Czystość

PSYCHOLOGIA

Co nas brzydzi?

Bocian Konrad · 14 stycznia 2013

Do tej pory udowodniono, że nieetyczne zachowania spostrzegane są jako nieczyste i motywują ludzi do fizycznego oczyszczenia. Michał Parzuchowski, Konrad Bocian i Wiesław Baryła1 z sopockiego wydziału Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej przekonują, że wystarczy pomyśleć o niemoralnym zachowaniu drugiej osoby, aby produkty czyszczące stały się nam bardziej potrzebne.

W pierwszym eksperymencie badacze poprosili 30 mężczyzn i 30 kobiet o wyobrażenie sobie najdokładniej jak potrafią jednej z trzech osób: pedofila, sekretarki lub zakonnika. Po upływie 5 minut i wypisaniu przez uczestników sześciu charakterystycznych cech przywoływanej w pamięci osoby, zaproszono je do badania marketingowego. W czasie jego trwania badane osoby oceniały w jakim stopniu pożądają każdego z dziesięciu przedstawionych im produktów. Na przykład w grupie przedmiotów czyszczących znalazł się żel pod prysznic Nivea, proszek do prania Ariel czy płyn do mycia szyb Clin. W grupie kontrolnej pojawił się ketchup Heinz, karteczki samoprzylepne Post-it, a także marker permanentny Staedtler. Na koniec uczestnicy wypełniali kwestionariusz mierzący poziom ich samooceny oraz przypisywali sobie cechy moralne.

PSYCHOLOGIA

Ewolucyjne paskudztwo

mparzuchowski · 21 stycznia 2011

Czy napiłbyś się soku, w którym przed chwilą pływał spory karaluch? Czy skosztowałbyś mleka, z którego przed chwilą wyjęto szczura? Czy na samą myśl o takim napoju wycofałeś żuchwę w reakcji na obrzydzenie? Takie uczucia towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat, ale nie zawsze sygnalizowały to samo.

Charakterystyczny grymas, nudności i unikanie odpychającego obiektu, to wrodzona reakcja na podejrzany smak spożywanych potraw. Tymczasem ludzie krzywią twarz nie tylko na smak, ale i na wyobrażenie o kontakcie z niepożądaną substancją. Zdaniem psychologa, profesora Paula Rozina z Uniwersytetu w Pensylwanii, uogólnienie reakcji obrzydzenia, to nabyty w toku ewolucji mechanizm obrony przed zwiększającym się zanieczyszczeniem otoczenia. Reakcji o treści „zabierzcie ode mnie to świństwo” uczymy się tak samo jak ucieczki przed gorącym przedmiotem.

PSYCHOLOGIA

Zapach przyzwoitości

Bocian Konrad · 31 stycznia 2009

Jeżeli zamierzasz poprosić kogoś o pomoc i bardzo zależy Ci na tym aby Twoja prośba została spełniona, warto zastanowić się nad miejscem, w którym to zrobisz. Na pewno powinno być schludne i czyste, jednak tym co prawdopodobnie odegra najważniejszą rolę, będzie zmysł węchu osoby proszonej o pomoc.

Zapach posiada nieprawdopodobną moc wydobywania głęboko ukrytych wspomnień z zakamarków naszego umysłu. Mało tego, może wpływać na nasze zachowanie, a także sądy jakie wydajemy. W jednym z wcześniejszych badań udowodniono, że osoby, pod wpływem świeżego zapachu, utrzymywały większą czystość w miejscu w którym spożywały posiłek. Jednak śmiała hipoteza jaką postawili profesor Katie Liljenquist oraz jej współpracownicy Chen-Bo Zhong oraz Adam Galinski, pokazują, że zapach może jeszcze nie jeden raz nas zaskoczyć.