Ewolucja

PSYCHOLOGIA

Podniecenie osłabia obrzydzenie

Bocian Konrad · 24 stycznia 2012

“Włóż palec w miskę zużytych prezerwatyw i dotknij każdej z nich” - tak brzmiało polecenie kierowane do 90 kobiet w ramach eksperymentu z zakresu seksuologii. Jak się okazało, więcej pań decydowało się wykonać to polecenie jeśli wcześniej oglądały film erotyczny. Co to oznacza? Podniecenie seksualne sprawia, że kobiety częściej podejmują się wyzwań budzących w nich obrzydzenie.

Pot, ślina, sperma czy nieprzyjemny zapach ciała, gdy pozbawimy je seksualnego kontekstu, są jednymi z najsilniejszych bodźców wywołujących wstręt. Ten paradoks życia seksualnego ludzi prowokuje do licznych badań: w jaki sposób potrafimy czerpać przyjemność z seksu, który wiąże się z występowaniem tylu wstrętnych bodźców?

NEUROBIOLOGIA

Jak ewoluowała inteligencja?

Agata Kukwa · 19 stycznia 2012

Dzięki inteligencji jesteśmy w stanie rozwijać się i budować coraz bardziej zaawansowaną cywilizację. Od lat podejmuje się próby zbadania anatomiczno-fizjologicznych podstaw istnienia inteligencji. Jak dotąd wiedzieliśmy jedynie, że jest związana z wielkością mózgu.

Potencjalne możliwości intelektualne organizmu można oszacować na podstawie tak zwanego współczynnika encefalizacji. Stworzono go, aby uniknąć nieporozumień wynikających z zależności poziomu inteligencji od wielkości mózgu. Wiadomo, że im większa masa ciała zwierzęcia, tym większy będzie jego mózg, dlatego wykorzystuje się stosunek obu tych wartości. Im wyższy współczynnik encefalizacji, tym mądrzejszy organizm, w bardzo dużym uproszczeniu. Jego wartość dla człowieka mieści się w przedziale od 5 do 8 – w zależności od metody wykorzystanej do obliczeń. Dla porównania, koty osiągają wynik równy 1.

BIOLOGIA

Jak oceniamy niewierność partnera?

Bocian Konrad · 18 stycznia 2012

Będąc w związku z drugą osobą, możemy zostać zdradzeni na dwa sposoby. W pierwszym przypadku partner dopuszcza się zdrady seksualnej, uprawiając przygodny seks. W drugim towarzysz naszego życia odkrywa głęboko skryte emocje w stosunku do innej osoby i jeśli są odwzajemnione, tworzy się między nimi poważna emocjonalna wieź. Bez względu na to jakiej zdrady dopuści się partner, jedno jest pewne – jej bolesność zależy od płci zdradzonej osoby.

Jedną z najlepiej udokumentowanych różnic międzypłciowych jest sposób, w jaki mężczyźni i kobiety spostrzegają niewierność. Dla pań największym ciosem jest zdrada emocjonalna, jednak dla panów bardziej przygnębiająca jest niewierność seksualna. Ten sposób oceny zdrady został potwierdzony w kilku krajach oraz podparty dowodami fizjologicznymi, które jednoznacznie wykazały, że emocjonalna niewierność stresuje bardziej kobiety niż mężczyzn, jednak na myśl o skoku w bok partnerki, ręce częściej pocą się panom.

PSYCHOLOGIA

Silni mężczyźni lubią mocne przygody

Bocian Konrad · 15 stycznia 2012

Skok na spadochronie, brawurowa jazda motocyklem, hokej na lodzie lub wspinaczka niewątpliwie podnoszą ciśnienie krążącej w żyłach krwi. Łatwo też dostrzec, że mocnych i nierzadko niebezpiecznych wrażeń częściej poszukują mężczyźni niż kobiety. Najnowsze badania opublikowane na łamach Personality and Individual Differences potrzebę przeżywania przez panów ryzykownych i szalonych zachowań wiążą z siłą uścisku ich dłoni.

Bernhard Fink z University of Goettingen oraz jego zespół postanowili sprawdzić czy istnieje prosta zależność między fizyczną siłą mężczyzny i motywacją do szukania doświadczeń, które ze względu na związane z nimi ryzyko, przyspieszają bicie serca.

PSYCHOLOGIA

Ewolucyjne paskudztwo

mparzuchowski · 21 stycznia 2011

Czy napiłbyś się soku, w którym przed chwilą pływał spory karaluch? Czy skosztowałbyś mleka, z którego przed chwilą wyjęto szczura? Czy na samą myśl o takim napoju wycofałeś żuchwę w reakcji na obrzydzenie? Takie uczucia towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat, ale nie zawsze sygnalizowały to samo.

Charakterystyczny grymas, nudności i unikanie odpychającego obiektu, to wrodzona reakcja na podejrzany smak spożywanych potraw. Tymczasem ludzie krzywią twarz nie tylko na smak, ale i na wyobrażenie o kontakcie z niepożądaną substancją. Zdaniem psychologa, profesora Paula Rozina z Uniwersytetu w Pensylwanii, uogólnienie reakcji obrzydzenia, to nabyty w toku ewolucji mechanizm obrony przed zwiększającym się zanieczyszczeniem otoczenia. Reakcji o treści „zabierzcie ode mnie to świństwo” uczymy się tak samo jak ucieczki przed gorącym przedmiotem.

SEKS

Gotowe na wszystko?

Bocian Konrad · 1 stycznia 2011

W psychologii, podobnie jak w innych naukach, pojawiają się teorie kontrowersyjne, a nawet w pewien sposób niebezpieczne. Jedną z nich jest hipoteza przygotowania (ang. preparation hypothesis) zakładająca istnienie u kobiet biologicznego mechanizmu, który pozwala chronić narządy płciowe w sytuacji niechcianego seksu.

Założenia tej odważnej teorii powstały w oparciu o wcześniejsze badania, które wykazały, że seksualne pobudzenie narządów płciowych kobiet powstaje w odpowiedzi na różne bodźce seksualne. Nawet takie, które nie są związane z preferencjami seksualnymi lub uczuciami je wywołującymi.

NEUROBIOLOGIA

Kobiece łzy ciosem w męskie libido

maciej_t · 12 stycznia 2011

Płacz jest jednym z najbardziej tajemniczych, a zarazem swoiście ludzkich stanów emocjonalnych. Dla nauki pozostaje wciąż nieco zagadkowy, a jego interpretacją zajmuje się przeważnie “psychologia ludowa”.

W naszym kręgu kulturowym płacz – abstrahując od słuszności takiego twierdzenia – jest aktywnością tradycyjnie przypisywaną kobietom. Jak pisał Wiesław Myśliwski - Tak już jest na świecie, że kobiecie płacz przychodzi z pomocą. Okazuje się, że pisarz mógł mieć sporo racji. Tak przynajmniej wynika z badań przeprowadzonych przez zespół z Weizmann Institute w Izrealu. W opublikowanym na łamach Science artykule Human Tears Contain a Chemosignal, naukowcy, pod kierunkiem neurobiologa i kognitywisty dra Noama Sobela, sugerują, że kobiece łzy (a dokładniej - ich “zapach”) powodują u mężczyzn obniżenie poziomu testosteronu. Ekspozycja na chemiczne ślady zawarte w łzach sprawia, że kobiety stają się mniej pobudzające seksualnie. Mamy więc prawdopodobnie do czynienia z rodzajem “chemicznej tarczy”, której istnienie – z uwagi na charakter testosteronu jako “nośnika agresji” – wydaje się całkowicie uzasadnione z ewolucyjnego punktu widzenia.

PSYCHOLOGIA

Czując strach, ryzykujesz!

Bocian Konrad · 11 stycznia 2011

Jeśli lubisz podejmować ryzykowne decyzje, to bardzo prawdopodobne, że w Twoim najbliższym otoczeniu znajdą się osoby, którym nie do końca to odpowiada. Martwiąc się i wyrażając swoje obawy, mogą odczuwać w Twojej obecności niepokój, który paradoksalnie zachęca Cię do balansowania na skraju ryzyka. Najciekawsze jest jednak to, że cały proces zachodzi daleko poza Twoją świadomością, a zaczyna się od zapachu.

Katrin Haegler oraz jej zespół odkryła, że wąchanie potu osób, które wcześniej odczuwały niepokój, wpływa na sposób w jaki podejmujemy decyzje. Wykorzystując stworzoną na potrzeby badania grę hazardową, Haegler udowodniła, że chemiczny sygnał niepokoju jednej osoby, wyzwala ryzykowne zachowania u drugiej.

BIOLOGIA

Podział ról płciowych u młodych szympansów

maciej_t · 5 stycznia 2011

W debacie dotyczącej natury płci pojawiają się głosy – przeważnie w obrębie nauk społecznych – które zdają się całkowicie marginalizować czynnik biologiczny (traktując płeć wyłącznie jako konstrukt społeczny). Dość wspomnieć o radykalnych feministycznych dekonsutrukcjonistkach pokroju Judith Butler.

W myśl tego rodzaju doktryn, fakt, że np. dziewczynki wolą bawić się lalkami wynika z przekazywanych przez rodziców normatywnych wzorców zachowań. Opublikowany pod koniec grudnia na łamach „Current Biology” artykuł “Sex differences in chimpanzees’ use of sticks as play objects resemble those of children” autorstwa Sonii M. Kahlenberg (Bates Collage) i Richarda W. Wranghama (Uniwersytet Harvarda) podważa tę tezę. Zdaniem autorów, wybór zabawek przez dzieci może być wynikiem uwarunkowań ewolucyjnych. Wniosek został oparty na obserwacjach szympansów, które badacze prowadzili przez 14 lat w Parku Narodowym Kibale w Ugandzie.

PSYCHOLOGIA

Polityka i pornografia

Bocian Konrad · 30 stycznia 2010

O tym badaniu nie przeczytacie w gazetach, chociaż temat, który porusza jest na prawdę gorący. Dwoje amerykańskich psychologów postanowiło sprawdzić jak okres wyborów wpływa na zachowania związane z poszukiwaniem pornografii. Pokręcone? Nic bardziej mylnego, jeśli odwołamy się do korzeni powstania ludzkiego gatunku.

Patrick oraz Charlotte Markey udowodnili, że osoby pośrednio wygrywające rywalizację, poszukują pornografii częściej niż ci, którzy tę rywalizację przegrali. Słowa kluczowe jakie wpisujemy do Google od 2004 roku są zapisywane i przechowane. Dzięki temu badacze mogli przeanalizować jak często Amerykanie szukali pornografii w Internecie podczas cyklów wyborczych w 2004, 2006 oraz 2008 roku.