BIOLOGIA

Podział ról płciowych u młodych szympansów

maciej_t · 5 stycznia 2011

W debacie dotyczącej natury płci pojawiają się głosy – przeważnie w obrębie nauk społecznych – które zdają się całkowicie marginalizować czynnik biologiczny (traktując płeć wyłącznie jako konstrukt społeczny). Dość wspomnieć o radykalnych feministycznych dekonsutrukcjonistkach pokroju Judith Butler.

W myśl tego rodzaju doktryn, fakt, że np. dziewczynki wolą bawić się lalkami wynika z przekazywanych przez rodziców normatywnych wzorców zachowań. Opublikowany pod koniec grudnia na łamach „Current Biology” artykuł “Sex differences in chimpanzees’ use of sticks as play objects resemble those of children” autorstwa Sonii M. Kahlenberg (Bates Collage) i Richarda W. Wranghama (Uniwersytet Harvarda) podważa tę tezę. Zdaniem autorów, wybór zabawek przez dzieci może być wynikiem uwarunkowań ewolucyjnych. Wniosek został oparty na obserwacjach szympansów, które badacze prowadzili przez 14 lat w Parku Narodowym Kibale w Ugandzie.

PSYCHOLOGIA

Jaki szef byłby dla Ciebie najlepszy?

Bocian Konrad · 4 stycznia 2011

Szefów można podzielić na dwie kategorie: spokojnych i nerwowych. Pierwsi motywują pracowników uśmiechem i ciepłym poklepywaniem po ramieniu, drudzy kontrolują postępy podwładnych poprzez gniew, złość i częste wrzaski zza biurka. Który ze sposobów zarządzania ludźmi jest bardziej skuteczny?

Gerben Van Kleef oraz jego zespół odkryli, że sposób w jaki pracownicy odbierają emocje swoich szefów zależy od natężenia cechy osobowości jaką jest ugodowość. Osoby ugodowe są bardziej uprzejme dla innych, wolą współpracę od rywalizacji oraz pozytywne relacje zamiast tak zwanych „kwasów”. Osoby o niskim natężeniu ugodowości są ich całkowitym przeciwieństwem, a konfliktowość leży w ich naturze (Graziano i inni, 1996).

TECHNOLOGIE

Najmniejsza latarka świata

Micha Jarosz · 3 stycznia 2011

Specjalnie wytworzona molekuła umieszczona między dwoma elektrodami z węglowych nanorurek
Wizualizacja stworzonego układu. Ilustracja z materiałów prasowych Karlsruher Institut für Technologie.

Pęd do miniaturyzacji nigdzie chyba nie jest widoczny tak, jak w elektronice. Dla przeciętnego zjadacza chleba objawia się to tym, że coraz łatwiej zgubić telefon komórkowy, który w dodatku ma moc obliczeniową porównywalną z mocnymi stacjami roboczymi sprzed 10 lat.

Osoby bliżej obserwujące na przykład rynek mikroprocesorów, z pewnością wiedzą, że ich producenci prześcigają się w stałym usprawnianiu procesów technologicznych tak, aby na tej samej powierzchni, zmieścić jak najwięcej struktur półprzewodnikowych. Niestety, każdy kolejny krok w kierunku miniaturyzacji układów krzemowych staje się coraz bardziej kosztowny, a to między innymi z powodu barier jakie stawia sam materiał, czyli krzem.

CIEKAWOSTKI

Podsumowanie roku 2010

mparzuchowski · 2 stycznia 2011

Piąty rok istnienia badania.net był pod wieloma względami przełomowy dla naszej działalności. Wszystkie zmiany jakie przeszedł przez te lata nasz serwis nie odbyłyby się jednak, gdybyśmy nie widzieli w nim celu - gdyby nie było tego komu czytać - więc przede wszystkim dziękujemy naszym czytelnikom za odwiedziny i komentarze. Czas na krótkie podsumowanie aktywności autorów i czytelników przez ostatnie 12 miesięcy.

W 2010 napisaliśmy 288 tekstów o ciekawych badaniach. W sumie zawierały 690 załączników! W 2010 roku nasze teksty zostały skomentowane 1319 razy, w tym 374 komentarzy (28.35 procent) zostało napisanych przez zarejestrowanych użytkowników/autorów.

CZY WIESZ, ŻE?

Niezdrowe solarium

mparzuchowski · 31 stycznia 2010

Według opublikowanego raportu UOKiK, tylko co szóste polskie solarium jest bezpieczne dla zdrowia użytkowników. Pracownicy Inspekcji Handlowej przetestowali 157 łóżek w solariach na terenie całej Polski i jedynie 27 z tych urządzeń było bezpiecznych dla konsumentów. W skrajnym przypadku stwierdzono nawet sześciokrotne przekroczenie dopuszczalnej normy promieniowania ultrafioletowego!

Dzisiejszy tekst ma na celu zrewidowanie twierdzenia UOKiK jakoby 27 ze skontrolowanych urządzeń zapewniało “bezpieczeństwo konsumentów”. Czy fakt braku poparzeń na skórze klienta powinien świadczyć o bezpieczeństwie stosowanego zabiegu? Czy zysk z efektu kosmetycznego stosowania solarium oraz czystej przyjemności wygrzewania się zimą może przysłonić nam zdrowotne koszty korzystania z tego rodzaju przybytków? Przyjrzyjmy się efektom stosowania słonecznych łóżek.

CZY WIESZ, ŻE?

Ryzyko śmierci rośnie w Boże Narodzenie i Nowy Rok

Agata Kukwa · 30 stycznia 2010

Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok to dla wielu osób dwa najważniejsze święta w roku. Rodzinne grono przy suto zastawionym stole, w tle z głośnika sączy się radosna melodia kolęd, a na choince kolorowo pobłyskują bombki. Mogłoby się wydawać, że ta świąteczna atmosfera może być nie do zniesienia dla osób ze skłonnościami samobójczymi.

Owszem, ilość zgonów w Święta rośnie, ale nie z powodu samobójstw. Dotychczasowe badania, opierające się na analizie aktów zgonów w różnych krajach i w przypadku różnych grup społecznych pokazują, że wbrew pozorom Boże Narodzenie i Nowy Rok nie są powiązane ze zwiększoną ilością zachowań samobójczych.

PSYCHOLOGIA

Świadomość przyjęcia placebo a jego skuteczność

maciej_t · 29 stycznia 2010

Skuteczność placebo wydaje się nie podlegać dyskusji. Pacjent, nie wiedząc, że zamiast leków przyjmuje – na ten przykład – witaminę C, zaczyna czuć się lepiej. Czy kluczem do skuteczności jest zatem niewiedza?

Otóż niekoniecznie. Okazuje się bowiem, że samopoczucie przyjmującego placebo może się poprawić mimo świadomości, że terapia opiera się właśnie na placebo. Zespół badaczy pod kierunkiem Teda Kaptchuka (Harvard Medical School) odkrył, że – przynajmniej w jednym konkretnym przypadku – świadomość przyjęcia placebo nie wyklucza jego skuteczności.

CIEKAWOSTKI

Na co czekam w 2011

Micha Jarosz · 28 stycznia 2010

Dzisiejszy artykuł będzie w trochę innej formie, niż ta którą przyjęliśmy na naszym portalu. Zamiast koncentrować się na jednym konkretnym temacie, postaram się wymienić najciekawsze wydarzenia z interesujących mnie dziedzin, które mają odbyć się w nadchodzącym roku.

Astronautyka

Będzie ciekawie. Na luty i kwiecień zaplanowane są dwa ostatnie loty programu Space Shuttle. Kończy się epoka niezbyt udanej, ale bardzo użytecznej kosmicznej ciężarówki. W kwietniu i czerwcu z kolei mają odbyć się drugi i trzeci lot Dragona. Podczas czerwcowego lotu ma nastąpić dokowanie kapsuły do Międzynardowej Stacji Kosmicznej. Wydarzenie bez precedensu, a od jego powodzenia zależy dalszy los zarówno SpaceX jak i NASA – być może bowiem w przyszłym roku podjęta zostanie decyzja czy sektor prywatny dostanie zlecenia na transport astronautów na orbitę okołoziemską.

KONKURSY

Homo Sapiens Roku 2010 – Wielka Rywalizacja Płci

Redakcja · 27 stycznia 2010

Człowiek Roku? Dla nas to za mało! Człowiek Rozumny Roku brzmi znacznie lepiej. Po raz pierwszy w Polsce i prawdopodobnie na świecie ogłaszamy konkurs na Homo Sapiens Roku 2010. Najważniejsze w tej rywalizacji jest jednak to, czy tytuł zdobędzie samiec, czy samica.

Odpowiedź na to pytanie poznamy już za 7 dni. Najpierw musisz odpowiedzieć na na pyania konkursowe. Nie pozwól aby płeć przeciwna pokonała Twoją własną! Codziennie będziemy podawać cząstkowe wyniki rywalizacji płci.

INNE TEKSTY

Wesołych Świąt

mparzuchowski · 23 stycznia 2010

Szanownym czytelnikom badania.net życzymy wszystkiego dobrego na Święta oraz szczególnych sukcesów w Nowym Roku. Na czas świąt udzielamy Wam badaniowej dyspensy - idźcie i postarajcie się wykrzesać trochę radości bez intelektualnej stymulacji z badania.net (wiemy, że będzie ciężko).

Mamy nadzieję, że sobie bez nas poradzicie, bo podobnej dyspensy udzielamy również sami sobie - wracamy do omawiania badań dopiero w poniedziałek 27 grudnia! Życzymy aby wizja długoterminowych korzyści i planów nie przykryła krótkoterminowych radości ze spożywania niezliczonych potraw i słodkiego leniuchowania. W chwilę po świętach życzymy oczywiście odwrócenia tej relacji: mamy nadzieję, że wytrwacie w realizacji waszych długofalowych postanowień i zobowiązań. Wszystkiego dobrego!