Posts

Jak perspektywa epidemii wpływa na postawy wobec miejsca szczepienia?

Szczepienia tylko w placówkach opieki zdrowotnej? Niekoniecznie! Najnowsze badania opublikowane w Human Vaccines & Immunotherapeutics dowodzą, że w perspektywie trwania epidemii ludzie są skłonni wyrazić zgodę na szczepienie w placówkach niemedycznych.

Już niemal rok Polska oraz świat zmagają się z pandemią koronawirusa SARS-CoV-2. Wszyscy z niecierpliwością wyczekujemy, aż wszelkie obostrzenia dobiegną końca, a nasze życie wróci do normy. W ostatnim czasie nadzieję na powrót do normalności przyniosły szczepionki opracowane przez firmy takie jak Pfizer/BioNTech, czy Moderna. W Polsce rozpoczął się okres szczepień przeciwko COVID 19. Ewa Talarek z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Magdalena Chazan, Paulina Winiarska, Łukasz Dembiński, Tomasz Sobierajski i Aleksandra Banaszkiewicz, nie mogli przypuszczać jak ważne i aktualne w 2020 roku okażą się ich badania prowadzone w latach 2018 i 2019, w których epidemia była słowem czysto hipotetycznym. Wyniki ich badań mogą okazać się bardzo przydatne przy aktualnym planowaniu i przeprowadzaniu masowych szczepień, których skuteczność zależy od zasięgu, co oznacza, że powinna zostać zaszczepiona jak największa liczba ludzi w jak najkrótszym czasie. Autorzy dostarczają odpowiedzi na pytanie, gdzie powinno się prowadzić takie działania: pomocne może być tu szczepienie w miejscach publicznych, niezwiązanych z ochroną zdrowia.

Kiedy religia ułatwia złe zachowania?

Motywowani religią ludzie robią wiele dobrego: działają charytatywnie, organizują zbiórki, bezinteresownie pomagają potrzebującym. Z drugiej strony, również w imię religii wybuchają wojny a głęboko religijni ludzie przeprowadzają ataki terrorystyczne. Religia zazwyczaj daje zestaw jasnych reguł, wedle których ludzie mają postępować. Wierzący otrzymują jasne podpowiedzi, jakiego rodzaju zachowania nie są akceptowane. Religia naucza co jest moralne a co nie. Część ludzi uważa wręcz, że religia jest podstawą bycia moralnym człowiekiem (Pew Research Center, 2020). Czy jednak religijność zawsze podpowiada ludziom najwłaściwsze zachowanie?

Recenzja "Wiecznego strapienia"

W spokojny sierpniowy wieczór wracałam wraz z córką i jeszcze jedną osobą znad morza. Tocząc się powoli w korku, toczyłyśmy niezwykle burzliwą dyskusję o pryncypiach. Przeważnie unikam rozmów na tematy polityczne przy dzieciach, jednakże teraz zareagować musiałam, bo owa współpasażerka zwróciła się do mej dziewięcioletniej córki słowami „a teraz musimy walczyć z jeszcze gorszą zarazą, z tęczową zarazą” i nie reagowała na moje prośby, by przestać. Rozmowa zaczęła podążać w dwóch zupełnie różnych kierunkach – ja przytaczałam argumenty z zakresu nauki, starałam się uruchomić w interlokutorce pokłady empatii (wszak wierzącą i praktykującą katoliczką jest), ona skupiała się na pomówieniach i zaprzeczeniu (być może i jakiś ksiądz wykorzystywał dzieci, ale homoseksualiści je sprzedają!).

Czy radykalizm ogranicza skuteczność protestu?

Na przestrzeni ostatnich lat obserwowaliśmy liczne grupy walczące o swoje prawa. Organizowano strajki klimatyczne; lekarze, nauczyciele i górnicy walczyli o lepsze warunki pracy, głośne medialnie protesty Black Lives Matter w USA oraz niedawne strajki kobiet w Polsce. Aktywiści walczący o swoje cele mają do wyboru różne strategie - kampanie informacyjne, petycje, demonstracje i protesty. Głośne, radykalne protesty skupiają na sobie uwagę, ale czy zjednują sobie zwolenników?

Strajki, na których dochodzi do radykalnych działań mogą być skuteczne w wywieraniu bezpośredniej presji na instytucje (Biggs & Andrews, 2015). Takie inicjatywy cieszą też większym zainteresowaniem mediów (Sobieraj, 2010). Jednocześnie mogą się też spotkać z krytyką ze strony społeczeństwa. Naukowcy z Uniwersytetu w Toronto: Matthew Feinberg, Robb Willer i Chloe Kovacheff postanowili zbadać odbiór radykalnych i mniej radykalnych form protestów. Zadali sobie pytanie czy zachowania protestacyjne postrzegane jako szkodliwe dla innych i destrukcyjne mogą wpływać na poparcie dla całego ruchu społecznego? Artykuł z wynikami ich badań został opublikowany w 2020 roku w Journal of Personality and Social Psychology.

"Gniew" - słów parę o książce

Paul Ekman, psycholog, w latach 70. zidentyfikował sześć podstawowych emocji, które według niego były najpowszechniej spotykane we wszystkich kulturach – emocje uniwersalne, niezależne kulturowe. Jedną z nich była złość. Złość, która jest bezwarunkową reakcją organizmu na sytuację dla nas trudną. Jak każda z emocji jest krótkotrwała a jej pojawienie się jest dla nas sygnałem zachęcającym do zmiany. Czasem jednak złość towarzyszy nam dłużej, utrzymuje się przez dni, miesiące, lata i staje się gniewem – uczuciem szerszym niż złość.

Co naprawdę zmieniła kampania #metoo?

Badania od lat wskazują na alarmującą skalę problemu przemocy seksualnej i molestowania seksualnego (np. Muehlenhard et al., 2017; Smith et al., 2017). Hasło „ja też” („me too”) w kontekście skali zjawiska molestowania seksualnego i przemocy seksualnej pojawiło się w przestrzeni publicznej już w 2006 roku, za sprawą czarnoskórej aktywistki Tarany Burke, jednak prawdziwy rozgłos zyskało trzy lata temu. 15 października 2017 roku amerykańska aktorka, Alyssa Milano, zamieściła na Twitterze wpis, w którym zachęcała kobiety, które doświadczyły molestowania seksualnego lub napaści seksualnej, by ujawniły swoje doświadczenia i napisały „me too” w mediach społecznościowych. W ciągu 24 godzin 4,7 milionów ludzi użyło hashtagu „me too” na Facebooku (Kunst et al., 2018), a kampania zapoczątkowała ożywioną, trwającą do dziś dyskusję na temat molestowania seksualnego i przemocy seksualnej.

Rzeczywistość kontra wola - czy wzrok bywa subiektywny?

Powstało już wiele badań wyjaśniających w jaki sposób ludzie odbierają wrażenia wzrokowe. Możliwość zobaczenia otaczającego nas świata zawdzięczamy trzem głównym etapom: pierwszy - odbiór informacji za pomocą oka, drugi - przeniesienie i posegregowanie ich w mózgu, a na końcu trzeci - rozpoznanie tego co widzimy na podstawie wcześniejszych doświadczeń. Każdy z nich ma swoją kluczową funkcję, aby odbierany obraz poskładać w spójną całość. Dzięki tej uprzednio nabytej wiedzy mózg potrafi rozróżnić, czy widziany obiekt znajduje się blisko, czy daleko, czy jest bezpieczny, czy zagrażający, czy się rusza i z jaką prędkością. Na podstawie tych informacji człowiek wie, na jakie elementy obrazu patrzeć, aby móc wydobyć z niego jak najwięcej informacji.

Konsekwencje teorii spiskowych na temat COVID-19

Od pierwszego przypadku zachorowania na COVID-19 w Polsce minie niedługo pół roku. Nadal nie wiadomo, jak długo wirus pozostanie z nami. Część ekspertów twierdzi, że druga fala zachorowań jest nieunikniona, a niektórzy, np. belgijski wirusolog Steven van Gucht twierdzą wręcz, że już trwa.

Pandemia COVID-19 zaowocowała wieloma fakenewsami i teoriami spiskowymi dotyczącymi źródeł pochodzenia koronawirusa. W internecie bez trudu można trafić np. na pogłoski, jakoby pandemia koronawirusa była spowodowana przez nadajniki 5G lub przez celowo przygotowana przez chińskich naukowców, jako broń biologiczna. WHO, podkreślając, jak poważnym problemem są niesprawdzone informacje, twierdzi wręcz, że obecnie zmagamy się nie tylko z pandemią, ale także z „infodemią”. WHO zwraca przy tym uwagę na szkodliwość fakenewsów - np. niepoparta dowodami naukowymi informacja o tym, jakoby koronawirus miał ginąć w temperaturze wyższej, niż 27 stopni, mogła przyczynić się do tego, że niektórzy ludzie mieszkający w ciepłych krajach uznali, że zagrożenie koronawirusem ich nie dotyczy.

Jaki jest związek między niesprawdzonymi informacjami a zachowaniem ludzi w czasie pandemii?

Dlaczego wspieranie mniejszości jest ważne?

Aresztowanie transpłciowej aktywistki Margot pociągnęło za sobą protesty na terenie całego kraju. Nie wszyscy protestujący to osoby LGBT+. Dlaczego ważne jest, by osoby należące do większości wspierały członków grup mniejszościowych? W odpowiedzi na to pytanie mogą pomóc wyniki badania przeprowadzonego przez Kevina Mungera z Uniwersytetu w Nowym Jorku.

Munger, powołując się na wcześniejsze badania, zwrócił uwagę na to, że w powstawaniu uprzedzeń i dyskryminacji niebagatelną rolę odgrywają normy społeczne. Zwrócił też uwagę na to, że w internecie ludzie mogą czuć się bardziej anonimowi, niż w bezpośrednim kontakcie, co może zmniejszać opór przed umieszczaniem rasistowskich komentarzy.

Technologia zrobi zakupy za Ciebie

Jesteśmy w pięknym centrum Skirball Cultural Center w Los Angeles otoczonym górami Santa Monica. Mamy rok 2018 i zgromadzone tłumy ludzi, którzy przybyli tu na konferencję. Na scenę wychodzi Jeff Holden, który w latach 90-tych pracował z Bezosem jako jeden z pierwszych pracowników Amazona. Stał wtedy za szalonym pomysłem wprowadzenie ekspresowych, dwudniowych dostaw w zamian za stałą opłatę. W ten sposób powstał dzisiejszy Amazon Prime. Potem Holden dołączył do kolejnego obiecującego startupa Groupona, by dzisiaj połączyć siły z Uberem i wprowadzić w nim zwariowane w tamtym czasie pomysły tj. UberPool czy UberEats. Być może dlatego, kiedy na scenie oznajmił, że Uber zamierza wprowadzić nowy rodzaj transportu - lotnictwo miejskie („aerial ridesharing”) nikt nie dzwonił po pomoc psychiatryczną.