ewoluowały tak, by osiągnąć optymalny stosunek poniesionych nakładów na ich wykształcenie do korzyści, jakie przynoszą. Nasz mózg ma zadanie umożliwić nam orientowanie się w otoczeniu w stopniu wystarczającym, by doczekać wieku rozrodczego (w tym czasie unikać drapieżników i zapewniać sobie pokarm) i skutecznie począć potomstwo, które warto byłoby jeszcze przez jakiś czas odchować.

Przygoda na jedną noc czy zwiazek na całe życie?

Jedni udają się do klubów w poszukiwaniu jednonocnej przygody, inni czekają na miłość swojego życia. W obu przypadkach poszukujemy konkretnych osób, odpowiadających naszym preferencjom. Okazuje się jednak, że nie musimy z nimi rozmawiać, żeby określić czy mamy do czynienia z “grzesznikami” czy “świętoszkami”?. Wystarczy, że przyjrzymy się ich twarzom.

Socjobiologowie wyodrębniają dwa rodzaje postaw wobec seksu. Z jednej strony mamy osoby “restrykcyjne”, które preferują wyłącznie związki długoterminowe i nie w głowie im jakiekolwiek przelotne znajomości. Z drugiej natomiast ludzi o skłonnościach do traktowania seksu jak zabawy, dla których noc ze świeżo poznaną osobą nie stanowi większego problemu. Naukowcy kategoryzują takie zachowania jako “nierestrykcyjne” albo “swobodne”. Do określania jaką postawą charakteryzuje się dana jednostka służy Kwestionariusz Orientacji Socjoseksualnej (ang. Sociosexual Orientation Inventory) w skrócie SOI.

Polacy w Nature!

Charles Darwin pewnie nawet nie podejrzewał, że w Polsce, około 70 km pod Kielcami zostaną odnalezione kolejne, niezbite dowody potwierdzające jego przełomową teorię ewolucji. Potrzebne było ponad 150 lat aby jednoznacznie wyjaśnić jak ryby znalazły się na lądzie. Dokonali tego młodzi, polscy naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy w jednym z kamieniołomów w Górach Świętokrzyskich odnaleźli najstarsze na świecie ślady pierwszych czworonogów.

Nikt w środowisku naukowym nie podważa już teorii ewolucji Darwina, toczą się jednak spory nad formę i lokalizację na osi czasu kluczowych dla nauki przemian. Do tej pory uważano, że stworzeniami uwikłanymi w przemianę ryb w płazy były tak zwane Elpistotege oraz Tiktaalik. Ich obecność na ziemi datowano na około 385 do 375 milionów lat temu. Uważa się że były to stworzenia, które miały bezpośredni związek z przemianą zwierząt wodnych w lądowe czworonogi. Tiktaalik reprezentujący jednocześnie cechy ryb oraz płazów był stworzeniem do niedawna uważanym za “brakujące ogniwo” ewolucji.

Subtelna moc dotyku

Lekkie dotknięcie w ramię obcej osoby nie pozostanie niezauważone, jednak wydaje się na tyle trywialne, że trudno uwierzyć aby mogło mieć wpływ na nasze zachowanie. Nic bardziej mylnego! Badania profesora Nicolasa Gueguen z Universitu de Bretagne-Sud we Francji pokazują, jak skutecznym narzędziem perswazji może być dotyk.

Niby nic, zwykłe klepnięcie w ramię, albo subtelne muśnięcie, które często zostaje przez nas zignorowane. Owszem, czujemy się przez chwilę nieswojo, gdy obca osoba zaczyna się zbytnio spoufalać, jednak rzadko kiedy zwracamy jej na to uwagą i kontynuujemy konwersację. Gdy rzeczywiście ktoś dotyka nas, bo ma taką manierę, trudno dopatrzyć się w tym czegoś złego. Jednak gdy robi to w konkretnym celu, powinniśmy mieć się na baczności. Choć błahy, dotyk okazuje się mieć niesamowitą moc prezentowania dotykającego w innym, o wiele korzystniejszym dla niego świetle. Przykład?

Orgazm po chińsku

Udawane, odgrywane lub przeżywane, kobiece orgazmy dla sporej części mężczyzn stanowią nie lada zagadkę. Najnowsze badania angielskich naukowców opublikowane na łamach przeglądu Evolution and Human Behaviorrzucają nieco światła na regularność damskich uniesień.

Badacze postawili sobie pytanie: czy grubość portfela partnera może przewidywać częstotliwość orgazmów doświadczanych przez kobiety. Doktor Thomas Pollet oraz Daniel Nettle z Uniwersytetu w Newcastle sprawdzali swoje hipotezy na kobietach zamieszkujących Chiny. Dlaczego wybrali Chiny, a nie np. Wielką Brytanie czy Szwecję? Ponieważ wcześniejsze badania wykazały, że częstotliwość orgazmów chińskich kobiet jest dla nich ważnym wskaźnikiem seksualnej satysfakcji, który wyjątkowo skutecznie przewiduje ogólne zadowolenie ze związku. Jednak zacznijmy od początku czyli od orgazmu.

Czego pragną kobiety?

Budowa fizyczna każdego mężczyzny jest inna. Jedni ćwiczą godzinami na siłowni, by potem móc dumnie prężyć swoje mięśnie, inni biegają bo bardziej zależy im na kondycji niż rozwiniętej muskulaturze. Jeszcze inni zajęci codziennymi sprawami, nie mając czasu na ćwiczenia, przyzwyczają się do stale rosnącej oponki na brzuchu. Jakich mężczyzn kobiety uważają za seksownych? To zależy, według badań Davida Fredericka i Martie Haselton, od rozmiaru mięśni.

Według psychologów ewolucyjnych mężczyźni szukają partnerek na podstawie wyglądu fizycznego, który jest wskaźnikiem zdrowia i płodności. Kobiety natomiast szukają mężczyzn posiadających pokaźne zasoby finansowe i przejawiających duże zaangażowanie, dzięki czemu mają pewność, że partner nie porzuci ich w potrzebie. Jednak najnowsze badania pokazują, że fizyczność mężczyzn nie jest kobietom obojętna.

Małe jest piękne

Kobiety niższego wzrostu mają większe szanse na nawiązanie długoterminowego związku i urodzenie potomstwa - wynika z analiz przeprowadzonych na grupie 10 tysięcy kobiet urodzonych w 1958.

“Wyższy mężczyzna posiada zazwyczaj większe zasoby materialne niż jego niższy o kilka centymetrów kolega” - tłumaczy doktor Daniel Nettle z Open University - “Jednak nie jest jasne dlaczego mężczyźni wolę mniejsze kobiety. Dotychczas nie ma badań, które wskazywałyby na większą płodność u niższych kobiet. Przeciwnie, wcześniejsze ustalenia potwierdzają, że wśród niskich kobiet jest większa śmiertelność po urodzeniu dziecka.”

Fenomen poznawania ludzkiej twarzy

Badania naukowe wskazują, że ludzka twarz jest bardzo często doświadczanym bodźcem społecznym. Ponadto zdolność do jej identyfikacji ujawnia się u człowieka bardzo wcześniej - już trzymiesięczne dzieci potrafią identyfikować ludzką twarz (Bank, Salapatek, 1983). Z ewolucyjnego punktu widzenia zdolność odróżniania twarzy matki od innych pozwala na rozróżnienie zagrożenia od bezpieczeństwa gwarantowanego przez matkę (Dolata, 2001). Obok dowodów płynących z psychologii rozwojowej są jeszcze dane związane z działaniem pamięci. Dolata (2001) pokazuje, że ludzie bardzo dobrze pamiętają twarze poznanych osób. Jeśli kontakt z daną osobą nie był utrzymywany przez 40 lat, to szansa rozpoznania jej twarzy wśród obcych wizerunków jest jak siedem do dziesięciu. Stosunek ten zmienia się, gdy bada się o odstęp trzydziestoletni - wtedy w dziewięciu na dziesięć przypadków nie mylimy się i wskazujemy znaną twarz.