Śmiertelność

Zapach śmierci

Jak pachnie zbliżająca się śmierć? Iwaszkiewicz zapachem śmierci określał aromat tataraku, ale bardziej prozaiczne skojarzenia każą myśleć o zapachu gnijącego ciała czy zapachu świeżo rozkopanej ziemi. Jednak jak dowodzą naukowcy z Chicago, zapach śmierci to raczej brak zapachów. Zbliżająca się śmierć może osłabiać nasze możliwości odróżniania zapachów z otoczenia.

Profesor Jayant Pinto wraz z zespołem w latach 2005 – 2006 zbadali ponad 3000 mężczyzn i kobiet powyżej 57 roku życia. Od wszystkich uczestników zebrano dokładne informacje dotyczące ich stanu zdrowia, ale również stanu posiadania, edukacji, nałogów (palenia papierosów) czy nawyków żywieniowych.

Umrzeć młodo z miłości

Badaczy zaciekawił fakt, że śmiertelność młodych mężczyzn jest niemal trzy razy wyższa niż śmiertelnosć kobiet. Dysproporcja ta została zarejestrowana w 20 krajach.

-“Fakt posiadania chromosomu Y jest aktualnie największym pojedynczym czynnikiem ryzyka śmiertelności w krajach rozwiniętych” – mówi Daniel Kruger z University of Michigan. Dr Kruger i profesor Nesse przeanalizowali statystyki zgonów w 20 krajach na przełomie ostatnich 70 lat. Stosunek śmiertelności mężczyzn do śmiertelności kobiet najwyższy jest w czasie adolescencji. W tym wieku na każde 10 przedwczesnych zgonów kobiet przypada 29 zgonów mężczyzn. Najwyższą różnicę między płciami odnotowano dla samobójstw. Na jedną samobójczynię przypada średnio 9 samobójców.

Śmiertelna obawa

Osobniki przesadnie ostrożne umierają szybciej – takie wnioski płyną z badań nad szczurami.

Sonia Cavigelli i Martha McClintock z Uniwersytetu w Chicago ustawiały w klatkach młodych samców nieznane tunele, kule i pomosty. Te spośród szczurów, które obawiały się eksploracji nowych przedmiotów, zaklasyfikowano jako jednostki neofobiczne (obawiające się nowości). Co ciekawe, bojaźliwość jednostek utrzymywała się na przestrzeni całego ich życia.

Badacze odkryli, że szczury neofobiczne na widok niespotykanego przedmiotu wydzielały duże ilości hormonu stresu (glukokortykoidów). Ten rodzaj pobudzenia u reszty gryzoni powstaje najczęściej jedynie w sytuacji zagrożenia życia (reakcja walka-ucieczka). Szczury neofobiczne były więc pobudzone dużo częściej niż ich nieobawiający się nowości bracia i umierały średnio trzy miesiące wcześniej niż pozostali. Hormony stresu mają negatywne oddziaływanie na system odpornościowy, co przekłada się na długość życia jednostki. Różnica trzech miesięcy jest całkiem znacząca, biorąc pod uwagę, że średnia długość życia tego gatunku wynosi około 24 miesięcy.

Goryl, który wie, że umrze

Świadomość własnej śmiertelności jest cechą wyjątkową dla naszego gatunku. Przełomowe odkrycie dokonane przez dwójkę amerykańskich prymatologów dowodzi, że Teoria Zarządzania Trwogą może być prawdziwa również dla innych naczelnych - goryl przebywający w niewoli zrozumiał, że niedługo umrze.