Błędy

Gorsze - jak nauka pomyliła się co do kobiet

„Gorsze. Jak nauka pomyliła się co do kobiet” to zbiór niezwykle ciekawych informacji kontestujących stereotypowe myślenie o kobiecości i męskości. Angela Saini  opisuje wiele teorii i analizuje przeróżne badania, który były prowadzone na przestrzeni lat w kontekście ich rzetelności i prawdziwości uzyskiwanych wniosków. To, co mi się najbardziej podobało to rozmowy z naukowcami i naukowczyniami – dało to książce trochę życia i pokazało jak wiele jest w naszych głowach stereotypów, które nawet w obiektywnym świecie nauki trudno jest pokonać.

"Zarzenowanie"

Czy zdarzyło Ci się kiedyś popełnić gafę? Może potknąłeś się na ulicy pełnej ludzi? Może w trakcie pogrzebu zacząłeś się histerycznie śmiać albo wypaplałeś czyjś problem? Albo … Scenariuszy jest milion pięćset. Może zrobiłeś byk ortograficzny, pisząc tytuł artykułu naukowego w Internecie? Założę się, że wiesz, co taka osoba może czuć.

Prawdopodobnie i Ty, i ja czujemy zażenowanie (ang. embarrassement). Po co nam ta emocja? Cóż, Darwin zastanawiał się nad tym, ale jemu nie udało się odkryć, dlaczego oblewanie się rumieńcem ma czemukolwiek służyć. Nie pomaga w leczeniu raka, rozwiązywaniu równań różniczkowych i nie przepędzimy nim cząsteczek smogu. Trochę to trwało, zanim badacze: Dacher Keltner i Cameron Anderson z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley zaproponowali zupełnie nowe ujęcie tego zjawiska. Zanim przejdziemy do samej specyfiki zażenowania, poznamy ogólne ramy ich sposobu rozumienia emocji.

Uważaj na te słowa! O problematycznych terminach psychologicznych

W nauce bardzo ważna jest precyzja pojęć. Tymczasem wielu ludzi popełnia błędy zwane jingle i jangle fallacy. Pierwszy z nich polega na określaniu różnych konstruktów tym samym terminem, drugi, przeciwnie - na określaniu tego samego konstruktu różnymi terminami. Zespół naukowców z USA postanowił zaradzić tym błędom tworząc listę pięćdziesięciu najbardziej problematycznych terminów psychologicznych, które często pojawiają się w mediach i literaturze naukowej.

Twórcy listy wskazują na wszechobecność tych terminów i błędne ich używanie także przez nauczycieli akademickich. Badacze wyodrębnili terminy nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd, terminy powszechnie nadużywane, terminy wieloznaczne, oksymorony i pleonazmy. Wśród nieprecyzyjnych i wprowadzających w błąd terminów badacze umieszczają m.in. takie pojęcia, jak:

Złe decyzje mogą być zaraźliwe!

Badania psychologiczne pokazują, że stany emocjonalne mogą rozprzestrzeniać się niczym grypa. Widząc płacz – zarażamy się smutkiem, uśmiech – radością, zaś myślenie o starości skutkuje wolniejszym poruszaniem się. Co więcej istnieją również dowody na to, że możemy zarazić się czyimiś irracjonalnymi procesami myślowymi.

Każdy, kto próbował kiedyś „rozkręcać” własny biznes i stracił trochę inwestując w zaistnienie na danym rynku, wie co to są koszty utopione (ang. sunk costs). Albo na przykład inwestował ogromne pieniądze w mieszkanie, które planował sprzedać. Remontował podłogi, wymieniał okna i malował ściany, chociaż wiedział, że wartość nieruchomości nie wzrośnie proporcjonalnie do wniesionych kosztów.