badania.net

Dlaczego wena to za mało, by coś stworzyć

Fri, 04 Apr 2025 00:37:37 +0000

Twórczość rzadko bywa romantyczna. Nie przypomina uniesienia, a raczej długotrwały wysiłek, pełen zwątpienia, zarzucania pracy i powrotów do działania. Choć stereotyp genialnego artysty nadal pokutuje w kulturze, badania naukowe mówią jasno: bez umiejętności zarządzania własnym procesem twórczym – niewiele da się osiągnąć.

Psycholożki i psycholodzy z Uniwersytetu Wrocławskiego (Aleksandra Zielińska, Izabela Lebuda, Maciej Karwowski) oraz Uniwersytetu w Münster (Boris Forthmann) postanowili przyjrzeć się bliżej temu, jak ludzie regulują siebie w trakcie działań twórczych. Badania, opublikowane w czasopiśmie Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, objęły dwie duże próby osób dorosłych.

Witajcie w Traumalandzie!

Thu, 28 Mar 2024 12:32:27 +0000

Martin Pollack w „Skażonych krajobrazach” zwraca uwagę na to, że masowe groby zmieniają krajobraz. Wprawione oko zobaczy nienaturalny układ drzew, wgłębienia i rozkopy lub bardziej grząski grunt. Michał Bilewicz w „Traumalandzie” zwraca uwagę na to samo, tylko w warstwie psychicznej - masowe groby są w nas, w naszych umysłach, przeżywaniu i rozumieniu świata zewnętrznego.

Pisali już o tym inni specjaliści - i Andrzej Leder w „Prześnionej rewolucji” i Kacper Pobłocki w „Chamstwie”. Leder odwołuje się do pojęcia imaginarium - życia w świecie wyobrażeń, przesyconych pragnieniami, iluzjami, snami. Przywołuje też pojęcie świadka (bystander), który uczestniczy biernie, a czasem aktywnie, w Zagładzie. Pobłocki zaś zwraca uwagę na życie w traumie przemocy wielopokoleniowej. Wszystko to w jakiś sposób ugruntowało nas jako naród i zwróciło nasze spojrzenie w stronę życia wyśnionego, w którym to nie my jesteśmy ofiarami, a inni. A nasze negatywne doświadczenia są tak naprawdę wygranymi moralnymi, więc żadne z nas ofiary.

Kłamstwa i uprzedzenia w obliczu pandemii

Sat, 23 Sep 2023 09:44:25 +0000

Jeśli zadam ci pytanie “czy jesteś kłamcą?”, najprawdopodobniej odpowiesz “nie”. W ten sposób podtrzymujesz pozytywny obraz samego siebie i jednocześnie ulegasz wpływowi uprzedzeń poznawczych oraz porównawczych.

Istnieją dwa główne mechanizmy odpowiedzialne za kłamstwa, które sobie wmawiamy. Pierwszym z nich jest optimism bias (określany również jako nierealistyczny optymizm), a drugim efekt better-than-average (znany również jako tendencja do wyższości). Pierwszy z nich opisuje tendencję do przeceniania prawdopodobieństwa wystąpienia pozytywnych zdarzeń w przyszłości, podczas gdy drugi odnosi się do tendencji do postrzegania własnych umiejętności jako lepszych niż umiejętności ‘przeciętnej’ osoby. Statystycznie rzecz biorąc, w rozkładzie populacji niektóre osoby powinny uważać się za lepsze, inne za gorsze, a jeszcze inne za równe przeciętnej osobie. Jednak, jak wykazano w klasycznym badaniu dotyczącym efektu better-than-average (Alicke i in., 1995), uprzedzenia poznawcze są sprzeczne z prawami matematycznymi. Ponad 50% uczestników badania oceniło siebie jako lepszych od przeciętnego studenta swojej płci w zakresie 20 pozytywnych i 20 negatywnych cech charakteru - wniosek, który wskazuje na nielogiczną naturę naszych poznawczych przekłamań.

Nie zachowuj się jak zwierzę!

Wed, 13 Sep 2023 16:57:26 +0000

Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego niektóre zwierzęta traktujemy jak przyjaciół, a inne uznajemy za szkodniki? Badania opublikowane w Personality and Individual Differences wyjaśniają skąd może wynikać dyskryminacja gatunkowa i uprzedzenia w stosunku do zwierząt.

Nietrudno zauważyć, jak różne role pełnią w naszym życiu zwierzęta. Niektóre z nich, np. psy i koty są naszymi pupilkami, często nazywanymi nawet członkami rodziny. Wiele zwierząt, takich jak świnie czy kurczaki są traktowane jako pokarm. Mowa tutaj o dyskryminacji gatunkowej czyli zjawisku, w którym pojedyncze zwierzęta lub cała grupa jest dyskryminowana ze względu na przynależność do określonego gatunku. Uprzedzenia, które mają swoje odzwierciedlenie w zachowaniu można dostrzec w nierównym traktowaniu zwierząt pomiędzy gatunkami, w wykorzystywaniu ich do różnych celów (często związanych z cierpieniem i śmiercią), a także w postawach, nastawieniu i stosunku do różnych gatunków zwierząt. Jednakże, w świetle dzisiejszej wiedzy niemożliwa jest uzasadniona i racjonalna obrona przedmiotowego traktowania zwierząt. Zatem, czy dyskryminacja gatunkowa może być traktowana jako forma uprzedzenia? Jak najbardziej. Uprzedzenia są często połączone z ideologią. Skala Orientacji na Dominację Społeczną (SDO; Pratto i in., 1994) ukazuje różnice w stopniu, w jakim ludzie uznają i cenią hierarchię społeczną, autorytety, podtrzymanie statusu społecznego, a także ich stosunek do nierówności pomiędzy ludźmi. Osoby osiągające wysokie wyniki wierzą w hierarchię między ludźmi, ale czy może mieć to związek z ich postawami względem zwierząt? Na to pytanie próbowali odpowiedzieć Dhont i in. (2016) tworząc Model Społecznej Dominacji w relacji Człowiek - Zwierzę (SD - HARM).

Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego

Sat, 22 Apr 2023 16:01:45 +0000

„… jak bardzo pamięć, chociaż dotyczy umarłych, jest zawsze po stronie żywych. Ten, kto przeżyje, kto znajdzie się w odpowiednim momencie, w odpowiednim czasie, kto dostanie głos, kogo usłyszą – ten będzie snuł opowieść”. Te słowa Patrycji Dołowy bardzo mocno rezonują z tym, co coraz częściej myślę o roli historii, upamiętniania i tworzenia przeszłości. Nasz mózg jest niezwykle plastyczny, a jego kreatywność w wymyślaniu utrudnia odtwarzanie prawdziwych zdarzeń. Z sytuacją taką zmierzyły się autorki, które opisywały losy, znanych i mniej znanych, bojowniczek z warszawskiego getta.

Rola snu w procesie zapamiętywania

Fri, 10 Feb 2023 08:39:57 +0000

O negatywnych skutkach niedoboru snu dla zdolności zapamiętywania słyszeliśmy już nie raz. Potwierdzają to liczne badania, wskazujące, że w trakcie snu nasz mózg akumuluje i organizuje informacje zdobyte w trakcie czuwania, co sprzyja procesom ich zapamiętywania. Najnowsze badania Dana Denisa i jego współpracowników z University of York wskazują jednak, że ten efekt może być szczególnie silny dla określonego rodzaju informacji.

Denis z zespołem wykazali, że sen szczególnie sprzyja lepszemu zapamiętywaniu bodźców o negatywnym zabarwieniu emocjonalnym. Autorzy przeprowadzili dwa badania z udziałem łącznie 544 osób dorosłych. Podczas badania każdy z uczestników oglądał serie obrazków o charakterze negatywnym lub neutralnym. W zależności od warunku badawczego, uczestnicy oglądali materiał wizualny wieczorem (bezpośrednio przed położeniem się spać) lub rano. Następnie po upływie 12 godzin uczestnicy zostali poproszeni o wypełnienie testu, sprawdzającego jak dobrze zapamiętali zaprezentowany im wcześniej materiał. Okazało się, że obrazy o zabarwieniu negatywnym były lepiej zapamiętane w trakcie snu przez uczestników w grupie wieczornej, w porównaniu z grupą, która nie spała w czasie 12 godzin po zapoznaniu się z materiałem. Co ciekawe pozytywny efekt zapamiętywania materiału nie wystąpił w grupie, która oglądała materiał neutralny emocjonalnie. Zdjęcia neutralne zostały zapamiętane tak samo dobrze przez uczestników w „grupie nocnej”, jak w „grupie czuwania”.

Motywująca rola dyskomfortu

Tue, 24 Jan 2023 20:53:38 +0000

Zadanie, które wykonujesz, wydaje Ci się trudne i czasochłonne? To dobrze. Okazuje się, że odczuwany dyskomfort może podziałać na Ciebie motywująco.

Badania nad poczuciem dobrostanu wskazują, że ludzie starają się unikać sytuacji budzących w nich uczucie dyskomfortu i raczej poszukują przyjemnych doświadczeń. Z drugiej jednak strony, większość z nas chce się rozwijać, nabywać nowe umiejętności i stawać się coraz lepszą wersją siebie, co nierzadko wiąże się z koniecznością udziału w trudnych i wymagających aktywnościach. Ostatnie badania opublikowane w Psychological Science wskazują, że dyskomfort nie musi w nas budzić negatywnych uczuć. Wręcz przeciwnie, może motywować nas do dalszego działania.

Zaufanie do obcych a akceptacja różnorodności

Thu, 12 Jan 2023 13:43:11 +0000

Zaufanie do grup obcych to kwestia nurtująca badaczy społecznych od dawna. Co wpływa na poziom zaufania do przedstawicieli nieznajomych grup? Czy sama styczność z „obcymi” poprawia postawy wobec nich? A może znaczenie ma to, jak długo różne grupy etniczne funkcjonują ze sobą na jednym terenie? Odpowiedzi na te pytania udzielają Zuzanna Brunarska i Sabina Toruńczyk-Ruiz w artykule opublikowanym na łamach International Migration Review.

O zaufaniu napisano wiele. Tematem tym od lat zajmują się badacze społeczni, począwszy od psychologów, przez socjologów i politologów, na filozofach skończywszy. Brak zaufania ma bowiem poważne konsekwencje społeczne. Z jednej strony, na poziomie relacji indywidualnych nieufność nierzadko prowadzi do intensywnych, niekiedy nierozwiązywalnych konfliktów. Z drugiej strony, w przypadku relacji międzygrupowych brak zaufania może skutkować dyskryminacją „obcych”, czy wręcz stosowaniem przemocy wobec nich. Z kolei wysoki poziom zaufania związany jest z szeregiem pozytywnych, często niespodziewanych konsekwencji. Zaufanie prowadzi do redukcji uprzedzeń oraz wpływa na chęć pomocy potrzebującym nieznajomym.

Doświadczenia własne a postawy wobec szczepień

Fri, 25 Nov 2022 11:51:28 +0000

Co sprawia, że Polacy i Polki nie chcą się szczepić? To pytanie od wielu lat zajmuje badaczy społecznych oraz naukowców zajmujących się profilaktyką zdrowia. Jego waga wzrosła szczególnie w czasach pandemii koronawirusa, tym samym motywując psychologów społecznych do przyjrzenia się tematowi jeszcze bliżej. Artykuł opublikowany na łamach Social Psychological Bulletin w lipcu ubiegłego roku sugeruje, że kluczową rolę w byciu szczepionkowym sceptykiem odgrywają… doświadczenia własne.

Szczepienia to w Polsce temat kontrowersyjny. Dowodem na to jest choćby fakt, że rankingu szeregującym kraje europejskie pod względem tego, jaki odsetek mieszkańców jest zaszczepiony przeciwko COVID-19, Polska znajduje się na jednym z ostatnich miejsc. W kraju nad Wisłą tzw. wskaźnik zaszczepienia – czyli procent osób, które przyjęły pełną dawkę szczepionki przeciw relatywnie nowemu koronawirusowi – wynosi niecałe 60 proc. Co więcej, w zależności od badania, od 20 do 33 proc. Polaków i Polek deklaruje, że nie zamierza szczepić się przeciwko nowej chorobie.

Poczucie kontroli a stereotypy i uprzedzenia

Thu, 01 Sep 2022 13:22:47 +0000

W jaki sposób utrata poczucia kontroli związana jest z tendencją do patrzenia na świat przez pryzmat stereotypów? I czy osoby, które deklarują brak kontroli, są bardziej uprzedzone wobec grup obcych? Odpowiedzi na te pytania podjęła się niemiecka badaczka Lisa Juliane Schneider w artykule opublikowanym w lipcu na łamach Social Psychological Bulletin.

Potrzeba kontroli to jedna z podstawowych psychologicznych potrzeb człowieka. Świat ułożony, przewidywalny, ustrukturyzowany to taki, w którym łatwiej nam się odnaleźć i który, przynajmniej z założenia, stanowi dla nas mniejsze zagrożenie. Nie dziwne zatem, że gdy tracimy poczucie kontroli, naszym pierwszym odruchem jest próba odzyskania jej. Teorie psychologiczne oraz badania prowadzone w ich nurcie wskazują na różne formy radzenia sobie z tą sytuacją.

Jak pozbyć się nienawiści?

Fri, 22 Jul 2022 20:04:07 +0000

W świetle wydarzeń ostatnich lat i wzmagających się konfliktów na tle rasowym czy ideologicznym, w wielu z nas rodzi się pytanie o to, czy da się jakoś zatrzymać tę falę nienawiści? Grupy szerzące nienawistne poglądy rosną w siłę i zyskują coraz większe rzesze zwolenników. Aby temu zapobiegać, naukowcy z Arizona State University wykazali, jakie czynniki mogą doprowadzić nie tylko do porzucenia swoich własnych krzywdzących przekonań, ale także do zaangażowania w działania na rzecz grup dyskryminowanych i marginalizowanych mniejszości.

Jaki jest związek samotności z negatywnymi emocjami?

Mon, 11 Jul 2022 22:46:09 +0000

Samotność to jeden z najpowszechniejszych problemów społecznych dzisiejszego świata. Poczucie osamotnienia nierzadko przyczynia się do pogorszenia naszego stanu fizycznego i psychicznego, a także wpływa na to, jak funkcjonujemy w relacjach z innymi. Co sprawia, że mimo wielu możliwości nawiązania kontaktu z innymi czujemy się samotni? I jakie doświadczenia mogą pomóc w pozbyciu się tego uczucia? Odpowiedzi na te pytania udzielają Xianmin Gong i Jana Nikitin w tekście opublikowanym na łamach Cognition and Emotion.

Zagrożenie zmienia obraz grupy!

Tue, 14 Jun 2022 20:48:27 +0000

W jaki sposób informacje o zbliżającym się zagrożeniu – nowym wirusie, wojnie, katastrofach naturalnych – może zmieniać postrzeganie grupy własnej? I czy konsekwencje tych informacji dla obrazu „naszych” są takie same dla wszystkich? Odpowiedzi na te pytania udzielają Wiktor Soral i Mirosław Kofta w artykule opublikowanym na łamach Social Psychology.

Minione kilka lat obfitowało w wydarzenia przejmujące trwogą. Pandemia koronawirusa i idąca za nią inflacja, wojna na Ukrainie czy informacje o postępującej katastrofie klimatycznej przyczyniały się do postępującego poczucia braku bezpieczeństwa. Osoby sprawujące władze, komentując takie sytuacje, często zwracały uwagę na to, jak ważna jest sprawczość naszego narodu. I tak przykładowo Krzysztof Słoń, poseł Prawa i Sprawiedliwości, omawiając inwazję Rosji na Ukrainę powiedział na łamach Onetu: „Polska w tej chwili jest bezpieczna, bo aktualnie Putin nie zamierza rozszerzać konfliktu. Musimy jednak wykorzystać ten czas względnego spokoju do rzeczywistego wzmacniania naszego własnego potencjału obronnego i rozbudowy pełnowymiarowych, stałych baz NATO (…)”. Podobnie premier Mateusz Morawiecki, komentując przerwę w dostawach gazu, podkreślał, że „Odmówiliśmy spłaty w rublach i Putin rzeczywiście przedwczoraj odciął nam gaz. Jednak, mimo wszystko poradzimy sobie i nie ulegniemy szantażowi, bo staraliśmy się dywersyfikować dostawy (…)”.

Samiec alfa musi odejść, czyli dlaczego patriarchat szkodzi wszystkim

Tue, 14 Jun 2022 20:37:30 +0000

Liz Plank, która od lat bada jakie konsekwencje dla kobiet ma patriarchat, napisała książkę o drugiej płci. Kanadyjska pisarka postawiła parę ważnych pytań o to czym jest męskość i jak stereotypowe myślenie o tym wpływa na nasze życie. Od wielu lat wiemy już, że na płeć nie patrzymy tylko pod względem biologicznym – pod uwagę coraz mocniej bierzemy również aspekt kulturowy i społeczny. Męskość jest konstruktem, pojęciem kształtowanym przez nas przez lata. I z tym tradycyjnym konstruktem właśnie rozprawia się autorka. Walkę prowadzi nie z mężczyznami, a dla mężczyzn, żeby i ich wyzwolić z okowów tradycyjnego myślenia.

Cena przeżycia

Fri, 27 May 2022 10:12:16 +0000

Jaką cenę warto zapłacić za przeżycie? Podczas zagrożenia pomyślimy pewnie, że każdą, że zrobimy wszystko by przetrwać lub by przeżyły nasze dzieci. Nawet jeśli ceną tego będzie ich utrata. O utracie w różnych aspektach pisze Anna Bikont w swojej najnowszej książce „Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie”. Reporterka odbywa podróż w czasie podążając śladami Lejba Majzelsa, który od maja 1947 do sierpnia 1948 podróżował po Polsce w poszukiwaniu pięćdziesięciorga dwojga dzieci, które przeżyły Zagładę i pozostawały pod opieką Polaków, sprawdzając czy nowi rodzice sprawują nad nimi należytą opiekę.

Ty głosujesz, ja głosuję. O wpływie norm społecznych na chęć udziału w wyborach.

Fri, 20 May 2022 00:26:28 +0000

Głosowanie w wyborach politycznych to jeden z najskuteczniejszych sposobów wpływania na decyzje polityczne. Mimo tego, frekwencjach wyborcza rzadko kiedy jest wyższa niż 60 proc. Dlaczego tak jest? I co można zrobić, by zmienić ten stan rzeczy? Odpowiedzi na te pytania podjęli się badacze społeczni pod przewodnictwem Anny Potoczek, w artykule opublikowanym niedawno na łamach Personality and Social Psychology Bulletin.

Jedną z podstawowych zalet systemu demokratycznego jest możliwość udziału w wyborach politycznych. W demokracji głos jednego obywatela liczy się w równym stopniu, co głos każdej kolejnej osoby. System ten zapewnia zatem – przynajmniej na poziomie wyborów – równy wpływ na decyzje polityczne wszystkim osobom z aktywnym prawem wyborczym, niezależnie od ich płci, wieku, sytuacji ekonomicznej lub poglądów politycznych. Mimo tego frekwencja w wyborach w Polsce w minionych latach rzadko kiedy była wyższa niż 60 proc. Oznacza to, że mniej więcej co trzecia osoba w Polsce nie korzystała ze swoich praw wyborczych.

"Chronologia wody" o cierpieniu dziecka w kobiecie

Sat, 14 May 2022 17:19:30 +0000

Lidia Yuknavitch w jednym z rozdziałów swojej książki wspomina o kategoryzowaniu koleżanek według ich reakcji na książki o trudnych sprawach. Ja zostałabym od razu skreślona z listy potencjalnych przyjaciółek, bo takie lektury wzbudzają mój głęboki lęk. Lęk przed pochłonięciem przez muł i wciągnięciem pod wodę, gdzie nie ma żadnego stałego lądu, na którym można się oprzeć i przetrwać. Być może wynika to z mojego dużego lęku przed wodą w ogóle, być może z tego, że uzależnienie bliskich to rzecz, której bardzo się boję, być może stąd, że przemoc wobec dzieci przeraża mnie bardzo, bardzo.

Gorsze - jak nauka pomyliła się co do kobiet

Mon, 09 May 2022 22:22:37 +0000

„Gorsze. Jak nauka pomyliła się co do kobiet” to zbiór niezwykle ciekawych informacji kontestujących stereotypowe myślenie o kobiecości i męskości. Angela Saini opisuje wiele teorii i analizuje przeróżne badania, który były prowadzone na przestrzeni lat w kontekście ich rzetelności i prawdziwości uzyskiwanych wniosków. To, co mi się najbardziej podobało to rozmowy z naukowcami i naukowczyniami – dało to książce trochę życia i pokazało jak wiele jest w naszych głowach stereotypów, które nawet w obiektywnym świecie nauki trudno jest pokonać.

Jakie znaczenie ma dla nas moralność naszych przywódców?

Sat, 09 Apr 2022 10:46:23 +0000

Jakie mechanizmy odpowiadają za wyłanianie się w grupie liderów? Odpowiedzi na to pytanie szuka się na różne sposoby. Badania nad przywództwem często skupiają się nad indywidualnymi cechami przywódców, takimi jak siła, inteligencja czy odwaga. Inni naukowcy uważają jednak to podejście za niewystarczające.

Badacze opierający się w swojej pracy na teorii tożsamości społecznej sugerują, że to nie indywidualne cechy jednostki mają decydujący wpływ na jej przywódczy potencjał. Kluczowe znaczenie ma według nich prototypowość lidera, czyli to, jak bardzo jego cechy odpowiadają typowym cechom pozostałych przedstawicieli grupy. Prototypowy przywódca to ktoś, w kim grupa może zobaczyć uosobienie swoich wartości. Oznacza to, że nie istnieje stały, uniwersalny zestaw charakterystyk dobrego przywódcy.

Dobra matka, dobra pracowniczka. Jak postrzegamy pracujące matki?

Fri, 08 Apr 2022 11:04:41 +0000

Czy matki pracujące na pełen etat postrzegane są gorzej niż matki głównie opiekujące się dziećmi? I, jeśli tak, co wpływa na tę różnicę? Zachęcamy do zapoznania się z wynikami badań na temat tego, jaką rolę w postrzeganiu matek w Polsce pełnią różne postawy wobec kobiet. Rezultaty badań przeprowadzonych przez Martę Szastok, Małgorzatę Kossowską oraz Joannę Pyrkosz-Pacynę zostały opublikowane na łamach Social Psychological Bulletin. Tegorocznym motywem przewodnim wydarzeń związanych z Międzynarodowym Dniem Kobiet w Europie były tematy takie, jak praca zdalna, równość płci, zdrowia psychiczne i nieodpłatna praca opiekuńcza. Kwestie te, dotychczas ważne, zyskały na znaczeniu szczególnie w trakcie pandemii koronawirusa. Jak bowiem wynika z badania Eurobarometru, przeprowadzonego na zlecenie Parlamentu Europejskiego, pandemia w znacznym stopniu wpłynęła na życie kobiet. Przykładowo, prawie 40 proc. respondentek przyznało, że pandemia przyczyniła się do spadku ich dochodów, zaś niemal 45 proc. badanych uznało, że w tym czasie zachwiana została ich równowaga między czasem pracy a czasem w domu. Częściowo jest to związane z tym, że w trakcie minionych dwóch lat to kobiety poświęcały średnio więcej godzin w tygodniu na tak zwaną pracę nieodpłatną, czyli m.in. wypełnianie obowiązków domowych oraz opiekę nad dziećmi. I chociaż nie wszystkie Europejki łączyły pracę zawodową z dbaniem o życie rodzinne, dla tych kobiet, które chciały i chcą realizować się na wielu płaszczyznach, czas ten był nie lada wyzwaniem.

Dlaczego pomagamy innym? Kilka zdań o roli emocji

Fri, 25 Mar 2022 09:01:25 +0000

Pomaganie innym ludziom to podstawa życia społecznego. Bez działań na rzecz innych trudno byłoby nam zbudować dobrze funkcjonujące społeczeństwo. Jednocześnie, pomaganie innym często jest kosztowne – wymaga czasu, zasobów pieniężnych i materialnych, nierzadko również wysiłku fizycznego. Co zatem sprawia, że jesteśmy skłonni wyciągnąć rękę do osoby w potrzebie, nawet kosztem własnego dobrobytu? A w jakich sytuacjach odwracamy się od innych? Zachęcamy do lektury pierwszego artykułu z cyklu „Dlaczego pomagamy innym?”, poświęconego roli emocji.

Mowa nienawiści a zdrowie psychiczne Ukraińców w Polsce

Sun, 27 Feb 2022 13:20:06 +0000

Badania prowadzone przez psychologów pokazują, że mowa nienawiści ma poważne negatywne konsekwencje dla funkcjonowania i zdrowia psychicznego osób, do których jest kierowana. A jak spotykanie się z mową nienawiści wpływa na dobrostan imigrantów z Ukrainy w Polsce? Na to pytanie odpowiadają Michał Wypych i Michał Bilewicz w artykule opublikowanym na łamach periodyku Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology.

Stwierdzenie, że doświadczenia migracyjne są dla osób decydujących się na wyjazd ze swojego kraju wyzwaniem, to nie lada truizm. Niezależnie od powodów decyzji o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania dla większości migrantów przeprowadzka oznacza szereg ważnych zmian w życiu. Są to chociażby nowa praca, nauka nowego języka czy obowiązek zapoznania się i oswojenia z nową kulturą. Budowanie życia w nowym kraju dla wielu osób jest wysoko stresującym doświadczeniem. Ów stres, w literaturze nazywany stresem akulturacyjnym, przejawia się w wielu dziedzinach życia.

Siedem kręgów piekła

Mon, 14 Feb 2022 10:44:27 +0000

Sprawa Wojciecha Kroloppa toczyła się, gdy byłam już w miarę świadomą obywatelką, mimo to niewiele z niej pamiętałam i z dużym zainteresowaniem sięgnęłam po wznowienie książki Marcina Kąckiego „Maestro. Historia milczenia”. Z zainteresowaniem, ale i z obawą, albowiem historie dotykające kwestii molestowania dzieci wzbudzają wiele emocji w czytającym. Kącki znany jest z tego, że porusza trudne tematy w sposób wyważony, bez oceny moralnej, ale jednak stanowczo. Tak też jest w „Maestrze” – główny bohater jawi się nam zarówno jako sprawca, jak i ofiara. Autor nie wybiela grzechów bohatera, podkreśla jego winy i punktuje każde przewinienie, jednocześnie przedstawia je opisując deficyty emocjonalne Kroloppa, które mogą mieć podłoże we wczesnym dzieciństwie. Nie analizuje tego jednak dogłębnie i stawia żadnych diagnoz - czytając można samemu postawić parę hipotez.

Kto wierzy w spiski? Rola poglądów politycznych

Wed, 02 Feb 2022 23:01:25 +0000

Czy wiara w teorie spiskowe związana jest z poglądami politycznymi? I, jeśli tak, czy jest domeną osób o prawicowej, czy lewicowej orientacji? A może nie treść poglądów, ale ich siła mają znaczenie dla tego, kto wierzy w teorie spiskowe? Odpowiedzi na te pytania podejmują się autorzy artykułu opublikowanego na początku tego roku na łamach Nature Human Behavior.

Marzec 2020 roku przez wielu z nas zostanie zapamiętany jako miesiąc radykalnych, globalnych zmian. I chociaż trwająca pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 jest pod wieloma względami wydarzeniem bezprecedensowym, towarzyszą jej znane i relatywnie powszechne zjawiska społeczne. Jednym z nich jest rozkwit teorii spiskowych, obserwowalny niemal od samego jej początku. Czy ten wirus faktycznie istnieje? Czy raczej jest sposobem rządów na kontrolowanie obywateli swojego kraju? Czy koronawirus wyewoluował naturalnie? Czy raczej jest bronią biologiczną, wyhodowaną w chińskich laboratoriach? Czy szczepionki są bezpieczne? Czy raczej zawierają w sobie mikrochipy, zdolne do sterowania ludźmi? Te pytania nieustannie napędzają spiskowe dyskusje wokół pandemii koronawirusa.

Głośnik w głowie. O leczeniu psychiatrycznym w Polsce

Wed, 19 Jan 2022 22:35:51 +0000

Dziewiątego lutego tego roku premierę będzie miała książka Anety Pawłowskiej-Krać poruszająca temat leczenia psychiatrycznego w Polsce. Temat ten wzbudza od lat wiele kontrowersji, w związku z czym zaprojektowano reformę mającą na celu usprawnienie procesu leczniczego oraz diagnostycznego zarówno dla dzieci, młodzieży jak i dorosłych.

W mojej ocenie książka Pawłowskiej-Krać za bardzo skupia się na pojedynczych historiach ludzi, a za mało na faktach. Oczywiście, historie osobiste są wzruszające, ale według mnie dobrze napisany reportaż poruszający temat systemowy powinien przede wszystkim mówić o faktach – o tym jak jest, jak powinno być, jak jest gdzie indziej. Tylko w jednym rozdziale mamy krótką wzmiankę o leczeniu psychiatrycznym w Szwecji. Zabrakło mi ogólnych danych na temat liczby szpitali, psychiatrów w Polsce – tak by stworzyć sobie w głowie obraz systemu, który zdecydowanie nie funkcjonuje w Polsce prawidłowo. To jest minus tej pozycji. Na szczęście książka ma też sporo plusów.

Czy seksualizacja postaci w grach video szkodzi obrazowi własnego ciała?

Sun, 28 Nov 2021 10:42:17 +0000

Technologia najnowszych gier pozwala nam dowolnie modyfikować wygląd postaci, którą gramy. Niemal każdy szczegół ciała może być dostosowany bez ograniczeń biologii, fizjologii czy grawitacji. W grach, w których postacie są już dla nas zaprojektowane awatary kobiece, nawet wojowniczki potrafią mieć bardzo skąpe stroje, podkreślające ich walory. Mężczyźni natomiast częściej są widywani w pełnej zbroi. Oczywiście wygląd postaci zazwyczaj nie przekłada się na jej grywalność i ozdobne, lecz skąpe szaty potrafią zapewnić kobietom w grach taką samą ochronę jak pełna zbroja mężczyznom. Czy takie przedstawianie kobiet w grach ma inne mniej widoczne koszty? Na przykład czy wpływa negatywnie na ich postrzeganie siebie?

Wystawienie się na przeciwstawne poglądy w mediach społecznościowych nie zmniejsza polaryzacji

Thu, 18 Nov 2021 13:49:38 +0000

Polaryzacja społeczeństwa - hasło, które osoby interesujące się życiem społecznym słyszą regularnie. To groźnie brzmiące hasło wydaje się być rosnącym problemem. Po części jest za to obwiniany internet, który według niektórych sprzyja formowaniu się baniek informacyjnych i rozprzestrzenianiu nieprawdziwych, sensacyjnych informacji zwanych fakenewsami. Jako rozwiązanie podawane jest otwarcie się na poglądy „drugiej strony” politycznej i wyjście poza swoją bańkę. Czy jednak narracje, które tworzymy wokół wpływu internetu na opinie społeczne znajdują potwierdzenie w praktyce?

Jak oszczędzać pieniądze? Najlepiej po swojemu!

Wed, 17 Nov 2021 18:52:26 +0000

Przy rosnącej inflacji i niepokojach związanych z trwającą pandemią możliwe, że pomyśleliście o zmniejszeniu wydatków. Równocześnie wiele internetowych guru od finansów oferuje swoją pomoc chwaląc się własnymi osiągnięciami. Jakich strategii powinniśmy używać, aby skutecznie oszczędzać pieniądze? Jak się okazuje najskuteczniejsze będą strategie wymyślone przez Was samych!

Badaczki Johanna Peetz oraz Mariya Davydenko z Carleton University zbadały jakie strategie będą najskuteczniejsze do osiągnięcia finansowych celów uczestników badania. Swoje wyniki opublikowały na łamach Journal of Experimental Social Psychology.

Przemoc w polskich domach

Fri, 29 Oct 2021 13:55:30 +0000

Reportaż Jacka Hołuba dotyka kwestii przemocy domowej, podnoszonej po wielokroć przez specjalistów, którzy zgłaszają szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu wsparcia dla osób doświadczających przemocy oraz osób stosujących przemoc. Zdecydowanym plusem reportażu jest próba pokazania właśnie obu tych perspektyw. W przekazie społecznym często skupiamy się na „ofiarach” w rozumieniu osób przemocy doświadczających, zapominamy, że wsparcia potrzebują obie strony. Jacek Hołub starał się też wtórnie nie wiktymizować swoich bohaterów poprzez język przemocy – nie oceniał, nie nazywał ich ofiarami. Jest to niezwykle istotne z punktu widzenia psychologii wsparcia – mówienie lub traktowanie osób, którym chcemy pomóc od razu ustawia nas poziom wyżej od nich, co wtórnie może doprowadzić do jeszcze większej bezradności. Tej perspektywy starał się unikać autor, pokazując zasoby z jakich można czerpać.

Czy agresywne gry VR prowokują do agresji?

Fri, 29 Oct 2021 13:03:37 +0000

Wirtualna rzeczywistość, która kiedyś była tylko marzeniem pisarzy Sci-Fi, teraz może być rozrywką w zaciszu domowym. Nowe platformy będące coraz tańsze i ogólnodostępne otwierają nas na nowe doświadczenia, a przed badaczami otwierają nowe pola do eksploracji i nowe pytania, na które można odpowiedzieć. Jednym ze znanych od wielu lat pytań jest, jaki wpływ mają gry komputerowe na agresję? Jest to pytanie szczególnie ważne dla rodziców dzieci, które chętnie wolne chwile spędzają przed ekranem komputera lub w goglach VR grając w coraz to nowsze edycje wirtualnej rozrywki.

Ucieczka z pułapki utopionych kosztów

Thu, 21 Oct 2021 19:45:24 +0000

Pułapka utopionych kosztów opisuje sytuację, w której kontynuujemy jakieś działanie, mimo tego, że jest ono dla nas niekorzystne ze względu na koszta, które już do tej pory poświęciliśmy. Przykładowo obejrzenie nudnego filmu do końca, bo zapłaciliśmy już za bilety i popcorn w kinie lub trwanie w spadającej na wartości inwestycji, bo już tyle pieniędzy w nią włożyliśmy. Ten błąd poznawczy sprawia, że podejmujemy decyzje, które mogą być dla nas mniej korzystne. Po co tracić kolejną godzinę życia w kinie, skoro już i tak straciliśmy pieniądze wybierając nudny film?

Dzieci nadają innym ludziom mniejszy priorytet, niż dorośli

Mon, 04 Oct 2021 16:53:18 +0000

Zwierzęta pełnią wiele ważnych ról w życiu człowieka. Wykorzystujemy je do produkcji jedzenia, ubrań, czasem nawet ozdób naściennych, a równocześnie są naszymi kompanami w domu. Nie licząc wegan, wydaje się, że cierpienie zwierząt jest ludziom obojętne, jeżeli służy wyższym celom. Jednym z wyjaśnień może być to, że po prostu preferujemy swój gatunek. Zgodnie z tym, mamy prawa chroniące życie i zdrowie ludzkie bardziej, niż życie i zdrowie zwierząt. Czy przekonanie, że życie ludzkie jest bardziej wartościowe od życia zwierzęcia jest czymś, z czym się rodzimy?

Rodzinna tajemnica schizofrenii

Fri, 01 Oct 2021 10:22:39 +0000

Wyobraź sobie dwanaścioro rodzeństwa – samo to jest już wyzwaniem prawda? Dołóż do tego chorobę ojca. Sprawa się komplikuje. A jak dorzucisz jeszcze chorobę szóstki braci oraz trudności pozostałych? Wszystko to wydaje się być niezłym materiałem na film dramatyczny, a wydarzyło się naprawdę. W Stanach Zjednoczonych Ameryki urodziło się sześciu braci, którzy w okresie dojrzewania, prędzej lub później, dostali diagnozę choroby psychicznej. Robert Kolker krok po kroku opisuje zmagania całego systemu rodzinnego z sytuacją, która znacznie wykraczała poza możliwości przeciętnej rodziny.

Kogo poświęcimy dla większego dobra?

Fri, 01 Oct 2021 01:14:28 +0000

Czy ktoś już ma dosyć dylematów z pędzącymi wagonikami? Psychologowie społeczni niekoniecznie. Dylemat wyboru między poświęceniem jednej grupy dla uratowania jednostki, widoczny jednak jest nie tylko w dyskusjach społecznych, ale również w codziennych wydarzeniach. Pewne jednostki jest nam poświęcać szczególnie łatwo, zaś inne chcemy chronić od niebezpieczeństwa za wszelką cenę. Jakimi zasadami kierujemy się, gdy myślimy o poświęceniu ludzi, a jakimi, gdy myślimy o poświęcaniu zwierząt?

Przy użyciu scenariuszy podobnych do klasycznego dylematu wagonika, zespół Luciusa Cavioli z Harvardu i Uniwersytetu w Oxfordzie badał czy, podobnie jak w przypadku ludzi, uznajemy, że niewłaściwe jest poświęcić pojedyncze zwierzęta dla dobra większej liczby zwierząt tego samego gatunku. Swoje odkrycia opublikowali w Journal of Experimental Psychology: General. W ramach aż 10 eksperymentów sprawdzano, w jakim stopniu ludzie uznają za moralnie akceptowalne poświęcenie mniejszej ilości zwierząt dla dobra większej ilości zwierząt i jak to wygląda w porównaniu do ocen tych samych wariantów decyzji z udziałem ludzi. Uczestnikom badań przedstawiono różne (zwykle hipotetyczne) dylematy moralne, które polegały na krzywdzeniu zwierząt lub ludzi, aby zapobiec krzywdzie większej liczby zwierząt lub ludzi. Po czym poproszono uczestników o osąd moralny takiego postępowania. Przykładowo w jednym z dylematów uczestnicy czytali o nagłej epidemii rzadkiego wirusa, który zaatakował małe miasteczko. Jeżeli uczestnik nic nie zrobi, wirus zabije 100 świń (lub innych istot). Jedynym sposobem na ich uratowanie jest zainfekowanie 10 zdrowych świń (które inaczej by nie zginęły) w celu zidentyfikowania szczepionki, która może być stosowana w celu zapobiegnięciu rozprzestrzeniania się wirusa i tym samym zabiciu pozostałych 100 świń. Innymi słowy, czy należy poświęcić życie 10 zdrowych świń dla dobra 100 świń?

Kłamstwo w służbie szczerości

Mon, 27 Sep 2021 20:48:33 +0000

Pewnie chciałbyś, żeby Twoi znajomi mieli o Tobie dobre zdanie. Jak pokazać innym, że jesteśmy szczerą osobą? Pewnie najlepiej jest mówić prawdę. A gdy prawda jest zbyt piękna, żeby była prawdziwa? Czy wtedy, paradoksalnie, sprawimy lepsze wrażenie kłamiąc, niż będąc szczerym?

Wyobraź sobie, że idealnie napisałeś egzamin, dostałeś 100% punktacji, po czym wykładowca zgubił egzaminy całej grupy! Prosi was, żebyście szczerze podali swoje wyniki. Możesz pomyśleć, że jeżeli powiesz, że dostałeś 100% wykładowca ci nie uwierzy a klasa pomyśli, że kłamiesz, aby dostać najlepszą oceną. Nad takimi sytuacjami pochylili się Shoham Choshen-Hillell, Alex Shaw oraz Eugene M. Caruso z The Hebrew University of Jerusalem. Artykuł z wynikami ich badań opublikowano w 2020 roku w czasopiśmie Journal of Experimental Psychology: General.

Wymyślanie końca świata w oczach Macieja Jakubowiaka

Tue, 07 Sep 2021 01:29:55 +0000

Ostatnie dni sierpnia – szykuję się do szkoły. Nowy plecak, kredki, pachnące gumki. Idę do pierwszej klasy, ale radość z tego faktu zmącona jest niepokojem, który wzbudziła we mnie starsza koleżanka. Pewnego razu opowiedziała nam historię objawienia – Matka Boska ukazała się komuś i powiedziała, że z końcem sierpnia rozpocznie się wojna i brat brata mordować będzie. To mój pierwszy koniec świata, kolejne pojawiały się sukcesywnie co jakiś czas – a to kalendarz Majów określił koniec, a to milenijna pluskwa uszkodzi wszystko. Kolejne wybory w Polsce także przynosiły koniec świata – w zależności od układu mniej lub bardziej histeryczny.

Weź udział w treningu kompetencji emocjonalnych

Fri, 03 Sep 2021 14:13:08 +0000

Zapraszamy Cię do udziału w treningu dotyczącym rozwijania kompetencji emocjonalnych pt. „Mądre emocje”, który został opracowany na podstawie naukowej wiedzy o powstawaniu emocji oraz o roli, jaką odgrywają w tym wyrażenia językowe dotyczące emocji.

Badanie trwa kilka dni, w których trakcie będziesz poproszony/a o wykonywanie ćwiczeń polegających m.in. na “ubieraniu w słowa” swoich uczuć związanych z wybranym zdarzeniem.

Wśród uczestników, którzy zrealizują wszystkie etapy badania, rozlosujemy nagrody w postaci bonów do EMPIK o wartości 100zł.

Cyrk polski według Krawczyka

Mon, 09 Aug 2021 15:44:56 +0000

Dawid Krawczyk podąża szlakiem kampanii wyborczych. A właściwie nie tyle kampanii ile ludzkich potrzeb, marzeń, sukcesów i porażek. Do lektury zbierałam się długo – zaczęłam, odłożyłam, w te wakacje sięgnęłam ponownie i to był strzał w dziesiątkę. Całość pochłonęłam w przeciągu dwóch dni.

Krawczyk pisze bardzo dobrze – język, którym się posługuje jest co prawda często językiem kolokwialnym, ale dzięki temu oddaje to doskonale atmosferę całości. Ponieważ świat opisywany przez autora nie jest światem z instagrama i tweetów, ugrzecznionym i idealnym. Jest to świat potknięć, swojskiej kiełbasy i staranowanych barierek na autostradzie. A co najważniejsze, jest to świat bogaty w kolory i zapachy codzienności, a bohaterowie reportażu, zwykli ludzie, są przez autora szanowani. A może i nawet momentami podziwiani? Jedyne osoby, którym naprawdę się obrywa to politycy. Krawczyk w białych rękawiczkach pokazuje ich bezduszność, politykierstwo i egocentryzm. Co najważniejsze – autor nie ustawia się do nich w kontrze, nie wywyższa się i nie wskazuje błędów z poczuciem wyższości. Wręcz przeciwnie. Nawet błędy opisywane w tekście są przez niego opisane z lekkim poczuciem zrozumienia, a nawet akceptacji. Polityka jest brutalna – widać to wszem wobec na kartkach książki znajdziemy wiele przykładów, których lektura może zniechęcić nas do uwierzenia komukolwiek. Z drugiej strony opisywani ludzie, ich marzenia i opinie są tak ludzkie, że zaczynamy rozumieć skąd takie, a nie inne decyzje, oraz takie i nie inne wyniki.

Chamstwo

Fri, 04 Jun 2021 09:47:52 +0000

W zeszłym roku dużo mówiło się i pisało na temat książki Adama Leszczyńskiego „Ludowa historia Polski”. Miała być ona objawieniem, nowym spojrzeniem na historię, głosem uciszonych przez lata. I rzeczywiście była, natomiast czegoś mi w niej brakowało. Z wielkim zaciekawieniem sięgnęłam więc po „Chamstwo” Kacpra Pobłockiego. Wydawało mi się, że może być ona uzupełnieniem, a tymczasem okazało się, że stała się punktem wyjścia. Dopiero analiza dokonana przez Pobłockiego przemówiła do mojego serca i rozumu.

Czy jesteś otwarty na zmiany? Zapraszamy do udziału w badaniu!

Mon, 31 May 2021 09:39:38 +0000

Jestem studentką psychologii na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym w Sopocie. W ramach pracy magisterskiej razem z dr hab. Michałem Parzuchowskim przygotowaliśmy replikacje badania na temat podejmowania się zmian w swoim życiu.

Badanie dotyczy tego jak ludzie postrzegają zmiany. Jak dalece oceniają swoje możliwości, kompetencje czy motywacje do rozwijania poszczególnych cech.

Osoba badana zostanie poproszona o przeczytanie poszczególnych stwierdzeń i ocenienie na ile dane twierdzenie jest zgodne z jej postrzeganiem siebie. Jest to badanie online i nie powinno zająć więcej niż 20 minut.

Zakochajmy się w robotach

Sun, 30 May 2021 16:48:36 +0000

Zastanawiałeś się kiedyś, czy w przyszłości zostaną zaprojektowane roboty, które będą mogły zaspokoić twoje potrzeby emocjonalne i seksualne? Jak na to zareagują ludzie? W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie w Bergen sprawdzono, jakie emocje, w zależności od płci, wywołują w nas seks-roboty!

Technologia rozwija się coraz szybciej, a obecność robotów i sztucznej inteligencji w naszym otoczeniu zaczyna być coraz bardziej powszechna i normalna. Dotyczy to wszystkich obszarów naszego życia, nawet tych najbardziej prozaicznych. Jednym z pojawiających się wyzwań jest stworzenie rozwiązań odpowiadających na problem samotności, która jest coraz bardziej powszechna wśród nastolatków i osób w podeszłym wieku, a ma szkodliwy wpływ na zdrowie, zarówno psychiczne jak i fizyczne.

Jaki czynnik pomaga rozpoznawać fake newsy?

Mon, 24 May 2021 18:14:22 +0000

Czy zastanawiałaś/eś się dlaczego niektórzy Twoi znajomi udostępniają fake newsy? Czemu niektórzy z nich zdają się być bardziej podatni na dzielenie się wiadomościami “nie z tej Ziemi”? Najnowsze badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii sugerują, że inteligencja emocjonalna jest znaczącym predyktorem poprawnego oceniania prawdziwości treści przekazywanych w mediach społecznościowych.

W falach powiadomień i relacji często można natknąć na fake news, czy to w postaci całkowicie stworzonych, fikcyjnych informacji po wiadomości tylko zmodyfikowane o treści nieprawdziwe. Nie od dzisiaj wiadomo, że taki rodzaj informacji zwraca naszą uwagę, ponieważ jest nasiąknięty emocjami, uderza w nasze przekonania, opinie, w związku z tym często się o tym rozmawia, a tym bardziej w wirtualnej przestrzeni, gdzie łatwo się podzielić naszymi odczuciami w szybki i bezwysiłkowy sposób. Fake newsów nie można w całości usunąć z internetu, dlatego badacze zastanawiają się, jak skutecznie je zidentyfikować oraz jakie cechy i umiejętności mogą nam w tym pomóc. Takie pytanie postawili sobie naukowcy z University of Glasgow - Stephanie Preston, Anthony Anderson, David J. Robertson, Mark P. Shephard i Narisong Huhe. Zajęli się dokładniej sprawdzeniem, czy wyższy poziom inteligencji emocjonalnej (pomagający lepiej rozpoznać i rozumieć oraz regulować emocje), będzie sprzyjał efektywniejszemu wychwytywaniu fake newsów. Inteligencja emocjonalna powinna ułatwiać opanowanie emocji (wywoływanych przez fake newsy), dzięki czemu odbiór dowolnej informacji powinien być bardziej analityczny i opierać się na analizie treści, a nie na wrażeniu emocjonalnym.

Weź udział w badaniu i wygraj voucher do Empiku!

Mon, 24 May 2021 12:17:40 +0000

W ostatnim czasie, jednym z najbardziej popularnych tematów rozmów są szczepionki. Poniższe badanie dotyczy tego, co ludzie o nich myślą. Udział w badaniu zajmie około 7-10 minut. Badanie jest anonimowe, a wyniki analizowane będą wyłącznie zbiorczo. Proszę o uważne czytanie poleceń oraz udzielanie szczerych odpowiedzi.

WEŹ UDZIAŁ W BADANIU!

Osoby, które zostawią na końcu badania swój adres e-mail wezmą udział w losowaniu nagrody - vouchera do sieci sklepów Empik o wartości 50zł, który będzie można wykorzystać na terenie całej Polski.

Z jaką skutecznością działają szczepionki?

Tue, 11 May 2021 21:33:54 +0000

Niektórzy wietrzą spisek farmaceutów. Niektórzy nie ufają bezpieczeństwu składników szczepionek. Jeszcze inni zarzucają szczepionkom brak skuteczności. Jak jest naprawdę? Jakie mamy dowody na skuteczność szczepionek przeciwko grypie? Wyniki ogromnego badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Vaccine w roku 2020, dowodzą bezsprzecznie – szczepionki przeciwko grypie działają! Najefektywniej działają na dzieci, a są nieco mniej skuteczne w ochronie dorosłych.

Aby ocenić skuteczność jakiegokolwiek oddziaływania trzeba mieć jakiś punkt odniesienia. Na przykład, by zbadać skuteczność kremu antytrądzikowego musimy znaleźć wiele osób, które będą stosowały dwa rodzaje kremów - pierwszy krem, który ma składnik antytrądzikowy (substancję czynną nazwijmy ją X) oraz drugi krem, który tej substancji nie zawiera (wersję placebo). Poza tym składnikiem oba środki, powinny być zupełnie nierozróżnialne. Jeśli skóra poprawi się u obu grup, czyli “zadziałają” oba kremy, to oznacza, że prawdopodobnie X nie jest szczególnie skutecznym środkiem, a skóra poprawia się u badanych na skutek np. zmiany diety lub samego tylko monitorowania stanu skóry i przekonania o skuteczności obu kremów. Mógł też zadziałać na przykład upływający czas (naturalny przebieg wielu chorób zmienia nasilenie objawów w czasie). Jeśli jednak substancja czynna X ma rzeczywiście działanie antytrądzikowe, to poprawę wyglądu skóry powinniśmy zaobserwować WYŁĄCZNIE u osób losowo przydzielonych do stosowania kremu X. Wówczas byłaby to zasługa jedynie aktywnego składnika X (substancji czynnej).

Kosmologiczne koany - recenzja książki

Wed, 21 Apr 2021 10:06:51 +0000

Do książki tej zabierałam się jak do jeża. Coś od samego początku spowodowało mój opór i chęć lektury. Może to kwestia tego, że była to lektura nieplanowana przeze mnie? A może odniesienia do praktyki zen? Przyznam szczerze, że obawiałam się nieco zbytniej poetyki New Age i sięgania po metafory i odwołania na pograniczu nauki i wiary. Owszem, były takie czasy kiedy zaczytywałam się we „Wróżce” i innych tego typu gazetach. Miałam nawet specjalny stoliczek w rogu pokoju z dwoma słonikami, co miało (według zasad feng shui) spowodować znalezienie odpowiedniej pary. Lata jednak mijają i teraz znacznie bliżej mi do nauki niż ezoteryki.

Dlaczego delfiny mają tak duże mózgi, czyli co nieco o ewolucji mózgu u zębowców

Mon, 05 Apr 2021 09:06:56 +0000

Walenie (cetacea) są, obok naczelnych, stworzeniami o największej wielkości względnej mózgu. Wśród nich wyróżniają się zębowce (odontoceti), do których należą m.in. delfiny, zyfie oraz kaszaloty. Dane anatomiczne stwierdzają nie tylko wysokie wartości współczynnika encefalizacji (stosunku wielkości mózgu do rozmiarów ciała, Gingerich, 2015), ale i odpowiednio większą ilość neuronów oraz komórek glejowych w korze nowej w porównaniu do naczelnych, wśród nich człowieka (Mortensen i in., 2014).

Stworzenia te cechują się inteligencją, są znane ze zdolności do echolokacji oraz złożonych procesów komunikacyjnych (choć akurat to fiszbinowce – druga grupa waleni tworzy słynne pieśni), potrafią również używać narzędzi (Krützen i in., 2005). Wiele gatunków prowadzi też bogate życie społeczne. Wśród czynników, które mogły wpłynąć na wyewoluowanie tak dużych mózgów u waleni naukowcy wyróżniają zwyczaje żywieniowe, echolokację oraz złożone życie społeczne. Włoski zespół (Serio i in., 2019) zbadał trendy ewolucyjne we względnej wielkości oraz masie mózgu waleni, za pomocą metody porównań filogenetycznych (Castiglione i in., 2018). W swoich analizach uwzględnili dane dotyczące całej linii ewolucyjnej waleni, a więc gatunki żyjące i wymarłe, a szczególną uwagę zwrócili na porównanie zębowców z pozostałymi waleniami (fiszbinowcami i wymarłymi prawaleniami) oraz różnice w sposobie odżywiania się.

Deklaracja braku uprzedzeń sprzyja dyskryminacji

Fri, 02 Apr 2021 23:29:26 +0000

Badania opublikowane w Science Advances wskazują, że w zawodach początkowo typowo męskich, które z czasem stały się popularne także wśród kobiet, uprzedzenia ze względu na płeć nie zniknęły. Co ciekawe, utrwalane są przez tych, którzy uważają, że problemu dyskryminacji nie ma.

Kobiety wciąż pozostają niedostatecznie reprezentowane w wielu zawodach. Dowody wskazują również, że te nieliczne, pracujące w obszarach zdominowanych przez mężczyzn mogą doświadczać skutków szkodliwych uprzedzeń (np. dotyczących wynagrodzenia, awansu czy traktowania wśród współpracowników). Wielu pracodawców podejmuje wysiłki by liczebność kobiet w tych zawodach wzrosła. Wiąże się to po części z przekonaniem, że jedną z przeszkód dla równości płci, jest brak kobiet, które zdobywają stopnie naukowe, a następnie robią karierę w pewnych dziedzinach.

Badanie przeprowadzone przez doktora Christophera Begeny z Uniwersytetu w Exeter wraz z zespołem miało na celu sprawdzić, czy w profesjach wcześniej z przewagą mężczyzn, w których obecnie występuje silna reprezentacja kobiet, wciąż będzie widoczna stronniczość ze względu na płeć.

Do badania wybrano grupę weterynarzy, w której w ciągu niecałych 60 lat liczebność kobiet wzrosła z 8% do 50% w 2017 roku. Najpierw zapytano ich “jak często doświadczają dyskryminacji w pracy?” oraz “w jakim stopniu czują się doceniani”. Następnie zaprojektowano eksperyment z udziałem menadżerów, którzy na co dzień zajmują się ewaluacją pracowników. Przedstawiono im karty wydajności weterynarza, przypisane męskiemu lub żeńskiemu imieniu. Wszystkie inne dane były takie same. Na koniec poproszono ich o opinie: czy kobiety w swoim zawodzie są dyskryminowane?

Zebrane wywiady wykazały, że kobiety doświadczały więcej dyskryminacji i mniej uznania niż mężczyźni. Ponadto wielu menedżerów uważało, że dyskryminacja ze względu na płeć nie jest już problemem w tym zawodzie. Jednak ci sami menedżerowie w badaniu byli bardziej skłonni do m.in. niższej oceny kompetencji lub proponowania mniejszego wynagrodzenia osobie o damskim imieniu.

"Naturalnie lepsze"- błąd naturalistyczny niszczy zdrowie publiczne?

Thu, 18 Mar 2021 20:26:29 +0000

Jako konsumenci mamy do czynienia z szerokim wyborem “naturalnych” produktów. Możemy zacząć poranek od tostu posmarowanego naturalnym masłem orzechowym, prać ubrania naturalnym proszkiem do prania, a Ci z nas, którzy palą papierosy, mogą cieszyć się naturalnym papierosem American Spirit.

Bez wątpienia “naturalny trend” jest dominującą siłą w przemyśle konsumenckim, a w szczególności w sektorze spożywczym – ponad 60 procent wszystkich produktów wprowadzonych na rynek w 2019 r. chwaliło się etykietami takimi jak “organiczny”, “naturalny” i “bez dodatków”. Ten trend nie wyłonił się z próżni. Zaspokaja nasze stale rosnące preferencje dla tego, co naturalne. Niektórzy twierdzą, że nasze zamiłowanie do tego, co naturalne, jest wyrazem tęsknoty za światem bez współczesnych zanieczyszczeń, problemów i epidemii związanych z ekstensywną działalnością przemysłową człowieka. Inni twierdzą, że preferencja dla naturalności jest także odbiciem uniwersalnego, ponadczasowego sposobu myślenia.

Pogranicze wszystkiego. Podróże po Wołyniu.

Thu, 11 Mar 2021 22:42:54 +0000

Czym jest Wołyń? W naszych polskich głowach Wołyń kojarzy się przede wszystkim z rzezią, śmiercią i konfliktem. Wołyń to fragment naszej historii, ale nie tylko. To przeszłość, przyszłość i teraźniejszość, o czym w niesamowity sposób pisze Natalia Bryżko-Zapór w książce „Pogranicze wszystkiego. Podróże po Wołyniu” wydanej przez Wydawnictwo Czarne.

Autorka nie skupia się na historii, bardziej interesują ją czasy współczesne. W swoich reportażach skupia się na ludziach – indywidualnych jednostkach, z którymi rozmawia, oraz szeroko pojętej grupie Wołynian. Nie dokonuje jednak żadnych uogólnień, nie dokonuje też ocen – opisuje jak jest, jak to widzi, bez oceniania. Co ciekawe, autorka opisując historię Wołynia porusza tematy często w Polsce pomijane – pisze o Żydach i ich kulturze, o prawosławiu i procesie zdobywania autokefalii, o innych religiach funkcjonujących na Ukrainie. Wołyń jest miejscem, w którym ścierają się przeróżne wpływy – geopolityczna historia tego rejonu jest niezwykle ciekawa i o tym pisze Bryżko-Zapór. Zwraca uwagę na wiele aspektów, o których często nie pamiętamy lub po prostu ich nie znamy. Konia z rzędem temu, kto na hasło „Wołyń” odpowie „baptyści, Polesie, kultura żydowska, jewroblachy”. Autorka, z dużym wyczuciem, opisuje zaś wszystkie te aspekty. Co ważne, przywoływane zdarzenia historyczne służą analizie teraźniejszości, a nie utrwalaniu konfliktów.

Mowa nienawiści, a zdrowie psychiczne osób LGBT+

Mon, 08 Mar 2021 09:04:26 +0000

Żyjemy w czasach, w których mowa nienawiści staje się powszechną formą wypowiadania poglądów, a nagłówki jak “Polska homofobicznym liderem Unii Europejskiej” coraz rzadziej wywołują zaskoczenie. Czy mowa nienawiści to zjawisko, które naprawdę możemy dostrzec wobec mniejszości seksualnych w Polsce?

Przyjęta w Radzie Europy definicja mowy nienawiści obejmuje formy wypowiedzi, które szerzą, propagują czy usprawiedliwiają nienawiść, mogącą wyrażać się w agresywnym nacjonalizmie lub etnocentryzmie, dyskryminacji i wrogości wobec mniejszości. Kiedy przyjrzymy się bliżej temu zjawisku w Polsce, okazuje się, że ten problem od jakiegoś czasu w znaczącej większości dotyka osób LGBTQ+. Z raportu “Sytuacja społeczna osób LGBTA w Polsce” między innymi możemy dowiedzieć się, że znaczna większość, bo aż 70% polskiej młodzieży LGBTQ+ ma myśli samobójcze, a 50% objawy depresyjne. Przyczyna nasilenia się objawów depresyjnych u osób LGBTQ+ wynika z głównych czynników modelu stresu mniejszościowego, którymi są przemoc fizyczna i psychiczna. Potwierdzają to badania opublikowane w Psychosomatic Medicine Journal: mowa nienawiści może zwiększać liczbę samobójstw wśród osób wykluczanych. To pokazuje jak ważne jest zwrócenie uwagi na tę problematykę.

Czy fatalistyczna wizja pandemii zwiększa stosowanie się do zaleceń sanitarnych?

Sun, 28 Feb 2021 09:01:28 +0000

Pandemia koronawirusa wpłynęła na życie każdego z nas. Niemalże od roku napływają do nas zewsząd informacje na temat liczby zgonów, zachorowań czy przypadków zamknięcia miejsc pracy. Początkowa powszechna dezorientacja, spowodowana koniecznością zmierzenia się z niespodziewaną, nieznaną sytuacją i nową rzeczywistością, została po części zmniejszona poprzez odezwę ze strony służb zdrowia. Pracownicy medyczni zaczęli rozpowszechniać informacje na temat rekomendowanych metod prewencji, takich jak konieczność częstego mycia rąk czy zachowywania społecznego dystansu. Jednak mimo tego, iż podczas głosowania w marcu 2020 roku około 70% dorosłych Amerykanów przyznało się do swoich obaw związanych z wirusem, tylko połowa badanych zadeklarowała podjęcie środków zapobiegawczych. Co może wpływać na taki rozdźwięk pomiędzy stosunkowo dużą świadomością społeczeństwa na temat zagrożenia a zdecydowanie mniejszym stosowaniem się przez nie do zaleceń sanitarnych?

Jesteś w ciąży? Zapraszamy do udziału w ciekawym badaniu!

Wed, 24 Feb 2021 21:11:07 +0000

Jesteśmy badaczkami różnych zjawisk społecznych. W ramach pracy naszego Uniwersyteckiego Laboratorium Badań Ewolucyjnych chciałybyśmy zachęcić Cię do udziału w badaniu przeznaczonym dla kobiet w początkowej fazie ciąży.

Badanie dotyczy różnych przekonań kobiet i składa się z czterech etapów. Po zakończeniu wszystkich etapów dostaniesz od nas wynagrodzenie w postaci bonu Sodexo o wartości 200 złotych.Więcej informacji oraz formularz rejestracyjny znajdziesz pod linkiem: https://cutt.ly/mkMd2f8

Chcesz wiedzieć więcej?
(C) zdjęcie unsplash.com

Wyzwania niebinarności?

Mon, 22 Feb 2021 09:30:03 +0000

Czym jest niebinarność? Kim są osoby niebinarne? – nie są to pytania często poruszane przez osoby cispłciowe, które nie zastanawiają się nad swoją tożsamością. Żyjąc w kraju opartym o binarny system płci, społeczeństwo często nie zwraca uwagi na różnorodność czy problemy dotyczące osób niebinarnych, zgodnie kierując się tradycyjnymi, wynikającymi z wychowania schematami poznawczymi. Nie trudno tutaj zaobserwować, że wiele osób opiera się na szkodliwym założeniu, iż istnieją tylko dwie płcie – dokonując przypuszczeń na temat innych, robią to na podstawie stereotypowych cech męskich bądź kobiecych. Osoby niebinarne są zatem szczególnie narażone na nieadekwatne lub wręcz szkodliwe traktowanie.

Dyskusyjna prawdziwość wspomnień

Mon, 15 Feb 2021 09:33:15 +0000

Czy można sprawić, że nasze wspomnienie będzie składało się nie tylko z tego, czego faktycznie doświadczyliśmy i co obserwowaliśmy? Zdaniem badaczy dość często ubogacamy swoje wspomnienia i dochodzi do indukcji - przemieszania treści wspomnienia z innymi rejestrami funkcjonowania poznawczego. Zdaniem badaczy problem indukowanych wspomnień jest jednym z najtrudniejszych, z jakim idzie się mierzyć w psychologii kryminalistycznej, ponieważ utrudnia to jednoznaczne stwierdzenie czy zeznanie świadka są wiarygodne.

Co może być czynnikiem łatwiejszego podlegania indukcji? Siła i charakter relacji emocjonalnych między odbiorcą a nadawcą. Ważny jest też wiek, kompetencje emocjonalne, osobowe, intelektualne, stosunek do osoby indukującej, także podwyższony neurotyzm, psychotyzm, skłonności histrioniczne i wiele innych. Silne, trudne emocjonalnie zdarzenie także utrudnia precyzjne odtworzenie zdarzenia. Arnetzen twierdzi, że stwierdzenie czy zeznanie jest oparte na przeżyciu lub wyobrażeniu stanowi podstawowy warunek oceny jako wiarygodnego. Zdarzenie silne emocjonalnie jest trudne do precyzyjnego odtworzenia (stąd też zbyt precyzyjne zeznanie wzbudza wątpliwości), tak samo jak doświadczenie sytuacji nowej, wykraczającej poza dotychczasowe doświadczenia.

Kto odejdzie, już nie wróci

Sat, 13 Feb 2021 10:38:29 +0000

Na studiach, w ramach psychologii społecznej, mieliśmy zajęcia na temat sekt religijnych jako grup destrukcyjnych. Omawialiśmy między innymi słynną w Polsce grupę Kacmajora czy też Świątynię Ludu Jima Jonesa. Pamiętam, jak od tamtego czasu zaczęłam się mocniej przyglądać różnym religiom świata. Trochę było to czas poszukiwań, trochę ciekawość poznawcza. Od paru lat bliżej przyglądam się światowi chasydów – jest to coś zupełnie mi obcego, świat, który toczy się obok nas, a jakby w zupełnie innym czasie i przestrzeni. Dwa lata temu z dużą przyjemnością obejrzałam serial „Shtisel” opowiadający właśnie o współczesnym świecie chasydów w Izraelu. Wzbudził on we mnie wiele smutku.

Zawartość mediów społecznościowych przewiduje obiektywizm

Fri, 12 Feb 2021 10:55:11 +0000

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak Wasza aktywność w mediach społecznościowych może być postrzegana przez innych ludzi? Większość z nas zapewne tak, możemy jednak przyjąć, że niewielu ma na myśli wymiar sprawiedliwości. Badania opublikowane w Journal of Forensic Psychology Research and Practice pokazują, że jeśli kandyduje się do ławy przysięgłych, trzeba zwracać uwagę na to, co udostępnia się na Facebooku.

W systemie sądowym Stanów Zjednoczonych dużą rolę odgrywają ławy przysięgłych, którzy odpowiedzialni są za wydawanie werdyktu. Osoby te są wyselekcjonowane w tzw. procesie przesiewowym (voir dire). Prawnicy w ramach tego procesu zaczęli przeszukiwać media społecznościowe kandydatów. Jak wynika z innych badań - informacje umieszczone na profilu na Facebooku można z dużą trafnością odczytać informacje m.in. o poglądach politycznych czy opiniach na tematy społeczne, które nie zostałyby wychwycone w normalnym voir dire. Postawy kulturowe wobec gwałtu wyróżniają się przenoszeniem odpowiedzialności za przestępstwo ze sprawcy na ofiarę (victim blaming). Zjawisko to z czasem przeniknęło również do wymiaru sprawiedliwości, co stanowi znaczącą przeszkodę prawną. Statystyki pokazują, że gwałt i napaść na tle seksualnym są bardzo rzadko zgłaszane (30%) i tylko ok. 2% oskarżonych jest skazywanych.

Jak oczyścić media społecznościowe z fake newsów?

Thu, 11 Feb 2021 13:41:37 +0000

Masz wrażenie, że każdego dnia zalewa Cię fala dezinformacji? Brakuje Ci łatwego i szybkiego dostępu do wiarygodnych źródeł wiadomości na temat tego, co aktualnie dzieje się na świecie? W najnowszych badaniach opublikowanych w Frontiers in Psychology zidentyfikowano siedem praktyk służących do skutecznego przekazywania wiadomości w mediach społecznościowych!

Szybkie tempo, w jakim społeczność naukowa odkrywa nowe fakty na temat COVID-19, stworzyło w społeczeństwie potrzebę otrzymywania regularnych, łatwo dostępnych i dokładnych informacji. Zmiany, jakie dokonały się w naszym życiu w ostatnim czasie, miały ogromny wpływ na nasze zachowania, w tym na to, gdzie poszukujemy informacji. Ostatnie badanie pokazują, że aż 40% ludzi odwiedza media społecznościowe częściej w poszukiwaniu wiadomości niż przed COVID-19. Media społecznościowe dają możliwość niemal natychmiastowego rozpowszechniania wiadomości. Jest to również okazja do głębszego zrozumienia błędnych przekonań na temat COVID-19 i informacji, których oczekuje społeczeństwo. Wiedza o tym, jak tworzyć skuteczne komunikaty w mediach społecznościowych, jest niezbędna, aby kierowąć uwagę opinii publicznej na rzetelne opracowania i ograniczyć zakres dezinformacji.

Czy pesymizm może ocalić naszą planetę?

Wed, 10 Feb 2021 23:39:56 +0000

Wizje przyszłości w apelach klimatycznych często są przedstawiane w sposób niezwykle pesymistyczny, paraliżując nas i sprawiając, że czujemy się bezradni. Wydawać by się mogło, że więcej optymizmu może wnieść nieco nadziei i chęci do działania. A jednak jest zupełnie odwrotnie! Według najnowszych badań opublikowanych w Humanities and Social Sciences Communications to właśnie pesymistyczne wizje są dla nas najbardziej mobilizujące.

„Nie chcę Waszej nadziei, chcę, byście panikowali. Chcę, byście poczuli strach, który ja czuję każdego dnia i zaczęli działać. Chcę, byście zachowywali się tak, jakby nasz dom płonął, bo tak właśnie jest.” – tymi słowami Greta Thunberg zwracała się do zebranych podczas Światowego Szczytu Ekonomicznego w 2019 roku. W takim też tonie utrzymana jest większość apeli o podjęcie działań na rzecz klimatu. Trudno więc się dziwić, że wielu z nas czuje się przytłoczonym czy też chronicznie „zmęczonym apokalipsą”, co w efekcie może przynosić równie złe skutki co zaprzeczanie istnieniu negatywnych zmian w środowisku. Nieco bardziej optymistyczne komunikaty mogą w pewnym stopniu pocieszyć społeczeństwo, ale nie będą sprzyjały dostrzeżeniu ryzyka i podjęciu działania. Według wielu naukowców to właśnie smutek, zmartwienie, strach, lęk, nadzieja i złość są silnie związane z zaangażowaniem w zmianę klimatu. Brandi Morris, Polymeros Chrysochou, Simon Karg i Panagiotis Mitkidis z Uniwersytetu w Aarhus w Danii postanowili sprawdzić jak różnice w nacechowaniu emocjonalnym apeli klimatycznych wpływają na postrzeganie ryzyka związanego z konsekwencjami zmian klimatu, a także na postrzeganie skuteczności swoich własnych działań.

Na mnie to nie działa, ale…

Fri, 29 Jan 2021 14:35:55 +0000

Lubimy uważać, że jesteśmy lepsi od innych - że to co zrobiłby “przeciętny Polak” nas nie dotyczy. W tym myśleniu nie przeszkadzają nam ani logiczne argumenty, ani naukowe statystyki. Podświadomie czujemy, że w eksperymencie Milgrama nie razilibyśmy ludzi prądem czy, że zamknięci w więzieniu profesora Zimbardo zachowalibyśmy empatyczne odruchy. To samo tyczy się zdolności poznawczych - przeceniamy naszą pamięć, uwagę, a nawet inteligencję.

To złudzenie ponadprzeciętności (Hoorens, 1993) stało się dla naukowców z Teksasu bazą do stworzenia badań dotyczącego chęci cenzurowania filmów o płaskiej Ziemi na portalu YouTube (Landrum, Olshansky, 2020). Fundamentem eksperymentu było przekonanie, że ludzie będą uznawać pseudonaukowe treści za niebezpieczne nie dla siebie, a dla reszty społeczeństwa. Takie przekonanie o większym wpływie przekazów medialnych na innych niż na siebie samego określane jest jako percepcja trzeciej osoby (third-person perception, TPP), a konsekwencje tej percepcji, takie jak wezwania do cenzury, nazwać można efektem trzeciej osoby (third-person effect, TPE).

Niewolnicy wolnej woli?

Wed, 27 Jan 2021 09:35:53 +0000

Wiara w wolną wolę wiąże się m.in. z występowaniem postaw prospołecznych, a jej osłabienie – ze wzrostem agresji. Osoby uznające istnienie wolnej woli są zwolennikami surowych kar dla sprawców przestępstw, ponieważ przypisują im większą odpowiedzialność za popełnione czyny. Niemieccy naukowcy sprawdzili, co się stanie, jeśli zamiast sprawców badani będą oceniać… ofiary.

Nie lubimy ograniczeń. W dzieciństwie buntujemy się, kiedy rodzice każą już kończyć zabawę i iść spać, a w dorosłości narzekamy na przeróżne przepisy prawne. Niezależnie od wieku, cenimy sobie naszą wolność. Nic więc dziwnego, że wiara w wolną wolę wiąże się z większą satysfakcją z życia. Sama myśl o tym, że nasze działania mogą nie być do końca nasze, wydaje się co najmniej niepokojąca. Kiedy w debacie publicznej pojawia się wątpliwość co do tego, czy to faktycznie my sami możemy się określać autorami naszych działań, często dochodzi do katastrofizowania. Rosną wówczas obawy, że ludzie, którzy przestaną wierzyć w wolną wolę, przestaną się też kontrolować i zaczną zachowywać niemoralnie. Badania psychologiczne zdają się w pewnym stopniu potwierdzać te obawy, a wraz z nimi twierdzenie, że wiara w wolną wolę jest niezbędna, by społeczeństwo postępowało odpowiedzialnie. Ale owa wiara ma też drugą stronę medalu. Profesor Oliver Genschow i Benjamin Vehlow z Uniwersytetu w Kolonii postanowili zbadać, czy skłonność do przypisywania ludziom odpowiedzialności za ich działania ujawni się również w przypadku ofiar różnych wydarzeń.

Jak perspektywa epidemii wpływa na postawy wobec miejsca szczepienia?

Mon, 04 Jan 2021 09:21:46 +0000

Szczepienia tylko w placówkach opieki zdrowotnej? Niekoniecznie! Najnowsze badania opublikowane w Human Vaccines & Immunotherapeutics dowodzą, że w perspektywie trwania epidemii ludzie są skłonni wyrazić zgodę na szczepienie w placówkach niemedycznych.

Już niemal rok Polska oraz świat zmagają się z pandemią koronawirusa SARS-CoV-2. Wszyscy z niecierpliwością wyczekujemy, aż wszelkie obostrzenia dobiegną końca, a nasze życie wróci do normy. W ostatnim czasie nadzieję na powrót do normalności przyniosły szczepionki opracowane przez firmy takie jak Pfizer/BioNTech, czy Moderna. W Polsce rozpoczął się okres szczepień przeciwko COVID 19. Ewa Talarek z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Magdalena Chazan, Paulina Winiarska, Łukasz Dembiński, Tomasz Sobierajski i Aleksandra Banaszkiewicz, nie mogli przypuszczać jak ważne i aktualne w 2020 roku okażą się ich badania prowadzone w latach 2018 i 2019, w których epidemia była słowem czysto hipotetycznym. Wyniki ich badań mogą okazać się bardzo przydatne przy aktualnym planowaniu i przeprowadzaniu masowych szczepień, których skuteczność zależy od zasięgu, co oznacza, że powinna zostać zaszczepiona jak największa liczba ludzi w jak najkrótszym czasie. Autorzy dostarczają odpowiedzi na pytanie, gdzie powinno się prowadzić takie działania: pomocne może być tu szczepienie w miejscach publicznych, niezwiązanych z ochroną zdrowia.

Kiedy religia ułatwia złe zachowania?

Sun, 27 Dec 2020 09:54:42 +0000

Motywowani religią ludzie robią wiele dobrego: działają charytatywnie, organizują zbiórki, bezinteresownie pomagają potrzebującym. Z drugiej strony, również w imię religii wybuchają wojny a głęboko religijni ludzie przeprowadzają ataki terrorystyczne. Religia zazwyczaj daje zestaw jasnych reguł, wedle których ludzie mają postępować. Wierzący otrzymują jasne podpowiedzi, jakiego rodzaju zachowania nie są akceptowane. Religia naucza co jest moralne a co nie. Część ludzi uważa wręcz, że religia jest podstawą bycia moralnym człowiekiem (Pew Research Center, 2020). Czy jednak religijność zawsze podpowiada ludziom najwłaściwsze zachowanie?

Recenzja "Wiecznego strapienia"

Wed, 02 Dec 2020 15:36:49 +0000

W spokojny sierpniowy wieczór wracałam wraz z córką i jeszcze jedną osobą znad morza. Tocząc się powoli w korku, toczyłyśmy niezwykle burzliwą dyskusję o pryncypiach. Przeważnie unikam rozmów na tematy polityczne przy dzieciach, jednakże teraz zareagować musiałam, bo owa współpasażerka zwróciła się do mej dziewięcioletniej córki słowami „a teraz musimy walczyć z jeszcze gorszą zarazą, z tęczową zarazą” i nie reagowała na moje prośby, by przestać. Rozmowa zaczęła podążać w dwóch zupełnie różnych kierunkach – ja przytaczałam argumenty z zakresu nauki, starałam się uruchomić w interlokutorce pokłady empatii (wszak wierzącą i praktykującą katoliczką jest), ona skupiała się na pomówieniach i zaprzeczeniu (być może i jakiś ksiądz wykorzystywał dzieci, ale homoseksualiści je sprzedają!).

Czy radykalizm ogranicza skuteczność protestu?

Wed, 02 Dec 2020 09:04:59 +0000

Na przestrzeni ostatnich lat obserwowaliśmy liczne grupy walczące o swoje prawa. Organizowano strajki klimatyczne; lekarze, nauczyciele i górnicy walczyli o lepsze warunki pracy, głośne medialnie protesty Black Lives Matter w USA oraz niedawne strajki kobiet w Polsce. Aktywiści walczący o swoje cele mają do wyboru różne strategie - kampanie informacyjne, petycje, demonstracje i protesty. Głośne, radykalne protesty skupiają na sobie uwagę, ale czy zjednują sobie zwolenników?

Strajki, na których dochodzi do radykalnych działań mogą być skuteczne w wywieraniu bezpośredniej presji na instytucje (Biggs & Andrews, 2015). Takie inicjatywy cieszą też większym zainteresowaniem mediów (Sobieraj, 2010). Jednocześnie mogą się też spotkać z krytyką ze strony społeczeństwa. Naukowcy z Uniwersytetu w Toronto: Matthew Feinberg, Robb Willer i Chloe Kovacheff postanowili zbadać odbiór radykalnych i mniej radykalnych form protestów. Zadali sobie pytanie czy zachowania protestacyjne postrzegane jako szkodliwe dla innych i destrukcyjne mogą wpływać na poparcie dla całego ruchu społecznego? Artykuł z wynikami ich badań został opublikowany w 2020 roku w Journal of Personality and Social Psychology.

"Gniew" - słów parę o książce

Fri, 20 Nov 2020 18:10:05 +0000

Paul Ekman, psycholog, w latach 70. zidentyfikował sześć podstawowych emocji, które według niego były najpowszechniej spotykane we wszystkich kulturach – emocje uniwersalne, niezależne kulturowe. Jedną z nich była złość. Złość, która jest bezwarunkową reakcją organizmu na sytuację dla nas trudną. Jak każda z emocji jest krótkotrwała a jej pojawienie się jest dla nas sygnałem zachęcającym do zmiany. Czasem jednak złość towarzyszy nam dłużej, utrzymuje się przez dni, miesiące, lata i staje się gniewem – uczuciem szerszym niż złość.

Co naprawdę zmieniła kampania #metoo?

Thu, 15 Oct 2020 09:30:52 +0000

Badania od lat wskazują na alarmującą skalę problemu przemocy seksualnej i molestowania seksualnego (np. Muehlenhard et al., 2017; Smith et al., 2017). Hasło „ja też” („me too”) w kontekście skali zjawiska molestowania seksualnego i przemocy seksualnej pojawiło się w przestrzeni publicznej już w 2006 roku, za sprawą czarnoskórej aktywistki Tarany Burke, jednak prawdziwy rozgłos zyskało trzy lata temu. 15 października 2017 roku amerykańska aktorka, Alyssa Milano, zamieściła na Twitterze wpis, w którym zachęcała kobiety, które doświadczyły molestowania seksualnego lub napaści seksualnej, by ujawniły swoje doświadczenia i napisały „me too” w mediach społecznościowych. W ciągu 24 godzin 4,7 milionów ludzi użyło hashtagu „me too” na Facebooku (Kunst et al., 2018), a kampania zapoczątkowała ożywioną, trwającą do dziś dyskusję na temat molestowania seksualnego i przemocy seksualnej.

Rzeczywistość kontra wola - czy wzrok bywa subiektywny?

Wed, 09 Sep 2020 14:15:18 +0000

Powstało już wiele badań wyjaśniających w jaki sposób ludzie odbierają wrażenia wzrokowe. Możliwość zobaczenia otaczającego nas świata zawdzięczamy trzem głównym etapom: pierwszy - odbiór informacji za pomocą oka, drugi - przeniesienie i posegregowanie ich w mózgu, a na końcu trzeci - rozpoznanie tego co widzimy na podstawie wcześniejszych doświadczeń. Każdy z nich ma swoją kluczową funkcję, aby odbierany obraz poskładać w spójną całość. Dzięki tej uprzednio nabytej wiedzy mózg potrafi rozróżnić, czy widziany obiekt znajduje się blisko, czy daleko, czy jest bezpieczny, czy zagrażający, czy się rusza i z jaką prędkością. Na podstawie tych informacji człowiek wie, na jakie elementy obrazu patrzeć, aby móc wydobyć z niego jak najwięcej informacji.

Konsekwencje teorii spiskowych na temat COVID-19

Thu, 03 Sep 2020 11:03:20 +0000

Od pierwszego przypadku zachorowania na COVID-19 w Polsce minie niedługo pół roku. Nadal nie wiadomo, jak długo wirus pozostanie z nami. Część ekspertów twierdzi, że druga fala zachorowań jest nieunikniona, a niektórzy, np. belgijski wirusolog Steven van Gucht twierdzą wręcz, że już trwa.

Pandemia COVID-19 zaowocowała wieloma fakenewsami i teoriami spiskowymi dotyczącymi źródeł pochodzenia koronawirusa. W internecie bez trudu można trafić np. na pogłoski, jakoby pandemia koronawirusa była spowodowana przez nadajniki 5G lub przez celowo przygotowana przez chińskich naukowców, jako broń biologiczna. WHO, podkreślając, jak poważnym problemem są niesprawdzone informacje, twierdzi wręcz, że obecnie zmagamy się nie tylko z pandemią, ale także z „infodemią”. WHO zwraca przy tym uwagę na szkodliwość fakenewsów - np. niepoparta dowodami naukowymi informacja o tym, jakoby koronawirus miał ginąć w temperaturze wyższej, niż 27 stopni, mogła przyczynić się do tego, że niektórzy ludzie mieszkający w ciepłych krajach uznali, że zagrożenie koronawirusem ich nie dotyczy.
Jaki jest związek między niesprawdzonymi informacjami a zachowaniem ludzi w czasie pandemii?

Dlaczego wspieranie mniejszości jest ważne?

Sat, 15 Aug 2020 09:37:49 +0000

Aresztowanie transpłciowej aktywistki Margot pociągnęło za sobą protesty na terenie całego kraju. Nie wszyscy protestujący to osoby LGBT+. Dlaczego ważne jest, by osoby należące do większości wspierały członków grup mniejszościowych? W odpowiedzi na to pytanie mogą pomóc wyniki badania przeprowadzonego przez Kevina Mungera z Uniwersytetu w Nowym Jorku.

Munger, powołując się na wcześniejsze badania, zwrócił uwagę na to, że w powstawaniu uprzedzeń i dyskryminacji niebagatelną rolę odgrywają normy społeczne. Zwrócił też uwagę na to, że w internecie ludzie mogą czuć się bardziej anonimowi, niż w bezpośrednim kontakcie, co może zmniejszać opór przed umieszczaniem rasistowskich komentarzy.

Technologia zrobi zakupy za Ciebie

Fri, 14 Aug 2020 13:03:37 +0000

Jesteśmy w pięknym centrum Skirball Cultural Center w Los Angeles otoczonym górami Santa Monica. Mamy rok 2018 i zgromadzone tłumy ludzi, którzy przybyli tu na konferencję. Na scenę wychodzi Jeff Holden, który w latach 90-tych pracował z Bezosem jako jeden z pierwszych pracowników Amazona. Stał wtedy za szalonym pomysłem wprowadzenie ekspresowych, dwudniowych dostaw w zamian za stałą opłatę. W ten sposób powstał dzisiejszy Amazon Prime. Potem Holden dołączył do kolejnego obiecującego startupa Groupona, by dzisiaj połączyć siły z Uberem i wprowadzić w nim zwariowane w tamtym czasie pomysły tj. UberPool czy UberEats. Być może dlatego, kiedy na scenie oznajmił, że Uber zamierza wprowadzić nowy rodzaj transportu - lotnictwo miejskie („aerial ridesharing”) nikt nie dzwonił po pomoc psychiatryczną.

O zachowaniach prospołecznych w czasie pandemii: im więcej masz, tym mniej dajesz?

Thu, 06 Aug 2020 09:51:48 +0000

Intuicyjnie mogłoby się wydawać, że osoby, które mają wysokie dochody, chętniej będą się dzielić z innymi, gdyż pozwala im na to sytuacja materialna. Tymczasem badanie na temat zachowań prospołecznych w czasie pandemii COVID-19, przeprowadzone przez Alexandrę Maftei z Uniwersytetu Aleksandra Jana Cuzy w Jassach w Rumunii wskazuje, że jest inaczej.

Według European Centre for Disease Prevention and Control od początku pandemii COVID-19 na tę chorobę zmarło ponad 700 000 osób na całym świecie, a w Polsce - 1738 osób (stan na 5 sierpnia 2020). Trudne do przecenienia są też skutki pandemii dla sytuacji ekonomicznej wielu ludzi. Ta trudna sytuacja zaowocowała różnymi działaniami prospołecznymi. Niedługo po wykryciu pierwszych przypadków COVID-19 w Polsce, powstała facebookowa grupa Widzialna Ręka, gdzie internauci oferują sobie nawzajem rozmaite formy wsparcia na czas pandemii, a niektórzy na klatkach schodowych powiesili kartki zaadresowane do sąsiadów-seniorów, z danymi kontaktowymi i propozycją zrobienia zakupów czy wyjścia z psem. Fundacja Siepomaga, w ramach zbiórki zorganizowanej z myślą o wsparciu dla polskiej służby zdrowia w czasie pandemii, do dziś zebrała niemal 30 mln złotych. Od czego zależy to, czy jesteśmy skłonni pomagać innym w tak trudnym czasie, jak trwająca nadal pandemia COVID-19? Na to pytanie postanowiła odpowiedzieć Alexandra Maftei.

Jakie czynniki warunkują kształtowanie się orientacji seksualnej?

Wed, 05 Aug 2020 13:07:38 +0000

Kwestia orientacji seksualnej, jej źródeł i uwarunkowań, jest w Polsce od pewnego czasu przedmiotem gorącej debaty publicznej. W większości dyskusje te prowadzone są w oderwaniu od zgromadzonej na ten temat wiedzy lub bazują na przekonaniach moralnych dyskutantów. W przestrzeni publicznej pojawiają się opinie dotyczące swoistej „mody” na przynależność do orientacji mniejszościowej (homoseksualnej, biseksualnej) czy możliwości swobodnego „wyboru” swoich preferencji w tym zakresie w ciągu życia. Swoistą odmianą tego typu argumentacji jest również podniesiona do pozycji aktów prawnych próba obrony lokalnych społeczności przed tak zwaną „ideologią LGBT”. To określenie według osób, które się nim posługują, odnosi się do zbioru działań organizacji skupiających przedstawicieli grup mniejszościowych mających na celu demoralizację osób młodych (w domyśle skłaniającą ich do zmiany orientacji seksualnej).

O genetycznych podstawach uzależnienia od alkoholu

Fri, 29 May 2020 09:37:09 +0000

Dzisiejszy wpis dotyczy genetycznych uwarunkowań uzależnienia od alkoholu oraz zastosowania podejścia analitycznego o nazwie randomizacja mendlowska. Okazją zaś niedawna publikacja w Nature Neuroscience autorstwa Zhou i współpracowników (https://go.nature.com/2XbeodC).

Wspomniani badacze dokonali meta-analizy całościowych genomowych badań asocjacyjnych (GWAS) dla uzależnienia i problemowego używania alkoholu. Analizy objęły łącznie dane genetyczne i fenotypowe pochodzące od ponad 435 tysięcy osób pochodzenia europejskiego. Wśród genów powiązanych z alkoholizmem znalazły się dobrze już znane nauce — jak te kodujące podjednostki dehydrogenazy alkoholowej, odpowiedzialnej za przekształcanie etanolu w aldehyd octowy, ale również takie, które nie były dotychczas wiązane z tym fenotypem. Wśród tych ostatnich znalazł się na przykład gen fukozylotransferazy 2 (FUT2), którego zmienność jest związana z podatnością na zakażenie różnymi patogenami np. bakterią Helicobacter pylori czy ze skłonnością do wystąpienia choroby Crohna (https://bit.ly/2yE8iZI).

Szturchnięcia, środowisko i poparcie dla kosztownych rozwiązań.

Wed, 27 May 2020 13:31:04 +0000

Czy drobne interwencje (nudge, “szturchnięcia”) w obszarze zachowań prośrodowiskowych mogą być szkodliwe? Czy samozadowolenie z tego, że zrobiliśmy coś małego dla dobrej sprawy, zniechęca do zrobienia czegoś istotniejszego? Czegoś, co wymaga większego wysiłku lub większych kosztów?

David Hagmann, Emily Ho i George Loewenstein przeprowadzili sześć badań eksperymentalnych, analizujących związek pomiędzy akceptacją niskonakładowych szturchnięć i kosztownych interwencji prośrodowiskowych. Wyniki tych badań opublikowali w 2019 roku w czasopiśmie Nature Climate Change.

Pamiętajmy, że aby interwencja była nazywana szturchnięciem, musi być łatwa do uniknięcia. To znaczy ludzie mogą łatwo zadecydować, że chcą zrobić inaczej niż sugeruje im szturchnięcie. Hagmann wraz z zespołem do swoich badań wybrali proste nudge. Pytali na przykład o to, czy osoby badane zgodziłyby się na to, aby firma dostarczająca energię elektryczną automatycznie zapisywała klientów do programu „zielonej energii” (przyjaznej środowisku). Mamy prostą możliwość wypisania się z programu, ale początkowo sugeruje się nam uczestnictwo w nim. Proste, nie kosztuje nas dużo, a samopoczucie może ulec polepszeniu. W końcu cokolwiek znaczy „program czystej energii” to lepiej, żeby była ona „czysta” niż „brudna”.

Kowale przeznaczenia czy liście na wietrze?

Thu, 21 May 2020 13:43:40 +0000

Ludzie bardzo się różnią stopniem, w jaki akceptują odpowiedzialność za swój własny los. W latach sześćdziesiąt XX wieku Julian Rotter opracował skalę, która miała na celu zbadać, gdzie jednostka lokuje kontrolę nad wydarzeniami ze swojego życia: w sobie samej czy w okolicznościach zewnętrznych. Zaobserwował on współzależność między tak zmierzonym poczuciem kontroli jednostki, a jej zachowaniem w szeregu badań.

Rotter wysunął również hipotezę, iż wewnętrzne poczucie kontroli człowieka jest predyktorem większego dobrobytu w przyszłości. Wiara w indywidualne sprawstwo prowadzić miała do większej gotowości do zmiany niekorzystnych sytuacji życiowych, mniejszej podatności na manipulację i skuteczniejszego wykorzystywania doświadczeń w życiowych decyzjach. W pierwotnym wydaniu Skala Mierząca Umiejscowienie Źródła Kontroli, którą opracował Rotter, zawierała 60 par stwierdzeń. Badani spośród każdej pary musieli wybrać to stwierdzenie, które ich zdaniem najlepiej oddawało ich osobisty stosunek do zagadnienia. Każda para dawała tym samym wybór między wewnętrznym a zewnętrznym umiejscowieniem kontroli, bez możliwości wyboru opcji pokroju „nie mam zdania” lub zgodą z obiema opcjami w parze jednocześnie.

Dlaczego kobiety są wobec siebie agresywne?

Mon, 11 May 2020 10:21:20 +0000

Od najmłodszych lat dziewczynki uczone są grzecznego zachowania, schludnego wyglądu, “ładnego” zwracania się do innych. Babcie nie pozwalają im nosić kusych sukienek, a mamy zakazują używania wyzywającego makijażu. Do kobiet, które tych zasad nie przestrzegają wpajany jest brak szacunku. Zatem czy czerwona szminka i krótka sukienka mogą przysporzyć kobietom wrogów? Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Nipissing w Kanadzie wykazały, że nie tylko czynniki kulturowe i tzw. “dobre wychowanie” wpływają na negatywne odczucia wobec kobiet, które decydują się łamać tego rodzaju konwenanse. Badania opublikowane na łamach Psychological Science dowodzą, że seksualizacja wyglądu ma wpływ na to, jakie kary wymierzają sobie nawzajem kobiety.

Różne oblicza smutku

Wed, 06 May 2020 16:10:18 +0000

Badacze z Uniwersytetu Doshisha w Kioto: Mariko Shirai i Naoto Suzuki, od lat pracują nad subtelnymi różnicami manifestacji smutku w ciele i tym, jak jego poszczególne oblicza zdają się w różny sposób na nas oddziaływać. W badaniu opublikowanym w Frontiers in Psychology postanowili poszukać odpowiedzi na pytanie o cielesne korelaty smutku, a także zbadać, czy dwa wyróżnione przez nich podtypy smutku: strata kogoś bliskiego i porażka w osiągnięciu celu, będą manifestować się w ciele i umyśle w odmienny sposób.

Badanie rodziców dzieci w wieku szkolnym (7-12 lat)

Fri, 24 Apr 2020 09:59:40 +0000

Jeśli jesteś rodzicem dziecka w wieku szkolnym (7-12 lat) to zapraszam do udziału w krótkim badaniu online na temat efektów nauczania na odległość. Badanie dotyczy preferencji rodziców na temat tego, jakie cechy kształtuje w dzieciach szkoła w wersji tradycyjnej i szkoła w wersji online oraz jakie cechy szkoła w wersji online powinna u uczniów rozwijać.

Wypełnienie ankiety zajmuje około 15 minut i jest całkowicie anonimowe. Będę bardzo wdzięczna za podzielenie się opiniami - wszystkie udzielone opinie zostaną przeanalizowane i podsumowane grupowo w ramach pracy magisterskiej.

Badanie reakcji społecznych na występowanie koronawirusa

Thu, 02 Apr 2020 19:44:23 +0000

Zapraszam do udziału w krótkim badaniu na temat reakcji społecznych dot. przestrzegania kwarantanny w Państwa regionie Polski. Jesteśmy zespołem badawczym z Uniwersytetu SWPS w Sopocie (wraz z prof. Parzuchowskim i dr Roczniewską) i prowadzimy badania psychologiczne związane z tematem bardzo aktualnym – zagrożeniem zarażenia się koronawirusem wywołującym COVID-19.

Będę bardzo wdzięczna za wypełnienie ankiety i/lub przesłanie posta dalej. Badanie zajmuje 10-15 minut i jest anonimowe. Jeżeli ktoś będzie zainteresowany wynikami tego badania, to proszę o taką wiadomość na maila. Po zakończeniu projektu opiszę, jakich wyników oczekiwaliśmy i co udało się ustalić. Z góry serdecznie dziękuję za pomoc!

Moralnie i niedokładnie

Mon, 30 Mar 2020 09:24:36 +0000

Jak trafnie i dokładnie postrzegać rzeczywistość i innych ludzi? Czy myśląc o efektywności drugiej osoby, będziemy ją postrzegać inaczej niż, gdy skoncentrujemy się na jej moralności? Te pytania postawiła sobie dr hab. Aleksandra Szymków z Uniwersytetu SWPS w Sopocie. Swoje badania opisała na łamach Psychologii Społecznej.

Postrzegając drugiego człowieka, zazwyczaj oceniamy go w dwóch podstawowych wymiarach: sprawczości i wspólnotowości. Siebie samych wolimy oceniać jako sprawnych, kompetentnych i efektywnych. Te cechy pomagają nam w realizacji naszych celów, dlatego poświęcamy im więcej uwagi. To nasi znajomi i inni otaczający nas ludzie mają być empatyczni, uczciwi czy lojalni, czyli wspólnotowi. Ważność wspólnotowości w ocenie drugiego człowieka doprowadziła do tego, że spostrzeganie tej cechy stało się dla nas czymś automatycznym i natychmiastowym. Lecz coś za coś. Mając ograniczony czas, uogólniamy i upraszczamy nasze oceny, przez co nie zawsze są one trafne. Dlatego na przykład prosząc o szczegółowy opis twarzy drugiego człowieka, otrzymamy w odpowiedzi sprawcze cechy osobowości, zaś prosząc o opis ogólny: cechy wspólnotowe. Czy skupiając się na sprawczych cechach otaczających nas ludzi, będziemy ich też trafniej postrzegać? Na to pytanie starała się odpowiedzieć Aleksandra Szymków z Uniwersytetu SWPS w Sopocie w swoim artykule napisanym na podstawie dwóch badań.

Jestem słaba z matmy, bo jestem kobietą?

Sun, 22 Mar 2020 17:25:47 +0000

Według Cluade Steele z Uniwersytetu Stanforda oraz Joshuy Aronsona z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin stereotypowe przekonania na temat pewnych osób czy grup społecznych wpływają na ocenę ich umiejętności. Ludzie mogą na przykład postrzegać osoby o długich nogach jako szczególnie dobrych biegaczy lub być przekonani, że ktoś dostał posadę niani, bo jest kobietą. Czy stereotyp może prowadzić do tego, że osoby nim obciążone będą gorzej lub lepiej wykonywać zadania angażujące pamięć i uwagę?

W czasie pandemii przybijaj żółwika!

Mon, 16 Mar 2020 10:59:52 +0000

Siedliskiem mikrobów są nie tylko same osoby zarażone, ale również powierzchnie, jakie mogły dotknąć. Warto zatem przetrenować skuteczne sposoby omijania przedmiotów w przestrzeni publicznej dotykanych przez wiele osób. Od niedawna uczymy się sprawnego obsługiwania przycisków do windy czy zmiany świateł lub klamek z pomocą kłykci, bioder czy łokci. Sporym wyzwaniem może być zalecenie unikania kontaktu między ludźmi (social distancing) a szczególnie zalecenie unikania ściskania dłoni na przywitanie. Warto przeanalizować skąd mamy taką wiedzę - jaką dokładnie liczbę patogenów można przenieść w zależności od rodzaju przywitania? Dlaczego właściwie na przywitanie warto przybijać żółwika, zamiast podawać dłoń?

Szkodliwa wędrówka myśli

Tue, 25 Feb 2020 13:04:44 +0000

Popularna rada osób praktykujących mindfulness brzmi: zatrzymaj się w teraźniejszości. Dlaczego życie ‘tu i teraz’ miałoby być receptą na zwiększone odczuwanie szczęścia? Co z marzeniami i wszystkim, czego nam w życiu brakuje? Jak zapomnieć o tym, co już się stało i tym, co może się zdarzyć lub zdarzy się na pewno w przyszłości? Wydaje się to nam tak ważne i realne, lecz gdy przyjrzeć się bliżej okazuje się, że to tylko myśli, nasze założenia i wyobrażenia, które z rzeczywistością często nie mają wiele wspólnego. Mają za to ogromną moc oddziaływania na nas tak, jakby faktycznie nią były. Co dzieje się wtedy z naszym samopoczuciem?

Dziewczyna i dziewczyna to normalna rodzina!

Wed, 12 Feb 2020 09:40:20 +0000

Mimo iż mamy rok 2020 wciąż wiele kontrowersji wywołuje walka o równość praw osób nieheteroseksualnych. Główna oś dyskusji przebiega na polu legalności zawierania związków (na tych samych zasadach co pary heteroseksualne), oraz adopcji dzieci. Podczas gdy w wielu krajach na świecie małżeństwa i rodzicielstwo osób LGBT+ są wspierane i legalizowane, w Polsce zauważyć można coraz większe przyzwolenie na homofobię, czego dowodem są chociażby powstałe niedawno „strefy wolne od LGBT”. Często podczas dyskusji na temat legalizacji małżeństw pojawia się zdanie „śluby niech biorą, ale precz od naszych dzieci! Dziecko potrzebuje matki i ojca.” Dziś przyjrzymy się ile prawdy jest w tym sformułowaniu.

Czego uczą nas płaskoziemcy, homeopaci i różdżkarze?

Tue, 11 Feb 2020 17:10:18 +0000

W internecie można znaleźć całe mnóstwo bzdur na temat zmian klimatycznych czy skuteczności szczepionek. Dlaczego ludzie nie chcą szczepić swoich dzieci przed śmiertelnymi chorobami? Dlaczego niektórzy ludzie wierzą w płaską ziemię? Książka “Światy równoległe” w przystępny sposób tłumaczy dlaczego pseudonauka jest dziś tak bardzo popularna.

Doktor Łukasz Lamża to dziennikarz naukowy Tygodnika Powszechnego i adiunkt w Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, znany również z kanału youtube “Czytamy naturę” (patrz poniżej). Jakby tej aktywności było mało Lamża niedawno na łamach Wydawnictwa Czarne opublikował książkę pod tytułem „Światy równoległe. Czego uczą nas płaskoziemcy, homeopaci i różdżkarze”. Lamża porusza bardzo ciekawy i aktualny dziś wątek - do czego ludziom przydaje się błędna wiedza o rzeczywistości. Lamża podkreśla, że dużym problemem wiarygodności wiedzy jest fakt, że najczęściej nie jest ona potwierdzona, lecz tylko prawdopodobna i opiera się na modelach rzeczywistości. Model rzeczywistości nie jest zaś samą rzeczywistością, co autorzy “alternatywnych teorii” skrzętnie wykorzystują.

Korelacja genotypu i środowiska

Mon, 03 Feb 2020 09:12:33 +0000

W powszechnym mniemaniu wpływy genotypu i szeroko rozumianego środowiska na fenotyp są od siebie niezależne. Nic bardziej mylnego. Te dwie siły oddziałują na siebie na wiele różnych sposobów. Dzisiejszy wpis poświęcony jest jednemu z nich — korelacji genotypu i środowiska.

Wyróżnia się trzy rodzaje tego zjawiska. Korelacja pasywna ma miejsce, gdy przekazowi genetycznemu warunkującemu jakąś cechę towarzyszą warunki środowiskowe sprzyjające jej rozwojowi. Na przykład bardzo inteligentni rodzice będą przekazywać swojemu dziecku „sprzyjające” wysokiemu IQ geny, ale jednocześnie poprzez odpowiednie warunki środowiskowe zapewnią mu stymulację intelektualną. Korelacja aktywna ma miejsce w sytuacji, w której jednostka aktywnie poszukuje środowiska wzmacniającego jego genetycznie uwarunkowane właściwości. Na przykład osoba posiadająca genetyczną skłonność do podejmowania ryzyka wyszukiwać będzie takie aktywności, które jej tego typu doznania zapewnią. Ostatni z wyróżnianych rodzajów korelacji genotypu i środowiska określany jest jako reaktywna. Ogólnie opisuje ona sytuacje, w których środowisko zwrotnie reaguje na genetycznie uwarunkowane cechy jednostki, osłabiając je lub wzmacniając.

Co wiadomo o genetycznych podstawach spektrum autystycznego?

Wed, 18 Dec 2019 08:27:28 +0000

Co wiadomo o genetycznych podstawach spektrum autystycznego? Stosunkowo dużo, lecz nadal wiele jest do odkrycia. Ale od początku. Spektrum autystyczne (ASD) to całościowe zaburzenie rozwoju, które według klasyfikacji amerykańskiej DSM-5 opiera się o istnienie dwóch osiowych grup objawów: (1) utrzymujących się deficytów w komunikacji społecznej i interakcjach społecznych w różnych kontekstach; oraz (2) ograniczonych, powtarzających się wzorców zachowań, zainteresowań lub działań. W różnych badaniach wykazano, że odziedziczalność spektrum autystycznego wynosi pomiędzy 40 a 80%, przy czym współczesne podejście zakłada kształtowanie się tego fenotypu w toku interakcji genotypu i różnych czynników środowiskowych (Chaste & Leboyer, 2012; o odziedziczalności pisałem tutaj: https://bit.ly/2Pq6tVM).

Co nasze imię może powiedzieć o nas?

Tue, 29 Oct 2019 20:05:05 +0000

Czy osoby o imionach Kasia, Gabrysia i Tomek to ekstrawertycy, a Maja, Michał i Laura są emocjonalni i ugodowi? Na podstawie wyników pięciu badań opublikowanych na łamach Journal of Experimental Psychology: General badacze wnioskują, że osobowość możemy ocenić na podstawie brzmienia naszego imienia.

Według naukowców z Uniwersytetu Calgary kojarzymy dźwięki z pewnymi cechami. Posiadacze imion zawierających dźwięki liter takich jak p, b, k, g, t są oceniani inaczej niż posiadacze imion z dźwiękami liter l, m, n. Z przeprowadzonych przez nich badań wynika, że gdy słyszymy jakieś imię, jesteśmy w stanie stwierdzić o cechach osobowości jego właściciela/właścicielki.

Kogo bawią żarty z gejów i kobiet?

Thu, 10 Oct 2019 11:50:03 +0000

Kiedy kobiecie wolno przebywać poza kuchnią? Kiedy w kuchni schnie podłoga. Dlaczego Bóg stworzył najpierw mężczyznę? Bo musiał zacząć od zera. Dlaczego Mojżesz przeprowadził Żydów przez morze? Bo wstydził się przez miasto. Te żarty to przykłady humoru dyskredytującego (ang. disparagement humor) - humoru wymierzonego w określone grupy społeczne, mającego ukazać ich rzekomą niższość. Skąd się bierze popularność tego rodzaju żartów?

Psychologowie społeczni (np. Abrams, Bippus i McGaughey, 2015) twierdzą, że wyśmiewanie się z członków innych grup społecznych może pełnić funkcję obronną przed zagrożeniem własnej tożsamości. Badacze z Uniwersytetu Północnej Karoliny O’Connor, Ford i Banos (2017) postanowili sprawdzić, czy żarty wyśmiewające kobiety oraz gejów mogą służyć mężczyznom do wzmacniania własnej, męskiej tożsamości. Badanie opiera się na teorii zagrożonej męskości, według której męskość w społeczeństwie jest definiowana jako dopasowanie do tradycyjnej męskiej roli, jest ona zatem regularnie wystawiana na rozmaite próby. Ta trójka badaczy odwołując się do badań, które pokazywały, że zagrożona męskość pozwala przewidzieć molestowanie seksualne kobiet oraz akceptację dyskryminacji homoseksualnych mężczyzn, przeprowadzili dwa eksperymenty on-line. W pierwszym z nich wzięło udział 166 heteroseksualnych mężczyzn. Uczestnicy badania wypełnili kwestionariusze dotyczące postaw wobec gejów i kobiet oraz kwestionariusz dotyczący przekonań związanych z męskością jako czymś niestałym i zależnym od wpływów społecznych. Następnie wypełnili kwestionariusz osobowości, który w rzeczywistości był manipulacją eksperymentalną. Mężczyźni z grupy eksperymentalnej otrzymali informację zwrotną, której celem było wzbudzenie zagrożenia ich męskiej tożsamości - dowiedzieli się oni bowiem, że ich osobowość jest raczej kobieca, niż męska. Mężczyźni z grupy kontrolnej nie otrzymali żadnej informacji zwrotnej. Następnie badanym przedstawiono żarty dotyczące różnych grup społecznych (kobiet, gejów i muzułmanów) oraz żarty o neutralnej treści. Badani mężczyźni mieli za zadanie wcielić się w rolę pracowników serwisu streamingowego specjalizującego się w komediach i ocenić, jak bardzo bawią ich te żarty. Okazało się, że żarty z gejów i kobiet dużo bardziej bawiły mężczyzn, którzy otrzymali informację zwrotną kwestionującą ich męskość, niż tych, którzy nie otrzymali takiej informacji. Nie wszyscy mężczyźni okazali się jednak podatni na ten efekt - wystąpił on tylko u tych mężczyzn, którzy pojmowali męskość jako coś niestałego i podatnego na wpływy.

Chłopaki nie płaczą? A może czasami powinni?

Wed, 02 Oct 2019 10:21:28 +0000

Wyniki sondażu OKO.Press na temat tego, czego boją się współcześni Polacy wskazują, że 18% kobiet i 31% mężczyzn w wieku 18-39 lat boi się „ideologii gender i ruchów LGBT”. Choć gender studies to obszar badawczy zajmujący się społecznymi i kulturowymi aspektami płci, według prawicowych publicystów gender studies to przykrywka dla niebezpiecznej ideologii, mającej na celu zniszczenie tradycyjnych wartości. Według raportu opublikowanego przez Centrum Badań nad Uprzedzeniami wiara w spisek związany z “ideologią gender” jest powiązana z kolektywnym narcyzmem katolickim - silną identyfikacją ze społecznością katolicką, połączoną z przekonaniem o jej wyższości i doskonałości. Skąd jednak tak częsty lęk przed “ideologią gender” właśnie u mężczyzn?

Skąd się bierze niechęć do osób transpłciowych?

Tue, 17 Sep 2019 12:24:23 +0000

Ostatnio w polskim życiu publicznym pojawiło się wiele nienawistnych wypowiedzi pod adresem osób LGBT, jednak problem uprzedzeń wobec tych osób znany jest od dawna. Raport wydany w 2016 roku przez Kampanię Przeciw Homofobii pokazał niepokojącą skalę problemu przestępstw motywowanych homofobią i transfobią. Okazało się, że szczególnie narażone na tego rodzaju przestępstwa są osoby transpłciowe - aż 48% z nich ma takie doświadczenia. A co nauka mówi na temat źródeł niechęci wobec osób transpłciowych? Badania wskazują, że związek z tym zjawiskiem może mieć pogląd zwany esencjalizmem biologicznym.

Czy cechy osobowości pozwalają przewidywać jakość snu?

Sun, 21 Jul 2019 09:59:16 +0000

Każdy z nas potrzebuje snu. Dużo mówi się o tym, że to nie ilość, a jakość snu ma znaczenie. Ale czy nasza osobowość może korelować z tym czy się wysypiamy? Czy wiek ma tu znaczenie? Te pytania nurtowały doktora Yannicka Stephana z University of Montpellier oraz jego współpracowników.

Zacznijmy od tego jakie cechy składają się na naszą osobowość według modelu Wielkiej Piątki. Są to:

neurotyczność (skłonność do przeżywania trudnych emocji, podatność na stres)

ekstrawersja (jakość i ilość kontaktów społecznych, poziom aktywności i energii)

otwartość na doświadczenia (tolerancja na nowości, ciekawość)

ugodowość (nastawienie do innych ludzi)

sumienność (zorganizowanie, wytrwałość, zorientowanie na cel).

Przenalizowano ankiety pochodzące od ponad 22000 osób (z czterech próbek badań podłużnych: Wisconsin Longitudinal Study (WLS), the Midlife in the United States Study (MIDUS), the Health and Retirement Study (HRS), oraz Midlife in Japan Study, MIDJA) w wieku od 30 do 107 lat. Badani proszeni byli o wypełnienie kwestionariuszy osobowości oraz udzielenie odpowiedzi na kilka pytań dotyczących jakości ich snu. Osobowość i jakość snu były oceniane na początku badania oraz ponownie od 4 do 10 lat później. W analizie wyników wzięto pod uwagę także wiek, płeć oraz poziom wykształcenia.

Do jakich wniosków doszli badacze? Najsilniejszym predyktorem pozwalającym wyjaśnić jakość snu pacjentów była ich neurotyczność - im wyższy poziom neurotyczności deklarował badany tym większe było ryzyko doświadczania objawów niewyspania, a także spadku jakości snu w kolejnych pomiarach. Ekstrawersja z kolei wiązała się z lepszą jakością snu i mniejszą trudnością w zasypianiu. Jednakże nasilenie tej cechy nie pozwalało tak dobrze przewidywać jakości snu, jak to miało miejsce w przypadku neurotyczności. W dwóch grupach udało się potwierdzić, że osoby sumienne deklarują większą jakość snu. Otwartość na doświadczenia oraz ugodowość nie były powiązane z jakością snu ani na początku badania, ani w jego trakcie, co jest zgodne z wcześniejszymi ustaleniami badaczy.

Przekonanie o pewności swojej wiedzy koreluje z wiarą w teorie spiskowe

Mon, 15 Apr 2019 08:50:31 +0000

Czy zdarzało się, że biorąc udział w wyborach miałeś poczucie, że mogą one przebiegać w sposób nieprawidłowy? A teraz zastanów się czy wiesz dokładnie jak funkcjonuje system wyborczy w naszym kraju? Czy masz poczucie, że wiesz na ten temat bardzo dużo czy raczej mniej? Przeciętny człowiek zazwyczaj znacznie przeszacowuje ilość wiedzy jaką posiada o otaczającym go świecie. Zatem czy wiesz jak dokładnie przebiega np. zmiana w konstytucji w naszym kraju? Czy wiesz może jak działa suwak w kurtce albo czy wiesz w jaki sposób klawisz pianina wydaje dźwięk? Jak się okazuje niepewność swojej wiedzy w pewnym zakresie może mieć całkiem pozytywne konsekwencje. Badanie opublikowane w European Journal of Social Psychology dokumentuje w jaki sposób przekonanie o ilości wiedzy na temat systemu politycznego są powiązane z poparciem dla teorii spiskowych.

Seksizm szkodzi nie tylko kobietom

Wed, 03 Apr 2019 09:16:24 +0000

Trzy dni temu Rada Europy przyjęła międzynarodową definicję seksizmu. Według niej seksizm to “każde działanie, gest, wizualna reprezentacja, wypowiedź ustna lub pisemna, praktyka lub postępowanie oparte na przekonaniu, że osoba lub grupa osób jest gorsza z powodu swojej płci, występujące w sferze publicznej lub prywatnej, online i offline”. Jak widać, definicja ta nie określa płci osoby będącej obiektem seksizmu. O seksizmie mówi się najczęściej w kontekście seksizmu wobec kobiet, psychologowie społeczni zwracają jednak uwagę, że ofiarami seksizmu bywają także mężczyźni.

Uważaj na goryla, czyli o wpływie prymowania podprogowego na występowanie ślepoty pozauwagowej

Tue, 12 Mar 2019 09:02:14 +0000

Czy przekaz podprogowy może mieć wpływ na to, co dostrzegamy, a co umyka naszej uwadze? A jeśli tak – jaki rodzaj przekazu zwiększa naszą czujność? Jean-Baptiste Légal z zespołem z Université Paris Nanterre (Légal, Chekroun, Coiffard i Gabarrot, 2017) postanowili sprawdzić, jak podprogowe prymowanie oddziałuje na wystąpienie zjawiska tzw. ślepoty pozauwagowej. Wstępne wyniki badań przedstawione przez Légala i współpracowników mają potencjalne szerokie zastosowanie – mogą między innymi przyczynić się do stworzenia skutecznych metod zapobiegania wypadkom spowodowanym ludzką nieuwagą.

Geny źródłem szczęścia w związku?

Mon, 11 Mar 2019 08:05:04 +0000

Od paru lat można zaobserwować wzrost liczby rozwodów i malejącą liczbę małżeństw. W dzisiejszych czasach wydaje się, że instytucja małżeństwa traci powoli swój prestiżowy status - partnerzy coraz częściej nie decydują się na sformalizowanie związku a kiedy to się już dzieje, częściej się rozwodzą. Czy dzisiaj jesteśmy mniej zadowoleni z naszych partnerów? A może to geny dzisiejszych partnerów mieszają w całym tym równaniu?

Odpowiedzi na to pytanie może dostarczyć badanie Joan Monin i współpracowników z Yale University. Przebadali oni 178 małżeństw (łącznie 356 osób) w wieku od 37 do 90 lat. Każdy uczestnik poproszony został o wypełnienie ankiety, w której pytano o poczucie satysfakcji z małżeństwa i poczucie bezpieczeństwa w związku. Każdy uczestnik dostarczył również próbki śliny aby badacze mogli sprawdzić ich genotyp. Analiza tak zebranych danych wykazała, że jeśli chociaż jeden partner miał specyficzny zestaw genów zwany genotypem GG, to para deklarowała istotnie większą satysfakcję ze związku i większe poczucie bezpieczeństwa.

Dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane. O konsekwencjach seksizmu dobrotliwego.

Fri, 08 Mar 2019 13:24:27 +0000

Słowo „seksizm” zostało po raz pierwszy użyte w latach 60-tych XX wieku przez Pauline Leet, profesorkę języka angielskiego, w wystąpieniu konferencyjnym, w którym odniosła się ona do kwestii wykluczania kobiet z antologii poetyckich. Użyła ona tego pojęcia jako pojęcia analogicznego do rasizmu. Seksizm najprościej można zdefiniować jako uprzedzenie ze względu na płeć.

Uprzedzenia najczęściej kojarzą się z negatywnym stosunkiem do jakiejś grupy, jednak dwoje amerykańskich psychologów społecznych, Peter Glick i Susan Fiske (1996), zwrócili uwagę, że niektóre popularne przekonania na temat kobiet i mężczyzn nie są jednoznacznie negatywne. Obserwacja ta zainspirowała ich do stworzenia teorii seksizmu ambiwalentnego. Teoria ta opiera się na podziale na dwa rodzaje seksizmu - wrogi oraz dobrotliwy. Seksizm wrogi jest oparty na jednoznacznie negatywnym nastawieniu do płci przeciwnej, podczas, gdy seksizm dobrotliwy jest konsekwencją przekonań, które mogą być uważane za pozytywne. Seksizm dobrotliwy wobec kobiet opiera się na postrzeganiu kobiet jako bezradnych i wymagających opieki, jako lepszych od mężczyzn ze względu na cechy moralnościowe (np. wrażliwość moralną), a także na nacisku na związek z kobietą jako konieczny warunek szczęścia mężczyzny.

Stereotypy dodają chęci?

Fri, 25 Jan 2019 09:10:16 +0000

Przyznaj się - korzystasz z nich codziennie. Czy to wobec pani Krysi, u której kupujesz co rano bułki, mijanego przed chwilą na ulicy bezdomnego, czy nowo poznanego współpracownika w biurze. Stereotypy. Nienawidzimy ich z całego serca i podczas każdej pogawędki staramy się je upchnąć do najgłębszych szuflad naszego umysłu. Wszystko po to, by rozmówca nie pomyślał, że posługujemy się jakimikolwiek uproszczeniami przy ocenie innych. Ale czy są jakieś konsekwencje tego upychania? Cóż, tak jak w przypadku każdego rodzaju samokontroli - są. Dowodów na to możemy szukać w eksperymentach przeprowadzonych przez Kingę Piber z Uniwersytetu SWPS i Małgorzatę Kossowską z Uniwersytetu Jagiellońskiego, których wyniki ukazały się na łamach Psychologii Społecznej.

Jak wynagrodzenie wypłacane na podstawie stawki godzinowej wpływa na naszą chęć do segregowania śmieci?

Sun, 02 Dec 2018 09:50:44 +0000

Jak wynagrodzenie wypłacane na podstawie stawki godzinowej wpływa na nasze zaangażowanie w działania proekologiczne? Czy jesteśmy świadomi wartości naszego czasu? Co możemy zrobić, żeby efektywność kampanii proekologicznych wzrosła? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć przyglądając się ekonomicznej wartości czasu i jej wpływowi na nasze decyzje, skupiając się na decyzjach i działaniach w wyniku których jesteśmy przyjaźni naszemu środowisku i otoczeniu.

Czy zastanawiałeś się kiedyś ile jest warta godzina twojego czas?
To krótkie pytanie może nam pomóc w podejmowaniu prostych codziennych decyzji. Pierwsze co przychodzi na myśl to oczywiście praca. Na każdej rozmowie rekrutacyjnej pada pytania „Jakie są Pana/Pani oczekiwania finansowe”. To jeden z najważniejszych momentów, podczas których wyceniamy nasze kompetencje i pracę a przede wszystkim wartość pieniężną naszego czasu (lub inaczej ekonomiczną wartość czasu). Jeśli chodzi o to, jak nasz „czas” jest wynagradzany to mamy właściwie dwie formy: jest to wynagrodzenie miesięczne – względnie stała stawka zróżnicowana co najwyżej o bonusy i premie lub stawka godzinowa. A więc wynagrodzenie będzie uzależnione od ilości przepracowanych godzina w danym miesiącu. Czy ma to na nas jakiś wpływ? Wydawałoby się, że nie poza administracyjnym rozliczeniem.
Jak korzystać z ekonomicznej wartości naszego czasu tego w życiu codziennym?
Jedną ze znienawidzonych przeze mnie czynności domowych jest prasowanie. Ponieważ w domu regularnie odbywają się kłótnie o to, kto ma zadbać o wyprasowane i złożone koszule, zachęcona przez wszelkiego rodzaju poradniki, postanowiłam przeprowadzić małe ćwiczenie. Wyceniłam godzinę swojego czasu. Jak? Wzięłam oczywiście pod uwagę swoją pracę, ale także wszelkie obowiązki dodatkowe i ilość wolnego czasu. A głównym kryterium jest to, jaka kwota jest w stanie wyciągnąć mnie z kanapy w celu jej zarobienia. Wyszło mi magiczna kwota, którą pozostawię dla siebie. Najważniejsze w tym jest to, że zatrudnienie pomocy domowej będzie korzystniejsze finansowo niż zatrudnienie do tego mnie. Kłótnie ustały, ale czy to jedyny aspekt mojego życia, na który wpłynęła znajomość ceny, jaką ma moja godzina?
Jak ekonomiczna wartość czasu wpływa na nasze zachowania proekologiczne?
Ogromne środki finansowe są co roku przeznaczane na kampanie prospołeczne i proekologiczne. Mają one zachęcać ludzi do wolontariatów i działań na rzecz środowiska takich jak chociażby segregowanie śmieci. Jednak pomimo tego, nasze zaangażowanie w tego typu działalność nie zwiększyła się od dwudziestu lat.
Okazuje się, że właśnie świadomość wartości naszego czasu zmniejsza chęć do uczestniczenia w działaniach proekologicznych. Skoro wiemy jak cenna jest nasza godzina do nie mamy ochoty na angażowanie się w działania, które nie przynoszą nam bezpośredniej i osobistej korzyści. Jednak przecież na co dzień podejmując różne aktywności nie myślimy ciągle ile to nas kosztuje. Więc gdzie się rodzi świadomość ekonomicznej wartości czasu? Jednym z mechanizmów, który aktywuje w nas myślenie o wartości naszego czasu jest właśnie wynagrodzenie wypłacane godzinowo. Analiza społecznych i ekonomicznych badań (British Household Panel Survey) gospodarstw domowych w Wielkiej Brytanii pokazała, że istnieje zależność pomiędzy tym, jak wypłacane jest wynagrodzenie a tym w ile działań proekologicznych angażują się członkowie danej rodziny. Należy jednak podkreślić fakt, że to nie tyle stawka godzinowa a świadomość wartości czasu prowadzi do zahamowania działań proekologicznych. Nie myślimy ciągle o tym ile wart jest nasz czas. Podejmujemy różnego rodzaju działania dla przyjemności lub innych powodów. Jednak łatwo w nas obudzić świadomość tego ile warta jest nasza godzina wykonując, chociażby ćwiczenie podobne do tego, jakie wykonałam, szukając racjonalnego argumentu do nieprasowania. Podobny mechanizm wykorzystały Ashley Whillans i Elizabeth Dunn badając grupy studentów. Jak się okazało osoby świadome wartości godziny swoje czasu były nie tylko mniej chętne do angażowania się w działania proekologiczne, ale oceniały je jako mniej wartościowe w porównaniu do studentów, którzy nie obudzili w sobie świadomości ekonomicznej wartości czasu. Co więcej, w innym zadaniu, osoby badane poproszono o wykonanie paru ćwiczeń m.in. wycinanie różnych form z papieru. Następnie zostali poinformowani, że resztki papieru mogą wyrzucić do kosza w pomieszczeniu lub do kosza recyklingowego, znajdującego się na zewnątrz. W grupie „stawki godzinowej” jedynie 12% osób wyrzuciło śmieci do kosza recyklingowego, podczas gdy w drugiej grupie było to aż 41%, pomimo że dojście do niego zajmowało jedynie dodatkowe 3 sekundy.

Jak pokazywałam na własnym przykładzie, świadomość ile warta jest godzina naszego zaangażowania może pomóc w priorytetyzowaniu codziennych zadań, ale z drugiej strony może doprowadzić do wręcz absurdalnych oszczędności. Jakby dobrze się zastanowić to, czy te 3 sekundy poświęcone na podejście do kosza recyklingowego naprawdę robią dla nas różnicę? Oczywiście, że nie ale żaden z badanych nie powie, że nie podszedł do kosza, ponieważ liczył ile te 3 sekundy będą kosztować. Cały proces jest po prostu nieświadomy.

Czy naśladownictwo może prowadzić do negatywnych konsekwencji?

Tue, 27 Nov 2018 09:42:31 +0000

Wiele badań opisuje pozytywny wpływ naśladownictwa na więzi społeczne, ich trwałość i satysfakcję z relacji. Badanie opublikowane w Social Psychological and Personality Science pokazuje, że to rozmowa z nieznajomym, który nie kopiuje naszych zachowań, a nie spotkanym przypadkiem „kameleonem”, może mieć wpływ na lepsze oceny związków romantycznych.

Naśladownictwo (mowy, ekspresji mimicznych, zachowań) najczęściej opisuje się jako mechanizm, który pełni ważną rolę w tworzeniu i utrzymywaniu relacji, a naśladowcy wzbudzają większą sympatię (Kulesza, 2016). Ludzie naśladowani chętniej niż nienaśladowani dzielą się intymnymi informacjami na swój temat. Naśladownictwo zdaje się potencjalnie sugerować korzyść obu stron społecznej interakcji - zyskuje zarówno naśladowca jak i naśladowany. Jednak czy naśladownictwo może prowadzić do negatywnych konsekwencji? Holenderski zespół badaczy Marina Kouzakova, Johan Karremans, Rick van Baaren oraz Ad van Knippenberg postanowili to sprawdzić w 2010 roku. Naśladownictwo, wg. tych autorów, traktowane było jako naturalny proces zachodzący w relacjach międzyludzkich, założono więc, że jego brak jest rejestrowany i odczuwany jako sygnał odtrącenia w interakcjach. Badacze wydedukowali, że nienaśladowani gorzej zniosą „odrzucenie” przez nieznajomą osobę, dążąc do poprawy samopoczucia przez zbliżenie się do swoich najbliższych – tzn. do partnerów romantycznych. Sprawdzali, więc czy sytuacja braku naśladowania bardziej niż jego wystąpienia spowoduje wzrost poczucia bliskości i satysfakcji z bieżących związków romantycznych u nienaśladowanych ludzi.

Zapraszamy na konferencję 8th International Conference Aspects of Neuroscience

Tue, 20 Nov 2018 15:53:59 +0000

Koło Naukowe Neurobiologii Uniwersytetu Warszawskiego serdecznie zaprasza na VIII Międzynarodową Konferencję Aspects of Neuroscience, która odbędzie się 23–25 listopada 2018 r. na Wydziale Biologii UW.

Tematyka wydarzenia obejmuje szeroko pojętą neuronaukę, od neurobiologii klinicznej po matematyczne modelowanie procesów zachodzących w układzie nerwowym. W tym roku wśród zaproszonych gości znajdują się wybitni naukowcy, między innymi prof. Jerzy Mozrzymas (Wroclaw Medical University), dr Pierre-Louis Bazin (University of Amsterdam), prof. Andrea Volterra (University of Lausanne), prof. Marcin Miłkowski (Institute of Philosophy and Sociology PAS), dr Ofer Yizhar (Weizmann Institute of Science), dr Joana Cabral (University of Oxford) oraz prof. Paul Lingor (Georg-August-Universität Göttingen). Konferencja odbędzie się w języku angielskim.

To złudzenie kochają kobiety!

Thu, 08 Nov 2018 19:26:37 +0000

Nie zawsze jesteśmy świadomi, że ulegamy złudzeniu, ale nawet jeśli zdajemy sobie z tego sprawę i znamy logiczne wyjaśnienie iluzji, to niekoniecznie stajemy się na nie odporni. Jak pokazują badania, czasami jednak warto iluzjom ulegać.

W świecie pełnym wieloznaczności, zmienności i niepewności jednym z fundamentalnych zadań percepcji jest przekształcanie informacji płynących z otoczenia w jasną i dla nas zrozumiałą interpretację, którą będziemy się posługiwać z pełnym zaufaniem (Zimbardo i Gerrig 2006). Choć percepcja jest zazwyczaj trafna, to może zawodzić wprowadzając nas w błąd na podstawie mylnego wzorca bodźcowego i wtedy pojawiają się złudzenia. Złudzenie jest więc zjawiskiem, w którym nasze subiektywne wrażenie nie pasuje do właściwości fizycznych postrzeganego obiektu. Złudzeniom wzrokowym ulegamy na co dzień, choć rzadko zdajemy sobie z tego sprawę. To, co wydaje nam się, że widzimy, to jedynie wybrana przez mózg, nie zawsze prawdziwa interpretacja, stworzona na podstawie bodźców odebranych przez nasz wzrok. Złudzenia mają długą, sięgającą czasów starożytnych historię.

Chcesz poczuć, że inni są obok? Bądź jak kameleon

Thu, 08 Nov 2018 10:42:16 +0000

Okazuje się, że naśladując innych, zyskujemy – naśladujący otrzymują więcej pomocy, darzeni są też większym zaufaniem. Sprzedawcy kopiujący zachowania klientów zwiększają sprzedaż. Czy naśladownictwo wpływa na sposób spostrzegania siebie? Opublikowane w The Journal of Social Psychology badanie dowodzi, że tak! Naśladowca bardziej niż nienaśladujący postrzega siebie jako osobę związaną z innymi ludźmi bliższymi relacjami.

Tworząc relacje społeczne, ludzie kopiują zachowania możliwe do powielenia (np. pocieranie twarzy, potrząsanie stopą, dotykanie włosów i twarzy, dostosowanie postawy ciała). Tendencje naśladowcze są jednak zmienne - osoby, które proszono o wyobrażenie sobie siebie jako skoncentrowanych na sobie i na swojej indywidualności, naśladowały mniej niż te, które proszono o wyobrażenie sobie momentów bliskości z innymi ludźmi i koncentrowania się na nich. Oznacza to, że ludzie częściej naśladują innych, gdy czują się z nimi związani niż wtedy, gdy inni nie są ważnym dla nich punktem odniesienia. Czy przez to naśladowcy generalnie spostrzegają innych jako psychicznie bliższych? Badaczki Marleen Redeker, Mariëlle Stel oraz Jessanne Mastop postanowiły sprawdzić, czy naśladujący będą czuli większą więź z innym, czy przeciwnie: będą postrzegać siebie jako niezależnych indywidualistów.

Kobiety nie są tylko ofiarami przemocy seksualnej

Wed, 26 Sep 2018 09:12:27 +0000

Dzięki #metoo coraz więcej mówi się o przemocy seksualnej. Według badania przeprowadzonego przez fundację Ster, ponad 20% polskich kobiet doświadczyło zgwałcenia. Warto jednak mieć na uwadze, że ofiarami przemocy seksualnej bywają także mężczyźni, a sprawczyniami kobiety. Według amerykańskiego badania przeprowadzonego na ponad 40 000 mężczyzn, ponad 10% z nich doświadczyło w ciągu życia jakiejś formy przemocy seksualnej. Sprawcami byli zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Wśród sprawców zgwałceń na mężczyznach kobiety stanowiły 9,5%, ale np. wśród sprawców zmuszenia do penetracji aż 78,5%.

Brainstorm 3.0 – Konferencja Naukowa

Mon, 24 Sep 2018 08:30:26 +0000

Serdecznie zapraszamy na trzecią edycję ogólnopolskiej konferencji naukowej BRAINSTORM, organizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Neuropsychologii i Psychofizjologii, działające przy Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. W trakcie konferencji zostaną zaprezentowane najnowsze doniesienia z dziedziny neuronauki wraz z wynikami badań własnych. Gośćmi będą wybitni naukowcy z różnych ośrodków akademickich i naukowych. Konferencja odbędzie się 20 października 2018 na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Pasteura 5 w auli 0.06.

Gorąco zachęcamy studentów i doktorantów do przedstawienia swoich badań. Przewidywany czas każdej prezentacji to 10-15 minut. Zgłoszenia prelegentów, jak i uczestników biernych prosimy przesyłać za pomocą formularza dostępnego na stronie: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdW79DgeXE-x-vegDz79aep8SGrPBuODEvFSklOivsyMYozZw/viewform

Dlaczego używamy Instagrama?

Thu, 20 Sep 2018 09:05:30 +0000

Instagram to najszybciej rozwijający się serwis społecznościowy na świecie. Pod względem szybkości zdobywania nowych użytkowników przerósł nawet Facebook’a. Szacuje się, że w 2017 roku serwis miał blisko 600 milionów użytkowników, a w 2018 ma to być już 700 milionów. Pomimo wciąż rosnącej popularności, nie jest on częstym przedmiotem badań ostatnich lat. Mało wiemy na temat czynników psychologicznych, które decydują o tak szybkim wzroście popularności serwisu. Co nam daje korzystanie z tej aplikacji? Jaką potrzebę zaspakaja w nas Instagram?

Co profil na Facebooku mówi o Twoim związku ?

Wed, 29 Aug 2018 09:15:33 +0000

Czy masz wspólne zdjęcie profilowe na Facebooku ze swoim partnerem/partnerką? Czy Twój status na Facebooku informuje o byciu w związku? Okazuje się, że informacje umieszczane na Facebooku dotyczące Twojej relacji mówią wiele o jakości Twojego związku i jego postrzeganiu przez innych.

Media społecznościowe cieszą się ogromną popularnością, a ich użytkownicy zachęcani są do ujawniania jak największej ilości informacji o sobie oraz swoich najbliższych. Jednym z najpopularniejszych portali społecznościowych jest Facebook - profile jego użytkowników w wielu przypadkach są skarbnicą wiedzy o ich właścicielach oraz ich bliskich związkach.

Kim są sprawcy przestępstw seksualnych?

Tue, 28 Aug 2018 11:14:04 +0000

Stereotypowy gwałciciel to zwyrodnialec zaczajony w krzakach, czyhający na obce kobiety. Tymczasem szacuje się, że ok. 80% gwałcicieli to osoby znane ofierze (zob. raport fundacji Ster na temat przemocy seksualnej w Polsce). Jon Krakauer w książce "Missoula: gwałty w amerykańskim miasteczku uniwersyteckim" podkreśla, że wielu gwałcicieli miało na co dzień opinię dobrych synów, kolegów i studentów, a wieść o ich czynach budziła szok i niedowierzanie otoczenia. Czym zatem charakteryzują się sprawcy tego typu przestępstw?

Jak ważne są przyjaźnie w dzieciństwie?

Tue, 24 Jul 2018 09:30:29 +0000

Dzieciństwo to całe dnie spędzone na podwórku, ganianie za piłką, zabawa w berka, chowanego i dużo innych rozrywek, które zapoczątkowały pierwsze przyjaźnie. Wielu z nas dobrze wspomina najmłodsze lata przede wszystkim ze względu na zawarte w tym czasie relacje. Jednak czy przyjaźnie z dzieciństwa mogą mieć wpływ na nasze zdrowie w życiu dorosłym? Badanie opublikowane w Psychological Science pokazuje, iż czas spędzony z przyjaciółmi w dzieciństwie wiąże się ze zdrowiem fizycznym w wieku dorosłym.

Jak zachęcić dzieci do ćwiczeń?

Sat, 09 Jun 2018 10:58:23 +0000

Jak od najmłodszych lat skutecznie zachęcać dzieci do aktywności fizycznej? Co wpływa na motywację młodych do ćwiczeń? Maureen Weiss proponuje praktyczne rady dla rodziców i trenerów wzmacniające wewnętrzne źródła motywacji tj. poczucie własnej skuteczności oraz zewnętrzne źródła motywacji - informacji zwrotnych i wzmocnień od rodziców, nauczycieli i trenerów, a także ocen kolegów i porównań z rówieśnikami.

Jakie korzyści będzie miało moje dziecko z uprawiania sportu? Aktywność fizyczna pozwala młodemu człowiekowi budować pewność siebie, wzmacniać samodyscyplinę, uczy sposobów radzenia sobie w sytuacjach stresowych. Podnosi także wydajność organizmu i jego odporność. Sport nie tylko wzmacnia organizm, ale pozwala również rozwijać relacje interpersonalne. Umiejętności będące wynikiem uprawiania sportu pozwalają dziecku śmielej realizować swoje plany w przyszłości i osiągać wyznaczone cele z większą skutecznością.

Płacenie gotówką boli

Fri, 25 May 2018 14:26:17 +0000

Badanie przeprowadzone przez zespół międzynarodowych naukowców: Nina Mazar (Boston University), Hilke Plassmann (INSEAD), Nicole Robitaille (Queen’s University), Axel Lindner (Halle Institute for Economic Research) i opisane na łamach Social Science Research Network (SSRN), miało na celu dostarczenie interdyscyplinarnych, bezpośrednich dowodów na to, że “płacenie gotówką jest emocjonalnie bolesne”. Ich wyniki potwierdziły hipotezy: kupowanie rzeczy za gotówkę boli.

W latach 90-tych naukowcy zaczęli używać pojęcia „ból płacenia”, gdy próbowali opisać cierpienie jakiego doświadczają ludzie, którzy muszą się rozstać ze swoimi pieniędzmi. Od tego momentu, płacenie za pomocą gotówki jest postrzegane jako bardziej bolesna metoda płatności, niż np. płatność kartą, która jest z kolei oceniana jako bardziej przyjemna. Do tej pory jednak nie było badań, które by zarejestrowały reakcję ludzi na płacenie gotówką i udowodniły istnienie takiego zjawiska.

Najkrótsza droga do siebie to… ta dokoła świata!

Tue, 08 May 2018 09:38:29 +0000

Tytuł tego artykułu brzmi może niczym cytat z książek Paulo Coelho, ale pomyśl: w których sytuacjach uświadamiasz sobie, jaki naprawdę jesteś? Czy żyjąc poza granicami kraju zastanawiasz się nad tym, w jaki sposób normy społeczne wpływają na Twoje zachowanie? Czy zaskakujące odkrycie odmienności lub podobieństwa do osób z innej kultury nie mówi Ci czegoś o Twoim „ja”? Grupa badaczy z USA postanowiła sprawdzić, jaki wpływ na samowiedzę mają doświadczenia życia poza granicami kraju pochodzenia.

Inteligencję dziedziczy się wyłącznie po matce? Nie!

Wed, 02 May 2018 09:00:26 +0000

W sprawie rzekomo najnowszych odkryć dotyczących genetyki inteligencji pojawia się ostatnio wiele przekłamań. W największym skrócie, doniesienia te wskazują na rolę genów położonych na chromosomie X, uaktywniających się tylko wtedy, gdy zostaną odziedziczone od matek. Przy okazji, w tych samych notkach przeczytać można o tym, że inteligencja dziedziczona jest w 40-60 procentach.

Zacznijmy tym razem od końca. Zakres od 40 do 60 procent odnosi się do odziedziczalności inteligencji. Wskaźnik ten nie mówi nam w jakim stopniu dana cecha jest dziedziczona u konkretnej osoby. Odziedziczalność wyjaśnia jedynie różnice w populacji. Pisząc o tym, że inteligencja jest odziedziczalna w 50 procentach mam na myśli to, że wszelkie różnice pomiędzy osobami z określonej populacji w zakresie tej cechy wynikają w 50 procentach z wpływu genetycznego.

Jakie postawy sprzyjają obwinianiu ofiar zgwałceń?

Sat, 14 Apr 2018 11:11:15 +0000

Pół roku temu, 15 października 2017 roku, wkrótce po tym, jak 29 aktorek oskarżyło amerykańskiego producenta filmowego Harveya Weinsteina o molestowanie seksualne, aktorka Alyssa Milano za pomocą Twittera zachęciła kobiety, które doświadczyły molestowania bądź przemocy seksualnej, by umieściły wpis z hashtagiem #MeToo. W ciągu zaledwie 24 godzin na Facebooku pojawiło się 12 milionów postów z tym hashtagiem, napisanych przez 4,7 mln osób.

Akcja zapoczątkowała ożywioną, trwającą do dziś dyskusję na temat molestowania seksualnego i przemocy seksualnej. Nie zabrakło głosów krytykujących kobiety, które podzieliły się swoimi doświadczeniami. Słynna francuska aktorka Catherine Deneuve podpisała się pod listem otwartym, w którym molestowanie zostało przedstawione jako element wolności seksualnej mężczyzn, a w Polsce piosenkarka Doda stwierdziła, że molestowane aktorki same się na to godziły. Zarówno molestowanie seksualne, jak i przemoc seksualna, w tym jej najcięższa forma - zgwałcenie, są tematem wielu obiegowych opinii, opisanych w literaturze naukowej jako mity na temat zgwałceń (ang. rape myths).

Nie trzymaj książki pod poduszką, czyli o tym jak skutecznie się uczyć

Sun, 25 Mar 2018 21:24:45 +0000

Wydaje ci się, że wiesz, jak skutecznie uczyć się do egzaminów? Jak zwiększyć efektywności nauki? Nic prostszego. Wystarczy nauczyć się kilku reguł. Stworzył je zespół naukowców pod kierunkiem Adama Putnama z Carleton College. Poniżej omawiamy “tajemnice” skutecznej nauki.

O dobrych metodach uczenia się pisaliśmy już wcześniej. Dzisiaj omawiamy kolejne podpowiedzi udowodonione na łamach przeglądu Perspectives on Psychological Science :

Kluczem jest rozumienie

Łatwiej jest nam przyswoić materiał, zagłębiając się w to, czego się uczymy. Kiedy zastanowimy się nad jego treścią, lepiej go zapamiętamy. Kiedy będziemy bezmyślnie się uczyć na pamięć, materiał szybko wywietrzeje. Tu przydaje się też analiza własnych umiejętności i trzeźwa ocena, co wiemy, a do czego warto wrócić. Uzupełnijmy tę wiedzę.

Czy warto "przesiąść się" na pracę na stojąco?

Tue, 20 Mar 2018 20:05:13 +0000

Siedzący tryb pracy nie sprzyja naszemu zdrowiu. Nasze stawy i kręgosłup nie są przystosowane do długich godzin spędzanych w zgarbieniu przed ekranem komputera. Radą jaką słyszą pracownicy biurowi zgłaszający symptomy bólowe jest wypróbowanie pracy na stojąco. Czy rzeczywiście komfort pracy jaki płynie z takiej zmiany pozycji uzasadnia zakup specjalnego biurka przystosowanego do obu trybów pracy? W ramach badań ergonomicznych tej metody pracy dwudziestka dorosłych ochotników wypróbowała w australijskim laboratorium biurka do pracy stojącej przez dwie godziny. Następnie czterokrotnie zmierzono ich funkcjonowanie poznawcze, dyskomfort, zmęczenie mięśni, zakres ruchów oraz opuchliznę ich stawów.

Awansowani do progu niekompetencji

Wed, 14 Mar 2018 09:15:05 +0000

“Zasada Petera“ sformułowana przez kanadyjskiego psychologa Laurence’a Petera, mówi o tym, że członkowie organizacji biurokratycznej awansują tak długo, aż znajdą się na poziomie, na którym nie będą już kompetentni. Czy rzeczywiście reguła ta znajduje potwierdzenie w rezultatach badań naukowych?

Podejmując decyzje na temat awansów, organizacje często wybierają pracowników, którzy mają największe osiągnięcia na swoim aktualnym stanowisku. Nie musi to jednak oznaczać, że te same osoby poradzą sobie w nowej roli. Najlepszy programista nie musi okazać się dobrym szefem zespołu, a najlepszy naukowiec – efektywnym dziekanem. Każda z tych ról wymaga bowiem innych kompetencji. W konsekwencji, ludzie awansują tak długo, aż nie są w stanie skutecznie pełnić swojej roli. Chociaż zasada Petera może wydawać się intuicyjnie słuszna, dotychczas nie została przetestowana empirycznie przy użyciu danych z faktycznych organizacji. Tę sytuację postanowił zmienić zespół trojga naukowców z czołowych amerykańskich uczelni: Alan Benson (University of Minnesota oraz Massachusetts Institute of Technology), Danielle Li (Massachusetts Institute of Technology) i Kelly Shue (Yale School of Management).

Czy w obcym języku podjąłbyś takie same decyzje?

Thu, 01 Mar 2018 10:59:47 +0000

Czy język wpływa na nasze wybory? Badania opublikowane w Psychological Science przez trójkę badaczy: Boaz Keysar, Sayuri Hayakawa i Sun Gyu Az pokazują, że użycie obcego języka pomaga w podejmowaniu ryzykownych decyzji oraz ogranicza strach przed stratą.

Większość ludzi współcześnie posługuje się większą ilością języków niż tylko ojczystym. Tego typu umiejętności przydatne są w szkole, pracy, odkrywaniu świata czy w nawiązywaniu relacji z innymi. Badacze z University of Chicago sprawdzili, czy mają one również wpływ na podejmowanie decyzji.

Czy Internet zmniejsza nasze poczucie samotności?

Tue, 27 Feb 2018 11:53:58 +0000

Portale społecznościowe mają z założenia łączyć ludzi ze sobą, wzmacniać kontakty, tworzyć okazje do ich nawiązywania. I choć w większości przypadków tak się dzieje, w niektórych sytuacjach korzystanie z portali wzmacnia poczucie osamotnienia.

Najnowszy artykuł opublikowany w „Perspectives On Psychological Science” autorstwa dr Rebecci Nowland z Uniwersytetu w Manchester i jej współpracowników z Uniwersytetu w Chicago, pokazuje że istnieje dwukierunkowy związek pomiędzy korzystaniem z Internetu do celów społecznych (czyli korzystaniem z portali takich jak Facebook czy Twitter), a poczuciem samotności.

Chcesz być kreatywny? Spaceruj bez telefonu

Mon, 26 Feb 2018 10:27:17 +0000

Spędzamy coraz więcej czasu w świecie technologii. Wielu z nas preferuje komputer czy telewizję od spędzania czasu na świeżym powietrzu. Tymczasem badania opublikowane w Plos One przez Ruth Atchley, David Strayer oraz Paul Atchley pokazują, że kontakt z naturą i ograniczenie kontaktu z technologią wpływa pozytywnie na naszą sprawność poznawczą!

Żyjemy w pośpiechu, wykonując wiele różnych czynności każdego dnia. Jednak czy pamiętamy, aby znaleźć chwilę na aktywność w kontakcie z naturą? Według naukowców, przebywanie na świeżym powietrzu pozwala odbudować nam nasze wyczerpane zasoby uwagi, nieustannie zajmowane różnymi bodźcami np. dźwiękami alarmów samochodowych, hałasem miasta, głośnymi rozmowami.

Wojna i pokój – dwie strony tego samego medalu?

Thu, 22 Feb 2018 13:20:44 +0000

Istnieje przekonanie, że można albo promować postawy pokojowe, albo działania wojenne. Jednak badanie przeprowadzone pod kierunkiem Nicolasa Van der Linden’a z Uniwersytetu w Brukseli i opublikowane na łamach „PLOS ONE” pokazało, że można popierać oba te podejścia w tym samym czasie.

Bizumic i in. (2013) niedawno wykazali, że pozytywne postawy wobec pokoju i wojny są dwoma odrębnymi konstruktami, a nie dwoma krańcami jednego wymiaru. Postanowili to zweryfikować belgijscy badacze, którzy zbadali łącznie 808 osób wykorzystując do tego Skalę postaw wobec Pokoju i Wojny (APWS).

Kowalski lepszy niż Nowak. Jak (nie) przeprowadzać oceny pracowniczej?

Mon, 19 Feb 2018 09:08:26 +0000

Przełom roku to nierzadko czas ocen pracowniczych w wielu firmach. Jak sprawić, by były one motywujące dla załogi? Czy w czasie oceny porównywać współpracowników między sobą? Zespół badaczy z Columbia Business School i Uniwersytetu Cambridge sprawdził, co sprzyja poczuciu, że ocena okresowa została przeprowadzona sprawiedliwie.

Za procesem oceny zazwyczaj nie przepadają zarówno pracownicy, jak i menedżerowie. Jest on nie tylko kosztochłonny, ale i zabiera zarządzającym relatywnie sporo czasu: wedle szacunków firmy konsultingowej CEB proces oceny oznacza nawet 200 godzin pracy przełożonego rocznie. Jak więc sprawić, by ten wysiłek faktycznie przynosił zamierzone korzyści, tj. stanowił skuteczne narzędzie motywacyjne?

Czy da się żyć szczęśliwie w związku niemonogamicznym?

Mon, 29 Jan 2018 08:59:05 +0000

Wzorzec małżeństwa jako dwuosobowego związku kobiety i mężczyzny nie jest wcale uniwersalny i ponadkulturowy. W społecznościach zamieszkujących Himalaje związek jednej kobiety z kilkoma mężczyznami nie należy do rzadkości, w północnych Indiach czy dorzeczu Amazonki mężczyźni nieraz mają po kilka żon. W kulturze euroatlantyckiej wyłączność od lat jest uznawana za fundament zdrowego związku, obecnie jednak coraz częściej mówi się o modelach związków, które jej nie zakładają, czyli tzw. konsensualnej niemonogamii (consensual non-monogamy). Wiedza i zgoda wszystkich stron na taki układ odróżnia konsensualną niemonogamię od zdrady występującej w związkach zorientowanych na monogamię.

Ucz się skutecznie

Wed, 24 Jan 2018 08:55:39 +0000

Mapy myśli, style uczenia się, czy mnemotechniki? Psycholodzy poznawczy od lat badają metody na poprawienie skuteczności uczenia się, mimo to w gąszczu dostępnych informacji łatwo się dziś pogubić. Które sposoby na większą efektywność uczenia się są skuteczne? Przegląd sprawdzonych i zbadanych strategii uczenia się zamieścili naukowcy pod kierownictwem profesora Adama Putnama z Carleton College w czasopiśmie Perspectives on Psychological Science. Przegląd został stworzony głównie z myślą o studentach na poziomie wyższej edukacji. Jeżeli studiujesz sprawdź, co możesz zrobić, by zwiększyć swoje osiągnięcia.

Zbuntuj nastolatka przeciwko śmieciowemu jedzeniu!

Sun, 31 Dec 2017 12:21:01 +0000

Próbujesz przekonać swoje dziecko do zdrowego jedzenia, ale za każdym razem przegrywasz z reklamami. Psychologowie znaleźli metodę, która pomoże ci w tej nierównej walce – donosi czasopismo „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Zła dieta to jeden z głównych powodów rosnącej na świecie otyłości. Co ciekawe, interwencje, których celem jest edukacja dzieci na temat zdrowego stylu życia, odnoszą pewne sukcesy wśród młodych dzieci, ale niestety nie sprawdzają się w wypadku nastolatków. A jak wiemy, prewencja w wypadku spożywania śmieciowego jedzenia jest ważniejsza niż leczenie otyłości, które staje się coraz trudniejsze. – Aktualne interwencje są nieskuteczne, ponieważ zakładają, że nastolatki przywiązują wagę do konsekwencji nieprawidłowego odżywiania – komentują Christopher Bryan i David Yeager, główni autorzy nowej interwencji.

Poczytaj mi tato

Wed, 27 Dec 2017 14:32:47 +0000

Badania przeprowadzone przez doktor Elisabeth Duursmę i opublikowane na łamach Fathering pokazały jakie znaczenie ma czytanie dzieciom przez ojców. Okazało się bowiem, że dzieci, którym czytali ojcowie miały lepsze umiejętności językowe i poznawcze (w porównaniu do dzieci, którym czytały matki).

Powszechnie wiadomo, że czytanie na głos dzieciom wpływa na rozwój ich języka oraz rozwój umiejętności czytania i pisania. Niewiele jednak wiadomo na temat tego jaki wpływ na rozwój dzieci ma to, kto im czyta – ojciec czy matka. Postanowili to sprawdzić naukowcy z Harvard University, którzy porównali dwie grupy dzieci – jednej z nich czytała tylko mama, drugiej – tylko tata. Wyniki pokazały istotne różnice w postępach w rozwoju pomiędzy grupami niemowlaków – zwłaszcza dla dzieci poniżej 2 roku życia. Niemowlęta i dzieci, którym czytali ojcowie bardziej rozwinęły się językowo i poznawczo.

Czy wiara w sprawiedliwość świata jest pozytywna?

Wed, 20 Dec 2017 08:57:51 +0000

Klęski i nieszczęścia zdarzają się ludziom złym, a żeby mieć udane życie, wystarczy czynić dobrze… Czyż to nie jest pokrzepiająca wizja świata? Niestety, badania wskazują, że wiara w sprawiedliwość świata może być źródłem rozmaitych zniekształceń poznawczych, szkodliwych m.in. dla ofiar przemocy seksualnej.

Przegląd wcześniejszych badań ilustruje, że wiara w sprawiedliwość świata może przyczyniać się do popierania niektórych rodzajów stereotypów, np. biedy jako rezultatu lenistwa i roszczeniowości, czy HIV jako kary za rozwiązły styl życia (Mackie, Hamilton, Susskind i Rosselli, 1999). Badacze z Uniwersytetu w Göteborgu pod przewodnictwem Leifa Strömwalla postanowili zmierzyć się z powiązaniami między wiarą w sprawiedliwość świata a obwinianiem ofiar zgwałceń. W badaniu wzięło udział 166 osób z różnych grup wiekowych (od 15 do 84 lat). Każda z osób badanych miała za zadanie przeczytać opis zgwałcenia. Opisy różniły się między sobą jedynie osobą sprawcy: dotyczyły gwałtu dokonanego przez osobę obcą (stranger rape), przez znajomego ofiary (acquaintance rape), przez osobę, z którą ofiara poszła na randkę (date rape) lub partnera/ małżonka ofiary (marital rape). Następnie miały za zadanie ocenić, w jakim stopniu ofiara przyczyniła się do tego, co ją spotkało. Wszyscy badani wypełniali również skalę sprawdzającą poziom wiary w sprawiedliwość świata. Okazało się, że wiara w sprawiedliwość świata szła w parze z obwinianiem ofiar i dotyczyło to wszystkich rodzajów gwałtów!

Biologiczne podstawy orientacji seksualnej u mężczyzn

Tue, 19 Dec 2017 12:09:10 +0000

Ostatni miesiąc przyniósł dwie ciekawe publikacje dotyczące biologicznych podstaw orientacji seksualnej u mężczyzn. Słysząc jęk rozczarowania Czytelniczek od razu wyjaśniam, że fenomen ten jest trudniejszy do badania u kobiet, a sama seksualność płci żeńskiej wydaje się o wiele bardziej skomplikowana niż u mężczyzn (mechanizmy kształtowania się preferencji seksualnych u obydwu płci też są najprawdopodobniej różne) [1]. Wspomniane przeze mnie dwa teksty to artykuł Sandersa i współpracowników, który ukazał się w Scientific Reports [2] oraz publikacja Bogaerta ze współpracownikami [3] (w tym z Malviną Skorską, doktorantką głównego autora, która jak się Czytelnicy domyślają jest polskiego pochodzenia), który pojawił się w Proceedings of the National Academy of Science of the USA.

Jestem w dobrym humorze, to sobie posprzątam

Tue, 05 Dec 2017 09:05:42 +0000

Najnowsze badania pokazują, że ludzie, którzy czują się dobrze, paradoksalnie nie podtrzymują u siebie dobrego samopoczucia. Te bardzo interesujące wyniki opublikowali badacze na łamach „Proceedings of National Academy of Sciences”.

Dobry humor sprawia, że angażujemy się w depresyjne czynności: porządki domowe, zaległą pracę, dojazdy w interesach. Kiedy zaś czujemy się źle, wybieramy spotkania ze znajomymi, ćwiczenia albo kontakt z naturą, czyli poprawiamy sobie nastrój.

– Nikogo nie dziwi, że czynności, jakich się podejmujemy, zależą od naszego nastroju. Jednak nie do końca tak, jak myślimy. – mówi dr Taquet z Harwardzkiej szkoły medycznej w Bostonie.

Dlaczego ludzie zaprzeczają zmianom klimatycznym?

Mon, 04 Dec 2017 09:01:01 +0000

Powszechnie wiadomo, że zmiany klimatu stanowią poważne zagrożenie dla ludzi, zwierząt i całego ekosystemu ziemi. Niemniej, skuteczne działania na rzecz klimatu często nie zostają przedsięwzięte. Dlaczego tak jest? Najnowsze badania dr psychologii Kirsti Jylhä z Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji pokazują, że niektórzy mają tendencję do zaprzeczania temu problemowi.

Działania ludzi mają najistotniejszy wpływ na klimat panujący na Ziemi. Niestety wiele osób nie chce zaakceptować takiego wniosku i zapewnia, że istnieje wiele sprzecznych informacji na temat zachodzących zmian klimatycznych, które uniemożliwiają wprowadzenie skutecznych zmian. Okazuje się, że są ludzie bardziej podatni na te sprzeczności. Wcześniejsze badania wykazały, że najczęściej zmianom klimatycznym zaprzeczają osoby o konserwatywnych poglądach politycznych. Doktor Jylhä zbadała ten problem bardziej szczegółowo. Jej badania obejmowały ideologiczne i osobowościowe zmienne a także ich współwystępowanie z ideologią polityczną i ich ewentualny związek z zaprzeczeniem zmianom klimatycznym. Wyniki pokazały, że zaprzeczenie zmianom klimatu współwystępuje nie tylko z orientacją polityczną, ale także autorytaryzmem i niechęcią do zmian oraz z niską otwartością na doświadczenia, predyspozycją do unikania negatywnych emocji, a także z płcią męską. Co ważne, jedna zmienna – orientacja na dominację społeczną wyjaśniała wszystkie te związki całkowicie.

Czy kameleon może zmienić się w pijawkę?

Thu, 30 Nov 2017 09:08:26 +0000

O efekcie kameleona, tzn. naśladownictwie, wiadomo, że przynosi korzyści osobie naśladującej. Mniejsza jest natomiast wiedza na temat zysków bądź strat, jakie ponosi człowiek naśladowany. Opublikowane w Polish Psychological Bulletin badania dowodzą, że ów kameleon może stać się społeczną pijawką!

Ludzie naśladują wiele społecznych zachowań, takich jak emocje, wyrazy twarzy, czy też postawy innych ludzi. Z uwagi na to, że naśladowanie jednej osoby przez drugą przypomina zachowanie kameleona upodobniającego się do swojego otoczenia, badacze Tanya Chartrand i John Bargh z New York University nazwali to zjawisko efektem kameleona. Skutki naśladownictwa przedstawiane są przeważnie zarówno w odniesieniu do osób naśladujących, jak i do tych, którzy sami są naśladowani.

Jak uchronić się przed działaniem wpływu społecznego?

Wed, 29 Nov 2017 09:11:36 +0000

Techniki wpływu społecznego są przedmiotem wielu badań z zakresu psychologii społecznej. Rzadko jednak badacze zadają pytanie o metody uodparniania się na stosowanie owych technik. Czy uchronienie się przed technikami manipulacji nie jest równie ważne co umiejętność posługiwania się nimi? Czy taka obrona jest w ogóle możliwa?

Wpływ społeczny to proces, w wyniku którego dochodzi do zmiany zachowania, opinii lub uczuć człowieka wskutek tego, co robią, myślą lub czują inni ludzie. Profesor Robert Cialdini (2009) w swej książce “Wywieraniu wpływu na ludzi” opisał technikę “drzwiami w twarz” (zwaną również “drzwi zamknięte przed nosem”): szansa na spełnienie Twojej prośby (docelowej) wzrośnie, jeżeli najpierw przedstawisz jakąś inną, większą prośbę niż ta docelowa. Zatem jeśli wiemy jak wpływać na innych, to czy wiemy jednocześnie jak możemy uchronić się przed tego rodzaju działaniem?

Myślenie o śmierci poprawia efektywność

Sat, 25 Nov 2017 11:46:04 +0000

Absurdalne? Takie są wyniki badania opublikowanego w „Journal of Sport and Exercise Psychology”. Dwa badania przeprowadzone w grupie sportowców pokazują, że gracze byli bardziej efektywni na boisku, kiedy wcześniej skonfrontowano ich ze świadomością własnej śmiertelności.

Teoria opanowania trwogi, autorstwa psychologów Jeffa Greenberga, Sheldona Solomona i Thomasa Pyszczynskiego, mówi o tym, że podstawą naszych działań jest trwoga przed nieuchronnością własnego istnienia. Strach przed śmiercią jest źródłem motywacji, wielu decyzji. Teoria ta mówi, dlaczego chcemy osiągnąć tak wiele rzeczy w naszym życiu i odnieść sukces. Każdy z nas ma obszary, w które szczególnie inwestuje i w których się spełnia. Po śmierci to ta działalność i jej wyniki staną się naszym dziedzictwem i zapewnią w pewien sposób symboliczną nieśmiertelność. Czy egzystencjalny lęk może również przyczynić się do sukcesów w sporcie?

Jaki chłam, taki kram!

Sat, 11 Nov 2017 08:23:15 +0000

Następnym razem, kiedy będziesz narzekać na sieć komórkową lub kablówkę – nie personalizuj swoich pretensji do przedstawiciela firmy. Jak udowadniają badania taka strategia wylewania żali jest nieproduktywna - może cię kosztować jeszcze większym obniżeniem poziomu jakości usługi.

Nowe badania opublikowane na łamach „Journal of Applied Psychology" autorstwa doktora Davida Walkera z University of British Columbia pokazują, że to, w jaki sposób swoje pretensje kierujesz do pracownika firmy świadczącej Ci usługi, może determinować przyszłą jakość otrzymywanych usług. Na przykład, osobiście kierowany komunikat: „Twój produkt jest śmieciem” zamiast „Ten produkt jest śmieciem”, może wywołać negatywne reakcje pracowników serwisu i jeszcze gorszą usługę w przyszłości. Aby udowodnić tę tezę badacze przeanalizowali 36 godzin rozmów telefonicznych pomiędzy konsumentami a biurem obsługi klienta kilku firm świadczących usługi telekomunikacyjne. Okazało się, że w ponad 80% rozmów konsumenci wykazywali się werbalną agresją wobec usługodawcy. Kiedy rozmowy były generalnie agresywne, mniej niż 5% rozmów była opatrzona złośliwym komentarzem lub podniesionym głosem pracownika, ale kiedy konsument personalizował pretensje używając zwrotów „Ty”, czy „Twoje”, to negatywne odpowiedzi pracownika stanowiły aż 35% rozmów.
Kiedy konsumenci używali agresji werbalnej, spotykali się z odwzajemnioną agresją, która wpływała na jakość kolejnych usług. Konsumenci muszą pamiętać, że po drugiej stronie kabla też jest człowiek - podsumowują autorzy.

Znajome twarze wyglądają na szczęśliwsze

Wed, 08 Nov 2017 11:28:22 +0000

Ludzie preferują znane sobie osoby i rzeczy, niż te nieznane – efekt ten był pokazywany i wielokrotnie replikowany w badaniach psychologicznych. Jednak nadal nie znamy odpowiedzi na pytanie – dlaczego tak się dzieje?

Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetów Columbia (Evan Carr) i Stanu Kalifornii w San Diego (Timothy Brady i Piotr Winkielman), przeprowadzając dwa eksperymenty sprawdzające, jak ludzie reagują na znane i nieznane sobie twarze wyrażające takie same emocje.

Czy biznes potrzebuje naukowców? Ostatni moment na dołączenie do Venture Day w Gdańsku

Mon, 06 Nov 2017 12:28:25 +0000

Spotkania z inwestorami, szkolenia na temat komercjalizacji projektów, najnowsze polskie odkrycia naukowe, prelekcje zagranicznych i polskich ekspertów z branż: e-zdrowie i morskiej. To wszystko już podczas Venture Day – konferencji, która odbędzie się 16 listopada na Stadionie Energa Gdańsk. Organizują ją: Gdański Inkubator Przedsiębiorczości STARTER i Pomorski Klaster ICT Interizon. To ostatni moment na rejestrację. Projektodawcy mają wstęp wolny, jednak zapisy kończą się już 6 listopada. Zapisy dla osób zainteresowanych prelekcjami i networkingiem dostępne są do 13 listopada na stronie: www.ventureday.pl. Venture Day skupia w jednym miejscu 4 grupy, których współpraca jest kluczowa dla rozwoju innowacji. Są to: startupowcy, naukowcy, inwestorzy i korporacje. Podczas konferencji twórcy projektów z zakresu branż e-zdrowie i logistyczno-morskiej zaprezentują się przed inwestorami. A uczestnicy konferencji reprezentujący czołowe korporacje, fundusze kapitałowe oraz eksperci będą mieć jako pierwsi dostęp do najnowszych projektów rozwijanych w startupowej Polsce. Ponadto poznają światowe trendy, które przybliżą przybyli specjalnie na wydarzenie prelegenci z Danii, Luksemburga czy Wielkiej Brytanii.

Za gorąco na pomaganie

Fri, 20 Oct 2017 09:12:16 +0000

Gdyby ktoś zadał nam pytanie, czy pogoda za oknem wpłynie na naszą pomocność, większość z nas uznałaby to pytanie za idiotyczne. Pogoda ma zmienić moją wrodzoną dobroć? Nigdy w życiu! A jednak…

Czynniki sytuacyjne związane z zewnętrzną aurą wpływają na nas bezsprzecznie. Można by rzecz, że psychologicznie dostrajamy się do aktualnych warunków klimatycznych – smucimy się gdy szaro na dworze i mamy lepszy nastrój, gdy świeci słońce. Potwierdzają to zresztą dane empiryczne. Jednak niewiele jest badań, które ukazywałyby moderującą rolę środowiska na faktyczne zachowanie człowieka.

Atak czy ucieczka?

Thu, 19 Oct 2017 09:02:20 +0000

W badaniach nad klasycznymi efektami w psychologii społecznej zaczęły (wreszcie!) pojawiać się elementy ekologicznego usytuowania człowieka w konkretnej sytuacji. Miejsce, w jakim znajdujemy się w danym momencie i możliwości ruchu, jakie ma nasze ciało w tej sytuacji okazują się mieć niebagatelny wpływ na to co myślimy i co planujemy zrobić.

W psychologii społecznej dość powszechne są badania nad konsekwencjami aktywizacji określonych kategorii poznawczych (tzw. primingu). Mówiąc prościej, badacze interesują się tym, w jaki sposób to, o czym akurat myślimy, wpływa na nasze postrzeganie świata, na to co odczuwamy, a także na nasze zachowanie. Wiele z tych efektów traktowanych było dotąd jako uniwersalne i niezależne od kontekstu – na przykład oczekiwano, że biali uczestnicy eksperymentów będą każdorazowo reagować lękiem na widok czarnoskórego silnego mężczyzny, a myślenie o pielęgniarkach będzie bezwarunkowo prowadzić do większej pomocności. Jednak siła konkretnej sytuacji okazuje się mieć znaczący wpływ na ostateczny efekt takich aktywizacji.

Czy kolejność urodzenia wiąże się z tym, kim jesteśmy?

Wed, 04 Oct 2017 10:21:26 +0000

Na łamach czasopisma PNAS opublikowano artykuł, w którym niemieccy badacze Julia Rohrer, Boris Egloff oraz Stefan Schmukle przekonują, że kolejność urodzenia nie ma wpływu na osobowość: ekstrawersję, neurotyzm, ugodowość, sumienność czy wyobraźnię. Jednak to, czy przyszliśmy na świat jako pierwsi z rodzeństwa czy ostatni, wiąże się z naszą inteligencją. Analiza przeprowadzona przez zespół badawczy z Uniwersytetu w Lipsku i Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji wykazała, że iloraz inteligencji spada wraz z kolejnością narodzin.

Kobiety na prawo, mężczyźni na lewo!

Fri, 29 Sep 2017 09:10:56 +0000

Często jest tak, że gdy o czymś myślimy, nasza wyobraźnia rozmieszcza różnorodne obiekty w przestrzeni – czasem widzimy coś oczami wyobraźni po stronie lewej, czasem po prawej, a czasem po środku. Tak się dzieje na przykład z czasem – niektórzy z nas widzą przeszłość po stronie lewej, a niektórzy za sobą, teraźniejszość po środku, a przyszłość po stronie prawej lub z przodu. Ale jak nasz umysł rozmieszcza przestrzennie płeć? Przeczytajcie!

Przez ciernie do gwiazd? O wzroście potraumatycznym wśród pacjentów z HIV

Thu, 28 Sep 2017 08:55:44 +0000

Nie od dziś wiadomo, że traumatyczne wydarzenia, jak np. wypadki komunikacyjne, doświadczenie przemocy, czy zagrażająca życiu choroba, mają szereg negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego. Amerykańscy badacze, Richard Tedeschi i Lawrence Callhoun (2004), opisują jednak odwrotne, na pierwszy rzut oka paradoksalne zjawisko, zwane wzrostem potraumatycznym (post-traumatic growth, PTG), które definiują jako zespół pozytywnych zmian w relacjach z innymi, postrzeganiu samego siebie i przekonaniach na temat życia, przybierający postać większego doceniania życia i otwartości na duchowość, co może wynikać z prób poradzenia sobie z traumatycznym lub silnie stresującym wydarzeniem.

Sen na poprawę pamięci

Wed, 27 Sep 2017 09:06:28 +0000

Poprzednie badania sugerowały, że sen po czasie nauki sprzyja zapamiętywaniu i utrwalaniu nowych informacji. Natomiast badanie przeprowadzone przez Stephanie Mazza z Uniwersytetu w Lyonie oraz jej zespół opublikowane na łamach Psychological Science pokazuje, że pójście spać pomiędzy dwoma sesjami naukowymi jest jeszcze lepszą strategią i pozwala osiągać jeszcze lepsze efekty.

Dotychczas wiadomo było, że zarówno sen, jak i powtarzanie materiału pozytywnie wpływa na zapamiętanie informacji. Jednocześnie niewiele badań było poświęconych temu jak połączenie tych dwóch czynników wpływa na pamięć. Postanowiła to sprawdzić Stéphanie Mazza wraz ze współpracownikami zakładając, że spanie pomiędzy nauką może zmniejszyć wysiłek potrzebny do przekazania nowych informacji do pamięci i tym samym zwiększyć efektywność nauki.

Czy zdemaskowany „kameleon” działa?

Thu, 14 Sep 2017 09:00:55 +0000

Czy wiesz, że kiedy z kimś rozmawiasz automatycznie i nieświadomie go naśladujesz? Najprawdopodobniej jest tak, że ani Ty o tym nie wiesz, ani Twój rozmówca. Co więcej, kiedy kopiujesz jego gesty, on mocniej Cię lubi i jest bardziej skłonny spełniać Twoje prośby, niż gdybyś tego nie robił/robiła. Ale, skoro jest to proces nieświadomy, to czy w momencie uświadomienia przestanie on działać? Okazuje się, że nie!

Efekt kameleona to termin określający fenomen automatycznego naśladowania gestów osoby, z którą się przebywa. Został on zaproponowany przez dwoje uczonych – Tanyę Chartrand i Johna Bargha – ponad 17 lat temu. Badacze ci udowodnili istnienie generalnej skłonności do odzwierciedlania gestów rozmówcy. Wykazali, że jest to działanie automatyczne i nieświadome, a jego występowanie prowadzi u naśladowanego do wzrostu pozytywnych uczuć w stosunku do osoby naśladującej. Przykładowo, kiedy Twój rozmówca będzie kopiował Twoją mowę ciała, Ty poczujesz do niego silniejszą sympatię; i to wszystko nieświadomie. Inni uczeni, pokazali, że korzyści z efektu kameleona jest znacznie więcej: osobie, która naśladuje łatwiej jest uzyskać od osoby naśladowanej pomoc, zaufanie, a także pieniądze.

Różne oblicza miłości

Thu, 07 Sep 2017 10:31:52 +0000

Miłość osób z zaburzoną osobowością często jest przedstawiana w popkulturze jako miłość namiętna, silna i niebezpieczna. Jak kocha osoba z silną dysfunkcjonalnością? Jaka prawda stoi za zakochanymi do szaleństwa? W artykule opublikowanym w Przeglądzie Psychologicznym przedstawione zostały trzy badania dotyczące spostrzegania, sposobu funkcjonowania i przeżywania miłości. Badacze zakładają, że zaburzenia osobowości ograniczają zdolność ludzi do przeżywania miłości.

Pod uwagę wzięto dziesięć zaburzeń osobowości: z pogranicza, paranoiczne, schizoidalne, schizotypowe, unikające, zależne, antyspołeczne, narcystyczne, histrioniczne i obsesyjno-kompulsywne. W każdym badaniu mierzono objawy zaburzeń osobowości kwestionariuszem Stylu Życia 05/SK.

Magiczna więź?

Tue, 05 Sep 2017 13:27:28 +0000

Co łączy ludzi? Wymieniać można długo. Czy możliwe jest jednak, by poza tym, co już wiemy, łączyły nas również więzi znajdujące się poza logiką, a może nawet nauką? Czy warunkiem koniecznym przyjęcia pewnych możliwości są zawsze empiryczne dowody? Amerykański neurolog Vilayanur Subramanian “R ama” Ramachandran - profesor na Wydziale Psychologii oraz Programie Neuronauki na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego oraz profesor biologii w Instytucie Salka, przedstawił niebanalną teorię o neuronach lustrzanych.

Istnieje wiele mniej lub bardziej baśniowych podejść traktujących o niewidzialnych siłach i niemalże magicznych więziach, jakimi wszyscy ludzie mieliby być połączeni. Wiele z tych śmiałych twierdzeń opiera się na wierzeniach, niektóre na dezorientującej mieszance nauki i fikcji. Są jednak też takie poglądy, które nie tylko opierają się na teoriach naukowych, ale - co najważniejsze - obserwacjach i badaniach empirycznych. Neurony lustrzane wciąż jeszcze stanowią pole do dyskusji pomiędzy dwoma obozami, z których jeden stawia ich rolę niemal jako fundament rozwoju i przetrwania naszego gatunku, drugi natomiast sugeruje, że niespecjalnie jest się czym ekscytować, a rola neuronów lustrzanych jest mocno wyolbrzymiona.

Startupy, badacze i inwestorzy w jednym miejscu! Venture Day powraca do Gdańska

Tue, 05 Sep 2017 12:32:42 +0000

Venture Day od lat łączy świat biznesu z naukowym. Podczas konferencji organizowanej przez Gdański Inkubator Przedsiębiorczości STARTER i Pomorski Klaster ICT Interizon startupy spotkają się z inwestorami. A czołowi managerowie z Polski porozmawiają o wsparciu projektów naukowych i rozwoju innowacji w sektorze morskim czy opiece zdrowotnej. Venture Day odbędzie się 16 listopada na Stadionie Energa Gdańsk. Partnerem konferencji jest Miasto Gdańsk. Trwają zapisy na wydarzenie: www.ventureday.pl. Redakcja badania.net objęła patronat medialny nad tym wydarzeniem.

Zapach pożądania?

Wed, 23 Aug 2017 10:41:57 +0000

Czy kiedykolwiek rozważaliście zakup feromonów bądź perfum z ich dodatkiem? Z pewnością wielu z was spotkało się już w sieci z reklamą takich produktów, a być może niektórzy z was już je sprawdzili. Jest to inwestycja opiewająca na kwoty w przedziale od 15 do nawet ponad 600 zł! Badania profesor Marthy McClintock pokazały m.in., że kobiety wdychające feromony innych kobiet mogą przechodzić menstruację w podobnym terminie, natomiast męskie feromony mogą potęgować kobiece podniecenie. Czy warto jednak zainwestować w feromony?

Jak wzmacniać samoocenę dziecka?

Wed, 16 Aug 2017 10:59:48 +0000

Co odpowiedzieć dziecku, gdy pyta „co mam narysować?” Jak wypracować w Twoim skrzacie poczucie własnej wartości? Na te pytania odpowiadają nam Owens i Patterson, amerykańscy naukowcy z University of Wisconsin i University of Kansas dzięki przeprowadzonemu eksperymentowi.

„Korzystaj ze swoich atutów”, „zapisuj codzienne pozytywne wydarzenia”, „okazuj wdzięczność” - to techniki proponowane przez psychologów pozytywnych. Ten nurt oferuje nam coraz więcej sposobów, dzięki którym jesteśmy bardziej zadowoleni ze swojego życia, uzyskujemy więcej sukcesów w nauce, a nasze nieobecności w pracy zmniejszają się. Psychologia coraz bardziej odbiega od postrzegania człowieka jako chorego lub niesprawnego pacjenta i przestaje kłaść nacisk na wszelakie deficyty, braki i niedoskonałości naszej psyche. Aktualnie coraz częściej powstają różnego rodzaju metody terapii, które zamiast eliminować wady, skupiają się na zasobach klienta. Nacisk więc zostaje położony na znalezienie tego co dobre, pozytywne, dające energię do działania. Tego typu strategie prowadzą nie tylko do poradzenia sobie z naszymi bieżącymi trudnościami, lecz także zapobiegają przyszłym problemom w życiu, jak twierdzi profesor Brown Kirschman z University of Dayton-Keri.

Najpierw obowiązki potem przyjemności? Niekoniecznie!

Thu, 03 Aug 2017 09:03:13 +0000

“Ludzie intuicyjnie odkładają przyjemności na później, najpierw chcąc skończyć pracę. Okazuje się jednak, że nie zawsze jest to wskazane. Łatwo jest zapomnieć o tym, że różnego rodzaju rozrywki dostarczają nam po prostu przyjemności - po masażu będziemy prawdopodobnie czuć się dobrze, niezależnie od tego co jeszcze mamy do zrobienia” - komentuje wyniki swoich badań Ed O’Brien z University of Chicago Booth School of Business.

Autorzy badania opublikowanego na łamach Psychological Science podejrzewali, że odkładamy przyjemności na później, ponieważ przewidujemy, że dopóki nie skończymy pracy będziemy się czuć winni albo rozproszeni przez myśli o niedokończonych zadaniach i nie będziemy w stanie w pełni cieszyć się z przyjemności. Aby sprawdzić te założenia badacze poprosili 181 osób, które często chodzą do muzeów, by podczas zwiedzania wykonały zadania: jedno o charakterze gry i drugie trudniejsze, mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu. Niektórzy z nich wykonywali oba zadania w kolejności losowej, które następnie oceniali pod kątem tego na ile im się podobały / nie podobały, ile przyjemności im przyniosły i jak pozytywne albo negatywne były. Inni badani mieli sobie po prostu wyobrazić, że wykonują dwa zadania i przewidzieć jak by się czuli po wykonaniu każdego z nich. Okazało się, że osoby badane, które sobie wyobrażały wykonywanie zadań miały tendencję do twierdzenia, że zadanie będące de facto grą będzie mniej przyjemne jeśli nastąpi przed bardziej wymagającym i trudniejszym zadaniem. Nie znalazło to potwierdzenia wśród osób, które rzeczywiście wykonywały te zadania - Ci oceniali zadanie o charakterze gry jako tak samo przyjemne, niezależnie od tego czy wykonywali je przed czy po trudniejszym zadaniu.

Zajadasz stres zawodowy? Lepiej się wyśpij!

Tue, 25 Jul 2017 09:06:20 +0000

Zestresowani pracą jedzą więcej „śmieciowego” jedzenia, ale może istnieć czynnik, który przed tym chroni. Jak wskazują nowe badania, opublikowane na łamach prestiżowego Journal of Applied Psychology, odpowiednia jakość snu chroni przed objadaniem się wskutek stresów w pracy. To jedno z pierwszych opracowań, ukazujących w jaki sposób doświadczenia w pracy wpływają na zachowania związane z jedzeniem.

Badania przeprowadzono wśród dwóch grup pracowników z Chin. Pierwsze z nich dotyczyło osób zatrudnionych w branży informatycznej, którzy regularnie doświadczali dużego obciążenia zadaniami zawodowymi i często odczuwali presję czasu. Drugie badanie przeprowadzono wśród pracowników call-center, którzy podkreślali, że nierzadko muszą zmagać się z nieuprzejmymi i wymagającymi klientami.

Dobroczynne skutki romantycznego myślenia magicznego

Mon, 24 Jul 2017 09:11:05 +0000

Myślenie magiczne przejawia się w stereotypach, uprzedzeniach i irracjonalnym myśleniu. Myślenie magiczne może prowadzić do niepoprawnych wniosków - bywa, że wynika ze zniekształceń podstawowej wiedzy o świecie. Jakie skutki dla człowieka może mieć zatapianie się w myśleniu magicznym? Czy wiąże się tylko z negatywnymi konsekwencjami, czy można zbadać również pozytywne następstwa tego typu procesów myślowych?

Antropolog sir James Frazer twierdził, że myślenie magiczne oparte jest na prawie styczności i podobieństwa. Prawo podobieństwa zakłada, że obiekt przypominający daną osobę postrzegany jest jako cząstka tej osoby. Mowa np. o fotografii, dzięki której możemy „odczuć” bliskość i obecność osoby ze zdjęcia. Prawo styczności przejawia się w wierzeniu, że kontakt fizyczny z daną osobą może skutkować poczuciem transferu bliskości. Myślenie magiczne z wykorzystaniem prawa styczności będzie przejawiać się w poczuciu, że odczuwamy bliskość osoby, z którą np. przebywaliśmy w danym miejscu.

Przewaga pierwszego i ostatniego smaku

Fri, 21 Jul 2017 08:55:04 +0000

Istnieją liczne badania nad efektem pierwszeństwa i świeżości, jednakże w większości dotyczyły one bodźców wizualnych i werbalnych. Dwa eksperymenty przeprowadzone przez Thomasa Daniela i Jeffreya Katza, opublikowane na łamach Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, pokazały, że efekty te dotyczą również bodźców smakowych.

Dotychczasowe badania poświęcone smakowi dotyczyły głównie awersji w stosunku do jedzenia oraz zdolności do rozpoznawania czy jedzenie jest wartościowe lub czy może być trujące. Zagadnienia te dotyczyły więc informacji przechowywanych w pamięci długotrwałej. Tym samym, niewiele badań dotyczyło informacji dotyczących bodźców smakowych przechowywanych w pamięci krótkotrwałej. Tematem tym postanowili się zająć naukowcy z Westfield State i Auburn University.

Jak wyobraźnia pomaga nam w rzeczywistym działaniu? Weź udział w badaniu i wygraj książkę.

Sat, 15 Jul 2017 20:15:48 +0000

Na ile sposobów można czytać ten sam tekst? Czym są ucieleśnione symulacje i jaką rolę odgrywają w rozumieniu języka? Zasadniczym zadaniem języka jest przekazywanie znaczenia, niezależnie od tego, czy w danym momencie ton wypowiedzi jest szorstki, przekonujący, nabrzmiały emocją czy opływający w niedomówienia. Wprawiamy w wibracje struny głosowe po to, żeby nasze najskrytsze myśli pojawiły się w umyśle drugiej osoby. Możemy mówić o wszystkim – od nowego szczeniaka, przez rowerową wycieczkę po parku, po rzeczy, które tak naprawdę nie istnieją, jak latające świnie – a kiedy to robimy, nasi słuchacze wypełniają obraz detalami, o których nigdy nie wspominaliśmy: zapachem mokrej sierści czy zielenią równo przystrzyżonych trawników.

Uśmiechnij się!

Mon, 10 Jul 2017 09:32:34 +0000

Naukowcy od dawna interesują się wyrażaniem i spostrzeganiem prawdziwości emocji, ukazujących się na twarzach ludzi. Czy łatwo jest nam manipulować i oszukiwać otoczenie co do naszych prawdziwych uczuć? Czy hasło “keep smiling” sprawdza się zawsze i wszędzie? Czy autentyczny uśmiech, to ten amerykański, szeroki, niemal “od ucha do ucha”, z widocznym uzębieniem? a może uśmiech Mona Lisy, delikatny, tajemniczy?

Jak wiadomo, na ekspresję uśmiechu składa się praca mięśni całej twarzy, jednak zdecydowali się prześledzić sam ruch i jego dynamikę w zakresie dolnej partii twarzy - głównie ust. Zastanawiali się, czy szerokość uśmiechu, kąt uniesienia kącików ust, a nawet stopień ukazania zębów, ma wpływ na postrzeganie osoby jako autentycznej, sympatycznej czy szczęśliwej?

Mądrze wybierz kompana do... drugiego śniadania!

Sat, 08 Jul 2017 09:13:22 +0000

Z kim spędzasz przerwę na lunch? O czym wtedy rozmawiacie? Okazuje się, że te dwa czynniki mogą mieć ogromne znaczenie dla Twojego dobrostanu w pracy!

Wielu pracodawców zdaje sobie sprawę z konieczności regeneracji sił w czasie pracy i zapewnia pracownikom – mniej lub bardziej formalny – czas na przerwę od zajęć zawodowych. Jednak w jaki sposób spędzać taką przerwę, aby jej wartość dla odpoczynku była jak największa? Badacze z Uniwersytetu w Muenster postanowili przyjrzeć się temu, jaki wpływ na proces regeneracji ma towarzystwo podczas przerwy na lunch.

Dzieci pomagają innym, bo sprawia im to przyjemność

Sun, 02 Jul 2017 09:02:55 +0000

Przez pierwsze kilka lat życia dzieci w zdecydowanej większości przejawiają zachowania egoistyczne. Powszechnie uważa się, że zachowania nastawione na altruistyczną pomoc drugiej osobie rozwijają się ok. 3-4 roku życia, gdy relacje społeczne zaczynają mieć dla dzieci istotne znaczenie. Coraz więcej doniesień naukowych wskazuje jednak, że już dzieci w wieku poniemowlęcym skłonne są do bezinteresownego pomagania innym, zarówno dorosłym jak i innym dzieciom. Nie wykazano jednak do tej pory, dlaczego już od najmłodszych lat jesteśmy skłonni do pomocy nieznajomym. Najnowsze wyniki badań dostarczają ciekawych wyjaśnień, sugerując, że dzieci pomagają innym, ponieważ takie postępowanie sprawia im przyjemność.

Czy osoby wierzące w teorie spiskowe myślą inaczej?

Sat, 01 Jul 2017 08:21:40 +0000

Wiele badań pokazuje, że kultura i religia mają silny wpływ na sposób myślenia, podejmowanie decyzji i funkcjonowanie percepcji. Przykładowo, Azjaci spostrzegają świat bardziej globalnie (całość składająca się z części), w przeciwieństwie do Europejczyków i mieszkańców Ameryki Północnej, u których dominuje myślenie częściowe (pojedyncze elementy w całości). Jak podaje Michiel van Elk z Uniwersytetu w Amsterdamie, równie silny wpływ na te procesy może mieć wiara w teorie spiskowe i zjawiska paranormalne.

Czy istnieje związek między martyrologią a niechęcią wobec uchodźców?

Mon, 19 Jun 2017 10:08:57 +0000

Polacy nie chcą uchodźców w swoim kraju. Boją się o przyszłość swoją i Polski. Niechęć ta często nie jest przejawiana poprzez konstruktywną dyskusję, a raczej poprzez wulgaryzmy, obraźliwe wyzwiska czy stereotypowe podejście do tematu. Żyjemy w czasach, w których problem ksenofobii Polaków osiąga chyba swój punkt kulminacyjny. Dlaczego tak się dzieje? Z czym wiąże się taka niechęć? Profesor Krystyna Skarżyńska z SWPS w Warszawie wraz z Kamilą Przybyłą przeprowadziły ciekawe badanie, w którym odkryły intersującą zależność pomiędzy akceptacją przekonań martyrologicznych a ksenofobią.

Weź udział w badaniu mózgu!

Fri, 21 Apr 2017 14:00:10 +0000

Zespół naukowców z Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk prowadzi badania mające na celu rozpoznanie biologicznych mechanizmów powstawania zachowań nałogowych, w tym różnych form uzależnień: od hazardu, od alkoholu. W związku z tym badaniem naukowcy poszukują pełnoletnich mężczyzn doświadczających problemu uzależnienia od alkoholu lub uzależnienia od hazardu chętnych do badania z użyciem rezonansu magnetycznego.

Poszukujemy pełnoletnich mężczyzn doświadczających problemu uzależnienia od alkoholu lub hazardu. Badanie polega na wypełnieniu krótkiej ankiety (około 20 minut) oraz wizycie w Pracowni Obrazowania Mózgu (2 godziny) w Warszawie.

Utrata kontroli nad zachowaniami seksualnymi zaczyna się w mózgu?

Fri, 21 Apr 2017 08:54:30 +0000

Problem utraty kontroli nad zachowaniami seksualnymi staję się coraz powszechniejszy. Ciągle brakuje jasnej definicji oraz jednoznacznego określenia mechanizmów powstawania i utrzymywania się tego problemu. Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge przeprowadzili badania naukowe w celu odnalezienia neuronalnego podłoża problemu zwanego kompulsywnymi zachowaniami seksualnymi.

Doktor Valerie Voon wraz z zespołem w 2014 roku postanowiła przeprowadzić badania dotyczące podstaw neuronalnych kompulsywnych zachowań seksualnych (ang. Compulsive Sexual Behaviours). Kompulsywne zachowania seksualne są zazwyczaj utożsamiane albo z zaburzeniem kontroli impulsów, albo z uzależnieniami od czynności czyli tzw. uzależnień behawioralnych. Powszechnie znanym objawem uzależnień jest zmiana reakcji na wskazówki dotyczące obiektu uzależnienia, czyli na przykład osoba uzależniona od alkoholu będzie bardziej wrażliwa na bodźce związane z alkoholem niż z inną substancją. Wysoka wrażliwość na bodźce danej kategorii jest również związana z podwyższonym prawdopodobieństwem nawrotu. Wrażliwość na wskazówki bodźców nagradzających (tj. apetytywnych) ma swoje podłoże neuronalne. Są to struktury neuronalne takie jak brzuszne prążkowie (ventral striatum), grzbietowa przednia część zakrętu obręczy (dorsal anterior cingulate) oraz ciało migdałowate (amygdala). Czy w przypadku CSB reaktywność na wskazówki seksualne w grupie osób z problemem będzie podwyższona?

Weż udział w badaniu!

Thu, 13 Apr 2017 19:37:06 +0000

Zapraszamy do udziału w badaniu on-line, które ma na celu poznanie tego, jak ludzie wyobrażają sobie funkcjonowanie idealnego społeczeństwa. GDZIE I KIEDY? JAK WYGLĄDA BADANIE? Badanie jest prowadzone online, do wykonania w dowolnym czasie i miejscu. Składa się z kilku kwestionariuszy, a jego wykonanie zajmuje 10 - 15 minut. CO W ZAMIAN? Spośród osób, które ukończą badanie, rozlosowane zostaną 4 nagrody po 100 zł. JAK SIĘ ZGŁOSIĆ? Chętnych zapraszamy do wypełnienia kwestionariuszy pod poniższym linkiem.

"Zarzenowanie"

Wed, 15 Mar 2017 12:05:40 +0000

Czy zdarzyło Ci się kiedyś popełnić gafę? Może potknąłeś się na ulicy pełnej ludzi? Może w trakcie pogrzebu zacząłeś się histerycznie śmiać albo wypaplałeś czyjś problem? Albo … Scenariuszy jest milion pięćset. Może zrobiłeś byk ortograficzny, pisząc tytuł artykułu naukowego w Internecie? Założę się, że wiesz, co taka osoba może czuć.

Prawdopodobnie i Ty, i ja czujemy zażenowanie (ang. embarrassement). Po co nam ta emocja? Cóż, Darwin zastanawiał się nad tym, ale jemu nie udało się odkryć, dlaczego oblewanie się rumieńcem ma czemukolwiek służyć. Nie pomaga w leczeniu raka, rozwiązywaniu równań różniczkowych i nie przepędzimy nim cząsteczek smogu. Trochę to trwało, zanim badacze: Dacher Keltner i Cameron Anderson z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley zaproponowali zupełnie nowe ujęcie tego zjawiska. Zanim przejdziemy do samej specyfiki zażenowania, poznamy ogólne ramy ich sposobu rozumienia emocji.

Porządek rodzi porządek, bałagan kreatywność

Mon, 13 Mar 2017 10:33:06 +0000

To przy jakim pracujesz biurku - uporządkowanym czy zabałaganionym - może prowadzić nie tylko do tego jak szybko znajdziesz odpowiedni dokument. Jak pokazały badania Kathleen Vohn i jej współpracowników otoczenie, w którym pracujemy może wpływać na większą skłonność do pozytywnych zachowań takich jak większa szczodrość, czy zdrowe odżywianie się. Co więcej, może powodować, że będziemy bardziej kreatywni w myśleniu i bardziej otwarci na nowości.

W pierwszym z trzech badań opisanych na łamach Psychological Science, badani mieli wypełnić kilka kwestionariuszy w pokoju przypominającym biuro. Rozdzielona w sposób losowy połowa z badanych miała wypełnić je w biurze, które było czyste i uporządkowane, podczas gdy druga połowa badanych wypełniała kwestionariusze w identycznym, ale nieuporządkowanym pomieszczeniu. Po tym etapie badani mieli możliwość przekazania datku na cel charytatywny i mogli poczęstować się drobną przekąską (czekoladowym batonikiem, bądź jabłkiem). Wyniki tego eksperymentu pokazały, że przebywanie i pracowanie w czystym pokoju skłaniało osoby do postępowania zgodnie z tym, czego się od nich oczekiwało. W porównaniu do osób z zabałaganionego pomieszczenia, badani z czystego biura przekazywali częściej (82% vs 47%) i więcej własnych pieniędzy (M=$3.19 vs M=$1.29) na cele charytatywne oraz częściej wybierali zdrową przekąskę (jabłko), niż batonik czekoladowy (M=67% vs M=20%).

Przeklinanie oznaką szczerości!

Fri, 24 Feb 2017 17:52:10 +0000

Międzynarodowy zespół badaczy pod kierownictwem Gilada Feldmana z Maastricht University opublikował w Social Psychological and Personality Science trzyczęściowe badanie nad współzależnością szczerości i stosowaniem bluźnierstw w codziennej komunikacji i ekspresji. Wyniki zgodnie wskazały na istotną korelację między wulgarnością języka, a bezpośredniością i szczerością jednostki.

W pierwszej części badania poproszono 276 badanych (171 kobiet) o wymienienie najczęściej przez nich używanych i najbardziej lubianych bluźnierstw, zaznaczając by się przed niczym nie powstrzymywali. Następnie uczestnicy musieli oszacować jak często używają wulgaryzmów w komunikacji twarzą w twarz, w samotności, na piśmie, jak i zadeklarować powody dla własnego stosowania takiego języka. Zmierzona została również szczerość badanych przy pomocy stosownego kwestionariusza, który pytaniami pokroju: „czy wszystkie twoje zwyczaje są dobre i pożądane?” lub „czy jeśli coś obiecasz, to zawsze dotrzymasz słowa bez względu na wszystko?”, miał na celu sprawdzić jak bardzo badany jest otwarty na przyznanie się do swoich słabości i niedociągnięć (co uznano za objaw szczerości).

Jak nas oceniają znajomi? Badanie zakończone.

Sat, 18 Feb 2017 14:47:25 +0000

Każdy z nas dokonuje natychmiastowej oceny ludzi, których napotyka na swojej drodze. Poniższe badanie dotyczy tego jak inni ludzie oceniają nas - czyli jak naszym zdaniem jesteśmy oceniani przez naszych znajomych.

Badanie jest całkowicie anonimowe i nie powinno zająć więcej niż 15 minut. Proszę o uważne czytanie poleceń oraz udzielenie szczerych odpowiedzi.

Zakończyliśmy zbieranie odpowiedzi. Dziękujęmy za Wasz czas!

Nagrody książkowe otrzymują osoby o adresach e-mail: karolina009@ hanna.raszewska@ marta.lewand@ michal@

Wzbudzasz czasami zazdrość swojego partnera?

Wed, 15 Feb 2017 09:23:02 +0000

W związku dwojga ludzi możemy zaobserwować całą gamę uczuć i stanów pozytywnie wpływających na konstrukcję związku. Jednakże żaden związek nie jest idealny, a jego nieodłączną częścią jest występowanie pomiędzy stronami bliskiego związku stanów powodujących u nich odczucie pewnego dyskomfortu. Jednym z nich jest zazdrość, która przez badaczy została zdefiniowana jako złożony stan afektywny, obejmujący gniew, lęk i żal. Nasuwa się zatem pytanie, czemu w bliskim związku dwojga ludzi zaangażowanych romantycznie mogłaby pojawiać się akurat zazdrość?

Jaki zapach ma zaufanie?

Mon, 06 Feb 2017 10:50:22 +0000

Kształt i intensywność relacji interpersonalnych są w znaczącym stopniu determinowane przez umiejętność obdarzania zaufaniem innych ludzi. Powszechnie wiadomo, że decyzja o tym, czy komuś zaufamy zależy od wielu zmiennych czynników. Ale czy może zależeć także od zapachu? Okazuje się, że tak. Aromat, który zwiększa naszą zdolność do ufania innym ludziom to zapach lawendy.

Najnowsze badania holenderskich naukowców opublikowane w 2015 roku na łamach czasopisma Frontiers in Psychology miały na celu ustalenie, czy specyficzne zapachy mogą wpływać na zaufanie międzyludzkie oraz stany kontroli poznawczej. Już wcześniejsze badania przeprowadzone w 1997 roku przez profesora Roberta Baron’a dowiodły, iż w pomieszczeniach, w których unosił się przyjemny zapach zaobserwowano więcej prospołecznych zachowań - ludzie chętniej podnosili upuszczony przez kogoś długopis lub rozmieniali sobie wzajemnie pieniądze. Tym razem do eksperymentu zaproszono 90 osób, które losowo podzielono na trzy grupy po 30 osób. Każda grupa miała za zadanie przeprowadzić tzw. „grę w zaufanie” – pierwsza przebywając w pokoju, w którym rozpylono zapach lawendy, druga w pokoju, w którym unosił się zapach mięty, a trzecia (kontrolna) w pokoju pozbawionym zapachów. Każdorazowo w badaniu brała udział para nieznajomych tej samej płci. Przed przystąpieniem do eksperymentu i tuż po nim badani proszeni byli o wypełnienie tzw. „mapy odczuć”, stworzonej według koncepcji James’a Russell’a (1989). Powyższe miało na celu uzyskanie subiektywnej oceny samopoczucia każdego z uczestników. Badacze chcieli w ten sposób upewnić się, że na poziom zaufania wpływa rozpylony zapach (lub jego brak), a nie indywidualnie odczuwane zmiany w nastroju uczestników.

Czy wyjazd za granicę zmienia stosunek do obcych?

Sat, 21 Jan 2017 09:01:23 +0000

Czy studia za granicą mogą sprawić, że polscy studenci będą mieć lepszy stosunek do muzułmanów? Czy kontakt pogłębiony będzie miał większy wpływ niż kontakt powierzchowny? Czy poziom lęku międzygrupowego ma wpływ na postawy wobec muzułmanów? Czy lęk międzygrupowy, zagrożenia realistyczne i symboliczne są równoległymi predyktorami stosunku wobec muzułmanów? Aby odpowiedzieć na te pytania, Stefaniak i Bilewicz przebadali polskich studentów wyjeżdżających na uczelnie zagraniczne z programu Erasmus.

Według Gordona Allporta - twórcy “hipotezy kontaktu”, dzięki spotkaniu z grupą obcą poprawie ulega stosunek do niej, jeśli tylko spotkanie polega na współpracy, status uczestników jest na takim samym poziomie, mogą się oni poznać osobiście i wspiera ich w tym autorytet. W wyniku przeprowadzonej przez Pettigre i Troppa metaanalizie badań, w których udział wzięło łącznie ponad 250 tysięcy uczestników wykazano, że w wyniku kontaktu grupowego poziom uprzedzeń spadał, co więcej miał on wpływ na inne sytuacje oraz inne grupy społeczne. Zrewidowana została także hipoteza Allporta, wykazując iż wyżej opisane warunki są sprzyjające, lecz nie konieczne do zaistnienia pozytywnych skutków kontaktu.

Czy cena obiektu wpływa na postrzeganie jego atrakcyjności?

Thu, 19 Jan 2017 22:26:31 +0000

Czynnikami wpływającymi na zakup danego produktu mogą być: kraj pochodzenia, trafna reklama medialna lub marka. Większość konsumentów ocenia jednak produkt na podstawie ceny (niska cena-większa dostępność). Z drugiej strony ludzie często opierają się na schemacie cena-jakość (im wyższa cena tym wyższa jakość), co zwiększa pożądanie wobec danego produktu. Grono konsumenckie często argumentuje powód takiego przekonania tłumacząc że wytworzenie produktu wysokiej jakości jest przecież powiązane z wyższymi kosztami produkcji (jakość użytych materiałów, czas i jakość pracy, ogólny wysiłek itd.).

Czy uśmiech jest przejawem głupoty?

Mon, 16 Jan 2017 09:01:36 +0000

Co oznacza nasz uśmiech? Czy na jego podstawie można ocenić inteligencję? Czy ta ocena zależy od naszej kultury? Czy też jest uniwersalna? Na te pytania próbują odpowiedzieć Kuba Kryś i Karolina Hansen, badając różnice kulturowe w postrzeganiu inteligencji i szczerości osób uśmiechniętych i nieuśmiechniętych. Celem ich badania jest sprawdzenie czy w różnych kulturach inteligencja i szczerość osób uśmiechniętych i nieuśmiechniętych jest postrzegana inaczej. Czy uśmiech jest interpretowany korzystnie czy niekorzystnie? Czy płeć wpływa na ocenę inteligencji oraz szczerości?

Czy monogamia chroni przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową?

Fri, 13 Jan 2017 10:34:47 +0000

W pierwszej chwili odpowiedź na to pytanie może wydawać się twierdząca, jednak po przyjrzeniu się wynikom badania przeprowadzonego pod kierunkiem Terri Conley (2012) z University of Michigan okazuje się, że wcale nie jest to oczywiste. Badacze porównali zachowania seksualne osób dopuszczających się zdrad w związkach monogamicznych i osób praktykujących konsensualną niemonogamię.

Obecnie, gdy ludzie zawierają małżeństwa coraz później, a wskaźniki rozwodów rosną od kilku lat, część osób poszukuje innych modeli relacji niż tradycyjny, monogamiczny związek (zob. np. Grunt-Mejer, 2014). Do takich modeli należą otwarte związki, swinging i poliamoria. W otwartych związkach partnerzy pozwalają sobie nawzajem na kontakty seksualne z innymi osobami, najczęściej bez udziału partnera. Swinging oznacza wymianę partnerów seksualnych, często w rozrywkowej atmosferze i w czasie imprez przeznaczonych do tego rodzaju aktywności. W poliamorii natomiast nacisk położony jest na więzi uczuciowe. Poliamoria dopuszcza możliwość bycia w kilku związkach jednocześnie, za wiedzą i zgodą wszystkich zainteresowanych osób. Tego typu relacje występują w literaturze naukowej pod wspólnym mianem konsensualnej niemonogamii (consensual non-monogamy) bądź ustalonej niemonogamii (negotiated non-monogamy).

Weź udział w badaniu o znakach w przestrzeni miejskiej

Mon, 05 Dec 2016 08:35:52 +0000

Zapraszamy do udziału w badaniu on-line, które ma na celu ewaluację znaków wykorzystywanych w przestrzeni publicznej.

Dotychczasowe badania z zakresu efektywności znaków dowodzą, że oprócz aspektów wizualnych, równie ważną rolę odgrywa treść danego znaku. Istotne jest jednak, by przed sprawdzeniem skuteczności oznakowań w warunkach naturalnych, dokonać ich wstępnej ewaluacji, celem późniejszego wprowadzenia odpowiednich poprawek.

Badanie ma na celu weryfikację znaków na skalach dotyczących jego treści oraz wyrazistości wizualnej.

Czas badania wynosi maksymalnie 7 minut (oszacowane na podstawie testu przeprowadzonego przez portal surveygizmo.com). Udział w badaniu jest anonimowy. Z góry dziękujemy Państwu za pomoc w ocenie materiałów!

Środowisko życia a zmiana nawyków

Mon, 21 Nov 2016 14:12:13 +0000

Natura wielu zachowań, których zmiana poprowadziłaby nas w kierunku bardziej zrównoważonego stylu życia jest silnie nawykowa. Są to zachowania dobrze wyuczone i silnie zautomatyzowane – kontrolę nad ich wyzwalaniem przejmują bodźce znajdujące się w otoczeniu skojarzone z daną czynnością, takie jak konkretne miejsce, czas czy przedmiot. Nawykom towarzyszy zjawisko opisywane jako ‘tunnel vision’ – brak świadomego wyboru, pozorne podejmowanie decyzji i małe zainteresowanie informacjami o alternatywnych sposobach działania. Wszystkie te cechy sprawiają, że nawyki są oporne na zmianę.

Seniorzy - altruiści

Thu, 03 Nov 2016 09:12:50 +0000

Negatywne stereotypy krążące wokół starości przedstawiają ludzi starych m.in. jako osoby zgorzkniałe, nieszczęśliwe, złośliwe, biedne, niezaangażowane, mało aktywne społecznie, skąpe czy chciwe. Jednakże, wyniki czterech badań autorstwa prof. Freund i prof. Blanchard-Fields, opublikowanych na łamach Developmental Psychology pokazują, że osoby starsze wyżej cenią dobro publiczne i są bardziej skłonne do zachowań altruistycznych, niż osoby młodsze.

Wspólnym mianownikiem łączącym cztery badania przeprowadzone na osobach w różnym wieku było szukanie różnic wiekowych w altruizmie (dbanie o środowisko, składanie datków na cel charytatywny) i w dążeniu do osobistego bogactwa. W Badaniu 1 autorki wykorzystały dane ze Światowego Badania nad Wartościami (World Values Survey Association, 2009), w którym badani mieli ocenić na skali m.in to jak ważne jest dla nich bycie bogatym (wartości materialistyczne) oraz jak ważne jest dla nich dbanie o środowisko (wartości altruistyczne). Analiza tych danych dostarczyła pierwszego dowodu na to, że istnieje negatywny związek pomiędzy wiekiem a deklarowaną chęcią bycia bogatym. Jednocześnie, chęć dbania o środowisko była pozytywnie związana z wiekiem, co oznacza że im osoby były starsze tym ważniejsze było dla nich dbanie o środowisko.

Samotna starość

Tue, 01 Nov 2016 09:12:25 +0000

Samotność jest stanem, któremu towarzyszą negatywne uczucia, lęk, smutek, a nawet depresja. Osamotnienie jest jeszcze bardziej bolesne, gdy człowiek jest w starszym wieku, zostaje sam, bez rodziny, przyjaciół, pomocy w trudnym dla siebie czasie. Dlatego też samotność u starszych osób może się przyczynić do wielu fizycznych i psychicznych problemów ze zdrowiem, a nawet chęci własnej śmierci (np. Heikkinen & Kauppinen, 2011; Iecovich, Jacobs, & Stessman, 2011). Zespół szwedzkich naukowców (Lena Dahlberg, Lars Anderssonc , Kevin J. McKeeb i Carin Lennartsson) postanowił zbadać to zjawisko skupiając się na dwóch głównych pytaniach: czy i jakie zmiany w poczuciu osamotnienia zachodzą wraz z wiekiem oraz jakie są czynniki, dzięki którym można przewidzieć poczucie samotności. Wyniki ich badania prowadzonego w latach 2004-2011 zostały opublikowane na łamach Aging & Mental Health.

Czym jest dobra starość?

Wed, 19 Oct 2016 09:13:48 +0000

Już od pewnego czasu naukowcy starają się dociec co leży u podłoża pozytywnego, dobrego starzenia się i jakie elementy muszą zaistnieć, by osoba starsza oceniła proces swojego starzenia się jako pomyślny. W wyniku badań wyróżniono główne istotne obszary, które starsze osoby biorą pod uwagę w ocenie swojego życia i starości. Są to obszary związane z funkcjonowaniem fizycznym, zasobami poznawczymi, stanem psychicznym i życiem społecznym. Niedawne badania przeprowadzone przez fiński zespół (Nosraty, Jylhä, Raittila, Lumme-Sandt) i opublikowane w Journal of Aging Studies, wyróżniły kolejne czynniki, które w dotychczasowej literaturze prawie nie występowały. Są to: okoliczności życiowe, niezależność i dobra śmierć.

Osiedla grodzone: bezpieczeństwo czy izolacja?

Tue, 18 Oct 2016 09:13:04 +0000

Osiedla zamknięte charakteryzują się występowaniem fizycznej bariery odgradzającej dany kompleks budynków od otaczających terenów. Swobodny dostęp na rejon osiedla mają najczęściej jedynie jego mieszkańcy, czyniąc ogrodzoną przestrzeń pożądaną ze względu na oczekiwane bezpieczeństwo i wysoki standard mieszkań. Jednak jak pokazują przeprowadzone dotychczas badania, mur wokół osiedla nie zawsze spełnia swą ochronną rolę, a nawet może mieć negatywny wpływ na społeczne funkcjonowanie mieszkańców.

W badaniu przeprowadzonym na terenach Warszawy w 2007 roku, mieszkańcy osiedli zamkniętych okazali się grupą bardziej homogeniczną i mniej aktywną społecznie w porównaniu do badanych zamieszkujących osiedla otwarte. Jednocześnie, mieszkający na ogrodzonym terenie w istocie przejawiali wyższe poczucie bezpieczeństwa, co mogłoby wskazywać na skuteczne pełnienie protekcyjnej roli ogrodzenia. Warto jednak zwrócić uwagę na wyższe zarobki mieszkańców, jak i krótszy średni czas zamieszkiwania na osiedlach zamkniętych, co mogło mieć wpływ na wyniki badań.

Czuję się młodziej niż wyglądam!

Mon, 17 Oct 2016 10:28:41 +0000

Celem badania przeprowadzonego przez trzy badaczki z Uniwersytetu w Białymstoku (Mirucka, Bielecka, Kisielewska) i opublikowanego niedawno w Personality and Individual Differences było zbadanie związku pomiędzy subiektywnie postrzeganym wiekiem osób starszych a ich orientacją pozytywną. Wyniki pokazały, że większość starszych ludzi czuła się dużo młodsza, niż rzeczywiście była, a subiektywnie postrzegany wiek lepiej przewidywał stopień pozytywnego nastawienia, niż wiek chronologiczny.

Pozytywna orientacja jest tendencją do zauważania, skupiania się i przywiązywania wagi do pozytywnych elementów w życiu, własnym doświadczeniu czy w sobie samym (Caprara, 2009). Łączy w sobie 3 aspekty: samoocenę, optymizm i satysfakcję z życia. Zgodnie z Teorią Orientacji Pozytywnej, optymistyczny obraz samego siebie, własnego życia i przyszłości pomaga efektywnie radzić sobie z życiowymi wyzwaniami, porażkami czy stratami (Caprara, 2009).

Skutki hałasu

Tue, 11 Oct 2016 10:59:07 +0000

Działanie silnego hałasu prowadzi do podwyższonej aktywności fizjologicznej, podobnej do ogólnej reakcji człowieka na stres. Niektórzy badacze twierdzą, że to właśnie stres jest pośrednikiem relacji między hałasem a zdrowiem psychicznym. Przekrój badań pokazuje, że osoby narażone na hałas częściej zgłaszają takie dolegliwości jak ból głowy, niepokój, mdłości, irytacja, impotencja seksualna, a także zmienność nastroju.

Co ciekawe, badania brytyjskie, które obejmowały 2398 mężczyzn wykazały, że hałas wiąże się z odczuwaną przykrością, nie przedstawiały natomiast związku z zaburzeniami psychicznymi (Stansfeld i in., 1993). Jedną z bolączek współczesnych miast jest narastający hałas lotniczy, który doskwiera mieszkańcom osiedli otaczających lotniska. W serii badań prześledzono zależność między hałasem lotniczym oraz zdrowiem psychicznym osób mieszkających w pobliżu londyńskiego Portu Lotniczego Heathrow (Kryter, 1990). Otrzymano dane wskazujące na pozytywną zależność między hałasem a objawami psychiatrycznymi. Chociaż są one traktowane jako kontrowersyjne i wymagające dalszych badań, wskazują jednak na interesującą tendencję. Hałas poza stresem może również powodować utratę spostrzeganej kontroli i wyuczoną bezradność, co następnie zwiększa podatność na zaburzenia psychiczne.

Czy warto eliminować z diety mleko podczas karmienia piersią?

Tue, 27 Sep 2016 09:47:32 +0000

Badanie przeprowadzone przez badaczy z Uniwersytetu Rochester opublikowane w czasopiśmie “Clinical & Experimental Allergy” wykazało, że zapobiegawcze usuwanie z jadłospisu karmiących matek m.in. mleka krowiego zwiększa ryzyko późniejszych alergii u dziecka.

Alergie pokarmowe częściej występują u niemowląt i małych dzieci niż dorosłych. Należą do chorób, których występowanie wzrasta w ostatnich latach. Chociaż nie możemy całkowicie ich uniknąć, to przynajmniej częściowo możemy nad nimi zapanować. I wbrew powszechnej opinii nie jest to wcale profilaktyczne wykluczanie z diety alergenów! Tajną, i wydaje się – najprostszą do zastosowania - bronią może być… mleko kobiece. Dlaczego? Najprostszym i naturalnym rozwiązaniem na podniesienie odporności dziecka jest właśnie karmienie piersią.Mleko kobiece zawiera unikalne składniki chroniące przed zachorowaniem na wiele chorób infekcyjnych, metabolicznych, a nawet nowotworowych. Zmniejsza również ryzyko zachorowania na choroby alergiczne.

Starość czy świadomość upływającego czasu?

Fri, 16 Sep 2016 09:12:12 +0000

Większość badań nad „efektem pozytywności”, czyli preferencją bodźców pozytywnych u osób starszych związaną z postrzeganiem czasu, opierała się na porównaniu naturalnie występujących grup wiekowych: młodsi vs. starsi. Niestety taki dobór grup nie pozwalał na odróżnienie, który z czynników, wiek czy perspektywa czasowa, ma wpływ na preferencję pozytywności. Wśród badaczy, którzy postanowili zająć się tym tematem znaleźli się polscy naukowcy pod przewodnictwem profesora J. B. Nezleka, którzy swój eksperyment opublikowali na łamach Psychological Reports: Mental & Physical Health. Wyniki ich badania pokazały, że ograniczenie perspektywy czasowej u osób młodych wywołuje efekt pozytywności, co tym samym wskazuje na znaczenie sposobu postrzegania czasu, a nie wieku, w preferencji bodźców pozytywnych.

Jak przeciwdziałać krótkowzroczności?

Thu, 15 Sep 2016 09:00:16 +0000

Czy Twoje dziecko czyta wieczorem przy złym świetle? Czy siada zbyt blisko telewizora? Na pewno spotkaliście się z opiniami o wpływie tych czynników na rozwój krótkowzroczności (miopii). Ale kolejne badania udowadniają, że to inne czynniki są kluczowe w rozwoju wad ostrości widzenia.

Krótkowzroczność jest dobrze zrozumianą wadą - powodowana jest nadmiernym wydłużeniem gałki ocznej, a poprzez nawet najdelikatniejszą zmianę tej budowy, wpadające promienie światła ogniskują się przed siatkówką zamiast na niej. Niestety wiedza o mechaniźmie nie przekłada się na skuteczną walkę z tym problemem. W ostatnich dekadach odnotowujemy epidemię krótkowzroczności - w Azji Wschodniej i Środkowo-Wschodniej, już 80-90% młodych dorosłych cierpi na krótkowzroczność, z czego ok 20%, na tzw. wysoką krótkowzroczność, w której wada jest większa niż -6 dioptrii. W Europie jest nieco lepiej, choć i tu liczba okularników przez ostatnie sto lat podwoiła się. Obecnie istnieje możliwość kontroli narastania krótkowzroczności u dzieci za pomocą ortokeratologii nocnej (ortokorekcji - twardym soczewkom zakładanym na noc, a zdejmowanym tuż po przebudzeniu). Przeprowadzono do tej pory wiele badań klinicznych, które wykazują, że skuteczność metody w spowalnianiu wady wzroku wynosi powyżej 55% w porównaniu z okularami lub zwykłymi soczewkami kontaktowymi.

Kształt natury

Fri, 02 Sep 2016 09:01:44 +0000

Wyobraźcie sobie spacer osiedlem domów jednorodzinnych – czy cechy roślinności, która je otacza, takie jak kształt liści, mogą mieć wpływ na to jak postrzegamy ich wartość i bezpieczeństwo? Jakkolwiek dziwnie to brzmi, okazuje się, że taka zależność istnieje.

Teoria leżąca u jej podstaw głosi, że wewnętrzne właściwości miejsca zamieszkania są odzwierciedlone w charakteryzującej go roślinności. Zgodnie z tym, wrażenie jakie wywoła w nas zielone otoczenie domu jest ważną składową tego, jak ocenimy sam budynek, a nawet mieszkających w nim ludzi.

Natura w mieście

Wed, 17 Aug 2016 08:50:22 +0000

Dobroczynny kontakt z naturą dla funkcjonowania człowieka opisany został przez Rachel i Stephen Kaplan w Teorii Odbudowywania Uwagi (Attention Restoration Theory (ART). Wynika z niej, że czas spędzony w naturze, lub samo nawet oglądanie scen związanych z naturą, poprawia koncentracje i funkcjonowanie poznawcze.

Dzieję się tak dlatego, że przyglądanie się drzewom albo przesuwającym się obłokom na niebie oznacza bezwysiłkową uwagę, a to pozwala odbudować zasoby poznawcze nadwyrężone stresorami, czy intensywnym skupianiem uwagi. Podobne wnioski płyną także z Teorii Redukcji Stresu sformułowanej przez Rogera Ulricha, z której wynika, że kontakt z naturą (woda, zieleń), wywołuje nieświadomą i automatyczną pozytywną reakcję emocjonalną. Psychologiczne korzyści wyższe są przy bardziej zróżnicowanych elementach zielonego krajobrazu (wysokiej bio-różnorodności).

Zadowolenie z własnego ciała niższe u ćwiczących na siłowni

Wed, 20 Jul 2016 21:16:38 +0000

Zaburzenia obrazu własnego ciała i zaburzenia odżywiania to żadne novum wśród naukowców. Badania na ten temat zaczynały się już od lat sześćdziesiątych XX wieku. Wszystkie jednak dotyczyły kobiet. Aktualne badania potwierdzają: mężczyźni także cierpią na choroby dotyczące wizerunku własnego ciała i zaburzenia odżywiania.

Idealne męskie sylwetki definiuje się dziś jako umięśnione i szczupłe, z odpowiednio zarysowaną rzeźbą poszczególnych partii ciała. Ciągła praca nad stymulowaniem wagi to czynnik ryzyka dla pojawienia się psychicznego jadłowstrętu oraz dysmorfii mięśniowej, która objawia się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej. W ten sposób powstaje drugi problem. Jest on związany z dążeniem mężczyzn do nadmiernej szczupłości. Ciągła gonitwa do idealnej figury powoduje niezadowolenie z własnego ciała. Oba te zjawiska związane są z patologią jedzenia. Pojawia się tu jednak pytanie, które postawili sobie australijscy naukowcy pod kierownictwem Pety Stapleton: czy uczęszczanie na siłownię jest powiązane z nasileniem się zaburzeń odżywania i niezadowolenia z własnego ciała?

Pornografia głównym źródłem wiedzy seksualnej

Tue, 12 Jul 2016 05:28:53 +0000

Do najczęściej wymienianych źródeł w zakresie wiedzy seksualnej wśród dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych należą materiały pornograficzne. Młodzi ludzie deklarują, ze korzystają z nich w celu nauki seksualnej i zaspokojenia ciekawości. Fachowe źródła takie jak profesjonalna psychoedukacja szkolna czy rozmowy z rodzicami wskazywane są przez młodych najrzadziej. Z czego może to wynikać?

W 2004 roku Zbigniew Izdebski przeprowadził badanie dotyczące seksualności w dziesięciu państwach Morza Bałtyckiego. Wzięło w nim udział 5173 uczniów 250 szkół ponadgimnazjalnych. Podobną analizę przeprowadziła Katarzyna Charkowska-Giedrys w 2011 roku na mężczyznach i kobietach w wieku od 18-28 lat. W obu badaniach nie zabrakło pytania dotyczącego źródeł wiedzy respondentów w zakresie edukacji seksualnej. Przeważająca część osób wskazywała, że edukują się w tym zakresie głównie z Internetu – a dokładniej korzystają z materiałów pornograficznych. Bardzo niski wskaźnik otrzymały zagadnienia związane psychoedukacją seksualną w szkole oraz rozmowy z rodzicami.

Fałszywe wspomnienia: czy powinniśmy ufać własnej pamięci?

Wed, 06 Jul 2016 09:01:01 +0000

Intuicyjnie, odpowiedź jest wręcz oczywista: musimy ufać własnej pamięci! Coraz więcej eksperymentów psychologicznych wskazuje jednak, że powinniśmy zachować wobec niej zdecydowanie większą powściągliwość. Łatwość, z jaką przychodzi nam przypominanie sobie zdarzeń, które nigdy nie miały miejsca, pokazują m.in. wyniki badań przeprowadzonych przez zespół naukowców z University of Wellington.

Już Jean Piaget, uznany psycholog, mówił o tym zjawisku z perspektywy własnego doświadczenia. Gdy miał roczek, podczas spaceru z opiekunką miało dojść do rzekomej próby porwania, udaremnionej przez dzielną kobietę, która chroniąc malca zatrzymała porywacza, zastawiając mu drogę. W konsekwencji odniosła kilka ran. W nagrodę za tak odważną i zuchwałą postawę otrzymała zegarek. Tą historię wielokrotnie opowiadano małemu Jean’owi, który przeświadczony o prawdziwości zdarzenia uznał za część własnej wiedzy, tak, iż pamiętał tę sytuację. Kilkanaście lat później, mamka przysłała list, do którego dołączyła zegarek i przeprosiny, wyznając, iż cała historia została zmyślona, a małego Piageta nie próbowano porwać. Jak relacjonował dorosły już naukowiec, wielokrotne opowiadanie historii spowodowało, iż uznał je za prawdziwe i był w stanie oczami wyobraźni zobaczyć owo zdarzenie. Historia ta nie jest jedynym przykładem ukazującym łatwość pamiętania i przypominania sobie zdarzeń, które nigdy się nie wydarzyły. Dowodem istnienia tego zjawiska jest interesujący eksperyment przeprowadzony przez Kimberley Wade i współpracowników z Victoria University of Wellington, w którym do wytworzenia fałszywych wspomnień u osób badanych posłużono się spreparowanymi zdjęciami, przedstawiającymi sytuacje, które nigdy nie miały miejsca. Badanym prezentowano 4 zdjęcia (w tym 1 spreparowane), prosząc o częste podejmowanie prób przypomnienia sobie jak największej liczby szczegółów dotyczących tego wydarzenia. Zdjęcia oryginalne przedstawiały zdarzenia, które robiono podczas średnio ważnych dla badanego wydarzeń, m.in. było to przyjęcie urodzinowe czy rodzinny wyjazd. Zdjęcie „fałszywe” utworzono dzięki przeniesieniu wizerunku osoby badanej wraz z członkiem jego rodziny z oryginalnego zdjęcia na obraz ilustrujący lot balonem. Po okresie 1-2 tygodni od prezentowania fotografii, przeprowadzano wywiad z badanym. Okazało się, że blisko 50% osób deklarowało pewność pamiętania zdarzenia, które nigdy nie miało miejsca! W badaniach przeprowadzonych na Uniwersytecie Jagiellońskim Patrycja Maciaszek wykazała, że odsetek ten może być nawet wyższy – było to aż 56 procent fałszywie przypominanych sobie informacji.

Sport to zdrowie i… lepsze wyniki w nauce?

Tue, 28 Jun 2016 08:25:34 +0000

Czy wysiłek fizyczny wpływa pozytywnie na nasze wyniki w nauce? Na to pytanie stara się odpowiedzieć Barbara Zarzecka z Uniwersytetu SWPS, która zebrała dostępne badania na ten temat na łamach czasopisma Studia Psychologiczne.

Od lat badacze donoszą o pozytywnym wpływie choćby niewielkiej, ale regularnej aktywności fizycznej na ciało i samopoczucie ludzi. Pomimo tego od kilku lat zauważalnie zwiększa się liczba otyłych dzieci i młodzieży. Jest to o tyle niepokojące, gdyż forma fizyczna w młodszym wieku najczęściej utrzymuje się w wieku dorosłym.

Czy przedszkolaki plotkują?

Mon, 27 Jun 2016 08:58:23 +0000

Zastanawiasz się czasem nad rozmowami przedszkolaków? Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie British Journal of Developmental Psychology sprawdzają w jakim wieku w umyśle dzieci rodzi się plotka.

Sposób, w jaki żywe istoty wchodzą ze sobą we współpracę, jest fascynującym zagadnieniem. Czemu jest to aż tak ciekawe? Otóż w królestwie zwierząt występuje zjawisko selekcji dotyczącej tego z kim wejść, a z kim lepiej nie wchodzić w interakcję. Oparte jest ono na ocenie reputacji, atrakcyjności potencjalnego partnera. Fenomenem, który wyróżnia ludzi spośród innych zwierząt, jest zjawisko plotkowania. Można je definiować jako dzielenie się informacją dotyczącą nieobecnego w danej sytuacji człowieka z inną osobą w wartościujący sposób. Co jest najistotniejsze, plotkowanie to nie tylko przekazywanie faktów o charakterze prospołecznym np. „Zrób zakupy w żółtym sklepie na rogu”, ale zawiera także wniosek płynący z tego zachowania oraz wynika nie z pobudek prywatnych i specyficznych dla osoby, która dzieli się tą informacją np. „Zrób zakupy w żółtym sklepie na rogu, bo żółty to mój ulubiony kolor”, tylko odwołuje się do powodów publicznych i obiektywnych np. „Zrób zakupy w żółtym sklepie na rogu, bo sprzedawca jest szczery, lubi to co robi, nie zawyża cen produktów i naprawdę opłaca się tam robić zakupy”. Jak widzisz, ostatnia informacja zawiera w sobie wszystkie czynniki wchodzące w skład plotki. Czyli jest to taki rodzaj informacji prospołecznej, która obejmuje wartościujące przesłanie o charakterze publicznym. Badacze z Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Jan Engelmann, Esther Herrmann i Michael Tomasello zadali sobie pytanie, kiedy ludzie zaczynają plotkować i przeprowadzili eksperyment na 24-osobowej grupie 3 i 5- latków.

Pozytywni seniorzy

Fri, 17 Jun 2016 12:06:07 +0000

Profesor Derek M. Isaacowitz i jego współpracownicy postanowili wykorzystać metodę eye-trackingu do zbadania „efektu pozytywności” występującego u osób starszych. W ich badaniu, opublikowanym na łamach Psychology and Aging, starsi dorośli dłużej patrzyli na twarze wyrażające radość i unikali patrzenia na twarze wyrażające złość. Natomiast młodsi dorośli woleli twarze wyrażające strach. Co leży u podłoża tego zaskakującego zjawiska?

Według teorii selektywności emocjonalnej autorstwa Carstensena, Isaacowitz i Charlesa, to jak postrzegamy naszą przyszłość determinuje aktywności, jakich się podejmujemy. Jeżeli przyszłość jawi się nam jako nieograniczona, pełna możliwości, to jesteśmy zmotywowani do tego, by dążyć do celów, które dadzą nam długofalowe korzyści (np. edukacja). Natomiast jeśli postrzegamy przyszłość jako ograniczoną, skupiamy się na celach, które przynoszą efekty w teraźniejszości (np. cele emocjonalne, takie jak dobre samopoczucie, unikanie negatywnych emocji).

Mimikra receptą na zmianę diety dzieci

Tue, 14 Jun 2016 16:04:10 +0000

Twoje dzieci wolą jeść cukierki i pić słodzone napoje? Najnowsze badania opublikowane w Food Quality and Preference dowodzą, że naśladowanie może wpłynąć na zmianę w zachowaniu dziecka i pomóc w promowaniu nowego, zdrowego trybu żywieniowego.

Problem otyłości wśród dzieci ciągle rośnie. Jak podają Angélique Martin, Jacques Fischer-Lokou oraz Nicolas Guéguen z Université de Bretagne-Sud: ostatnie obserwacje we Francji pokazały wzrost występowania tego problemu aż o 13% względem lat ubiegłych! Powody otyłości są różne. Obejmują między innymi złe nawyki żywieniowe, zaburzenia metaboliczne organizmu, czynniki psychologiczne, a także wywieranie wpływu społecznego: w tym atrakcyjne reklamy zachęcające do konsumpcji produktów wysoko-tłuszczowych oraz glukozowych.

Poparcie akcji w internecie zmniejsza jej wsparcie w realu

Thu, 09 Jun 2016 09:35:15 +0000

Czy podpisałeś kiedyś petycje w internecie? Polubiłeś stronę, która wspierała jakąś akcję społeczną? Według psychologów Sandy Schumann i Olivera Kleina, ta czynność jest przejawem lenistwa (zwana slacktywizmem od angielskiego terminu slack oznaczającego obiboka) i paradoksalnie zmniejsza prawdopodobieństwo, że zgodzisz się na wsparcie tej akcji poza internetem.

W artykule empirycznym, nagrodzonym przez European Association for Social Psychology, Schumann i Klein zadali sobie pytanie: „jakie są konsekwencje wspierania akcji społecznych w Internecie?”. Dotychczasowa literatura wskazywała na dwie sprzeczne konkluzje. Jedną z nich jest wyjaśnienie w kategoriach techniki wywierania wpływu tzw. „stopy w drzwiach” - zgodnie z tą tezą, jeśli chcesz, żeby ktoś spełnił dużą prośbę (udział w pikiecie na mieście), poproś go najpierw o małą prośbę (polub naszą stronę). Zatem prośba o wsparcie akcji w Internecie (mała prośba) powinna doprowadzić do zwiększenia szans na uczestnictwo w akcji offline (duża prośba). Z drugiej strony, lenistwo (slacktywizm) mogłoby prowadzić do aktywności, która spełnia jedynie funkcje wzbudzania samozadowolenia osoby deklarującej udział w przedsięwzięciu, jednocześnie zmniejszając udział w wydarzeniu offline.

Idealny kandydat na męża? Ten, który opowiada ciekawe historie

Mon, 06 Jun 2016 09:05:20 +0000

Dobrzy narratorzy potrafią sprzedać produkt i rozbawić towarzystwo. Jeżeli w dodatku są mężczyznami, umiejętność snucia barwnych opowieści zwiększa ich atrakcyjność w roli potencjalnych partnerów życiowych.

Do takich wniosków doszli John Donahue z Uniwersytetu w Północnej Karolinie i Melanie Green z Uniwersytetu w Buffalo. Naukowcy chcieli sprawdzić w jaki sposób umiejętność opowiadania historii wpływa na postrzeganą atrakcyjność narratora w związku krótko- oraz długoterminowym. W tym celu przeprowadzili trzy eksperymenty, w których łącznie wzięło udział 388 osób, z czego 55% stanowiły kobiety. W każdym z nich uczestnicy określali atrakcyjność wybranej osoby w roli potencjalnego partnera – kobiety oceniały mężczyzn, natomiast mężczyźni oceniali kobiety.

Borelioza na kozetce

Mon, 23 May 2016 10:20:53 +0000

Borelioza to kleszcze, to zapalenie stawów, to ciągłe zmęczenie - co ma borelioza do psychologii? A jednak. Wiele osób cierpiących na boreliozę zanim otrzyma prawidłową diagnozę, jest kierowanych do psychologa lub psychiatry. Co powinniśmy wiedzieć o psychologicznym aspekcie boreliozy? Profesor Holly Westervelt i grupa badawcza pracująca pod kierownictwem Kaplan zgromadzili wnioski z badań neuropsychologicznych i psychologicznych osób chorych na boreliozę.

Znaj swojego wroga
Borelioza jest infekcją bakteryjną dystrybuowaną przez kleszcze. Wszystkie kleszcze "gryzą" (są krwiożerne), ale nie wszystkie kleszcze zarażają boreliozą. Winne są krętki borrelia burgdorferi przekazywane człowiekowi przez zainfekowanego kleszcza. W literaturze krąży opinia, że aby doszło do transmisji borreli, kleszcz musi pozostać w skórze przez 24-48 godziny. Niestety, opinia ta powoli staje się mitem - wyniki badań donoszą o czasie krótszym niż 16 godzin. Z krwiobiegu mogą dostać się do każdego miejsca. Między innymi, przechodzą przez barierę krew-mózg. Choć typowym objawem jest rumień czy bóle stawów, to pewnym zaskoczeniem są wyniki kilku badań wskazujące na związek między boreliozą a występowaniem demencji oraz chorób demielinizacyjnych przypominających stwardnienie rozsiane, afazji (utrata zdolności do mowy) oraz udaru.
Badania pokazały, że osoby chore na boreliozę gorzej wypadają w testach mierzących płynność słowną oraz różnych testach pamięci, w tym w teście mierzącym przypominanie słów. Westervelt pisze, że osoby chore na boreliozę obok problemów somatycznych w gabinecie psychologicznym często zgłaszają chroniczne zmęczenie, bóle głowy, problemy ze znalezieniem słów czy zaburzenia pamięci krótkotrwałej. Te objawy przypominają depresję, którą często sygnalizują osoba chora na boreliozę. Ale zaburzenia pamięci występujące w tej chorobie nie dają się wytłumaczyć jedynie afektywnymi powodami, więc leczenie depresji u osoby chorej na boreliozę nie przyniesie sukcesu. Przyczyny depresji wywołanej przez boreliozę leżą gdzie indziej.

Starzenie się a skłonność do ryzyka

Mon, 16 May 2016 09:15:59 +0000

Czy osoby w starszym wieku są mniej, czy też bardziej skłonne do podejmowania ryzyka? W najnowszym badaniu opublikowanym na łamach Frontiers in Psychology polscy badacze analizują wpływ wieku na tolerancję ryzyka i efektywność podejmowanych decyzji. Autorzy wykorzystują laboratoryjne zadanie behawioralne, w którym wraz z wiekiem skłonność do podejmowania ryzykownych decyzji zdecydowanie maleje. Jednocześnie, osoby starsze zachowują efektywność procesów intuicyjnych (bazujących na doświadczeniach życiowych), dzięki czemu doświadczenie porażek albo sukcesów podobnie wpływa na poziom ryzyka w dalszych decyzjach podejmowanych przez osoby w obu grupach wiekowych.

Kobieta – naukowiec? To brzmi dumnie!

Mon, 09 May 2016 08:59:06 +0000

Wyobraź sobie, że rekrutujesz kandydatów do pracy na stanowisko kierownicze. Dostajesz takie samo CV od kobiety i mężczyzny. Kogo wybierzesz? Z badania opublikowanego w „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS) wynika, że w procesie zatrudnienia w nauce płeć ma znaczenie! Okazuje się, że kobiety jako pracownicy naukowi otrzymują mniejsze zarobki i mniejsze wsparcie w pracy. A to wszystko przez… postrzegane mniejsze kompetencje.

Wszyscy cenią sobie Marię Skłodowską-Curie, a Kopernik podobno była kobietą. Jednak dane statystyczne mówią, że liczba kobiet w wielu dziedzinach nauki jest o wiele mniejsza niż mężczyzn. Zwłaszcza mało jest kobiet z tytułem profesorskim. Z tytułem doktora kobiet jest co prawda więcej, ale poziom zatrudnienia kobiet jako młodych asystentów na uczelni jest niewielki. Choć w ostatnich latach liczba kobiet, które otrzymały granty na badania, się zwiększyła, poziom ten jest nadal niski. Z raportu “Women for Science: Inclusion and Participation in Academies of Science” opublikowanego przez Południowoafrykańską Akademię Nauk (ASSAf) w lutym 2016 wynika, że średnio na 100 członków akademii nauk przypada… 12 kobiet. W Polsce jest to jedynie 4% (na 533 członków PAN przypadają 22 kobiety). Co jest przyczyną tych dysproporcji?

Dlaczego nie możemy zerwać z Facebookiem?

Sat, 30 Apr 2016 09:57:01 +0000

“Wiesz co” - zaczęła znajoma na mój wniosek, że może za długo przesiaduje na Facebooku - “ale ja w ten sposób mam kontakt ze swoimi znajomymi z Polski i mogę dzielić się tym, co u mniej się dzieje na co dzień.” W zasadzie nie było nic więcej do powiedzenia. Ludzie używają Facebooka (FB) z różnych powodów, ale bardzo ogólnie te powody można spiąć klamrą “powodów społecznych” (Nadkami, Hoffman, 2012). Psychologów zastanawia fenomen portali społecznościowych, które z racji natury rzeczy nie dostarczają dotyku czy wymiany spojrzeń. Mimo tego, bardzo wiele osób posiada aktywne konta. Znamy jednak bardzo ciekawe badania, które wykazują istnieje dwukierunkowego procesu rządzącego dążeniem do fejsbukowania, jak i ciągłym pozostawaniem w nim.

Samospełniająca się przepowiednia otyłości

Fri, 29 Apr 2016 09:02:06 +0000

Otyłość wraz z innymi chorobami cywilizacyjnymi wiedzie prym wśród najczęściej występujących problemów zdrowotnych. Profilaktyka otyłości wydaje się być ważnym zadaniem stojącym przed współczesną medycyną. Główną przyczyną otyłości są niewłaściwe nawyki żywieniowe, w tym przede wszystkim nadmierna podaż energii współwystępująca ze zbyt niską aktywnością fizyczną. Ale czy są to jedyne czynniki ryzyka?

Norwescy badacze postanowili sprawdzić czy postrzeganie siebie jako osoby o nadmiernej masie ciała w okresie adolescencji może doprowadzić do wystąpienia nadmiernej masy ciała w okresie wczesnej dorosłości i czy jest to w jakiś sposób moderowane przez aktywność fizyczną.

Emocje wypisane na twarzy

Tue, 26 Apr 2016 16:35:54 +0000

Czy zasłonięcie oczu mogłoby ułatwiać odczytywanie emocji z twarzy? Wydawałoby się, że wprost przeciwnie - im więcej źródeł ekspresji tym łatwiej możemy zrozumieć cudze emocje. Jednakże, jak pokazują badania opublikowane na łamach Cognition, trzylatki lepiej rozpoznają emocje drugiej osoby, gdy nie widzą jej oczu!

Pomimo wielu badań na temat rozpoznawania emocji z twarzy, naukowcy wciąż nie są zgodni co do tego w jakim wieku osiągamy poziom tej umiejętności typowy dla osób dorosłych. W celu szczegółowego zbadania tego procesu, zespół badaczy pod przewodnictwem profesor Debi Roberson z Uniwersytetu w Essex przeprowadzili trzy badania z udziałem osób w różnym wieku, manipulując w nich dostępnością informacji pochodzących z różnych części twarzy.

Czy relacje rodziców z dziećmi wpływają na ich późniejsze związki?

Mon, 18 Apr 2016 09:06:52 +0000

Jak ważna jest więź z rodzicami? Dysfunkcyjna relacja między rodzicami a dziećmi może u tych drugich powodować m.in. poczucie osamotnienia w ich związkach miłosnych w wieku dojrzałym! Okazuje się, że relacje dzieci z ich opiekunami mogą kreować odmienne wzorce postrzegania, odczuwania i zachowania wobec siebie i innych. Dlaczego tak się dzieje?

John Bowlby w książce „Przywiązanie” wskazuje, że relacja przywiązania należy do zachowań instynktownych i kształtuje się głównie wskutek aktywności dziecka wobec rodziców. Jej biologiczną funkcją jest ochrona przed niebezpieczeństwami. Małe dzieci nie mogą liczyć na siebie. Nie są zdolne do przetrwania w samotności. Fundamentalnym celem interakcji między dzieckiem a opiekunem jest uformowanie długotrwałego i emocjonalnego związku między nimi. Nie zawsze jednak tak się dzieje.

Uważaj na te słowa! O problematycznych terminach psychologicznych

Wed, 13 Apr 2016 09:38:10 +0000

W nauce bardzo ważna jest precyzja pojęć. Tymczasem wielu ludzi popełnia błędy zwane jingle i jangle fallacy. Pierwszy z nich polega na określaniu różnych konstruktów tym samym terminem, drugi, przeciwnie - na określaniu tego samego konstruktu różnymi terminami. Zespół naukowców z USA postanowił zaradzić tym błędom tworząc listę pięćdziesięciu najbardziej problematycznych terminów psychologicznych, które często pojawiają się w mediach i literaturze naukowej.

Twórcy listy wskazują na wszechobecność tych terminów i błędne ich używanie także przez nauczycieli akademickich. Badacze wyodrębnili terminy nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd, terminy powszechnie nadużywane, terminy wieloznaczne, oksymorony i pleonazmy. Wśród nieprecyzyjnych i wprowadzających w błąd terminów badacze umieszczają m.in. takie pojęcia, jak:

Psychologia na ekranie w Sopocie

Wed, 06 Apr 2016 22:26:07 +0000

Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu "Psychologia na ekranie" na Uniwersytet SWPS w Sopocie 20 kwietnia o godzinie 18:30! W ramach wydarzenia zostanie zaprezentowany film "Przerwana lekcja muzyki". Dyskusję związaną z filmem poprowadzi Piotr Bucki. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, obowiązuje rejestracja.

Głodni kolejnych wrażeń filmowych i ciekawych dyskusji? Mamy dla Was kolejne spotkanie Psychologii na ekranie! Tym razem przedstawimy film "Przerwana lekcja muzyki" lub jak kto woli : "Girl, interrupted".
Dyskusję poprowadzi Piotr Bucki http://bucki.pro/

Zapraszamy na konferencję o kobiecości i męskości oraz bliskich związkach interpersonalnych

Wed, 30 Mar 2016 14:35:06 +0000

Przedmiotem zainteresowania I ogólnopolskiej konferencji kobiecości i męskości oraz bliskich związków interpersonalnych będzie problematyka uwarunkowań i procesów odpowiadających za powstawanie i funkcjonowanie romantycznych relacji między kobietami i mężczyznami. Jednocześnie celem tego przedsięwzięcia jest osadzenie podejmowanej problematyki w szerokiej perspektywie stale ewoluujących przekonań na temat kobiecości, męskości i romantycznych relacji.

Konferencja jest skierowana do środowisk naukowych, zajmujących się problematyką bliskich relacji romantycznych, ale i praktyków – terapeutów, pedagogów, pracowników agend pomocowych – wspierających kobiety i mężczyzn w efektywnych funkcjonowaniu w związkach romantycznych i rodzinach. Organizatorzy liczą, że dyskusja wokół zagadnień poruszanych w konferencji zaowocuje przełożeniem wiedzy psychologicznej i ustaleń badawczych na praktyczne zastosowania w terapii par i terapii indywidualnej, przygotowaniu do małżeństwa i życia w rodzinie, a także treningach umiejętności społecznych. Redakcja badania.net objęła patronat medialny nad tym wydarzeniem.

Antyspołeczne zachowania w internecie

Thu, 24 Mar 2016 10:16:48 +0000

Zastanawiasz się, dlaczego pewni ludzie nazywani trollami czerpią przyjemność z łamania zasad netykiety i wywoływania kłótni na forach internetowych? Erin E. Buckels z University of Manitoba w Kanadzie postanowiła bliżej się im przyjrzeć, odkrywając tym samym, jakie cechy ich charakteryzują.

W badaniach internetowych psychologowie poprosili ponad 1200 internautów o wypełnienie dwóch kwestionariuszy. Jeden dotyczył cech osobowości, a drugi stylu komentowania wydarzeń w internecie. Porównując wyniki obu testów, badacze odkryli związek między czerpaniem przyjemności z trollingu internetowego, a takimi cechami osobowości, jak sadyzm, skłonności psychopatyczne oraz instrumentalne traktowanie innych ludzi. “Dalsze analizy wykazały, że najmocniej powiązany z trollingiem jest sadyzm, a także to, że tego typu osoby przejawiają zachowania sadystyczne także w codziennym, realnym życiu. – podsumowują badacze na łamach czasopisma “Personality and Individual Differences”.

Jak poprawić umiejętność rozpoznawania emocji?

Wed, 23 Mar 2016 12:01:52 +0000

Badania pokazują, że dzieci w wieku od 8 do 18 lat spędzają dziennie siedem i pół godziny, korzystając z różnego rodzaju mediów (telewizji, komputera, telefonu komórkowego). Badacze z University of California postanowili sprawdzić, jak wykorzystywanie przez dzieci nowych technologii do komunikowania się z otoczeniem, wpływa na ich rozwój umiejętności rozpoznawania emocji u innych osób.

Doktor Yalda T. Uhls wraz z zespołem podzieliła 12-letnich uczniów z tej samej szkoły na dwie grupy. Pierwsza wzięła udział w pięciodniowym obozie poza miastem, a druga została w szkole. Podczas trwania obozu dzieci nie mogły korzystać z żadnych urządzeń medialnych, miały natomiast wiele okazji do wzajemnych interakcji podczas grupowych zajęć oraz dzieląc pokoje. Dzieci, które zostały w szkole, spędziły pięć dni tak jak zwykle, bez żadnych ograniczeń dotyczących korzystania z mediów. “Wybraliśmy formę obozu, ponieważ umożliwiało to większą kontrolę nad zachowaniem dzieci. Poza tym było to bardziej naturalne rozwiązanie niż zabronienie im używania urządzeń elektronicznych w szkole” – tłumaczy doktor Uhls.

Przynależność grupowa hamuje obrzydzenie

Fri, 18 Mar 2016 08:22:30 +0000

Obrzydzenie jest ewolucyjnym mechanizmem, który promuje dystans pomiędzy ludźmi i zapobiega infekcjom i chorobom zakaźnym. Niestety, taki dystans może mieć również negatywne skutki, gdy współpracujemy z innymi. Bycie częścią grupy wymaga od nas bliskiego kontaktu z innymi. Co się dzieje, gdy w takiej sytuacji pojawia się odrażający bodziec, który może utrudnić współpracę?

Zespół psychologów społecznych z Wielkiej Brytanii pod kierunkiem dr Stephena Reichera z Uniwersytetu w St. Andrews wykonał dwa eksperymenty, w których zbadał czy nieprzyjemny zapach jest równie odpychający, gdy należy do członków naszej grupy, jak i do członków grupy obcej. W pierwszym eksperymencie, czterdziestu pięciu studentów z Uniwersytetu w Sussex wzięło udział w badaniu na temat “percepcji feromonów”. Badani zostali poinformowani, że eksperyment dotyczy opinii: (1) prywatnych, (2) studentów Sussex przeciwko innym studentom lub (3) studentom przeciwko innym ludziom.

Zdrowe odżywianie chroni przed depresją?

Thu, 17 Mar 2016 08:40:45 +0000

O depresji coraz więcej mówi się w mediach, dzięki czemu coraz więcej osób wie, że nie jest to po prostu zwyky smutek, a poważna choroba, której zwalczanie wymaga pomocy psychiatry i psychoterapeuty. Jednak, jak stwierdził ojciec medycyny, Hipokrates, „lepiej zapobiegać, niż leczyć”. Czy istnieją jakieś sposoby na zmniejszenie ryzyka wystąpienia depresji? Wyniki badań hiszpańskich naukowców sugerują, że istnieje związek między dietą, stylem życia oraz ryzykiem wystąpienia depresji.

Do udziału w badaniu zaproszono osoby bez stwierdzonych zaburzeń depresyjnych. Ostatecznie próba wyniosła ponad 15 tysięcy absolwentów hiszpańskich szkół wyższych. Osoby badane wypełniały kwestionariusz dotyczący preferencji żywieniowych - musiały określić częstotliwość spożycia 136 produktów w ciągu ostatnich dwóch lat. Przez 10 lat, co 2 lata, powtarzano badanie preferencji żywieniowych, oraz pytano o wystąpienie epizodu depresji (stwierdzonego przez psychiatrę) bądź zażywanie leków antydepresyjnych w ciągu ostatnich 2 lat. Pytano również o dane demograficzne oraz styl życia - palenie tytoniu, aktywność fizyczną i zażywanie suplementów diety.

Seniorzy częściej stereotypizują?

Wed, 16 Mar 2016 08:46:45 +0000

Czy osoby starsze, częściej niż osoby młodsze, posługują się stereotypami? Takie pytanie zadali sobie polscy badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego (Gabriela Czarnek, Małgorzata Kossowska) oraz Uniwersytetu SWPS (Grzegorz Sędek). Dodatkowo, chcieli się dowiedzieć jakie znaczenie ma to, kto jest przedmiotem tego stereotypu (grupa własna vs. grupa obca). Co się okazało? Wyniki pokazały, że seniorzy, w porównaniu do osób młodszych, rzeczywiście częściej używali stereotypów, ale tylko wobec członków grupy obcej (czyli osób młodszych), a nie swojej (czyli osób starszych).

Niepoprawni seniorzy

Tue, 15 Mar 2016 17:05:43 +0000

Czy starość kojarzy Ci się z taktownym, kulturalnym zachowaniem i wyważonymi reakcjami? Badanie przeprowadzone przez profesor Julie Henry oraz współpracowników, pokazuje, że taki obraz starszych ludzi jest błędny.

Autorzy zbadali 111 osób w wieku od 33 do 95 lat pod względem poziomu niestosownych zachowań, mierzonych na dwa sposoby. Pierwszym z nich była ocena ich codziennego zachowania dokonana przez najbliższych przyjaciół albo współmałżonków. Drugi pomiar odbył się podczas eksperymentu i była to ocena reakcji osób badanych na niespodziewaną sytuację mogącą powodować niesmak i dezaprobatę społeczną. W przypadku obu tych miar osoby starsze wykazały wyższy poziom niestosownych zachowań, w porównaniu do osób młodszych.

Motywowana empatia seniorów

Mon, 14 Mar 2016 13:34:01 +0000

Chińsko - amerykański zespół badaczy wziął pod lupę następujący paradoks: z jednej strony, liczne badania pokazują, że z wiekiem występują deficyty poznawcze w zdolności do przyjmowania czyjejś perspektywy, a z drugiej strony, osoby starsze utrzymują bliższe i bardziej satysfakcjonujące relacje z innymi ludźmi, w porównaniu do osób młodszych (a posiadanie i utrzymywanie takich relacji wiąże się z umiejętnością zrozumienia drugiej osoby, czyli przyjęcia jej perspektywy). Wytłumaczenie tych wyników okazało się zaskakujące: seniorzy, pomimo stwierdzonych deficytów, są w stanie zrozumieć i wczuć się w sytuację drugiej osoby, jednak żeby to zrobili muszą po prostu… chcieć.

Zbyt duża pojemność pamięci roboczej upośledza wykonywanie zadań?

Wed, 03 Feb 2016 12:05:07 +0000

Pamięć roboczą (working memory, WM) definiuje się jako jednoczesne przechowywanie i przetwarzanie informacji. Jest to jeden z tych procesów poznawczych, który jest zaangażowany w praktycznie każdą aktywność człowieka - od sięgania po jabłko przez pisanie artykułów do jeszcze bardziej złożonych czynności. Jest nam potrzebna, aby funkcjonować w otaczającym świecie. Pamięć roboczą można opisywać na różnych wymiarach, jednym z nich jest jej pojemność, czyli zdolność do utrzymywania w aktywnym stanie i manipulowania informacjami. Wiemy, że może jej nam brakować, ale czy może jej być zbyt wiele?

Jesienna Grenlandia

Mon, 01 Feb 2016 10:09:47 +0000

Grenlandia to największa wyspa na świecie. Jest to też największy rezerwuar wody słodkiej, która zmagazynowana jest w lodowcach, na półkuli północnej.

Od końca małej epoki lodowej można obserwować szybką recesję lodowców. Skutkuje to zwiększoną dostawą wody słodkiej do oceanów a także zwiększeniem powierzchni ziemi dostępnej dla roślinności tundrowej. W przeciwieństwie do powszechnego przekonania, wzdłuż znacznej części linii brzegowej Grenlandii nie spotyka się już lodowców. Są to obszary tundry krzewinkowej, która w trakcie krótkiej jesieni polarnej zmienia się z zielonego „dywanu” w różnobarwną mozaikę. Doskonałym miejscem do obserwacji tego typu zjawisk jest miejscowość Kangerlussuaq położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Grenlandii. Znajduję się tam lotnisko, zabudowane i wykorzystywane przez amerykańskie siły zbrojne w trakcie II wojny światowej. Znajduję się tam też najdłuższa droga na wyspie prowadząca od portu do czoła czapy lodowej, która ma ok. 40 km. Droga ta, została stworzona dla turystów ale także dla naukowców. W okolicy Kangerlussuaq możemy spotkać renifery, piżmowoły, lisy i zające polarne, niemal we wszystkich krzewinkach małe śnieguły, a na zboczach gór kruki. Jest to raj dla naukowców. Bogactwo roślinności tundrowej, różnorodność bezkręgowców, liczba jezior oraz bliskość czapy lodowej, są dla biologów czymś wyjątkowym.

Efekt Matyldy

Mon, 01 Feb 2016 09:22:35 +0000

W 1892 roku brytyjski psychiatra James Crichton-Browne donosił o wyodrębnieniu nowego zaburzenia psychicznego występującego wyłącznie u kobiet - anorexia scholastica, będącego skutkiem nadmiernie intensywnej edukacji. Owa przypadłość miała charakteryzować się nie tylko zaburzeniami odżywiania, ale także wieloma innymi dolegliwościami, jak melancholia czy nawracające bóle głowy. Na przełomie XIX i XX wieku ambitne kobiety traktowano ze sporą nieufnością, zdaniem Zygmunta Freuda, ambicje naukowe i zawodowe były przejawem zazdrości kobiet o penisa.

Co udają symulujący chorobę psychiczną?

Tue, 26 Jan 2016 15:51:29 +0000

Zapewne nikt z nas nie chciałby zmagać się z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak paranoja, schizofrenia, czy depresja, znacznie utrudniającymi codzienne funkcjonowanie i wymagającymi leczenia. Czasem jednak w sposób dobrowolny i świadomy ludzie udają takie zaburzenia psychiczne dla pozyskania konkretnych korzyści. Nawet dla doświadczonego specjalisty szybkie wykrycie symulacji u pacjenta może być trudnym zadaniem. Dla ułatwienia tego procesu psycholog Wojciech Imielski zajął się badaniem różnic w zachowaniu pomiędzy symulantami a osobami prawdziwie chorymi.

HAMLET, kobiece mleko i nowotwory

Mon, 25 Jan 2016 11:09:25 +0000

Karmienie piersią jest najlepszą inwestycją w zdrowie dziecka - zmniejsza ryzyko zachorowania na wiele chorób w dzieciństwie i dorosłości. Wielu badaczy ma również nadzieję, że niektóre z unikalnych, odpowiedzialnych za to składników mleka kobiecego znajdzie w przyszłości zastosowanie kliniczne w leczeniu wielu poważnych chorób, na przykład nowotworów.

Takie szanse przypisuje się odkrytej kilka lat temu cząsteczce HAMLET (ang. Human α-lactalbumin made lethal to tumor cells). HAMLET nie jest składnikiem kobiecego mleka, ale kompleksem powstałym z jego składników (białka α-laktoalbuminy i kwasu oleinowego) prawdopodobnie w kwaśnym środowisku żołądka niemowlęcia. Jego niewielkie ilości można również uzyskać z mleka kobiecego na drodze laboratoryjnej i właśnie w takiej formie jest wykorzystywany w badaniach. W badaniach in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych wykazano, że ponad 40 rodzajów komórek nowotworowych (włącznie z tymi słabo reagującymi na konwencjonalne leczenie) po poddaniu działaniu HAMLETa ulegają śmierci na drodze podobnej do apoptozy, przy czym zdrowe komórki nie ulegają uszkodzeniu.

Złudzenie ponadprzeciętnej wiedzy

Fri, 15 Jan 2016 14:03:21 +0000

Wśród kierowców proszonych o ocenę swoich umiejętności, aż 80 procent ankietowanych zalicza siebie do górnych 30%. Każdy z nas miał pewnie w swoim życiu wątpliwą przyjemność spotkać kogoś mocno na wyrost przekonanego o swojej wiedzy i kompetencjach. Psychologowie określają takie objawy efektem Krugera-Dunninga. Profesorowie Justin Kruger i David Dunning, których nazwiskami określono ów efekt, dowiedli, że osoby, które niewiele wiedzą o danej dziedzinie, przeceniają zasób swojej wiedzy na ten temat. Co ciekawe, osoby, które wiedzą więcej od nich, nie doceniają swojej wiedzy. Badania przeprowadzone wśród studentów lotnictwa z Southern Illinois University potwierdzają występowanie tego złudzenia również wśród specjalistów awiacji.

Wyjdź z domu. Zrób to dla oczu

Thu, 31 Dec 2015 08:45:37 +0000

Chcesz dłużej cieszyć się dobrym wzrokiem? Wyjdź na spacer! Do niedawna krótkowzroczność była raczej wyjątkiem niż normą – dziś konieczność korygowania wzroku dotyczy coraz większej liczby osób. Na łamach prestiżowego czasopisma Nature ukazało się właśnie omówienie wytłumaczenia tego trendu - wady wzroku powoduje malejąca liczba godzin jakie spędzamy na świeżym powietrzu. Zdaniem okulistów oko zmienia swoją krzywiznę pod wpływem braku stymulacji światłem słonecznym.

Trend powszechności krótkowzroczności (miopii) szczególnie łatwo można prześledzić na przykładzie mieszkańców terenów wschodniej Azji – notowane jest tam rekordowe tempo wzrostu tej wady wzroku. W latach 40. jedynie 10-20 procent Chińczyków cierpiało na krótkowzroczność, podczas gdy dziś tę liczbę szacuję się na 90% nastolatków i młodych dorosłych. W Seulu trudno jest spotkać kogoś, kto ma niekorygowany wzrok - aż 96,5% 19-letnich mężczyzn raportuje problemy ze wzrokiem. W Europie rozpowszechnienie wad zwiększyło się dwukrotnie podczas ostatnich stu lat. Łącznie niepoprawna ostrość widzenia dotyczy około 1/3 mieszkańców Ziemi.

Ambiwertyk najlepszym sprzedawcą?

Mon, 30 Nov 2015 14:08:52 +0000

Pojęcie ambiwersji jest bardzo mało znane poza kręgiem psychologów, choć prawdopodobnie dotyczy większości z nas. Nowe analizy przekonują, że zmienna ekstrawersji w populacji ma kształt krzywej normalnej, co oznacza, że większość ludzi jest ambiwertykami - ma zarówno cechy ekstrawertyków, jak i introwertyków.

Poziom ekstrawersji niewątpliwie ma wpływ na wybór ścieżki zawodowej i osiągnięcia zawodowe. Badania pokazują, że ekstrawertycy częściej, niż introwertycy, wybierają zawód sprzedawcy, mają też większe szanse na pozytywne przejście selekcji do pracy w tym zawodzie. Obiegowa opinia głosi, że ekstrawertycy najlepiej sprawdzają się w zawodzie sprzedawcy, są bowiem towarzyscy, asertywni i pełni entuzjazmu. Wcześniejsze badania wykazały jednak, że ekstrawersja jest skorelowana z efektywnością sprzedaży istniejącego już produktu, ale tylko w pierwszej połowie roku, nie jest związana natomiast ze sprzedażą nowego produktu. Ten paradoks zaciekawił doktora Adama Granta z Uniwersytetu w Pensylwanii, który postanowił przyjrzeć się dokładniej temu problemowi.

Czy wiesz jaki wpływ ma na Ciebie Facebook?

Sat, 28 Nov 2015 09:25:14 +0000

Portale społecznościowe stały sie nieodzownym elementem życia większości współczesnych ludzi. Już najmłodsze pokolenia są użytkownikami portali typu Facebook, które pierwotnie miały na celu usprawniać przepływ informacji i pomagać w utrzymaniu relacji interpersonalnych. Czy Facebook spełnia rzeczywiście taką rolę? Czy komunikacja wirtualna może także mieć negatywny wpływ na ludzi? Czy jest możliwe aby publikowanie treści na Facebooku wpływało bezpośrednio na nasz egocentryzm?

Badania trzech naukowców z Uniwersytetu Sun Yat-Sen w Tajwanie dotyczą zależności korzystania z Facebooka a egocentryzmem ludzi i ich prospołecznych zachowań. Wen-Bin Chiou, Szu-Wei Chen i Da-Chi Liao przeprowadzili dwa eksperymenty, których wyniki dowodzą, że ludzie bezpośrednio po publikacji wiadomości na portalu społecznościowym wykazują mniejszą tendencję do zachowań, które przynoszą korzyść innym. Badacze wykazali, że komunikacja typu jeden-do-wielu jest ściśle powiązana z działaniem dla własnej korzyści. Ogólnie mówiąc, komunikacja ta służy użytkownikom do autoprezentacji siebie dużej grupie odbiorców. Wyniki badań mają dowodzić prawdziwości stwierdzenia, że tego rodzaju monolog może hamować występowanie zachowań prospołecznych.

Jak obniżyć poziom stresu

Thu, 26 Nov 2015 12:54:19 +0000

Jeżeli czujesz, że każdego dnia stres zżera cię od środka, pomóc może ograniczenie częstotliwości, z jaką codziennie sprawdzasz skrzynkę pocztową, donoszą psychologowie na łamach czasopisma „Computers in Human Behavior”.

Kostadin Kushlev i Elizabeth Dunn, badacze z University of British Columbia, poprosili ponad 120 osób, żeby przez jeden tydzień ograniczyły sprawdzanie poczty e-mail do trzech razy dziennie. W drugim tygodniu uczestnicy mogli zaglądać do skrzynki pocztowej bez ograniczeń. Okazało się, że podczas pierwszego tygodnia osoby badane odczuwały mniejszy stres w porównaniu z tygodniem drugim. Co ważniejsze, w pierwszym tygodniu, dzięki obniżonemu poziomowi stresu, poprawiło się także ich ogólne samopoczucie.
Uczestnicy naszego badania przyznali, że ciężko było im oprzeć się pokusie sprawdzania poczty, jednak silna wola i przezwyciężenie tej pokusy, pomogły im obniżyć poziom dziennego stresu -podsumowuje Kushlev
.

Oglądaj zdjęcia zwierzaków

Tue, 24 Nov 2015 09:45:22 +0000

Doktor Jessica Gall Myrick z Indiana University Media School dowiodła, że oglądanie zdjęć małych, słodkich piesków i kotków podnosi energię i pomaga radzić sobie z niepokojem, a nawet pomaga się skupić.

7000 tysięcy respondentów, którzy wzięli udział w badaniu, zadeklarowało, że po obejrzeniu tego rodzaju zdjęć odczuwają mniej niepokoju, rozdrażnienia czy smutku. Nawet jeśli oglądają filmy ze zwierzakami na YouTube w pracy, emocjonalne doładowanie pozwala im z większą skutecznością skupić się potem na obowiązkach. “Przyjemność, którą odczuwali ludzie, oglądając zdjęcia, przewyższyła znacznie poczucie winy związane z odkładaniem różnych zadań na później” – pisze Myrick na łamach „Computers in Human Behaviour”. Badaczka dodaje, że oglądanie zdjęć kotów i psów jest jedną z najczęstszych internetowych aktywności. Być może tego rodzaju internetowa terapia to rozwiązanie dla osób, które nie mogą mieć zwierzaka?

Nie oceniaj pomysłu… po płci!

Thu, 19 Nov 2015 09:15:16 +0000

Wyobraź sobie twórczego geniusza. Sypie pomysłami z rękawa, myśli niezależnie, postępuje oryginalnie i nietypowo. A teraz zastanów się: wyobrażasz sobie kobietę czy mężczyznę? Kobiety niemal równie często jak mężczyźni poświęcają się karierze zawodowej, jednak mężczyźni zajmują większość stanowisk kierowniczych. Czy nierówność płci odbija się także na kreatywności? Amerykańscy naukowcy na łamach Psychological Science donoszą, że pomysły kobiet oceniamy gorzej od pomysłów mężczyzn.

Zgubiłeś klucze do domu? Zapomniałeś zapakować ładowarki do telefonu na wyjazd? Pomysłowość uratuje Cię w niejednej sytuacji, a w wielu przypadkach sprawi radość i satysfakcję. Myślenie twórcze przydaje się w różnych zawodach, pracodawcy często wymieniają je jako jedną z najbardziej pożądanych umiejętności u pracownika. Twórczość nie kończy się jednak na samym wymyśleniu nowej idei. Dalszy los pomysłu zależy od oceny środowiska: partnera, szefa, współpracowników, a także od umiejętności przekonania innych do swojej wizji. Czy stereotypowe postrzeganie płci wpływa na to, jak oceniamy wytwory kobiet i mężczyzn?

Czy cena wina wpływa na odczuwany smak?

Wed, 18 Nov 2015 09:55:24 +0000

Czy tanie wino może smakować tak, jakby było z najwyższej półki? Tak, jeśli konsument będzie wierzył, że wino, które właśnie pije, jest drogie. Doktor Hilke Plassmann z INSEAD oraz Bernd Weber z Uniwersytetu w Bonn odkryli, że przekonanie na temat tego, jakie wino pijemy, może zmienić reakcję mózgową na jego smaku

W jednym z eksperymentów badacze poprosili uczestników o ocenę smaku pięciu rodzajów win w różnych cenach (90, 45, 35, 10 i 5 dolarów). Podczas degustacji mózgi wszystkich uczestników skanowane były przy użyciu neuroobrazowania MRI. W rzeczywistości badani spożywali tylko trzy rodzaje win w dwóch różnych cenach (wysokiej i niskiej). Okazało się, że wiedza na temat ceny wina w istotny sposób wpłynęła na ocenę ich smaku: im droższe, tym lepiej smakowało! Co więcej efekt ten można było zaobserwować również w reakcji mózgowej - „Kiedy coś nam bardziej smakuje, w mózgu aktywizuje się tzw. układ nagrody, co zaobserwowaliśmy u badanych wtedy, gdy smakowali tanich win, myśląc, że próbują tych drogich. Uzyskane wyniki to dowód na to, że przekonanie może wpływać na rzeczywisty odbiór, a nie jedynie interpretację smaku” – podsumowują badacze na łamach „Journal of Marketing Research”.

Ciężkie brzmienie poprawia nastrój

Mon, 16 Nov 2015 13:24:25 +0000

Lubisz słuchać ciężkiej muzyki czy zdecydowanie jej unikasz? Okazuje się, że słuchanie ostrych rytmów i brzmień może poprawić samopoczucie, czego dowodzą badania opublikowane w czasopiśmie „Frontiers in Human Neuroscience”.

Potoczne twierdzenie, że słuchanie rocka i metalu stymuluje gniew czy wyzwala agresję zostało obalone! Jest wręcz przeciwnie, co opisuje Leah Sharman z University of Queensland w Australii. W jej badaniu udział wzięło 40 fanów metalowej muzyki. Na początku mieli za zadanie przypomnieć sobie zdarzenie, które wzbudziło w nich złość. Następnie połowa przez 10 minut słuchała ciężkich brzmień (np. punk, metal, rock) a reszta siedziała w ciszy. Sharman dowiodła, że wbrew pozorom słuchanie ciężkiej muzyki skutkuje przeżywaniem bardziej pozytywnych emocji.

Venture Day - Wsparcie dla polskiego ekosystemu B+R

Thu, 12 Nov 2015 18:11:47 +0000

Ponad 120 pomysłodawców będzie uczestniczyć w III edycji Venture Day, 20 listopada 2015 roku. Wydarzenie, odbywające się w Pomorskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, w należącym do niej Gdańskim Parku Naukowo-Technologicznym, to szansa na zdobycie inwestora lub podjęcie współpracy i wdrożenie pomysłu do dużej korporacji. W tym roku bowiem pomysłodawcy usiądą do rozmów (speed dating) nie tylko po to, aby pozyskać fundusze, ale także aby nawiązać partnerstwa biznesowe z dużymi przedsiębiorstwami działającymi w nurcie open innovation.

Rozumienie innych rozwija umiejętność kłamania

Mon, 09 Nov 2015 16:44:01 +0000

Wyobrażanie sobie perspektywy drugiej osoby (teoria umysłu) to jedna z ważniejszych umiejętności społecznych jakie nabywamy w młodym wieku. Najnowsze badania dowodzą, że zdolność do kłamania (mijania się z prawdą odnośnie informacji, które są znane tylko z naszego punktu widzenia) korzysta z tego samego zestawu umiejętności. Ustalenia chińskich badaczy wskazują, że 3-latki poddane treningowi teorii umysłu szybciej i na dłużej opanowują zdolność mijania się z prawdą.

Xiao Pan Ding, wraz ze współpracownikami, zajęli się tym zagadnieniem. W tym celu zrekrutowali do badania grupę 3-latków, którzy nie nauczyli się jeszcze kłamać. Następnie połowa młodych uczestników wzięła udział w treningu teorii umysłu, w których uczyli się rozpoznawać różne stany psychiczne w różnych sytuacjach, a druga połowa została przypisana do grupy kontrolnej, gdzie uczyli się rozpoznawać właściwości fizyczne różnych przedmiotów.

50 tys. złotych na badania dla młodych naukowców

Mon, 09 Nov 2015 09:47:16 +0000

Stypendia w wysokości 50 tys. złotych na pokrycie kosztów badań zostaną przyznane trzem naukowcom i ich zespołom przez fundusz kapitałowy Black Pearls VC. Zgłoszenia można przesyłać do 16 listopada. Laureaci zostaną ogłoszeni 20 listopada podczas Venture Day w Gdańskim Parku Naukowo Technologicznym, konferencji poświęconej współpracy nauki z biznesem.

Fundusz kapitałowych z Gdańska, Black Pearls VC zachęca młodych naukowców i zespoły naukowe do wdrażania wyników ich prac badawczych na rynek. Narzędziem do tego ma być finansowanie badań w wysokości nawet 50 tys. złotych. Jeśli wyniki wskażą szansę potencjalnego wdrożenia, naukowcy mogą liczyć na dalsze wsparcie funduszu.

Poczucie moralnej słuszności nasila poparcie dla przemocy

Fri, 23 Oct 2015 09:16:38 +0000

Biorąc pod uwagę rozmiar zniszczeń, traumy i indywidualnych dramatów, jakimi zazwyczaj kończą się wojny powstaje pytanie, od czego zależy społeczne poparcie dla takich konfliktów zbrojnych, szczególnie wtedy, kiedy ich wynik jest niepewny. W jakim stopniu jest to wynik analizy oczekiwanych kosztów i zysków, a w jakim stopniu poparcie dla działań wojennych motywowane jest innymi względami?

Badacze Jeremy Ginges i Scott Atran testowali hipotezę, zgodnie z którą, jeśli ludzie popierają wojnę, ponieważ postrzegają ją jako efektywny sposób realizacji politycznych celów to ich poparcie będzie uzależnione od wielkości koniecznych do poniesienia kosztów. Innymi słowy, jeśli wojna robi się zbyt „droga” wówczas poparcie dla niej powinno spadać. Z drugiej strony konkurencyjne wyjaśnienie poparcia dla wojny odwołuje się do względów moralnych - kluczowa jest słuszność sprawy, której należy bronić bez względu na wszystko. W przypadku takiej motywacji wielkość kosztów, które trzeba będzie ponieść powinna mieć o wiele mniejsze znaczenie, ponieważ wartości moralne nie poddają się logice ekonomicznej. Ginges i Atran testowali te hipotezy w serii badań przeprowadzonych zarówno w kontekście realnych konfliktów, jak i w kontrolowanych badaniach eksperymentalnych.

Jakie są skutki palenia tytoniu w ciąży?

Wed, 30 Sep 2015 09:59:50 +0000

Wiele kampanii na całym świecie przestrzega przed paleniem tytoniu w czasie ciąży, a informacje o negatywnym wpływie papierosów na zdrowie są szeroko dostępne. Mimo wszystko wciąż wiele ciężarnych kobiet nie rezygnuje z nałogu. Wypalanie nawet niewielkiej ilości papierosów zwiększa ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, wystąpienia wad rozwojowych oraz niskiej masy urodzeniowej dziecka. Nie pozostaje również bez wpływu na rozwój mózgu i jego funkcji. Obserwacje różnych autorów wskazują, że dzieci narażone w okresie płodowym na dym tytoniowy gorzej funkcjonują poznawczo, osiągają niższe wyniki w nauce oraz w teście IQ, co dotyczy również dorosłych.

Czujesz stres? Pójdź do parku!

Thu, 10 Sep 2015 11:15:08 +0000

Nawet krótkie wyjście na tereny zieleni miejskiej jest pozytywnie związane z odczuwaniem ulgi w stresie – sugeruje Liisa Tyrväinen i współpracownicy z Natural Resources Institute Finland w Helsinkach. Wyniki badania - opublikowane na łamach Journal of Environmental Psychology - dowodzą że stężenie hormonu stresu malało po spędzeniu czasu na terenach miejskich. Jednakże tylko po odwiedzeniu parku i lasu miejskiego osoby badane deklarowały niższy poziom subiektywnie odczuwanego stresu.

Uczestnicy badania mieli za zadanie odwiedzenie trzech miejsc (z zachowaniem tygodniowych odstępów czasowych) w środowisku miejskim: centrum handlowego, parku miejskiego, oraz lasu miejskiego. Każdorazowo - przed, w trakcie i po odwiedzeniu danej lokalizacji badacze mierzyli psychologiczne i fizjologiczne wskaźniki odczuwanego stresu wśród osób badanych. Jak się okazało, niezależnie od odwiedzanej lokalizacji stężenie hormonu stresu jednakowo malało. Jednakże subiektywne uczucie odnowy, witalności i pozytywnego nastroju wzrastało wraz z ilością spędzonego czasu w parku i lesie miejskim. Z kolei w przypadku terenu zabudowanego (centrum handlowe), wraz ze wzrostem spędzanego czasu, malały wyżej wymienione wskaźniki.

Ekscentryzm popłaca

Mon, 17 Aug 2015 11:04:30 +0000

Dlaczego utwory Lady Gagi są tak popularne? Czy ocena jakości utworu muzycznego czy plastycznego nie powinna przebiegać tak samo niezależnie od tego jak oceniamy jego autora? Jak się okazuje ocena dzieła sztuki prowadzi do innych wniosków w zależności od tego ile wiemy o artyście, który je stworzył. Wijnand Van Tilburg z Uniwersytetu w Southampton oraz Eric Igou z Uniwersytetu w Limerick postanowili sprawdzić, jak informacje o ekscentryzmie autora wpłyną na ocenę jego prac. W jednym z eksperymentów poproszono osoby badane o ocenę obrazu „Słoneczniki” namalowanego przez Vincenta van Gogha, informując tylko połowę z badanych o tym, że autor samodzielnie odciął sobie cześć ucha. Okazało się, że tego rodzaju wzmianka o ekscentrycznym zachowaniu malarza prowadziła do bardziej pozytywnej oceny jego dzieła. W drugim eksperymencie prace nieistniejącego autora oceniono wyżej, gdy uczestnicy dowiedzieli się, że uchodził za ekscentryka.
Warunkiem koniecznym do wystąpienia odkrytego przez nas efektu jest umiejętne przekonanie odbiorców o ekscentryzmie autora” -piszą naukowcy na łamach „European Journal of Social Psychology”
Dlaczego ekscentryzm autora miałby zwiększać lubienie jego dzieła? W umysłach ludzi stereotyp artysty to często rodzaj kreatywnego geniusza, który wymyka się konwenansom, zatem informacja o ekscentryczności autora zwiększa szanse na przypisanie mu artystycznego talentu.

Karmienie piersią a struktura mózgu

Wed, 12 Aug 2015 09:43:06 +0000

Mózg jest centrum dowodzenia naszego ciała – odbiera, przetwarza i generuje reakcje na bodźce, w nim zachodzą procesy uczenia się oraz rodzą się myśli i marzenia. Jest nie tylko najważniejszym narządem w organizmie, ale również ma najszybsze tempo wzrostu – w drugim roku życia osiąga już 83% objętości mózgu dorosłego człowieka! Właściwy rozwój mózgu i jego funkcji w dużym stopniu zależy od optymalnej podaży składników odżywczych i stymulacji środowiskowej w pierwszych miesiącach i lata życia dziecka.

Facebookowi egoiści

Thu, 23 Jul 2015 13:50:26 +0000

Komunikacja jeden-do-wielu, charakterystyczna dla portali społecznościowych, prowadzi do nasilenia egocentryzmu, a ten z kolei do zwiększenia chciwości oraz zmniejszenia chęci pomocy obcej osobie – przekonują naukowcy na łamach czasopisma „Cyberpsychology, Behavior and Social Networking”.

Grupa badaczy z Uniwersytetu Sun Yat-Sen w Tajwanie przeprowadziła dwa eksperymenty sprawdzające, jak komunikowanie się za pomocą Facebooka wpływa na zachowania prospołeczne. Uczestników obu badań poproszono albo o opublikowanie wiadomości na własnej ścianie albo o wypełnienie formularza testowego. Chwilę później każdy otrzymał możliwość podzielnia 20 zł między siebie oraz anonimowego gracza (pierwszy eksperyment) lub został poproszony o pomoc w zakodowaniu wyników z innego badania (drugi eksperyment).

Mamo, a skąd się biorą dzieci?

Mon, 13 Jul 2015 09:00:32 +0000

Skoro to nie bocian przynosi dzieci, to skąd się one biorą? Odpowiedzi na to pytanie starało się udzielić dwóch amerykańskich badaczy. Rozwiązanie zagadki znaleźli w prowadzonych przez siebie badaniach, sprawdzających związek między poczuciem szczęścia i liczbą posiadanego potomstwa.

Czy czynniki związane z poczuciem dobrobytu i spełnienia faktycznie mogą być bodźcem dla par myślących o dziecku? Sprawą zajęli się badacze Jinhyung Kim i Joshua A. Hicks z Texas A&M University. Postanowili sprawdzić, czy pary mieszkające w USA, deklarujące zadowolenie z życia, chętniej zostają rodzicami. Powołując się na wcześniejsze badania na parach pochodzących z Australii, Wielkiej Brytanii i Niemiec, postawili sobie dwa cele badawcze. Pierwszy z nich polegał na zweryfikowaniu tezy, że pary, które są zadowolone z życia, z większym prawdopodobieństwem zostaną rodzicami w przyszłości. Drugi miał na celu zanalizowanie wpływu różnorodnych czynników, składających się na dobre samopoczucie (takich jak: pozytywne emocje, cel w życiu) na posiadanie potomstwa.

Weź udział w badaniu i zrób prezent nauce :-)

Thu, 09 Jul 2015 12:44:48 +0000

Zapraszamy do udziału w badaniu, którego celem jest sprawdzenie w jakim stopniu ludzie są zdolni do trafnego przypisywania innym cech charakteru, wyłącznie na podstawie fotografii ich twarzy.

Udział w badaniu zajmuje około 5-7 minut. Badanie jest anonimowe, a wyniki analizowane będą wyłącznie zbiorczo.

UPDATE: Zakończyliśmy zbieranie danych.

Wszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za poświęcony czas i zaangażowanie. Maszyna losującą (https://www.random.org/) wylosowała trzy osoby: olga.kay2, klaudiaszewczuk oraz avsd do których powędrują nagrody.

Ręczny blef

Thu, 09 Jul 2015 10:39:21 +0000

Wyniki tych eksperymentów mogą zaskoczyć niejednego gracza pokerowego. Według badań opublikowanych na łamach prestiżowego czasopisma „Psychological Science” prawdę o kartach trzymanych w dłoni można wyczytać z ruchu ramion!

Zespół psychologów pod przewodnictwem Michaela Slepiana z Tufts Univeristy postanowił sprawdzić, czy sposób, w jaki gracze przesuwają żetony w czasie obstawiania zakładów, może zdradzać, jak mocne karty mają. W jednym z trzech eksperymentów psychologowie poprosili 78 studentów o obejrzenie krótkich filmów, na których profesjonalni gracze pokerowi obstawiali zakłady. W zależności od prezentowanego klipu uczestnicy widzieli twarz, ramiona albo górną cześć ciała graczy. Zadaniem obserwatorów było oszacowanie, jak mocne karty mają zawodnicy. Wyniki porównujące rzeczywistą siłę kart z przewidywaniami wykazały, że najskuteczniejsi byli uczestnicy obserwujący ramiona graczy.

Krótkotrwała zmiana diety przynosi odwrotne od zamierzonych rezultaty

Mon, 06 Jul 2015 09:00:47 +0000

Wybierasz niskoprzetworzoną żywność, ale przecież nic się nie stanie jeśli od czasu do czasu pozwolisz sobie na odstępstwa. Zdarza Ci się w nich zapętlić, a powrót staje się coraz trudniejszy – i tak za każdym razem? Ciasto zjedzone u babci, kebab po imprezie czy małe piwko obowiązkowe przy grillu. Zastanawiałeś się kiedyś, czy chwilowe odstępstwa od rodzaju spożywanych produktów mogą mieć bezpośredni wpływ na odczuwaną przez ciebie chęć do działania?

Rozdajemy bilety! We wtorek idź do kina Praha!

Mon, 15 Jun 2015 11:02:58 +0000

Badania.net, Kino Praha i Uniwersytet SWPS zapraszają na kolejne spotkanie z filmem psychologicznym w ramach cyklu „Filmowe (ob)sesje”. We wtorek, 23. czerwca o godz. 20.00 pokażemy film „Kieł” w reżyserii Giorgosa Lanthimosa. Po projekcji filmu zapraszamy na dyskusje z ekspertami z Uniwersytetu SWPS. Czytelnicy badania.net mogą zdobyć dwie podwójne wejściówki na to wydarzenie

„Filmowe (ob)sesje” to cykl spotkań, podczas których w wybrany wtorek każdego miesiąca prezentujemy filmy o tematyce psychologicznej. Celem projektu jest przybliżenie widzom problemów i zaburzeń natury psychologicznej oraz obalenie mitów i stereotypów z nimi związanych. Podczas dyskusji z ekspertami z Uniwersytetu SWPS staramy się przeanalizować postępowania osób zmagających się z zaburzeniami psychicznymi, uzależnieniami oraz trudnymi relacjami w rodzinie. Podczas naszych sesji, filmowa fikcja będzie platformą do rozmowy na wiele społecznie ważnych tematów, na które nie zawsze jest czas w codziennych rozmowach wśród przyjaciół i o których nie myślimy, dopóki bezpośrednio nie dotyczą nas lub naszych bliskich.

Uwierz w naukę!

Mon, 08 Jun 2015 12:07:00 +0000

W obliczu zagrożenia religia może odgrywać ważną rolę. Wyznawane przez nas wartości duchowe pozwalają nam poczuć się bezpieczniej, zrozumieć świat i zbudować bliskie więzi z innymi. Czy wiara w naukę może czynić podobne cuda? Zgodnie z wynikami badań psychologów z Oxfordu i Yale stres sprawia, że bardziej wierzymy w dorobek nauki!

Przypomnij sobie ostatni raz, kiedy ważne wydarzenie miało zadecydować o Twoich losach. Może to był trudny egzamin, a może spotkanie biznesowe z nowym klientem? Jakie uczucia towarzyszyły ci w takiej sytuacji i co dodawało ci otuchy? Jeśli jesteś osobą religijną, to pewnie wiara pomogła ci przezwyciężyć lęk w tych decydujących momentach. Jednak jeśli zaprzeczasz istnieniu nadprzyrodzonych mocy, to w co wierzysz w stresujących chwilach?

Smakowite towarzystwo

Tue, 02 Jun 2015 15:05:07 +0000

Posiłek w towarzystwie czy w samotności? Okazuje się, że już sama obecność drugiej osoby, która robi to samo co my, zwiększa przyjemność i intensyfikuje doznania smakowe!

Erica Boothby z Yale University (wraz z zespołem) poprosiła kobiety o przetestowanie smaku czekoladek. Pierwszą jadły w towarzystwie pomocnika badacza. Przy kolejnym kawałku towarzysz nie jadł, lecz zajmował się oglądaniem książki. Na końcu procedury badacze pytali uczestniczki, jak bardzo smakowały im czekoladki oraz jak oceniają intensywność ich smaku (np. zawartość kakao). Okazało się, że czekoladka jedzona w towarzystwie była smaczniejsza! „Robienie czegoś wspólnie z drugą osobą sprawia, że silniej skupiamy sie na doświadczanej rzeczywistości” – konkludują badacze na łamach „Psychological Science”. A jakie są Wasze doświadczenia?

Bezpieczne przywiązanie chroni przed zagrożeniem

Fri, 29 May 2015 12:48:17 +0000

Opieka i troska sprawiają, że reakcja mózgu na negatywne doświadczenia jest słabsza – sugerują autorzy na łamach „Social, Cognitive and Affective Neuroscience”.

Luke Norman z londyńskiego King’s College oraz jego współpracownicy zmierzyli u 42 zdrowych ochotników rodzaj przywiązania do innych (dzięki temu można było podzielić uczestników na takich, którzy przywiązani są bezpiecznie lub lękliwie - więcej na ten temat pisaliśmy w tekście Kreatywne przywiązanie). Następnie połowie uczestników badania wyświetlano zdjęcia przedstawiające sceny, w których ludzie doświadczali troski i opieki innych osób, zaś druga połowa widziała zdjęcia wyrażające neutralne sceny. Potem prezentowano wszystkim twarze, które przez swój negatywny wydźwięk (np. wyrażające złość) wzbudzają w nas duże emocje, a co za tym idzie, emocjonalną odpowiedź mózgu – aktywację jądra migdałowatego. Aby ją monitorować wszyscy badani w trakcie oglądania zdjęć przebywali w funkcjonalnym rezonansie magnetycznym (fMRI). Wzorzec wyników jaki uzyskali neurolodzy jest następujący: w grupie, która przed przystąpieniem do emocjonalnego zadania oglądała sceny troski, odpowiedź emocjonalna mózgu była najsłabsza! pokazywanie scen miłości i opieki wywoływało najsilniejszą reakcje u osób charakteryzujących się lękliwym przywiązaniem. Wyniki sugerują, że nasza stała dyspozycja (rodzaj przywiązania) do reagowania lękiem na innych ludzi, może modyfikować natężenie reakcji mózgowej na postrzegane zagrożenia.

Zacznij chodzić jak szczęśliwy człowiek

Thu, 28 May 2015 19:39:36 +0000

Czy sposób poruszania się może sprawić, że będziemy zapamiętywali więcej dobrych albo złych doświadczeń? Odpowiedź znajdziemy w artykule opisanym na łamach „Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry”.

Z pewnością wszyscy niejednokrotnie doświadczyliśmy, że w dobrym nastroju mieliśmy ochotę iść z wysoko uniesioną głową, a w złym – niepewnym krokiem. Naukowcy z niemieckiego Uniwersytetu w Witten/Herdecke chcieli się dowiedzieć, czy imitowanie określonego stylu chodzenia może wpłynąć na nasze nastawienie i w konsekwencji pamięć określonych doświadczeń. Część badanych chodziła po bieżni w pozycji wyprostowanej, pewnej, a inni – w przygarbionej. Badacze szacowali, jak bardzo szczęśliwy i smutny był chód badanych. Następnie wszystkich proszono o zapamiętanie jak najwięcej spośród 40 pozytywnych i negatywnych słów. Okazało się, że szczęśliwi spacerowicze zapamiętali dwa razy mniej słów negatywnych niż smutni. Jednak ci najbardziej szczęśliwi przypomnieli sobie aż trzy razy więcej pozytywnych słów niż najsmutniejsi! „Nasze wyniki mogą pomóc radzić sobie z depresją” – tłumaczy dr Johannes Michalak, pomysłodawca badań.

Sam na sam ze swoimi myślami? Nigdy!

Tue, 26 May 2015 11:08:30 +0000

Większość ludzi nie czuje się komfortowo w swojej własnej głowie – wynika z badań opublikowanych w prestiżowym czasopiśmie Science. Do czego może się posunąć człowiek, aby nie myśleć? Uczestnicy badań przeprowadzonych przez Timothy’ego Wilsona z University of Virginia i jego współpracowników z Harvard University zdecydowanie bardziej woleli robić cokolwiek, choćby słuchać muzyki czy bawić się smatfonem, byle tylko nie pozostawać w bezczynności, oddając się po prostu myśleniu czy marzeniom. Co ciekawe niektórzy woleli otrzymać łagodne porażenie prądem niż być sam na sam ze swoimi myślami!

Zasiądź z psychologiem przy kawie

Thu, 09 Apr 2015 22:20:21 +0000

Jak naprawdę wygląda praca psychologa? Czy informacje o odkryciach „amerykańskich naukowców” w telewizjach śniadaniowych są prawdziwe? Co jest prawdą, a co mitem? Na te i więcej pytań znajdziesz odpowiedź podczas Dnia Psychologii 11 kwietnia we wrocławskiej Mleczarni!

Na te i inne pytania dotyczące zakamarków ludzkiego umysłu będą starali się odpowiedzieć organizatorzy „Dnia Psychologii” już w sobotę, 11 kwietnia w Mleczarni przy ul. Włodkowica 5 we Wrocławiu. Seria mini-wykładów o lekkiej formie i ciekawej treści w atmosferze spotkania przy kawie ma za zadanie zachęcić mieszkańców Wrocławia do zgłębiania tajemnic świata psychologii.

Zazdrosny jak pies

Thu, 02 Apr 2015 08:00:49 +0000

Miłośnicy czworonogów często przypisują im skomplikowane emocje i odczucia, takie jak poczucie winy (“mój pies od razu wie, że coś przeskrobał!”), zazdrość czy złośliwość intencji. Zapominają przy tym często, że emocjonalny świat czworonogów jest nieco mniej skomplikowany niż ludzki i że interpretowanie zwierzęcych zachowań w ludzkich kategoriach niesie więcej szkody niż pożytku - a już z pewnością nie ułatwia wzajemnego zrozumienia.

Jednak jak bardzo ubogi jest wachlarz emocji naszych czworonożnych przyjaciół? Jeżeli chodzi o psy, do tej pory przedstawiono naukowe dowody na to, że przeżywają raczej emocje proste (lęk, radość czy smutek) natomiast te bardziej złożone czy skomplikowane (jak chociażby wstyd) pozostają poza ich zdolnością odczuwania. Gdzie w tym wszystkim miejsce na zazdrość? Dotychczasowe teorie głosiły, że zazdrość to uczucie skomplikowane, wymagające złożonych umiejętności poznawczych, a więc niedostępne zwierzętom. Jednak ilość anegdotycznych dowodów na istnienie wyjątkowo zazdrosnych psów zainspirowała badaczki - Christine Harris oraz Caroline Prouvost – do przeprowadzenia eksperymentu, którego celem było wychwycenie oznak zazdrości właśnie u psów.

Jedzenie jak narkotyk: 5 najbardziej uzależniających przekąsek

Mon, 23 Mar 2015 09:34:32 +0000

Czy jedzenie może uzależniać tak samo jak substancje psychoaktywne? Choć w tym temacie brakuje jeszcze wiarygodnych badań nad ludźmi, jednak badania nad zwierzętami konsekwentnie dowodzą, że jest to możliwe.

Szczury karmione produktami wysoko przetworzonymi bogatymi w cukry i tłuszcze (jak np. sernik czy popularne w Stanach ciastka Oreo) wykazywały nie tylko np. kompulsywne objadanie się czy zwiększoną tolerancję na substancje, ale nawet zmiany w regulacji dopaminy w strukturach mózgowych charakterystyczne dla uzależnień. Po wycofaniu danego pokarmu z diety, szczury wykazywały objawy głodu narkotycznego, jak zachowania lękowe czy agresywne. Zmiany te nie wystąpiły u zwierząt karmionych od początku szczurzą karmą, co sugeruje że problemowe zachowania wiążą się jedynie z jakąś grupą produktów; u szczurów były to produkty wysoko przetworzone, bogate w cukry proste i tłuszcz – połączenie, które praktycznie nie zdarza się w naturze. Produkty nieprzetworzone są z reguły albo bogate w tłuszcz (jak np. orzechy) albo cukier (jak np. owoce).

Zapiszę i zapomnę

Mon, 16 Mar 2015 13:52:32 +0000

W długoletnich związkach przechowywana wiedza potrafi być dzielona między małżonków. Jeśli mąż wie, że żona zapamięta terminy zapłaty za gaz czy prąd, to nie będzie sobie tym zaprzątać głowy, a w zamian jako jedyny będzie wiedział, jaką moc mają żarówki w kuchni. Para wychodzi więc z założenia, że skoro druga osoba na pewno coś wie, to ona nie musi poświęcać energii na przechowywanie tej samej wiedzy. Jest to skuteczna strategia nieobciążania naszej pamięci nadmierną ilością informacji, prowadząca do całkiem efektywnego funkcjonowania. Co ciekawe, ta strategia nie ogranicza się jedynie do budowania wieloletnich relacji - w podobny sposób funkcjonujemy przed ekranem komputera!

Dlaczego mężczyźni myślą o seksie, gdy kobiety o przyjaźni?

Wed, 04 Mar 2015 09:12:08 +0000

Mężczyzna interpretuje kontakt wzrokowy i uśmiech kobiety jako chęć pójścia z nim do łóżka, ona z kolei jego zaloty traktuje jako gest życzliwości. To scenariusz rozgrywający się od lat – przedstawiciele obu płci na całym świecie mylą wzajemne sygnały przyjaźni z zainteresowaniem na tle seksualnym.

Mons Bendixen z Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU) wraz z zespołem badaczy z w Trondheim zbadali 308 studentów o orientacji heteroseksualnej (181 kobiet i 127 mężczyzn), w wieku od 18 do 30 lat. Prosili uczestników o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące własnych doświadczeń z błędnym postrzeganiem seksualnym, np.:

Tajemnicza planum temporale

Mon, 02 Mar 2015 09:00:49 +0000

Planum temporale to struktura mózgowa, która od dawna fascynuje neurobiologów. Czym tym razem nas zaskakuje? Neurobiolodzy na łamach Annals Of the New York Academy Of Sciences opisują swoje zdumiewające odkrycia!

Planum temporale to trójkątny obszar w dolnej części płata skroniowego. Interesującym faktem jest asymetria tego regionu, która występuje praktycznie u każdego. Zwykle planum temporale jest nieco większe w lewej półkuli. Jak wynika z dotychczasowych doniesień naukowych, ta część mózgu wykazuje szczególną asymetrię u muzyków.

Jaki ciężar ma informacja?

Wed, 25 Feb 2015 10:11:55 +0000

Czy informacja o znaczeniu przedmiotu może wpłynąć na oszacowanie jego ciężaru? Okazuje się, że tak. Pytania o ciężar wirtualnych danych zadali naukowcy z międzynarodowego zespołu, a wśród nich polscy psychologowie z SWPS Sopot. Dowiedli, że wagę przedmiotu oceniamy po jego statusie.

Zastanówmy się przez chwilę, w jaki sposób oszacowujemy wagę przedmiotów wokół nas? Czy potrafimy obiektywnie ocenić fizyczny ciężar w gramach czy też na tego rodzaju kalkulacje wpływ mają również bieżące cele i motywy psychologiczne? Psychologowie dowodzą, że bardziej prawdopodobne jest drugie rozwiązanie i dokumentują te zniekształcenia.

5 powodów, dla których warto jeść orzechy

Tue, 17 Feb 2015 11:32:28 +0000

Czy jeszcze potrzebujesz wymówki, by sięgnąć po paczkę orzeszków? Jeżeli powstrzymuje Cię ich kaloryczność, pamiętaj że to jedna z najzdrowszych przekąsek, której w dodatku towarzyszy lepsza pamięć a nawet… poprawa płodności. Poznaj zdrowotne efekty włączania orzechów do codziennej diety.

1. Spożycie orzechów współwystępuje z mniejszym ryzykiem otyłości W badaniach, przeprowadzonych w ubiegłym roku w USA na 803 zdrowych ochotnikach, wykazano silny związek między spożyciem orzechów a obniżonym ryzykiem otyłości. W badaniach za jedną porcję orzechów przyjęto wagę standardowej paczki orzechów sprzedawanej w automacie z przekąskami, czyli 1 uncję – ok. 28 gramów. Okazało się, że już spożywanie 2 porcji orzechów tygodniowo znacząco obniża ryzyko otyłości oraz ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego u badanych. Co interesujące, takiego działania nie miały orzeszki ziemne (najlepiej sprawdziły się orzechy laskowe, włoskie oraz migdały).

Niemowlęta przetwarzają wiedzę w trakcie snu

Mon, 16 Feb 2015 08:49:53 +0000

Nie ma chwili wytchnienia dla dziecięcego mózgu, nawet w trakcie snu. Niemowlęta podczas spoczynku przetwarzają to, czego się nauczyły. Badacze z Uniwersytetu Tubingen wraz z naukowcami z Instytutu Maxa Plancka odkryli, że dzieci w wieku od 9 do 16 miesięcy zapamiętują nazwy obiektów lepiej, jeżeli odbyły krótką drzemkę.

Sen nie dostarcza jedynie odpoczynku. Odpowiada również za aktywizację wielu obszarów naszego mózgu. Mózg podczas fazy odpoczynku nie tylko biernie gromadzi nowe doświadczenia. Co więcej - organizuje nowo nabytą wiedzę, włączając te informacje do istniejącej już pamięci.

Nie rezygnuj z melancholii

Mon, 09 Feb 2015 08:42:42 +0000

Kiedy czujemy się przygnębieni, często słuchamy smutnej muzyki. Czy taka muzyka nie powoduje u nas jeszcze gorszego nastroju? Najnowsze badanie opublikowane na łamach czasopisma PLoS One dowodzi, że tego rodzaju melodie mogą znacząco polepszyć nasze samopoczucie!

Smutek jest powszechnie uważany za niepożądaną emocję i większość osób woli za wszelką cenę unikać tego uczucia. Dlaczego więc ludzie tak bardzo kochają muzykę, z której emanuje smutek? Czy ludzie mogą czerpać przyjemność ze smutku? Na te pytania próbował odpowiedzieć zespół niemieckich psychologów z Free University of Berlin.

Jak dwie połówki jabłka?

Mon, 26 Jan 2015 08:44:41 +0000

Myślenie o miłości za pomocą metafor – przeznaczenia lub odnajdywania drugiej połowy - sprawia, że ludzie częściej bywają swoją miłością rozczarowani - piszą na łamach Journal of Experimental Social Psychology Spike Lee i Nicholas Schwarz, psycholodzy z University of Toronto i University of Michigan.

W przeprowadzonym przez nich eksperymencie połowa uczestników czytała tekst, który przekonywał, że miłość to jedność z drugą osobą, a połowa, że miłość to wspólna podróż. Następnie badani przypominali sobie sytuację konfliktu z partnerem lub dowolna sytuacje wspólnego świętowania. Na końcu określali, w jakim stopniu są zadowoleni ze swojego związku i z życia w ogóle.

Czyste powietrze ma znaczenie

Tue, 20 Jan 2015 10:00:42 +0000

Oddychanie powietrzem niskiej jakości wywołuje czasami zespół symptomów, nazywany syndromem chorego budynku (sick building syndrome). Powietrze w mieszkaniach często nie spełnia wymaganych norm, dlatego domownicy mogą odczuwać zmęczenie, cierpieć na bóle głowy i mieć problemy z oddychaniem. Wyniki badania przedstawione w czasopiśmie PLOS ONE sugerują ponadto, że niektóre z powszechnych w powietrzu substancji chemicznych mogą znacząco upośledzać inteligencję u dzieci.

W 2014 roku grupa badaczy pod kierownictwem pani profesor Pam Factor-Litvak z Uniwersytetu Medycznego w Columbii USA, przedstawiła na łamach czasopisma PLOS ONE wyniki badania epidemiologicznego z udziałem trzystu dwudziestu ośmiu matek i ich dzieci. Kilka lat temu badacze sprawdzili pod koniec ciąży u każdej z kobiet stężenie metabolitów ftalanów w moczu. Ftalany są grupą związków chemicznych wykorzystywanych do produkcji klejów, farb, lakierów, laminatów itp. Są one obecne w wielu używanych powszechnie produktach i sprzętach, począwszy od mebli, poprzez materiały wykończeniowe mieszkań, część ubrań, a skończywszy na przyborach kosmetycznych. Stężenie metabolitów tych związków w moczu odzwierciedla też ilość tych związków w powietrzu, którym oddychała badana osoba.

Kreatywne oszustwa

Mon, 19 Jan 2015 13:44:28 +0000

Zawyżasz swój wynik w jakimś zadaniu? Lepiej wypadniesz w kolejnym – na taki wniosek wskazują najnowsze badania opublikowane w Psychological Science. Proces twórczy może sprzyjać nieuczciwości, naginaniu przepisów i istniejących reguł. Alternatywnie: działając nieetycznie, możemy zwiększyć naszą kreatywność. Naukowcy z Harvard Business School wykazali, że ludzie zmotywowani do wychodzenia poza schemat, podejmowali więcej nieuczciwych decyzji.

Profesor Francesca Gino wraz z zespołem opracowała serię eksperymentów, które dawały uczestnikom możliwość oszukiwania. W jednym z nich badani w sprytny sposób zachęcani była do nieuczciwości podczas rozwiązywania zadań matematycznych. Uczestnicy mieli za zadanie rozwiązać 10 matryc liczbowych. Każda z matryc była złożona z 12 liczb (np. 5,78) i była prezentowana przez około 20 sekund a zadaniem osób badanych było wskazanie przy każdej matrycy tych dwóch liczb, które sumują się do 10. Za każdą poprawnie rozwiązaną matrycę badany otrzymywał jednego dolara. Na samym końcu uczestnik odpowiadał na pytanie, ile matryc udało mu się rozwiązać. Na tej podstawie dostawał pieniądze. Miał przy tym możliwość oszukiwania, ponieważ nie wiedział, że badacze kontrolowali jego faktyczny wynik.

Język władzy

Thu, 15 Jan 2015 10:00:32 +0000

Spróbuj przewidzieć, jak polityk będzie raportował przebieg katastrofy: czy będzie to język konkretów („podczas trzęsienia ziemi 120 osób zginęło a 400 zostało rannych”) czy raczej ogólne omówienie zdarzenia („to zdarzenie jest prawdziwą tragedią dla nas wszystkich”)? Wyniki badań opublikowanych w prestiżowym przeglądzie Journal of Personality and Social Psychology wskazują, że ludzie używający języka abstrakcyjnego są postrzegani jako silniejsi.

Pokazywanie jak najlepszego obrazu siebie w obecności wyborców i kontrkandydatów jest szczególnie cenną umiejętnością w zawodzie polityka. Badania pokazują, że władza wiąże się z licznymi pozytywnymi efektami, m.in. większym poczuciem kontroli nad własnym życiem i zdolnością osiągania celów, a nawet lepszym zdrowiem. Jeszcze inne dowodzą, że przyjęcie pozycji ciała kojarzonej z posiadaniem władzy, np. położenie nóg na biurku, wzmaga pewność siebie odczuwaną przez te osoby. Co więcej, są dowody na to, że ludzie, którzy zachowaniem pokazują swoją wyższość, poszukują środowiska i ludzi mogących potwierdzić ich mniemanie o sobie.

Psychologia na ekranie, czyli kolejne spotkanie z filmem

Wed, 14 Jan 2015 14:11:47 +0000

Już w najbliższy poniedziałek, 19 stycznia o godzinie 18:00, w sopockim wydziale Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu „Psychologia na ekranie”. W ramach wydarzenia zaprezentowany zostanie film „Blask”, traktujący o zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych. Po nim odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonego eksperta-psychologa. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, obowiązuje rejestracja.

Film „Blask” z 1996 roku to doskonałe studium psychologiczne – historia człowieka, którego geniusz muzyczny idzie w parze z szaleństwem. Już w najbliższy poniedziałek, 19 stycznia, będzie okazja obejrzeć dzieło na dużym ekranie. Zostanie ono zaprezentowane w ramach cyklu filmowych spotkań z psychologią „Psychologia na ekranie”.

Pieniądze zamiast liści

Wed, 14 Jan 2015 10:00:06 +0000

Zauważysz pieniądze wiszące na drzewie? Jeśli odpowiedziałeś, że bez problemu, mylisz się. Zrobiło to tylko 6 procent badanych przez zespół naukowców z Western Washington University! Ludzie, którzy rozmawiali przez komórkę, nie zauważali wiszących na gałęziach drzewa pieniędzy, mimo że zauważyli samo drzewo i na nie nie wpadli.

Manipulacja zastosowana przez badaczy (C) Frontiers in psychology
Badacze obserwowali 396 osób idących ścieżką. Na samym środku chodnika znajdowało się drzewo, które zamiast liści miało… pieniądze. Co ciekawe bardzo mało osób dostrzegło szczegóły tej przeszkody. Jedynie 6 procent przechodniów korzystających z telefonu komórkowego zauważyło pieniądze! Wśród tych, którzy telefonu nie używali, już 20 procent. Jednocześnie tylko nieliczni przechodnie wpadli na drzewo.
Co ciekawe, korzystający z komórki ludzie rzadziej deklarowali, że w sposób świadomy uniknęli przeszkody niż reszta spacerowiczów. Jak wytłumaczyć ten niezwykły efekt? Jak podaje dr Ira Hyman z Western Washington University unikanie przeszkód jest zachowaniem automatycznym, uwarunkowanym ewolucyjnie. Maksymalne skupienie uwagi na jednym obiekcie, np. komórce, sprawia, że nie dostrzegamy innych rzeczy, mimo że informacje o nich docierają do kory wzrokowej.

Zapach śmierci

Thu, 08 Jan 2015 10:47:49 +0000

Jak pachnie zbliżająca się śmierć? Iwaszkiewicz zapachem śmierci określał aromat tataraku, ale bardziej prozaiczne skojarzenia każą myśleć o zapachu gnijącego ciała czy zapachu świeżo rozkopanej ziemi. Jednak jak dowodzą naukowcy z Chicago, zapach śmierci to raczej brak zapachów. Zbliżająca się śmierć może osłabiać nasze możliwości odróżniania zapachów z otoczenia.

Profesor Jayant Pinto wraz z zespołem w latach 2005 – 2006 zbadali ponad 3000 mężczyzn i kobiet powyżej 57 roku życia. Od wszystkich uczestników zebrano dokładne informacje dotyczące ich stanu zdrowia, ale również stanu posiadania, edukacji, nałogów (palenia papierosów) czy nawyków żywieniowych.

Dlaczego kochamy psy a jemy świnie?

Wed, 24 Dec 2014 10:17:41 +0000

https://www.youtube.com/watch?v=TrSL5MlDzNM Czy na samą myśl o aromatycznej pieczeni albo soczystym steku twoje kubki smakowe ochoczo budzą się z zimowego snu? Oprócz czerpania ogromnej przyjemności z jedzenia mięsa, najprawdopodobniej należysz jednocześnie do szerokiego grona posiadaczy psów lub kotów. Nawet jeśli nie, to zapewne los zwierząt nie jest ci obojętny. Faktem jest, że jedzenie mięsa nieuchronnie wiąże się z cierpieniem zwierząt, lecz większość z nas regularnie je zjada. Paradoks mięsożercy? Naukowcy wyjaśniają tę zagadkę na łamach Personality and Social Psychology Bulletin.

Naprawdę Wesołe Święta

Mon, 22 Dec 2014 14:52:51 +0000

Z czym kojarzą Ci się święta Bożego Narodzenia? Z religijnym misterium? Mikołajem z reklamy Coca-Coli? Obfitą kolacją w rodzinnym gronie? Wybieraj ostrożnie – naukowcy wiedzą już, co uszczęśliwi a co zestresuje świętujących w wigilijny wieczór.

Co składa się na naprawdę Wesołe Święta? Tim Kasser i Kennon M. Sheldon, amerykańscy psychologowie, postanowili sprawdzić, co uszczęśliwia ich rodaków podczas zimowych świąt. Aby nie pominąć żadnych istotnych informacji, przyporządkowali wszystkie okołoświąteczne czynności do siedmiu grup: [mks_pullquote align=“left” width=“300” size=“16” bg_color=“red” txt_color="#ffffff"]
Spędzanie czasu z rodziną

Efekt Kopciuszka

Sat, 06 Dec 2014 08:42:42 +0000

Wysokie obcasy nierozerwalnie wiążą się z atrakcyjnością i kobiecością. W imię urody skręcono niejedną kostkę i przetańczono niejedną imprezę w niewygodnych szpilkach. Jednak, co zaskakujące w obliczu takich poświęceń, do tej pory brakowało naukowych badań które z całą pewnością mogłyby potwierdzić przekonanie, że wysoki obcas równa się wysokiej atrakcyjności. Na szczęście prof. Nicolas Gueguen z Universite de Bretagne-Sud postanowił zapełnić tę pustkę i podjął się naukowego zbadania wpływu wysokich obcasów na odbiór ich właścicielki.

Strach ma kocie oczy

Tue, 02 Dec 2014 12:01:56 +0000

Ludzie kochają koty. Internet zalany jest kocimi memami, na YouTube istnieją kanały z kocią telewizją a sklepy internetowe przepełnione są kocimi akcesoriami. Jednocześnie koty są poważnym zagrożeniem dla przyrodniczej bioróżnorodności taki jest wniosek z badania kotów opublikowanego w Journal of Applied Ecology.

W naturalnym cyklu gdy drapieżnik “przetrzebi” populacje ofiar pozbawia się źródła pokarmu i jego liczebność spada. W odpowiedzi na spadającą liczbę drapieżników populacja ofiar się odnawia, co polepsza sytuacje drapieżców i cykl zaczyna się od nowa. Domowe koty przechytrzyły jednak ten system. Ludzie regularnie wystawiają miski z jedzeniem uniezależniając kociaki od źródeł naturalnego pożywienia. Dlatego liczebność kotów wzrasta, pozbawiona najbardziej limitującego czynnika: pokarmu. I tak, są miasta gdzie zagęszczenia kotów kształtują się na poziomie 400 osobników na km2 a nawet takie, w których wartość ta przekracza 1500 osobników. W Wielkiej Brytanii ta ogromna armia kotów zabija rocznie do 29 milionów ptaków (!). To jednak wynik oddziaływań bezpośrednich – polowań kończących się zabiciem ofiary.

Badania.net w finale konkursu Popularyzator Nauki 2014

Mon, 01 Dec 2014 18:22:14 +0000

Członkowie kapituły konkursu „Popularyzator Nauki 2014″ dziś zdecydowali, kto znajdzie się w gronie tegorocznych 21 finalistów konkursu. Zostaliśmy wybrani jako jedni z trzech najlepszych kandydatur w kategorii „Nauka w Internecie”! To z tego grona kapituła wybierze ostatecznych zwycięzców. Wyniki 8 grudnia na uroczystej gali w Warszawie.

Konkurs „Popularyzator Nauki” organizowany jest przez serwis Nauka w Polsce Polskiej Agencji Prasowej we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nagradzane są w nim osoby i instytucje, które pomagają innym lepiej zrozumieć świat i potrafią osoby niezwiązane z nauką zainteresować osiągnięciami naukowymi.

Psychologia na ekranie - sopockie spotkanie z filmem psychologicznym

Sun, 30 Nov 2014 21:29:46 +0000

Już w najbliższy wtorek, 2 grudnia o godzinie 18:30 w sopockim wydziale Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej odbędzie się pierwsze spotkanie z cyklu „Psychologia na ekranie”. W ramach wydarzenia zaprezentowany zostanie film „Czarny łabędź”, po nim odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonego eksperta-psychologa. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, obowiązuje rejestracja.

Filmu Czarny Łabędź nikomu nie trzeba przedstawiać, to jeden z najgłośniejszych thrillerów psychologicznych ostatnich lat. Już w najbliższy wtorek, 2 grudnia, będzie okazja ponownie obejrzeć go na dużym ekranie. Dzieło zostanie zaprezentowane w ramach nowego cyklu filmowych spotkań „Psychologia na ekranie”.

Jak matka z córką

Tue, 18 Nov 2014 08:39:00 +0000

Najświeższe badania opublikowane w British Journal of Developmental Psychology pokazują, że rozmowy córek i matek wykorzystują większą ilość treści i słów opisujących emocje niż podobne rozmowy matek i ich synów. Ponadto, matki w obu przypadkach częściej niż ojcowie nawiązują do emocji, co wyraźnie wpisuje się w stereotyp emocjonalnych kobiet.

Badacze z University of Surrey spojrzeli na interakcję pomiędzy dzieckiem a rodzicami. Zbadane zostały rodziny zamieszkałe w Madrycie, w Hiszpanii, w których oboje rodziców miało wykształcenie wyższe, natomiast dzieci miały 4 lub 6 lat. Podczas eksperymentu obserwowano dwa rodzaje interakcji: wspominanie konkretnego wydarzenia z życia, a także opowiadanie wymyślonej historii, opartej na paru podanych faktach.

Polska inżynieria dotarła na powierzchnię komety

Sun, 16 Nov 2014 18:28:04 +0000

Lądownik Philae europejskiej misji Rosetta podjął pierwsze w historii ludzkości badania geologiczne na powierzchni komety. W tym celu w jej podłoże wbije się penetrator MUPUS, skonstruowany specjalnie do prac w mikrograwitacji. W pracach biorą udział polscy naukowcy z Wydziału Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej.

Wyjątkowe parametry mechaniczne elementów penetratora, gwarantujące jego działanie w ekstremalnych warunkach panujących na komecie, osiągnięto dzięki metodzie inżynierii powierzchni opracowanej na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej.

Na powierzchni komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko osiadł lądownik Philae europejskiej misji Rosetta. Uwieńczona sukcesem operacja oznacza, że już wkrótce zostaną podjęte pierwsze w dziejach prace geologiczne na powierzchni komety. W jej podłoże wbije się penetrator MUPUS, zbudowany w Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Aby zagwarantować niezawodne działanie urządzenia w warunkach środowiska komety, elementy konstrukcyjne MUPUS-a poddano jednej z nowatorskich metod obróbek powierzchniowych, opracowanych na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej (WIM PW).

Niewolnictwo XXI wieku

Fri, 14 Nov 2014 07:53:41 +0000

Koło Naukowe Psychologii Śledczej SWPS Sopot zaprasza serdecznie na konferencję „Niewolnictwo XXI wieku”, która odbędzie się 20 LISTOPADA, w Auli 015, o godzinie 17.00. Redakcja Badania.net objęła patronat nad tym wydarzeniem.
Czy wiedziałaś/eś, że:

Liczba osób na świecie przebywających w niewoli waha się od 20 do 30 milionów?

Dzieci, kobiety oraz mężczyźni zmuszani są do niewolniczej pracy bądź prostytucji?

W XXI wieku człowiek otrzymał swoją cenę?

Za niewielkie pieniądze można wykorzystać i skrzywdzić drugą osobę, a nawet ją kupić i potem sprzedać?

Nie odwracaj wzroku! Nie udawaj, że nas, Polaków, Europejczyków to nie dotyczy. Miej oczy szeroko otwarte, przyjdź i posłuchaj, czym jest współczesny handel ludźmi.

Neurony lustrzane i reklama

Mon, 10 Nov 2014 21:44:02 +0000

Neurony lustrzane stają się coraz istotniejszym obiektem badań naukowych. Wiadomo już, że są główną bazą uczenia się przez naśladownictwo. Ich właściwości szybko zaczęto wykorzystywać w reklamie. Sophie Lacoste-Badie i Oliver Droules z University of Rennes wykazali, że reklamy zawierające motyw chwytania jedzenia ręką i podnoszenia go do ust są bardziej efektywne, niż reklamy przedstawiające ten sam produkt bez towarzyszącej im tej czynności – właśnie z powodu aktywizacji neuronów lustrzanych.

Neurony lustrzane to odkrycie stosunkowo niedawne, ale niesamowicie ważne dla rozwoju neurobiologii. Grupa naukowców pod przewodnictwem Giacomo Rizzolattiego zdefiniowała je jako komórki nerwowe uaktywniające się podczas wykonywania lub obserwacji danej czynności. Dzięki nim, możemy zrozumieć intencje drugiej osoby, pełnią także ważną rolę przy określaniu jej emocji.

Wprowadzenie do efektywnego publikowania

Fri, 07 Nov 2014 12:11:13 +0000

Serwis badania.net wystąpił w roli partnera poradnika „Wprowadzenie do Efektywnego Publikowania Naukowego”, który jest dostępny do pobrania na licencji Creative Commons, a więc całkowicie za darmo. Każdy naukowiec stanął kiedyś w sytuacji pisania pierwszej poważnej publikacji naukowej. Mało kto jednak wie na tym etapie, że sama wartość naukowa pracy może nie wystarczyć do osiągnięcia wymarzonego celu w postaci artykułu zaakceptowanego do druku. Mało kto zdaje sobie sprawę, że ilość dostępnych artykułów naukowych jest dzisiaj szacowana na 10 milionów i podwaja się co 15 lat. Taka sytuacja wymusza na świecie naukowym stosowanie rygorystycznego procesu recenzji regulującego ogrom zgłaszanych publikacji. Obecnie stawia się publikacji wiele wymagań natury technicznej, a końcowa decyzja o ewentualnym przyjęciu artykułu do druku jest poprzedzona szeregiem działań które nie zawsze są związane ze stricte naukową wartością pracy. Dla przykładu można przywołać słynną pracę zawierającą sformułowanie szczególnej teorii względności Alberta Einsteina “Zur Elektrodynamik bewegter Körper” wydaną w 1905 w czasopiśmie Annalen der Physik (Volume 322, Issue 10, pages 891–921). Ta praca, będąca jedną z najważniejszych w historii nauki, prawdopodobnie nie zostałaby dzisiaj przyjęta do druku. Na wstępie mogłaby zostać odrzucona za brak odnośników do literatury. Kolejnym problemem byłby fakt, że część zmiennych nie została opisana przed użyciem. Recenzent mógłby zwrócić uwagę na brak afiliacji autora z uczelnią, a na koniec wypomnieć brak odpowiednich ilustracji. Nawet jeżeli jego publikacja dostałaby się do druku, to mogłaby pozostać niezauważona, jeżeli pojawiłaby się na łamach nieodpowiedniego czasopisma.

Galileo Masters - wyniki konkursu

Mon, 27 Oct 2014 17:19:31 +0000

Uroczystą, międzynarodową galą w Niemczech zakończyła się 23 października tegoroczna edycja konkursu „Galileo Masters” na najciekawsze zastosowanie nawigacji satelitarnej. Ogłoszeni zostali zwycięzcy edycji regionalnych i laureaci nagród specjalnych, wśród których znalazł się też pomysł z Polski!

Na międzynarodowej gali w Berlinie ogłoszono laureatów 26 edycji regionalnych, w tym Polskiej, i 7 nagród specjalnych. Od 2004 roku w ramach inicjatywy European Satellite Navigation Competition, czyli Galileo Masters, wyłaniane i nagradzane są najlepsze koncepcje oraz usługi i produkty z obszaru nawigacji satelitarnej w zastosowaniach codziennych. W tym roku do konkursu wpłynęły łącznie 434 projekty, które zgłoszone zostały przez pomysłodawców z ponad 40 państw.

Academica: nowa jakość wypożyczeń

Mon, 20 Oct 2014 09:01:53 +0000

ACADEMICA to innowacyjne narzędzie pozwalające na udostępnienie w bibliotekach naukowych i publicznych na terenie całego kraju kilkuset tysięcy publikacji naukowych. Dzięki systemowi elektronicznych wypożyczeń międzybibliotecznych użytkownicy bibliotek zyskają możliwość natychmiastowego dostępu do współczesnych publikacji ze wszystkich dziedzin wiedzy z poszanowaniem zapisów prawa autorskiego.

Głównym celem systemu ACADEMICA jest zastąpienie tradycyjnej formy wypożyczeń międzybibliotecznych wypożyczalnią publikacji w postaci cyfrowej. Użytkownicy będą mogli korzystać ze zbiorów Biblioteki Narodowej za pomocą dedykowanych terminali, zlokalizowanych w bibliotekach naukowych i publicznych w całej Polsce. Rejestracja czytelników korzystających z systemu ACADEMICA odbywać się będzie za pomocą kart bibliotecznych. Czynności podejmowane przez bibliotekarzy zostaną ograniczone do niezbędnego minimum. ACADEMICA nie jest zatem tylko kolejną biblioteką cyfrową, ale systemem, który ma ułatwić codzienną pracę bibliotekarzom i czytelnikom.

Polityczne IQ

Fri, 10 Oct 2014 07:42:11 +0000

Jaki jest związek inteligencji z poglądami politycznymi? Czy wyższy iloraz inteligencji cechuje zwolenników prawicy, czy lewicy? Na te pytania odpowiada Idan Solon z University of Central Florida na łamach czasopisma Intelligence.

Idan Solon przyjrzał się dostępnym źródłom i doszedł do wniosku, że zarówno ludzie z wyżyn intelektualnych, jak i ci o inteligencji niższej niż przeciętna częściej popierają partie polityczne o charakterze lewicowym. Pozostali, czyli tzw. „intelektualni przeciętniacy”, zwykle w swoich poglądach są bardziej prawicowi.

Tydzień Zdrowia Psychicznego 2014 w Sopocie

Wed, 01 Oct 2014 21:27:30 +0000

W ramach Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego członkowie Koła Naukowego Empiria organizują wydarzenie “Harmonia psychiczna to podstawa zdrowia. Tydzień Zdrowia Psychicznego” w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie (ul. Polna 16/20). To już trzecia edycja Tygodnia Zdrowia Psychicznego. W ramach Tygodnia Zdrowia Psychicznego w dniach 6-12 października na SWPS Sopot odbędą się otwarte wykłady prowadzone przez wykładowców SWPS, Uniwersytetu Gdańskiego oraz Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Wykłady skierowane są do mieszkańców Trójmiasta i mają na celu promocję zdrowia psychicznego, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz stereotypizacji osób dotkniętych chorobą psychiczną, zapoznanie społeczeństwa z niezbędną wiedzą na temat chorób psychicznych oraz udzielenie porad dotyczących uzyskania pomocy dla osób bezpośrednio dotkniętych chorobą psychiczną i ich bliskich.

Rekrutacja na Studia Doktoranckie z Modelowania Matematycznego

Thu, 03 Jul 2014 17:26:12 +0000

Na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Gdańskiego trwa rekrutacja na nowe Interdyscyplinarne Studia Doktoranckie. Na kandydatów czeka atrakcyjne stypendium! Studia te dają unikalną szansę pracy w tematach, w których matematyka spotyka się z innymi naukami (biologią, fizyką, naukami technicznymi, itp). Można tu sprawdzić, jak abstrakcyjne pomysły mogą być stosowane do modelowania rzeczywistych problemów. Model studiów został opracowany we współpracy z Uniwersytetem w Gandawie (Gent, Belgia) dzielącym się swoim ogromnym doświadczeniem naukowym w matematyce stosowanej.

Czarno-biała moralność

Wed, 25 Jun 2014 11:20:02 +0000

W baśniach świat jest czarno-biały, kiedy dojrzewamy w naszym życiu pojawia się więcej odcieni szarości. Na ile sam widok kontrastującej czerni i bieli wpływa na ocenę niemoralnych czynów?

Theodora Zarkadi i Simone Schnall z University of Cambridge prosili internautów o ocenę postępowania fikcyjnego bohatera Heinza. Jego żona umierała na raka, a mężczyzny nie było stać na zakup lekarstwa. Desperat ukradł więc lek, aby uratować życie ukochanej. Badacze prezentowali historię na jednolitym szarym tle lub po środku czarno-białej szachownicy. „Moralnie wątpliwy czyn oceniany był bardziej skrajnie, gdy historia była prezentowana na czarno-białej szachownicy” – piszą badacze na łamach „Journal of Experimental Social Psychology”. Podsumowując, wizualny kontrast wyzwala w nas czarno-białe myślenie rodem z dziecięcych bajek!

Atrakcyjność i mimikra w drogerii

Mon, 16 Jun 2014 10:46:40 +0000

Psychologowie społeczni często są pytani o to, jak ich badania można stosować w praktyce. Najnowsze badania (nasza publikacja w Psychology and Marketing ma zaledwie kilka dni) stanowią podpowiedź dla osób, które starają się zwiększyć przywiązanie klientów do marki i sprzedać więcej swoich produktów. Nasza podpowiedź jest dość banalna ale znacząco zwiększa wydawane w sklepie kwoty: sprzedawczynie muszą być atrakcyjne i muszą naśladować swoich klientów.

Od kilkunastu już lat wiemy, że jak naśladujemy innych to na tym zyskujemy. Pokazano to na przykład w restauracji, gdzie kelnerka naśladująca słowa klientów podczas składania zamówienia wynagradzana była wyższymi napiwkami. Zauważmy jednak, że rada płynąca z badań gastronomicznych jest stosunkowo trudna do zastosowania. Niewiele jest bowiem sytuacji społecznych, gdzie przez bardzo długi czas możemy po prostu kopiować to, co mówi druga osoba. Z tego właśnie powodu postanowiliśmy wziąć pod lupę naśladownictwo niewerbalne: zachowań i gestów. Dodatkowo chcieliśmy sprawdzić, czy atrakcyjność osoby, która naśladuje (lub nie) może wzmacniać lub osłabiać zyski płynące ze stosowanego efektu kameleona. Innymi słowy: czy dodanie do naśladownictwa atrakcyjnej kameleonicy spowoduje, że będzie ona jeszcze skuteczniejsza? A może mimikra jest na tyle silnym efektem „sama z siebie”, że nie ma sensu wzmacniać jej innymi społecznymi “dopalaczami”?

Zachować twarz

Wed, 11 Jun 2014 14:51:16 +0000

Osoby, które czują zażenowanie i wstyd, w kontaktach społecznych dosłownie próbują ukryć własną twarz - wynika z badań Ping Dong z Rotman School of Management w Toronto. Jednocześnie ich naturalną potrzebą jest podtrzymanie samooceny zagrożonej przez żenujące wydarzenie. Dong w badaniach opublikowanych na łamach „Psychological Science” pokazuje, że mamy naturalną umiejętność łagodzenia poczucia wstydu.

Dong i jej współpracownicy poprosili część uczestników eksperymentu o przypomnienie sobie i opisanie żenującej sytuacji, a resztę o opisanie typowego dnia w szkole. Następnie wszyscy oceniali atrakcyjność różnych par okularów przeciwsłonecznych. Okazało się, że uczestnicy, którzy przypominali sobie żenujące doświadczenie, częściej wybierali duże i znacznie ciemniejsze okulary, umożliwiające im zasłonięcie twarzy.

Z czego produkować nowe smartfony?

Fri, 30 May 2014 20:55:51 +0000

Dostępność nowych technologii sprawia, że coraz łatwiej zaspokoić potrzebę posiadania gadżetów elektronicznych typu smartfon. Z drugiej strony, apetyt na nowinki techniczne wciąż rośnie i coraz silniej napędza produkcję tych dóbr. Jak długo przy tak szalonym tempie wypuszczania z taśm produkcyjnych kolejnych smartfonów możliwe będzie ich produkowanie i dostarczanie konsumentom?

Branża elektroniczna nie istniałaby, gdyby nie metale ziem rzadkich (MZR) - komponenty na nich oparte znajdują się w sprzęcie komputerowym, smartfonach, aparatach fotograficznych itp. W przemyśle wojskowym pierwiastków ziem rzadkich używa się np. do produkcji radarów, laserów, systemów naprowadzania rakiet oraz konstrukcji silników odrzutowych. MZR znajdują też zastosowanie w branży medycznej, gdzie wykorzystywane są m.in. w laseroterapii, radioterapii, technikach diagnostycznych (rentgen, rezonans magnetyczny).

Kiedy powtarzanie wypowiedzi rozmówcy jest skuteczne?

Fri, 23 May 2014 07:52:50 +0000

W ofertach firm szkoleniowych często odnajdziemy hasło „komunikacja w sprzedaży”, albo „komunikacja w biznesie”. Artykuł opublikowany niedawno na łamach Journal of Language and Social Psychology prezentuje konkretne rady dotyczące wpływu społecznego w tego rodzaju kontekście. O swoich badaniach na łamach badania.net opowiada dr Wojciech Kulesza.

W naszym zespole (Wojciech Kulesza, Dariusz Doliński, Robert Majewski i Avia Huisman) zadaliśmy sobie pytanie o to, co dokładnie należy mówić, by wywierać wpływ. I z drugiej strony - czego należy absolutnie unikać podczas namawiania innych do spełnienia naszej prośby. Często stosowane przez praktyków rady, takie jak “stosuj komunikację nastawioną na drugą osobę”; “wyrażaj zainteresowanie”; “parafrazuj, odzwierciedlaj”; “podążaj za wypowiedzią klienta”, są w istocie dość mało konkretne. Punktem wyjścia był dla nas paradygmat tzw. “efekt kameleona” - polega on na tym, że naśladowanie innych ludzi daje korzyści temu, który naśladuje. Naśladowany bardziej lubi „kameleona”, częściej spełnia jego prośby, lepiej ocenia produkt przez niego reklamowany a nawet częściej chce się z nim umówić na randkę. Jednak wszystkie wspomniane efekty dotyczyły niewerbalnego aspektu komunikacji - naśladowania gestów. A co z tym, co mówimy? Czy wypowiadane treści również da się naśladować? Jakie są efekty tego rodzaju naśladownictwa?

Słownictwo psychologów

Thu, 08 May 2014 07:22:23 +0000

Każdy zawód posługuje się charakterystycznym dla siebie językiem. Efekt jest taki, że artykuły z nieznanej nam dziedziny są dla nas trudne i niezrozumiałe. Często używanie trudnego języka przypisuje się fizykom, lekarzom, prawnikom i również psychologom. Tym ostatnim zarzuca się, że choć posługują się słownictwem występującym w innych dziedzinach nauki, rozumieją je inaczej i stosują inne znaczenia popularnych słów.

John G. Benjafield z Brock University w Kanadzie postanowił przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu i na łamach History of Psychology opublikował zwięzłe porównanie słownictwa używanego w psychologii i w 12 innych dziedzinach naukowych. Należały do nich: historia, prawo, filozofia, biologia, chemia, medycyna, patologia, fizyka, informatyka, elektryka, matematyka oraz muzyka. Opublikowane porównanie jest oparte na anglosaskim słownictwie zebranym w Oxford English Dictionary, które jest często wykorzystywane do badań lingwistycznych i historycznych. Benjafield sprawdził częstotliwość pojawiania się słów po raz pierwszy w danej dziedzinie i pojawiania się słów zapożyczanych z innych dyscyplin. Następnie zestawił to z liczbą znaczeń poszczególnych terminów oraz datą ich utworzenia. Łącznie badacz wziął pod uwagę 1 200 słów.

W jaki sposób medytacja kształtuje umysł?

Tue, 06 May 2014 21:10:04 +0000

W 2012 roku grupa badaczy pod kierunkiem Petera Sedlmeiera chciała sprawdzić, czy liczne doniesienia o korzystnym wpływie medytacji na zdrowie są prawdziwe. Efektem ich pracy była meta-analiza praktycznie wszystkich przeprowadzonych wcześniej badań związanych z psychologicznym wpływem medytacji, między innymi na na samopoczucie i relacje z innymi.

Badacze zgromadzili 595 artykułów, które opisywały badany temat. Odrzucili trzy czwarte z nich, ponieważ nie spełniały one ich zdaniem surowych wymogów metodyki naukowej. W ten sposób włączyli do swojej analizy 163 artykuły opisujące wpływ medytacji na dorosłych ludzi. Spośród tych artykułów wyodrębnili dodatkowo 125 opublikowanych w renomowanych czasopismach naukowych, by zmniejszyć prawdopodobieństwo nierzetelności.

Czy praktyki sadomasochistyczne są szkodliwe?

Mon, 05 May 2014 12:37:02 +0000

Co łączy ze sobą pejcz, uległość, nutkę sadyzmu i kapkę masochizmu? To praktyka seksualna znana jako BDSM, w której jedna ze stron jest całkowicie podporządkowana drugiej. Często praktyka ta wychodzi daleko poza sprawy łóżkowe i staje się stylem życia. Przez długi czas psychopatolodzy dopatrywali się w tym znamion parafilii, jednak nowsze badanie opublikowane na łamach Journal of Sexual Medicine pokazują, że praktycy BDSM cieszą się lepszym zdrowiem psychicznym!

Aby porównać samopoczucie i higienę psychiczną osób stosujących tę nietypową formę ekspresji seksualnej, dwóch psychologów z holenderskiego Tilburg University, Andreas Wismeijer i Marcel van Assen, przeprowadzili badanie internetowe, w którym 902 osoby zadeklarowały się jako praktycy BDSM, zaś 434 uczestników badania stanowiło grupę kontrolną i nie miało zainteresowań tego rodzaju.

Tatuaż jest oznaką... dobrych genów?

Mon, 28 Apr 2014 08:59:26 +0000

Tatuaże i piercing w nietypowych miejscach przestały być domeną określonych grup społecznych. Co sprawia, że decydujemy się na taki sposób wyrażenia samych siebie? Polscy naukowcy, próbując odpowiedzieć na to pytanie, postawili dwie przeciwstawne i niezwykle intrygujące hipotezy: ma to związek z podświadomą chęcią ukrycia asymetrii ciała albo wręcz przeciwnie – z chęcią pochwalenia się dobrymi genami.

Sławomir Koziel, Weronika Kretschmer oraz Bogusław Pawłowski z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk założyli, że o biologicznej jakości danego osobnika świadczy symetria jego ciała – im większa symetria, tym lepsze geny (patrz żółta ramka poniżej). Odstępstwa od symetryczności określa się za pomocą współczynnika FA (z ang. fluctuating asymmetry), który opiera się na porównaniu pomiarów danej części ciała po prawej i po lewej stronie. Gdy pomiary są do siebie zbliżone, współczynnik FA jest niski, natomiast im bardziej od siebie odbiegają, tym bardziej FA wzrasta. Zatem niskie FA świadczy o dużej symetrii, wysokie – o małej.

Nie patrz szefowi w oczy (zbyt często)

Sat, 26 Apr 2014 07:12:43 +0000

Powszechnie uważa się, że wypowiedź jest bardziej przekonująca, gdy utrzymujemy kontakt wzrokowy z rozmówcą. Według psychologów z Uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim należy rozważnie stosować to zalecenie!

Frances Chen i jej zespół współpracowników na łamach Psychological Science opublikowali dwa eksperymenty, których uczestnicy przyglądali się oczom mówców próbujących przekonać ich do zmiany zdania na jeden z wybranych tematów politycznych. Wcześniej przygotowane mowy zawsze stały w opozycji do poglądów słuchaczy. Dzięki wykorzystaniu możliwości śledzenia ruchów gałek ocznych badacze rejestrowali, jak długo i jak często uczestnicy patrzyli w oczy mówcy. Jak się okazało analiza wykazała, że częstsze i dłuższe utrzymywanie kontaktu wzrokowego z przemawiającym obniżało prawdopodobieństwo, że słuchacz zmieni zdanie.

Dlaczego nie potrafimy być obiektywni wobec przyjaciół?

Fri, 25 Apr 2014 12:13:37 +0000

Nigdy nie jesteśmy bezstronni w opiniach na temat naszych przyjaciół – to wniosek z badań profesora Daniela Leisinga i jego współpracowników z Technische Universität w Dreźnie. Jak wynika z ich ustaleń, ludzie oceniają swoich przyjaciół bardziej pozytywnie, niż zrobiłyby to obce osoby, i robią tak niezależnie od rzeczywistych osiągnięć i zachowań swoich kompanów.

Do badania naukowcy zaprosili 155 par przyjaciół. Uczestnicy najpierw oceniali cechy osobowości partnera (np. „rozmowny”) na siedmiostopniowej skali. Kilka dni później zostali zaproszeni do laboratorium, gdzie filmowano ich podczas wykonywania paru krótkich zadań. Podczas nagrania badani udzielali odpowiedzi na pytania z wiedzy ogólnej (np. „Jak wysoki jest Mount Everest?”), wcielali się w role (np. „Przekonaj sąsiada, żeby ściszył muzykę”) i opowiadali dowcipy. W ostatnim etapie uczestnicy powtórnie oceniali cechy osobowości swoich bliskich znajomych. Jednak robili to na podstawie powstałych wcześniej 90-sekundowych filmów. Dodatkowo oceniali również zupełnie nieznajome osoby. „Dzięki temu mogliśmy porównać poglądy uczestników na temat tych samych zachowań znanych i całkowicie nieznanych osób”– wyjaśnia Leising.

Emocje na Facebooku

Thu, 24 Apr 2014 13:47:11 +0000

Radosny uśmiech może się udzielić innym, a smutek obniżyć samopoczucie. Tak bywa w normalnych międzyludzkich relacjach. A jak wpływa na nas radosny lub smutny wpis naszego znajomego na Facebooku? Na to pytanie odpowiadają badacze na łamach PLOS ONE.

Lorenzo Coviello i jego współpracownicy z UC w San Diego oraz zespołu Facebook Data Science chcieli zbadać to zagadnienie. Dotychczas zauważono, że emocje udzielają się innym, ponieważ mamy naturalną skłonność do naśladowania mimiki i innych charakterystycznych zachowań związanych z odczuwaniem emocji, które następnie wyzwalają u nas prawdziwe emocje. Teraz po raz pierwszy spojrzano na roznoszenie się emocji w sieci na dużą skalę. Posłużono się systemem klasyfikacji słów (Linguistic Inquiry Word Count), aby określić, jaką emocjonalną treść niosą poszczególne statusy (posty) na Facebooku (wiadomości tekstowe udostępniane dużej liczbie znajomych).

Szansa dla innowacyjnych pomysłów w sektorze kosmicznym

Wed, 23 Apr 2014 22:46:22 +0000

Technologie satelitarne to obecnie integralna część ogólnoświatowej gospodarki. Czy Polska może realnie konkurować w tej dziedzinie z innymi państwami? Jak najbardziej tak! Rusza polska edycja międzynarodowego konkursu Galileo Masters 2014. Redakcja Badania.net objęła patronat nad tym wydarzeniem.

Konkurs skierowany jest do wszystkich osób zainteresowanych wysokimi technologami, posiadającymi pomysł na powiązanie nawigacji satelitarnej z innymi systemami. Celem konkursu jest wyłonienie najatrakcyjniejszych projektów oraz ich późniejsza komercjalizacja. Nad inicjatywą patronat honorowy objęło Ministerstwo Gospodarki, Komitet Badań Kosmicznych i Satelitarnych PAN, oraz Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego. Prace konkursowe składać należy wyłącznie drogą elektroniczną poprzez stronę internetową organizatora w okresie od 1 kwietnia 2014 do 30 czerwca 2014 roku.

W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój sektora kosmicznego na całym świecie. W 2012 roku całkowity, globalny obrót na rynku technologii kosmicznych wyniósł ponad 304 miliardy dolarów [1], co stanowiło wzrost o 37% w porównaniu z 2007 rokiem. Z tej kwoty niemal 226 miliardów wygenerowanych zostało przez komercyjny sektor satelitarny i powiązane z nim działania a same usługi telekomunikacyjne przyniosły 90 miliardów dolarów. Dalsze 78 miliardów dolarów to wartość środków przeznaczonych na programy wojskowe, cywilno-naukowe (np. działalność agencji rządowych, takich jak NASA) oraz realizację załogowych lotów w kosmos.

Chcesz być twórczy? Nie bój się odrzucenia!

Tue, 15 Apr 2014 11:38:21 +0000

Wielcy artyści i sławni wynalazcy wyłamują się z ogólnie przyjętych zasad życia społecznego. Za swój nonkonformizm często płacą wykluczeniem społecznym. Czy odrzucenie może sprzyjać tworzeniu nowych idei? Zgodnie z wynikami badań opublikowanymi na łamach Journal of Experimental Psychology: General odpowiedź brzmi „tak”, lecz jedynie wśród osób, które cenią niezależność.

Pamiętasz sytuację, w której wszyscy odmówili ci współpracy? A może naraziłeś się na bezwzględną krytykę i twoje rozwiązania oceniono jako bezwartościowe? Jeśli tak – doświadczyłeś odrzucenia społecznego. Gdy jesteśmy odtrąceni, często wkładamy wiele energii w odbudowanie więzi z innymi, dlatego może nam zabraknąć sił na realizację innych celów. Jednak niektórzy cenią indywidualizm bardziej niż dobre relacje. W takim wypadku odrzucenie może wzmacniać upragnione uczucie odrębności. Czy wtedy łatwiej znaleźć twórcze rozwiązanie, które jest z natury niezwykłe, nietypowe i kontrowersyjne?

Transfer uczuć

Mon, 14 Apr 2014 13:52:38 +0000

Ściskanie ręki z oszustem lub sam fakt siedzenia na krześle kłamcy sprawia, że ludzie czują się winni. Doktor Kendall Eskine wraz z zespołem na łamach Journal of Experimental Social Psychology opisał zjawisko moralnego transferu.

W pierwszym z badań nad tym zagadnieniem wzięło udział 54 studentów z Uniwersytetu w Loyola. Część z nich poinformowano, że usiądą na krześle, które rzekomo używane było przez ich kolegę przyłapanego na kradzieży. Pozostali nie dowiadywali się o tym fakcie. Następnie wszyscy uczestnicy wypełniali test dotyczący doświadczanych w danej chwili odczuć. Zawierał on stwierdzenia odnoszące się do gniewu, smutku i poczucia winy. Przykładowe pozycje to: “Czuję się z czymś źle” i " Czuję, że powinienem za coś przeprosić". Jak się okazało, grupa siedząca na krześle nieuczciwego studenta, czuła się bardziej winna i uległa, jakby coś ich dręczyło.

Antybiotyki ze szczyptą cynamonu

Mon, 07 Apr 2014 13:23:55 +0000

Coraz bardziej powszechne stosowanie antybiotyków, również w sytuacjach ich niewymagających, przyczynia się do szybkiego powstawania szczepów bakteryjnych, które są na nie odporne. Dlatego też nieprzerwanie poszukuje się nowych substancji o działaniu antybakteryjnym. Naukowcom z Pakistanu udało się wykryć takie substancje w ich rodzimych przyprawach: cynamonie, kuminie, kardamonie i goździkach.

Gdy w 1938 roku po raz pierwszy wyizolowano penicylinę, mogło się wydawać, że jest to początek końca patogennych bakterii i w efekcie chorób, które wywołują. Jednak nic bardziej mylnego. Te choroby (np. tyfus, tj. dur brzuszny) cały czas istnieją i co roku powodują śmierć setek tysięcy ludzi na całym świecie.

Zapraszamy na neuromanię

Mon, 07 Apr 2014 10:51:52 +0000

W imieniu Toruńskiego Koła Kognitywistycznego UMK, serdecznie zapraszam do udziału w drugiej edycji studencko - doktoranckiej konferencji Neuromania.

Zgłoszenia wystąpień i posterów można przesyłać mailowo na adres: neuromaniatorun@gmail.com do 07.05.2014. Wszystkie najważniejsze informacje znajdziecie na stronie internetowej Konferencji oraz na profilu FB:

Poszczególne sekcje otwierane będą wykładami zaproszonych gości specjalnych. Dodatkowo, w dniu poprzedzającym Konferencję (30.05), przewidziane są warsztaty EEG i Eye Tracking, a następnie zwiedzanie Interdyscyplinarnego Centrum Nowoczesnych Technologii. Liczba miejsc ściśle ograniczona!

Zmniejszanie wroga

Sun, 06 Apr 2014 08:00:45 +0000

Czeka cię nieprzyjemna rozmowa z osobą, której się boisz? Zabierz ze sobą przyjaciół i poproś, aby poczekali za drzwiami. Badacze z University of California w Los Angeles udowodnili, że obecność przyjaciół sprawia, że wrogowie wydają się mali i słabi.

Daniel Fessler i Colin Holbrook przeprowadzili dwa eksperymenty, w których zaczepiali mężczyzn spacerujących ulicą z grupą innych mężczyzn lub idących samotnie. Wszystkim badanym pokazywano zdjęcie mężczyzny mierzącego z broni, którego opisano jako „terrorystę”. Zaraz potem poproszono ich o oszacowanie wzrostu oraz muskulatury osoby ze zdjęcia.

Łagodzący uśmiech

Sat, 05 Apr 2014 08:00:24 +0000

Spodziewając się stresującego wyzwania, warto na chwilę zmusić twarz do uśmiechu – sugerują psychologowie na łamach „Psychological Science”.

Tara Kraft i Sara Pressman z University of Kansas zaprosiły do eksperymentu 170 zdrowych studentów. Uczestnicy zanurzali na minutę rękę w wodzie o temperaturze 2-3°C, przyjmując w tym czasie neutralny wyraz twarzy lub uśmiechając się na siłę. Potem studenci poświęcali pięć minut na regenerację, a naukowcy mierzyli w tym czasie ich tętno.

Mózg przyszłości - roztrzygnięcie konkursu

Tue, 01 Apr 2014 21:34:08 +0000

Dni Mózgu 2014 już za nami. Rozstrzygamy więc konkurs zorganizowany przez Koło Naukowe Empiria z sopockiego SWPS i Badania.net pt. “Mózg przyszłości”. Sprawdź, czy wygrałeś!

Temat konkursu brzmiał: “Mózg przyszłości – Opisz lub narysuj na kartce a4, jak będzie wyglądał mózg przyszłości; co może zostać odkryte lub co może zostać zmodyfikowane/ulepszone w mózgu człowieka przyszłości.” Poziom prac był bardzo wyrównany. Decyzją komisji konkursowej przyznano jedno pierwsze i dwa drugie miejsca. Prace zwycięzców prezentujemy poniżej.

Kino receptą na udane małżeństwo?

Mon, 31 Mar 2014 13:45:47 +0000

W Polsce ponad 20% małżeństw kończy się rozwodem. W wielu krajach Europy statystyki te sięgają nawet 50%. W Stanach, skąd pochodzą autorzy badania - Thomas Bradbury oraz jego współpracownicy, po trzech latach małżeństwa rozstaje się ok 25% par. Istnieje wiele terapii mających na celu poprawienie trwałości związku, w większości opartych na założeniu, że młode małżeństwa potrzebują nauczyć się odpowiedniej komunikacji czy nabyć umiejętności mające zagwarantować udany związek. Autorzy poniższego badania założyli jednak, że ludzie posiadają już odpowiednie umiejętności – potrzebują jedynie dbać o swój związek by był on udany.

Zapach strachu

Mon, 24 Mar 2014 14:59:36 +0000

Kino. Oglądasz film grozy. Nikt nie podejrzewa, że się boisz? Naukowcy na łamach „Journal of Experimental Psychology: General” dowodzą, że zdradzi cię zapach!

Dotychczas wiadomo było, że czyjś strach można poznać za pośrednictwem wzroku i słuchu. Każdy z nas mógłby wymienić parę symptomów strachu poznawanych tymi zmysłami. Wiemy przecież, jak wyglądają trzęsące się ze zdenerwowania ręce czy, jak brzmi drżący głos. A jak pachnie strach? Silniej niż nam się dotychczas wydawało.

Zaproszenie na konferencję "W cztery strony szczęścia"

Mon, 17 Mar 2014 16:02:03 +0000

Koło Naukowe Psychologii Pozytywnej działające przy Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, Wydział Zamiejscowy we Wrocławiu, zaprasza na konferencję naukową, pt. “W cztery strony szczęścia”. Wydarzenie odbędzie się 17 maja 2014 roku w SWPS WZ Wrocław.

Celem konferencji jest spojrzenie na jeden problem z czterech głównych perspektyw w psychologii i wspólne stworzenie definicji szczęścia. Zależy nam aby studenci, którzy będą głównymi odbiorcami konferencji, mieli możliwość poszerzenia swojej wiedzy, poprzez dostrzeżenie różnych punktów widzenia, poruszających ten sam problem. Udział w konferencji jest bezpłatny.

Dni Mózgu 2014

Thu, 27 Feb 2014 23:46:55 +0000

Dni Mózgu w Trójmieście odbywają się w ramach Światowego Tygodnia Mózgu (Brain Awareness Week) i poświęcone są popularyzacji wiedzy o mózgu. Adresowane do wszystkich wykłady, warsztaty oraz pokazy laboratoryjne stanowią doskonałą okazję na zgłębienie wiedzy o budowie i funkcjonowaniu mózgu, a także poznanie warsztatu pracy neurobiologów, neurochirurgów i psychologów.

Tegoroczne Dni Mózgu odbędą się na Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie.

13 marca w ramach Dni Mózgu w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie odbędą się 3 wykłady oraz 6 warsztatów seminaryjnych (na łącznie 210 miejsc).

Ogólnopolskie Sympozjum naukowe „Wyprawa na biegun Sportu Pozytywnego”

Wed, 26 Feb 2014 06:52:24 +0000

W dniach 13-14 czerwca 2014 r. w Gdyńskim Pomorskim Parku Naukowo Technologicznym odbędzie się pierwsze Ogólnopolskie Sympozjum naukowe pt. „Wyprawa na biegun Sportu Pozytywnego”, które stara się uwzględnić potrzeb polskich naukowców i praktyków zajmujących się psychologią i socjologią sportu oraz osób współtworzących wizję współczesnego sportu (trenerów, sportowców, rodziców, dziennikarzy).

IDEA JEST WIELKA Dążenie do czerpania satysfakcji z aktywności fizycznej, poczucie przynależności do świata sportu, promocja zdrowego trybu życia co skutkuje zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym oto przyczyny coraz większego zainteresowania SPORTEM POZYTYWNYM wśród badaczy i praktyków w Polsce i zagranicą.

Konferencja Naukowa Nowe idee w psychologii społecznej

Sun, 23 Feb 2014 07:20:51 +0000

Koło Psychologii Społecznej na wrocławskim Wydziale Zamiejscowym Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej ma zaszczyt zaprosić na konferencję naukową pt. „Nowe idee w psychologii społecznej”. Konferencja odbędzie się w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej we Wrocławiu 9-10 kwietnia 2014.

Psychologia społeczna, jako jedna z najbardziej dynamicznych dziedzin psychologii, wymaga nieustannej i krytycznej obserwacji. W związku z tą rosnącą potrzebą, mamy przyjemność zaprosić Państwa na konferencję, której celem jest przybliżenie najnowszych i najbardziej przełomowych badań w tej nauce.

Pelargonia kontra HIV

Fri, 21 Feb 2014 09:03:12 +0000

Naukowcy już od wielu lat starają się stworzyć odpowiednie leki na HIV i wcale nie przychodzi im to łatwo. Przede wszystkim potrzebują wielu opcji, ponieważ wirus bardzo szybko staje się oporny na wprowadzane leki. Co więcej, leki powinny mieć jak najmniej efektów ubocznych, gdyż są przyjmowane przez chorych do końca życia. Odpowiedzią na obydwie te kwestie, a nawet więcej, może okazać się… pelargonia.

Pelargonium sidoides jest afrykańską krewną powszechnej u nas rośliny ozdobnej z rodzaju pelargonia. Jest to roślina lecznicza, stosowana m.in. w zapaleniu oskrzeli, której zdrowotne właściwości zostały potwierdzone wieloma badaniami klinicznymi. Dowiedziono również, że substancje zawarte w wyciągu z korzenia pelargonii afrykańskiej blokują działanie wirusa grypy czy opryszczki. Idąc tym tropem, niemieccy naukowcy postanowili przetestować czy wyciąg sprawdzi się także w zakażeniu ludzkim wirusem niedoboru odporności, czyli HIV (z ang. Human Immunodeficiency Virus). Wyniki przerosły ich najśmielsze oczekiwania.

Owoce upiększają!

Tue, 18 Feb 2014 07:00:34 +0000

Jak szybko i zdrowo poprawić swój wygląd? Półki drogerii uginają się pod ciężarem środków, które obiecują nam szybkie efekty. Każdy krem kusi zapewnieniami o pięknej, zdrowej skórze czy „promiennym” i „świeżym” wyglądzie. Jednak badania dowodzą, że wystarczy… niewielka zmiana diety.

Spożycie owoców i warzyw dostarcza nam karotenoidów. Karotenoidy są żółto-czerwonymi pigmentami organicznymi. Te związki fitochemiczne pozwalają chronić tkanki skóry, a także przyczyniają się do zwalczania procesów związanych ze starzeniem zwyrodnieniowym, chorobami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą, a nawet niektórymi nowotworami. Czy te substancje wpływają również na zdrowy i atrakcyjny wygląd naszej skóry? Pigmenty te odpowiadają za nadanie skórze koloru, w szczególności naturalnego żółtawego kolorytu cery. Naukowcy sądzą, że żółty kolor sygnalizuje zdrowie u posiadacza takiego zabarwienia. Potwierdzeniem są preferencje ewolucyjne - dla osobników płci przeciwnej właśnie taki koloryt jest najbardziej przyciągający.

Portret legendarnego lekarza

Mon, 17 Feb 2014 08:17:22 +0000

Zmarły przed dwoma laty profesor Andrzej Szczeklik to lekarz legenda. W szczerych, serdecznych rozmowach ze swoim wydawcą i przyjacielem, Jerzym Illgiem, pasjonująco i dowcipnie opowiada o dzieciństwie, domu, mistrzach, najważniejszych książkach, zagranicznych stażach, zaangażowaniu w Solidarność, represjach w stanie wojennym, spotkaniach z papieżem czy wyprawach w ukochane góry.

Łącząc niespotykaną erudycję z klarownością wywodu, w sposób przystępny omawia tajemnice syberyjskich szamanów, egipską Księgę umarłych, a także „prometejski sen medycyny”: osiągnięcia i perspektywy rozwoju medycyny regeneracyjnej, klonowania i komórek macierzystych, które mają szansę spełnić odwieczne marzenie człowieka o nieśmiertelności.

Taneczny trening

Wed, 12 Feb 2014 23:30:29 +0000

Nie miałeś jeszcze okazji zapisać się na kurs nowoczesnego tańca? Warto się zdecydować! Jak piszą naukowcy na łamach czasopisma Creative Education, nauka kreatywnego tańca wspomaga wyobraźnię przestrzenną.

Poruszanie się w rytm muzyki jest ulubioną rozrywką wielu ludzi niezależnie od płci i wieku. Szczególnie dla dzieci taniec jest niezwykle rozwojowy, ponieważ zdolności kinestetyczne rozwijają się najszybciej przez pierwsze lata życia, a taniec wymaga świadomości pozycji ciała, orientacji w przestrzeni i koordynacji ruchów. Co więcej, ten sposób dzieci są zachęcane do wyrażania siebie i działania w ruchu i rytmach muzyki. Dla dzieci jest to naturalne, ponieważ są one głównie skoncentrowane na działaniach i zabawach angażujących wyobraźnię.

Dotknij mnie!

Mon, 10 Feb 2014 07:55:22 +0000

Dlaczego ludzie dotknięci w ramię na ulicy są bardziej skłonni do pomocy lub wyjaśnienia drogi nieznajomemu? Dlaczego kobiety w takiej sytuacji częściej podają obcemu mężczyźnie swój numer telefonu? Skuteczność dotyku jest zagadką i chociaż łatwo zauważyć „hej, to działa!”, to warto również wiedzieć, jaki jest mechanizm tego fenomenu.

Annett Schirmer i jej współpracownicy poczynili krok naprzód w rozwikłaniu tej zagadki. Posłużyli się oni metodą EEG (elektroencefalogramu), aby zbadać aktywność powierzchniową mózgu kilkudziesięciu uczestniczek podczas oglądania neutralnych oraz negatywnych zdjęć, pokazujących na przykład kosz założony na głowę lub pistolet przyłożony do skroni. W pierwszej grupie uczestniczki były dotykane w ramię przez swoją koleżankę tuż przed zobaczeniem zdjęć. W drugiej, były dotykane przez urządzenia mechaniczne, natomiast w grupie kontrolnej nie były dotykane w ogóle.

Dlaczego lubimy smutne piosenki?

Fri, 07 Feb 2014 10:52:30 +0000

Melancholijna piosenka „Yesterday” zespołu The Beatles pozostaje jednym z najpopularniejszych utworów w historii muzyki rozrywkowej. Fenomen smutnej muzyki opisali psycholodzy na łamach Frontiers in Psychology.

Smutne melodie są często wykorzystywane w badaniach naukowych do wywołania określonych emocji u uczestników. Jeśli smutna muzyka rzeczywiście wywołuje tylko nieprzyjemne uczucie, to dlaczego tak wielu z nas nadal słucha smutnych piosenek, zamiast decydować się na takie poprawiające nastrój?

Uczestnicy badania słuchali smutnych, powolnych ballad i wesołych, szybkich utworów. Wśród smutnych utworów były „La Séparation” Glinki w tonacji f-moll i Etiuda „Sur Mer” Blumenfelda w tonacji g-moll, zaś wśród wesołych „Allegro de Concierto” Granadosa w tonacji g-moll. Następnie każdy badany oceniał ładunek emocjonalny muzyki oraz własne samopoczucie.

Jak smakuje miłość?

Fri, 31 Jan 2014 08:42:22 +0000

Czy to jakich określeń używamy do opisu zdarzeń może wpływać na to co czujemy? Czy niektóre metaforyczne wyrażenia zniekształcają subiektywne procesy spostrzegania? Badacze z Uniwersytetu w Singapurze postanowili sprawdzić czy aktywizacja miłości i zazdrości może wpłynąć na odczuwanie smaków.

Mleko matki jest słodkie, a dla dzieci karmienie, oprócz oczywistego zaspokajania głodu, jest także najważniejszą oznaką miłości i opieki. W serii wcześniejszych badań okazało się, że miłość romantyczna, jak i miłość matczyna są odczuwane przez te same części mózgu. Doktor Tong Mun Wai Edddie i jego współpracownicy postanowili więc przeanalizować związek pomiędzy odczuwaniem słodkiego smaku a miłością. Dodatkowo, zastanawiano się, czy również zazdrość może być wiązana z jakimś konkretnym smakiem. Na przykład kwaśny, żrący kwas może zniszczyć ciało, tak jak zazdrość niszczy związek, a gorzkie pokarmy mogą być zatrute, tak jak zazdrość może truć uczucie dwojga ludzi. Aby sprawdzić czy miłość ucieleśniona jest słodkim smakiem a zazdrość kwaśnym i gorzkim przeprowadzono serię badań.

Różne oblicza pedofilii - konferencja

Thu, 30 Jan 2014 23:38:51 +0000

Program konferencji

Serdecznie zapraszamy na konferencję poświęconą przemocy seksualnej wobec dzieci, która odbędzie się 15 marca 2014 w sopockiej siedzibie Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Na ten trudny temat wypowiedzą się eksperci z zakresu psychologii, seksuologii oraz psychiatrii. Udział w konferencji jest bezpłatny. Ilość miejsc jest ograniczona a o uczestnictwie decyduje kolejność zgłoszeń.

Konferencja poświęcona kest głośnej ostatnio tematyce pedofilii. Celem konferencji jest przekazanie rzetelnych naukowych informacji na ten, nie do końca jasny i emocjonalnie trudny temat. W programie spotkania organizatorzy przewidują między innymi wykłady dotyczące odbioru społecznego tego zjawiska, problemów w opiniowaniu sądowym sprawców przemocy seksualnej, a także stosowanych metod psychoterapii preferencyjnej.

Interesujesz się nauką? Dołącz do redakcji!

Mon, 27 Jan 2014 15:00:31 +0000

Lubisz dociekać sedna zdarzeń wokół Ciebie? Potrafisz wytłumaczyć innym trudne zagadnienia? Uważasz, że nauka jest ciekawa? Jeśli na te pytania odpowiedziałeś/aś twierdząco, to jesteś podobny/a do nas. Czy wiesz, że możesz aktywnie włączyć się w prace redakcji? Zachęcamy do współpracy w omawianiu najciekawszych wyników badań na łamach badania.net.

Wystarczy znaleźć interesujące Cię badanie (opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym) i przystępnie je streścić. Twoje streszczenie nie powinno przekraczać 600 słów i powinno być zrozumiałe dla laika (powinno być napisane poprawną polszczyzną). Tak przygotowany tekst wyślij na adres redakcji wraz z pełną treścią artykułu źródłowego. Po zredagowaniu tekst pojawi się na naszej stronie podpisany Twoim imieniem i nazwiskiem oraz adresem strony WWW (jeśli taką posiadasz). Zapraszamy do współpracy.

Sportowa kreatywność

Mon, 27 Jan 2014 08:26:39 +0000

Wysiłek fizyczny poprawia nastrój, trening podnosi wydolność naszego organizmu… co jeszcze możemy zyskać dzięki regularnym ćwiczeniom? Naukowcy z Leiden University w Holandii postanowili sprawdzić, w jakim stopniu sport może pobudzić kreatywność.

W badaniu dr Lorenzo Colzato i współpracowników udział wzięło 96 młodych, zdrowych, szczupłych osób – 48 sportowców i 48 niećwiczących. By zakwalifikować się do grupy „sportowców”, należało uprawiać sport przynajmniej 3 razy w tygodniu przez 2 lata od czasu rozpoczęcia badania. Grupa niećwiczących składała się z ludzi uprawiających sport rzadziej niż raz w tygodniu. Na potrzeby eksperymentu, badanych podzielono na trzy grupy – jedna z nich zaczęła badanie od krótkiego odpoczynku, druga wykonywała w tym czasie spokojne ćwiczenia fizyczne, trzecia ćwiczyła intensywnie. Natychmiast po zakończeniu ćwiczeń (lub okresu odpoczynku w przypadku pierwszej grupy) badani przechodzili do kolejnego zadania – rozwiązania dwóch testów kreatywności.

Pomysłowi, bo rozkojarzeni

Tue, 21 Jan 2014 07:23:33 +0000

Szczytem twórczych możliwości nocnych marków są poranki, a skowronków – wieczory - do takich paradoksalnych wniosków doszli doktor Mareike Wieth i profesor Rose Zacks z Michigan State University.

Lepiej pracuje ci się rano, czy późnym wieczorem? Jaka jest twoja ulubiona pora dnia? Lubisz spać do południa, czy zrywasz się z łóżka z pierwszym promieniem słońca? Takie upodobania określa chronotyp. Dobowy rytm aktywności każdego człowieka zależy od temperatury ciała, metabolizmu, fal mózgowych i wielu innych czynników. Zjawisko to jest jednak najczęściej redukowane jedynie do sennych nawyków, stąd wzięły się określenia: „skowronki” (rano budzą się wcześnie i są najbardziej czujni w pierwszej części dnia, kiedy to praca idzie im najlepiej) i „sowy” (najbardziej czujni są w późnych godzinach wieczornych i wolą późno kłaść się spać, pracują zwykle do późnych godzin nocnych). Badacze w swoim artykule zadali pytanie, czy ten optymalny czas funkcjonowania odnosi się również do zadań twórczych?

Twarz jak zwierciadło

Mon, 20 Jan 2014 07:32:00 +0000

Sam widok uśmiechającego się do nas człowieka wzbudza uśmiech i u nas - wynika z badań nad zaraźliwymi emocjami opublikowanych przez polskich naukowców na łamach International Journal of Psychophysiology.

Odzwierciedlanie emocji, zwane też – nieco mniej poetycko – zarażaniem emocjonalnym (emotional contagion), to zjawisko polegające na zbieżnych reakcjach emocjonalnych porozumiewających się ze sobą osób, w którym strony interakcji synchronizują swoje wyrazy emocji, takie jak mimika, ton głosu, postawa, ruchy i zachowania. To ważny mechanizm, pozwalający nam m.in. na rozumienie stanu emocjonalnego drugiej osoby poprzez – jak twierdzą naukowcy – symulowanie tego, co odczuwa.

Jak dbać o racjonalność w myśleniu?

Sat, 18 Jan 2014 07:41:03 +0000

Wyczerpanie samokontroli niezbędnej do prawidłowego działania następuje wtedy, gdy człowiek stara się hamować własne reakcje. Może następować to wtedy, gdy staramy się panować nad własnymi emocjami, potrzebami, czy impulsami. Skutkiem wytężonego wysiłku jest tymczasowa utrata zasobów samokontroli, które mogą być odzyskane przez odpoczynek, jedzenie czy myślenie o ludziach, którzy mimo obiektywnych trudności byli w stanie osiągnąć sukces.

Zespół profesora Baumeistera (2010) zajął się kontrowersyjną koncepcją, według której podejmowanie decyzji również prowadzi do wyczerpania zasobów samokontroli. Kontrowersja polega na tym, że według zespołu Arlena Mollera (2006) wybór sam w sobie nie wyczerpuje zasobów. Zasoby te są wyczerpywane tylko wtedy, gdy człowiek podejmuje decyzje w sytuacji przymusu, a nie są wyczerpywane, gdy decyzja jest autonomiczna. Zespół Baumeistera wskazał natomiast dodatkowe czynniki warunkujące to, kiedy podejmowanie decyzji prowadzi do wyczerpania zasobów. Badali oni wpływ charakterystyki produktów na wyczerpanie zasobów. Wykazano, że produkty, które wzbudzały więcej trudności w oszacowaniu ich jakości i ceny (high-conflict-trade off task) w porównaniu do innych produktów powodowały większe wyczerpanie niż produkty, które powodowały mniej trudności (low-conflict-trade off task). Pokazano także, że konsumenci nie są świadomi tego, że decyzje powodują więcej takich trudności prowadzą do mniej racjonalnych wyborów i wyczerpania samokontroli.

Słowa czy obrazy?

Thu, 16 Jan 2014 07:55:50 +0000

Wyobraź sobie, że za pośrednictwem maila chcesz podzielić się z przyjaciółmi wrażeniami z udanego wyjazdu. Załączysz plik zdjęć, czy krótki opis miejsc, które udało ci się zobaczyć? Seria badań opublikowanych na łamach Personality and Social Psychological Bulletin pokazuje, jakie komunikaty kierujemy do bliskich i nieco dalszych nam osób.

Teoria Poziomu Reprezentacji (TPR, ang. Construal Level Theory) opisuje wpływ psychologicznego dystansu (patrz ramka niżej) na postrzeganie świata zewnętrznego. Im dalej od nas znajduje się dana osoba, przedmiot czy wydarzenie, tym bardziej jesteśmy skłonni mówić o niej w formie abstrakcyjnej i ogólnej (np. wakacje, na które pojedziemy za rok, będą dla nas po prostu relaksujące i wspaniałe). Natomiast jeśli w przyszłym tygodniu czeka nas upragniony urlop, opiszemy go w formie bardziej konkretnej i szczegółowej (np. pójdziemy wtedy do restauracji, a następnie do kina). Wcześniejsze badania pokazują, że ludzie częściej wybierają abstrakcyjne formy porozumiewania się z osobami, które nie są im bliskie, zaś używają komunikatów konkretnych w rozmowie z przyjaciółmi czy rodziną. Profesor Yaacov Trope z Uniwersytetu w Nowym Jorku i jego współpracownicy byli ciekawi, czy większy psychologiczny dystans wpływa na wybór pisemnej (czyli bardziej abstrakcyjnej) czy obrazkowej (bardziej konkretnej) formy komunikacji. Dodatkowo, naukowcy chcieli sprawdzić, jakie formy psychologicznego dystansu bierzemy pod uwagę, kiedy komunikujemy się z innymi.

Co w wyglądzie kobiet przyciąga uwagę?

Mon, 13 Jan 2014 08:00:54 +0000

Czy prawdą jest, że mężczyźni patrząc na piękną kobietę widzą tylko jej biust? Doktor Sarah Garvais i jej współpracownicy jako pierwsi udowodnili, wykorzystując metodę śledzenia ruchów gałek ocznych (eye-tracking), że mężczyźni częściej patrzą na kobiece piersi i biodra niż na ich twarze. Co ciekawe, kobiety robią to samo.

Idealna kobieca sylwetka, zdaniem psychologów ewolucyjnych (przede wszystkim Davida Bussa), odpowiada wymiarom 90-60-90. Oznacza to, że maksymalnie atrakcyjna kobieta powinna mieć wydatne piersi, szczupłą talię oraz szerokie biodra. Najnowsze badania potwierdzają, że u kobiet “idealnych”, stosunek obwodu w pasie do obwodu bioder oscyluje w granicach magicznego 0,7 (np. 63 cm w talii i 90 cm w biodrach). Taką sylwetką, zwaną klepsydrą, mogła pochwalić się na przykład Marilyn Monroe czy Audrey Hepburn. Posiada ją także szczupła modelka Kate Moss. Naukowcy twierdzą, że niezależnie od wzrostu czy masy ciała, to właśnie proporcje decydują o kobiecej atrakcyjności. Właściwie dlaczego? Kobiety zbudowane w ten sposób mają mniej problemów z zajściem w ciążę, więcej żeńskich hormonów płciowych (estrogenów) oraz rzadziej chorują na nowotwory piersi i macicy. Symetryczna partnerka na gruncie teorii Bussa to dla mężczyzny ideał płodności i zdrowia. Jednak czy także kobietom bardziej podobają się takie kształty? Według Teorii Uprzedmiotowienia (Fredrickson i Roberts, 1997), to właśnie wygląd jest kluczową, często jedyną cechą w postrzeganiu kobiet (w przypadku mężczyzn nie ma takiej zależności). Rzutuje on na ocenę charakteru, nierzadko determinuje życiowy sukces. Jednym z głównych celów badania opublikowanego na łamach Sex Roles było sprawdzenie, czy kulturowy ideał piękna rzeczywiście przyciąga nasz wzrok i czy płeć patrzącego ma jakiekolwiek znaczenie. Dodatkowo badacze postanowili sprawdzić, czy większe zainteresowanie wzbudzają kobiece biodra i piersi, czy kobieca twarz.

Czy praca poniżej kwalifikacji źle wpływa na pracownika?

Thu, 09 Jan 2014 17:31:21 +0000

Badania dwojga amerykańskich naukowców: Joann Prause oraz Davida Dooleya przekonują, że praca poniżej własnych ambicji i posiadanych kwalifikacji jest ważnym problemem społecznym i psychologicznym w wymiarze globalnym. Jedną z wielu stosowanych w języku angielskim nazw określających sytuacje, gdy pracownik wykonuje jakąś pracę, jednak praca ta z różnych powodów nie daje mu satysfakcji jest underemployment. Dosyć trudno termin ten przetłumaczyć na język polski, możemy przyjąć, że niezłym określeniem jest nieadekwatne zatrudnienie.

Gdy cudze niepowodzenia cieszą

Tue, 07 Jan 2014 08:45:46 +0000

Rekordy popularności biją filmy prezentujące największe wpadki (często dosłowne upadki tzw. fails) występujących w nich amatorów. Czy zdarzyło Ci się uśmiechnąć, widząc jak ktoś na ulicy został np. ochlapany przez samochód? Dlaczego tak się dzieje? Czyżbyśmy czerpali przyjemność z obserwowania upadku innych osób? Odpowiedź brzmi tak, choć nasza radość uzależniona jest od kategoryzacji osoby, której taka wpadka się przytrafiła.

Radość ma wiele twarzy, a wywoływać ją może również czyjeś niepowodzenie. Schadenfreude oznacza „radość z cudzego nieszczęścia”. Mimo, iż w wielu językach nie ma odpowiednika tego słowa (np. w języku polskim czy angielskim), badania wskazują, że jest to uniwersalna emocja i występuje w wielu kulturach. Schadenfreude jest niepożądane społecznie i trudno je uchwycić empirycznie. Profesor Susan Fiske i doktor Mina Cikara podjęły jednak to wyzwanie. Do pomiaru schadenfreude wykorzystały elektryczną aktywność mięśni policzków (EMG), która powiązana jest z odczuwaniem przyjemności. Badaczki udowodniły, że jednym z czynników odpowiedzialnych za powstawanie radości z czyjegoś niepowodzenia jest zawiść.

Nie możesz sobie czegoś przypomnieć? Zamknij oczy!

Fri, 03 Jan 2014 08:47:58 +0000

Jak nazywał się ten film, który widziałeś w zeszłym tygodniu? Czy jego bohaterka mieszkała w Nowym Jorku czy może w Londynie? Przypominanie sobie szczegółów zdarzeń nawet z niedalekiej przeszłości może rodzić wiele problemów. Doktor Annelies Vredeveldt i jej współpracownicy pokazali, że warto w takiej sytuacji po prostu zamknąć oczy.

W serii eksperymentów badacze udowodnili, że zwykłe zamknięcie oczu polepsza efektywność przywoływania zdarzeń, których byliśmy naocznymi świadkami. Procedura badań była następująca - uczestnicy oglądali krótkie nagranie wideo przedstawiające scenę, w której mężczyzna włamuje się do domu pewnej kobiety i próbuje ją zaatakować nożem. Po kilku minutach od emisji (i wykonaniu krótkiego zadania, mającego odwrócić uwagę badanych od prawdziwego celu eksperymentu), badani proszeni byli o przypomnienie sobie widzianego zdarzenia i przywołanie jak największej ilości szczegółów. Co istotne, połowa uczestników w czasie tego etapu proszona była o zamknięcie oczu. Po tygodniu, ci sami uczestnicy przypominali sobie widziany materiał jeszcze raz (i ponownie połowa z nich miała oczy otwarte, druga połowa – zamknięte).

Kondycja Świętego Mikołaja

Thu, 26 Dec 2013 09:00:34 +0000

Dzieci na całym świecie stawiają sobie Świętego Mikołaja jako wzór dobroci. Jednak czy ten dość pokaźnych gabarytów starszy pan jeżdżący saniami to również wzór zdrowia? Na to pytanie w święta odpowiada dr Thomas Cavalieri – geriatra z the Rowan University School of Osteopathic Medicine.

Dr Cavalieri – założyciel „Instytutu dobrego starzenia się” w New Jersey nigdy osobiście nie miał okazji poznać i zbadać Świętego Mikołaja. Jednak jego doświadczenia w pracy ze starszymi ludźmi, a także zgromadzone informacje o trybie życia tego niezwykłego świętego, pozwalają mu wnioskować o jego zdrowotnej kondycji. Te spostrzeżenia są okazją do podkreślenia paru ważnych kwestii związanych z jak najlepszym dbaniem o siebie osób w sile wieku.

Wymarzona twarz robota

Tue, 10 Dec 2013 09:00:38 +0000

Roboty, czy tego chcemy, czy nie, zajmują coraz więcej przestrzeni w naszym życiu. Badacze z Politechniki w Georgii sprawdzili, jak powinien wyglądać robot, aby pracujący z nim ludzie czuli się najbardziej komfortowo.

Roboty w roli pacjentów edukują przyszłych lekarzy, a także opiekują się starszymi lub chorymi ludźmi. W niedalekiej przyszłości drony mogą zastąpić kurierów dostarczających nam paczki. Musimy więc pogodzić się z myślą o zwiększającej się obecności robotów w naszym otoczeniu. Akanksha Prakash (doktorantka Georgia Institute of Technology) postanowiła sprawdzić, jaką twarz robota chcielibyśmy widzieć: ludzką (nie do odróżnienia od prawdziwej), charakterystyczną dla robota (posiadającą oczy i nos i/lub usta, ale nie do pomylenia z ludzką twarzą), czy też twarz stanowiącą mieszaninę tych dwóch typów.

Trzy minuty dla otoczenia!

Thu, 05 Dec 2013 10:52:25 +0000

Jak najskuteczniej zachęcać do działań prospołecznych? Twój udział w tej bardzo krótkiej ankiecie pomoże nam znaleźć odpowiedź! Pomóż nam określić główne motywy, na które warto zwracać uwagę propagując działania na rzecz poprawiania estetyki przestrzeni publicznej i weź udział w badaniu! Osoba, która jako 100 badany weźmie udział w badaniu (i w ostatnim pytaniu zostawi swój ades e-mail) otrzyma od nas cenną nagrodę książkową ufundowaną przez Wydawnictwo Smak Słowa.

Aby rozpocząć badanie kliknij w ten link

Wyczerpanie mobilizuje

Mon, 02 Dec 2013 09:00:24 +0000

Jesteś przepracowany i zmęczony? Naukowcy z University of South Carolina dowiedli, że taki stan może pomóc w wypełnianiu rutynowych zobowiązań, choćby zmotywować do zaplanowanej wizyty na siłowni.

Kiedy jesteśmy pod wpływem stresu, nasza samokontrola ulega osłabieniu. W trudnych momentach radzimy sobie często, sięgając po batonika albo robiąc nie zawsze planowane zakupy „na pocieszenie”. Dr David Neal i jego współpracownicy mają jednak dobrą wiadomość dla naszej diety, zdrowia, a nawet karty kredytowej. Badacze sprawdzają, czy także dobre, silnie ukształtowane dobre nawyki uaktywniają się w trudnych dla nas chwilach, nawet gdy zupełnie nie mamy nie ochoty na ich wykonywanie.

Nadchodzi era wielkich replikacji!

Fri, 29 Nov 2013 17:28:26 +0000

Dzisiejsza psychologia akademicka zmaga się z wieloma problemami. Problematyczne są na przykład mało liczne próby w badaniach, efekciarskie eksperymenty, w powtarzalność których trudno uwierzyć, czy też po prostu brak zaufania do wyników (Afera Stapela). Wszystko to skutkuje tendencją do relatywizowania i poddawania w wątpliwość niemalże wszystkiego, co zostaje opublikowane jako badania psychologów. Nie tylko naukowcy zadają sobie więc pytania, czy wszystkie efekty, o których wiemy, że istnieją – istnieją naprawdę? Znalezienie odpowiedzi na tak postawione pytanie badawcze jest możliwe dzięki przeprowadzeniu wielokrotnej replikacji.

Firmowa niepunktualność

Wed, 27 Nov 2013 08:15:03 +0000

Opóźniony pociąg, korki na drodze czy zepsuty budzik. Jeśli często korzystasz z tego rodzaju usprawiedliwień, aby wytłumaczyć swoje spóźnienie, to zadbaj o to aby Twój szef nie usłyszał o wynikach poniższej analizy. Uczeni z University of North Carolina sprawdzili, do jakich konsekwencji prowadzi przychodzenie na umówione spotkania po czasie.

Co ważne, dyskusję powinniśmy rozpocząć od definicji “spóźnienia”. Ile minut opóźnienia nikt nie zauważy, a ile oznacza, że pojawiliśmy się na spotkaniu po czasie? Jak się okazało, nie wszyscy posługują się w tym względzie tym samym standardem. Spośród 700 pracowników ankietowanych przez badaczy około 40 procent uważa, że spóźnieniem nie można nazwać pojawienie się w granicach pięciu minut od wyznaczonej godziny, a kolejne 30 procent badanych świadomie spóźnia się na spotkania w granicach pięciu minut, aby uniknąć początkowego zamieszania i wstępnych konwenansów. Pozostali ankietowani deklarowali całkowitą nietolerancję dla jakiejkolwiek niepunktualności. Przyjrzyjmy się jakie konsekwencje mogą powodować tego rodzaju rozbieżności.

Zapraszamy do udziału w badaniu

Mon, 25 Nov 2013 21:00:09 +0000

Wszystkich czytelników zapraszamy do wzięcia udziału w kilkuminutowym badaniu. Wśród osób, które wezmą udział w badaniu rozlosujemy książkę wydawnictwa Smak Słowa “Człowiek instrukcja obsługi. Przewodnik po zachowaniach społecznych” autorstwa Hanny Brycz.

WEŹ UDZIAŁ W BADANIU

Zbieranie odpowiedzi potrwa do ~~29.11.2013, do godziny 23:55.~~

Update: Zakończyliśmy zbieranie odpowiedzi. Osoba do której wyślemy książkę to PANTERKA. Serdecznie gratulujemy i dziękujemy za udział w badaniu.

Twój udział w badaniu jest bardzo ważny, dlatego ogromnie doceniamy Twoje zaangażowanie.

Osoby religijne zwracają uwagę na szczegóły!

Mon, 25 Nov 2013 09:00:10 +0000

Widzisz las czy pojedyncze drzewa? Jeśli odpowiedziałeś las, prawdopodobnie jesteś globalistą, którego interesuje całość, tło. Jeśli drzewa, pewnie posługujesz się myśleniem analitycznym, przywiązujesz wagę do detali, z sytuacji wyodrębniasz pojedyncze elementy. Okazuje się, że globalny lub analityczny styl myślenia nie jest niezmienny. Naukowcy na łamach magazynu PLoS ONE pokazują, że religia może modyfikować nasze postrzeganie!

Postrzeganie świata jest aktywnym procesem – twierdzą Lorenza Colzato, Wery van der Wildenberg oraz Bernhard Hommel z uniwersytetów w Holandii. Jak piszą badacze, nie obserwujemy biernie otoczenia, ale czynnie eksplorujemy jego elementy, poznajemy cechy, abstrahujemy właściwości. Jedną z różnic indywidualnych jest to, czy człowiek skupia uwagę na cechach obiektu, czy próbuje dostrzec go w kontekście. Innymi słowy, czy jego styl poznawczy jest analityczny (przywiązujący wagę do szczegółów), czy holistyczny (zależny od kontekstu, tła). Osoby o umyśle bardziej analitycznym szybko wyodrębniają szczegóły z tła, np. dostrzegają pojedyncze drzewa, tam gdzie jest las. Osoby po drugiej stronie bieguna – obdarzone umysłem bardziej holistycznym – widzą obraz całościowo, niejako z lotu ptaka, np. widzą las złożony z dużej ilości drzew.

Czy wiek ojca wpływa na dziecko?

Mon, 18 Nov 2013 09:00:41 +0000

Znane są przypadki panów, którzy mimo podeszłego wieku dochowali się zdrowych dzieci. Najstarszy ojciec na świecie, który doczekał się potomka w sędziwym wieku, miał 92 lat. Naukowcy z Uniwersytetu w Queensland sprawdzają, czy wiek ojca jest związany z intelektem potomka.

Dotychczasowe (skąpe) badania bez powodzenia próbowały m.in znaleźć ogniwo pomiędzy wiekiem ojca a mutacjami, schizofrenią czy autyzmem u dzieci. Jednak wyniki dwóch największych badań: Izraelskiego (44,000 badanych) oraz Amerykańskiego (30,000 badanych) sugerowały, że wiek ojca ma istotny wpływ na zdolności intelektualne dziecka - im starszy był ojciec w chwili narodzin potomka, tym większa szansa, że w późniejszych latach jego dziecko będzie gorzej od rówieśników wypadać w testach inteligencji.

Atrakcyjni facebookowicze

Sat, 16 Nov 2013 10:34:23 +0000

Jesteś niezadowolony ze swojego wyglądu? Z najnowszych badań Christiny Rutledge z Pennsylvania State University opublikowanych na łamach Psychology of Popular Media Culture wynika, że poczucie własnej atrakcyjności fizycznej zależy od… liczby znajomych na Facebooku!

Środki masowego przekazu przypisują atrakcyjności fizycznej dużą wartość. Jednak porównania własnej sylwetki ze wzorcami męskości i kobiecości prezentowanymi przez media, zazwyczaj nie są dla nas korzystne. Wskutek tego, aż 65-78% studentów jest niezadowolonych ze swojego wyglądu. Ponadto zdecydowana większość mężczyzn (90-96%) chciałaby mieć bardziej umięśnione ciało. Co możemy zrobić (oprócz zmiany nawyków żywieniowych i regularnych ćwiczeń), aby poczuć się lepiej we własnej skórze? Czy Facebook może nam pomóc w ukształtowaniu pozytywnego obrazu własnego ciała? Dotychczasowe badania, które opisywaliśmy już na naszych łamach wykazały, że duża liczba znajomych na Facebooku wiąże się z lepszym samopoczuciem i wyższą samooceną. Jednak czy liczba wirtualnych znajomych może być również wpływać na własną atrakcyjność fizyczną?

Ciężar winy

Thu, 14 Nov 2013 08:00:32 +0000

Wina może ciążyć jak najbardziej dosłownie – przekonuje zespół psychologów z Harvard Univeristy.

Maryam Kouchaki przeprowadziła serię czterech eksperymentów, podczas których uczestnicy nosili plecaki: ciężkie, ważące około pięciu kilogramów, albo lekkie, których ciężar nie przekraczał dwóch kilogramów. Wyniki badań są zaskakujące. Osoby odczuwające pięciokilogramowy ciężar raportowały w kwestionariuszu większe poczucie winy niż ich rówieśnicy z lekkim plecakiem. Co najciekawsze, te osoby częściej wybierały zdrowe przekąski od niezdrowych i wzbudzających wyrzuty sumienia łakoci, a także preferowały trudne i mozolne zadania, odrzucały zaś proste i przyjemne. W dodatku rzadziej oszukiwały, gdy testowano ich uczciwość.

Ergonomia nieuczciwości

Mon, 11 Nov 2013 09:00:21 +0000

Pracujesz przy dużym czy małym biurku? Grupa naukowców ze szkół biznesu m.in. z Harvardu, Columbii i Berkeley, odkryła, że rozmiar biurka może wpływać na zachowanie!

W eksperymentach potwierdzili, że osoby rozparte wygodnie przy dużym biurku były bardziej skłonne do oszukiwania w testach niż te, które kuliły się przy małym biureczku. W innym badaniu okazało się, że kierowcy, którzy mogli rozsiąść się w prowadzonym przez siebie samochodzie, jeździli szybciej i częściej łamali zasady niż ci, którzy nie mieli tyle swobody.

Kiedy uwierzysz wróżce?

Fri, 08 Nov 2013 09:00:26 +0000

Ktoś, kto przyznaje się do wiary w horoskopy, wróżki i jasnowidzów częściej natyka się na drwiny niż zrozumienie. Osoby, które twierdzą, że mają moc przepowiadania przyszłości obwoływane są hochsztaplerami, brakuje też naukowych dowodów na to, by jakikolwiek człowiek mógł ze stu procentową pewnością przewidzieć losowe wydarzenie. Mimo to, przed namiotami wróżek na targach ezoterycznych ustawiają się kolejki. Co właściwie pcha ludzi do tego by - mimo licznych dowodów na brak skuteczności jasnowidzenia - gorąco wierzyć w nadprzyrodzone moce?

Samotni moralizatorzy

Wed, 06 Nov 2013 09:00:08 +0000

Z oburzenia trzęsą się najczęściej ci, którym brakuje wsparcia najbliższych – dowodzi duński naukowiec na łamach czasopisma „Evolution and Human Behavior”. Analiza odpowiedzi ponad 30 tys. respondentów z 23 krajów (w tym Polski) potwierdza następujący wniosek: jeśli nie masz sprzymierzeńców wokół siebie, to więcej zachowań społecznych innych ludzi wywoła w tobie moralny sprzeciw i chęć do publicznego deklarowania swojego oburzenia.

Badanie dr Michaela Banga Petersena z Aarhus Univeristy w Danii sugeruje, że oceniamy zachowania innych jako niemoralne i haniebne, by się chronić przed wykorzystywaniem. Okazywanie moralnego oburzenia podkreśla zasady chroniące interesy deklarującego.

Humor jest atrakcyjny!

Mon, 04 Nov 2013 09:00:17 +0000

Po co nam poczucie humoru? Okazuje się, że śmiech jest ważny w relacjach miłosnych! Badania opublikowane na łamach Personality and Individual Differences pokazują, że osoby zabawne oceniane są jako ładniejsze.

Uczestnicy badania przeprowadzonego na szkockim University of Stirling oglądali filmy wideo przedstawiające mężczyzn i kobiety o różnym wyglądzie i zachowaniu. Następnie oceniali aktorów pod względem atrakcyjności fizycznej i poczucia humoru, a także określali własną gotowość do nawiązania z nimi związku miłosnego.

Seks, nastolatki i telewizja

Sun, 03 Nov 2013 09:00:33 +0000

Czy Twoi rodzice wypraszali Cię z pokoju podczas „Seksmisji”? Czy zdaniem Twojej babci czytanie rubryk „Mój pierwszy raz” i „Wypowiedz się” w Bravo ma zły wpływ na nastolatków? Analiza badań opublikowana w Developmental Psychology pokazała, że wbrew powszechnej opinii, ekspozycja na treści erotyczne nie przyspiesza wieku inicjacji seksualnej.

W filmach, reklamach, magazynach, tekstach piosenek można dostrzec ogrom przekazu o charakterze erotycznym. Doniesienia naukowe pokazują, że seks w różnej postaci (jako temat rozmów, namiętne pocałunki, intymny dotyk, jawny seksualny stosunek) pojawia się w 70% wszystkich telewizyjnych programów. Czy narażenie na tematykę seksualną zwiększa prawdopodobieństwo wcześniejszej inicjacji wśród nastolatków? Psychologowie poświęcają uwagę tej sprawie już od pewnego czasu. Są dwa główne powody, dla których wpływ „przeseksualizowania” mediów na dzisiejszą młodzież jest wart wysiłku. Po pierwsze, młodym ludziom telewizor towarzyszy każdego dnia. Wyniki badań Robertsa (2009) pokazują, że przeciętny nastolatek ma kontakt z mediami przez 6-8 godzin dziennie. Po drugie, jak bez problemu młodzi ludzie chwytają pilota, tak niechętnie sięgają po środki antykoncepcyjne, narażając się na niechcianą ciążę, a także choroby przenoszone drogą płciową (Brown i in., 2006).

Naukowe centrum Torunia

Fri, 01 Nov 2013 22:08:16 +0000

Pięć tysięcy metrów kwadratowych powierzchni, sześć kondygnacji, dwie stałe interaktywne wystawy, a także siedem wystaw czasowych. Jedyne centrum nauki na Kujawach i Pomorzu przywita pierwszych gości 9 listopada. Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy mieści się w dawnych młynach Richtera. W siedzibie instytucji znajduje się przestrzeń wystawiennicza, pracownie naukowe, sale ekspozycyjne dla dzieci, sala szkoleniowa oraz biura. Głównym eksponatem, który wita gości, jest wahadło Foucaulta. To najdłuższe, stale działające wahadło w Polsce, które umożliwia obserwację zjawiska obrotu Ziemi wokół własnej osi. - Sercem toruńskiego eksponatu jest 35-kilogramowa, chromowana kula wypełniona piaskiem, zawieszona na 33-metrowej linie, biegnącej od dachu po parter placówki przez wszystkie kondygnacje. – mówi Marcin Centkowski z CNMW.

Zamknij menu przed posiłkiem!

Thu, 31 Oct 2013 13:24:07 +0000

Psychologowie Yangjie Gu, Simona Botti i David Faro z London Business School postanowili sprawdzić, kiedy jesteśmy najbardziej zadowoleni z rzeczy, którą kupiliśmy. 154 uczestników eksperymentu proszono o wybór i degustację jednej pozycji z karty dań. Dodatkowo połowę z nich poproszono o zamknięcie menu przed jedzeniem. Reszta mogła swobodnie czytać ofertę. Następnie wszyscy oceniali spożyty posiłek. Okazało się, że konsumentom, którzy zamknęli menu, jedzenie smakowało bardziej niż tym, którzy podczas posiłku nadal przeglądali kartę dań. Zdaniem badaczy, prawdopodobnie jesteśmy mniej zadowoleni z dokonanego zakupu, kiedy porównujemy go do innych opcji. „Fizyczne akty zakończenia umożliwiają uznanie decyzji za kompletną i utrudniają porównanie wybranej możliwości z tą odrzuconą” – podsumowują autorzy na łamach „Journal of Consumer Research”.

Siła superbohatera

Tue, 29 Oct 2013 11:47:33 +0000

W czym może tkwić sekret popularności Spidermana lub Batmana? Efektowne pościgi? Dynamiczne pojedynki? Nic z tych rzeczy! Najnowsze badania opublikowane w „Journal of Experimental Social Psychology” pokazują, że oglądanie umięśnionych superbohaterów może poprawiać zadowolenie z muskulatury, a nawet zwiększać fizyczną siłę mężczyzn!

Ariana Young z University at Buffalo przeprowadziła wśród studentów ankietę dotyczącą Spidermana i Batmana. Pytała mężczyzn, na ile lubią wymienione postaci oraz jak dużo wiedzą na ich temat. Do udziału w dalszym etapie badania zaprosiła jedynie fanów i antyfanów bohaterów. Uczestnicy proszeni byli o ocenę swojej muskulatury, a następnie przez minutę oglądali wizerunek Spidermana lub Batmana. Wyświetlano je w jednej z dwóch wersji: umięśnionej lub pozbawionej widocznych mięśni. Na koniec studenci odpowiadali na pytania związane z zadowoleniem z własnego ciała. W eksperymencie zastosowano jeszcze jeden wskaźnik: fizyczną siłę mężczyzn, mierzoną poprzez ściśnięcie dłonią siłomierza.

Szczęśliwi kanciarze

Mon, 28 Oct 2013 09:00:04 +0000

Wydaje się wam, że przyczyny nieuczciwego zachowania pracowników kryją się w niezadowoleniu lub rozczarowaniu pracą? Wyniki badań opisanych na łamach „Psychological Science”, dowodzą, że źródłem problemu może być… radość.

Lynne Vincent z Cornell Univeristy i jej zespół w dwóch eksperymentach wykazali, że studenci w pozytywnym nastroju z większą łatwością odrzucali ogólnie przyjęte normy dotyczące uczciwości i w konsekwencji kradli więcej pieniędzy niż studenci w neutralnym nastroju.

„Pod wpływem radości zwiększa się elastyczność poznawcza, która pozwala nam przeformułować i zracjonalizować nieuczciwe zachowanie w taki sposób, że nie będziemy czuli się z jego powodu winni” – tłumaczy Vincent.

To odkrycie sugeruje, że powszechne przekonanie o tym, że szczęśliwi ludzie są mniej skłonni do nieuczciwości niż nieszczęśliwi, możemy odłożyć do lamusa.

Zaproszenie do badania

Sat, 26 Oct 2013 21:41:36 +0000

Każdy z nas doświadcza różnych trudnych wydarzeń nie tylko osobiście, ale także dlatego, że jest częścią jakiejś grupy społecznej, np. przez media. W historii Polski jest wiele trudnych doświadczeń, które były i ciągle są dla nas ważne. Doktorantka SWPS prowadzi badanie z nagrodami na ten temat. Polecamy!

Badanie polega na wypełnieniu kilku ANKIET. Pytania dotyczą między innymi: reakcji mogących występować po trudnych wydarzeniach, przekonań dotyczących siebie, świata i innych osób.

Weź udział w badaniu i wygraj nowy odtwarzacz Apple iPod Shuffle 2GB!

Thu, 24 Oct 2013 15:00:13 +0000

Masz 10 minut wolnego czasu? Chcesz wziąć udział w projekcie naukowym, którego celem jest zrozumienie jak ludzie zachowują się w pracy oraz jak podejmują decyzje w czasie jej wykonywania?

Wśród uczestników rozlosujemy jeden egzemplarz nagrody, którą jest Apple iPod Shuffle 2GB.

Koniec badania: 01.11.2013; 23:55.

Zakończyliśmy zbieranie odpowiedzi. Tym razem udział w badaniu wzięło 320 osób! Dziękujemy za zaangażowanie i poświęcony czas. Maszyna losując (www.randomizer.org) wskazała nam osobę, której adres mailowy rozpoczyna się od "xaw_mag" (imię Magda). To właśnie do niej wyślemy nagrodę. Serdecznie gratulujemy!
Twój udział w badaniu jest bardzo ważny, dlatego ogromnie doceniamy Twoje zaangażowanie. Konrad Bocian Bogdan Wojciszke Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej

Ilu potrzebujesz przyjaciół?

Thu, 24 Oct 2013 12:22:03 +0000

Niektórzy ludzie mają wielu przyjaciół. Inni wolą przyjaźnić się tylko z jedną osobą. Dr Shigehiro Oishi z University of Virginia odkrył, że optymalna liczba utrzymywanych przyjaźni nie jest przypadkowa.

247 badanych proszono o podanie imion przyjaciół, bliskich i dalszych znajomych. Następnie o rozdzielenie między wypisane osoby 60 punktów, symbolizujących poświęcany im czas, pieniądze i energię. Na końcu badani podawali swój średni dochód i oceniali poczucie szczęścia.

Okazało się, że badani z niższymi dochodami byli szczęśliwsi, gdy kręgi ich znajomych były mniejsze i głębsze (najwięcej punktów przydzielano przyjaciołom). Uczestnicy z wyższymi dochodami woleli natomiast, gdy kręgi były węższe, ale płytsze. „Kiedy żyjemy w dobrobycie, duży krąg znajomych jest łatwy do utrzymania. Przyjaciele nie potrzebują naszej pomocy, bo z reguły też dobrze im się wiedzie” – twierdzi Oishi. „W trudnej sytuacji finansowej większa liczba znajomych naraża nas na większe koszty”. Wyniki swoich badań Oishi opublikował w „Psychological Science”.

Jakość czy ilość?

Tue, 22 Oct 2013 13:25:50 +0000

Wnioski z badań przeprowadzonych przez dr. Tima Wadswortha są jednoznaczne – seks jest jak dochód, nie wystarczy, że nadążamy za Kowalskimi, prawdziwą satysfakcję daje nam poczucie, że jesteśmy od nich lepsi. Wadsworth rzuca nowe światło na czynniki wpływające na życiową satysfakcję. Niemałą rolę odgrywa tu oczywiście seks, ale wbrew pozorom z poczuciem szczęścia nie jest związana jego jakość, a ilość.

Szczegółowa analiza danych zebranych od 15 tys. Amerykanów zbadanych w ramach Generalnego Sondażu Społecznego w latach 1993-2006 wykazała, że osoby, które deklarują, że uprawiają seks co najmniej trzy razy w miesiącu, odczuwają o 33 proc. wyższy poziom szczęścia, niż te, które deklarują wstrzemięźliwość seksualną od 12 miesięcy. Co więcej, poziom szczęścia ankietowanych rośnie wraz z częstotliwością aktywności seksualnej. Respondenci deklarujący aktywność seksualną raz w tygodniu odczuwają o 44 proc. wyższy poziom szczęścia niż ci, które rzadziej podejmują taką aktywność. Szczęście osób deklarujących uprawianie seksu dwa razy w tygodniu rośnie aż o 55 proc.! Co ciekawe, nie ma to nic wspólnego z jakością życia seksualnego badanych.

Cena szczęścia i smutku

Mon, 21 Oct 2013 09:00:56 +0000

Zapłaciłbyś więcej pieniędzy za przeżycie godziny szczęścia czy uniknięcie godziny smutku? Podobno miłości i szczęścia nie da się kupić, ale w eksperymentach prowadzonych przez Hi Lau z Uniwersytetu w Hongkongu badanym dano taką możliwość. “Przypisując emocjom materialne odpowiedniki, potrafimy lepiej zrozumieć wartość ludzkich doświadczeń” – wyjaśnia naukowiec.

Uczestnicy pierwszego badania przypominali sobie sytuacje, w których doświadczali niezwykle silnych uczuć. Następnie szacowali, ile byliby skłonni wydać, żeby w ciągu godziny móc się cieszyć przywołanymi pozytywnymi emocjami lub uniknąć negatywnych. Wycena miała wynosić od 50 zł do 750 zł (dla ułatwienia przeliczyliśmy na złotówki). Okazało się, że uczestnicy byli w stanie zapłacić więcej, aby doświadczyć przyjemnych emocji, niż by uniknąć przykrych.

Nierówności cyfrowe. Przypadek Facebooka

Mon, 14 Oct 2013 09:00:32 +0000

Czy Afroamerykanie częściej korzystają z Facebooka? Czy to, co robimy na Fb, jest uzależnione od płci? Reynol Junco z Purdue University w Stanach Zjednoczonych analizuje różnice w korzystaniu z tego popularnego medium.

“Nie korzystasz z Facebooka? Nie istniejesz.” - głosi nowe przysłowie młodych. Badania przeprowadzone przez EDUCAUSE Center for Applied Research ujawniają się, że ta wszechobecność nie jest złudzeniem – 90% studentów korzysta z tego serwisu, a 58% wchodzi tam kilka razy dziennie. Studenci regularnie korzystający z Facebooka raportują spędzanie na portalu średnio 1 godziny i 40 minut dziennie.

Wykluczeni ryzykanci

Thu, 10 Oct 2013 09:00:12 +0000

Pokłóciłeś się ze znajomymi? Wstrzymaj się z wyborem kredytu hipotecznego czy grą na loterii! Zespół Roda Duclosa z University of Hong Kong dowodzi, że ważne decyzje finansowe mogą zależeć od tego, jak jesteśmy traktowani przez innych.

Nietrwałość relacji międzyludzkich staje się znakiem naszych czasów. Odsetek obywateli Stanów Zjednoczonych żyjących samotnie zwiększył się z 13% w 1960 roku do 26% na przełomie XXI wieku. Tymczasem każdy z nas ma potrzebę utrzymywania bliskich związków i przynależności do wspólnoty. Co się stanie, kiedy nasze wysiłki zmierzające do przyłączenia się do grupy okażą się nieskuteczne, albo zostaniemy z niej wykluczeni? Z dotychczasowych badań, o których pisaliśmy już na badaniach.net, (Vohs, Mead, and Goode, 2006; 2008) wynika, że osoby odrzucone społecznie dążą do wzbogacenia się, bo dzięki pieniądzom zwiększa się ich poczucie samowystarczalności. Jednak, czy wykluczenie społeczne sprzyja podejmowaniu większego ryzyka w zamian za potencjalnie większe zyski finansowe? Takie pytanie zadali amerykańscy psycholodzy na łamach Journal of Consumer Reasearch.

E-czytniki na ratunek dyslektykom

Mon, 07 Oct 2013 09:00:52 +0000

Odpowiednie ustawienia tekstu w e-czytniku pozwalają dyslektykom z określonymi problemami szybciej i lepiej przyswajać czytany tekst - na łamach journala PLoS ONE dowodzą naukowcy z Laboratorium Uczenia Wzrokowego.

Zespół Matthew H. Schnepsa z Laboratorium Uczenia Wzrokowego Obserwatorium Astrofizycznego Smithsona postanowił sprawdzić, czy e-czytniki mogą pomóc osobom z dysleksją w lepszym zrozumieniu czytanego tekstu. Największą zaletą e-czytników jest możliwość formatowania czytanego tekstu i dostosowywania jego rozmiaru, czcionki, koloru itp. do własnych potrzeb. Naukowcy założyli, że odpowiednio sformatowany tekst pomoże złagodzić skutki najczęściej towarzyszących dysleksji problemów – deficytu uwagi wzrokowej oraz braku umiejętności rozpoznania poszczególnych liter w wyrazie.

Tydzień Zdrowia Psychicznego 2013

Wed, 02 Oct 2013 18:26:01 +0000

Czym jest współuzależnienie? Jakie są mity i fakty na temat terapii? Wiesz już coś na temat zaburzeń funkcji poznawczych w idiopatycznej chorobie Parkinsona? Dlaczego poczucie autonomii sprzyja silnej woli? Dowiedz się podczas wykładów otwartych między 7 a 13 października 2013 w sopockiej SWPS.

O tym co zrobić, gdy u bliskiej osoby zauważymy niepokojące objawy problemów psychicznych, a także o chorobach i zaburzeniach psychicznych opowiedzą wybitni badacze ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej i nie tylko. Wykłady otwarte odbędą się w dniach 7-13 października codziennie w godzinach popołudniowych przy ul. Polnej 16/20 w sopockim wydziale SWPS.

Stres zjada twój mózg

Wed, 02 Oct 2013 09:02:31 +0000

Codzienny stres objawia się na wiele przykrych sposobów, włączając w to takie fizyczne objawy jak zmęczenie, wrzody żołądka i problemy kardiologiczne. Czy sięga również do mózgu? Naukowcy na łamach PLoS ONE udowadniają, że przewlekły stres w miejscu pracy może być dla mózgu tak samo niebezpieczny jak silna trauma.

Chcąc sprawdzić skutki przewlekłego stresu w pracy, naukowcy ze Stockholm Brain Institute oraz Stockholm University niezwykle starannie dobierali osoby badane. Pierwsze kryterium stanowiła intensywna praca. Wybrani pracownicy spędzali w pracy nawet po 60-70 godzin w tygodniu od co najmniej kilku lat. Potencjalni badani najpierw rozwiązywali kwestionariusz wypalenia zawodowego Christiny Maslach. Do ostatecznego badania wybrano osoby, których wypalenie zawodowe znacząco przekraczało normę. Byli to ludzie, którzy skarżyli się na przewlekły stres w miejscu pracy oraz przejawiali takie somatyczne objawy jak bezsenność, kołatanie serca, zmęczenie itp.

Nie myśl o pieniądzach

Fri, 27 Sep 2013 17:42:22 +0000

Gdy przeliczymy czas na pieniądze, każda minuta staje się cenna. Łatwo wtedy o zniecierpliwienie, a trudno o chwile beztroskiego relaksu. Jak temu zapobiec?

Sanford DeVoe i Julian House poprosili grupę osób o obliczenie swojego średniego dochodu na godzinę. Pozostali badani podawali jedynie wysokość swoich zarobków i szacowali czas poświęcany pracy. Następnie wszyscy mogli się odprężyć, surfując po Internecie lub słuchając muzyki. Jak się okazało, osoby wiążące upływ czasu z pieniędzmi podczas wykonywania odprężających czynności szybciej się niecierpliwiły. „Myślenie o czasie w kontekście pieniędzy uniemożliwia czerpanie szczęścia z zajęć nieprzynoszących dochodu” – tłumaczą naukowcy. „Co ważne, efekt niecierpliwości znikał, gdy badanym zapłacono za poświęcony czas. Najlepsza rada: jeśli chcesz przeżyć szczęśliwe chwile, nie myśl o pieniądzach!”

Na twórczej fali

Tue, 24 Sep 2013 17:57:24 +0000

Twórcze myślenie ma związek z płynnymi ruchami ciała - dowiedli naukowcy z uniwersytetów Tufts i Stanforda. Im więcej pomysłów przyjdzie nam do głowy, tym lepiej, bo wśród wielu rozwiązań możemy znaleźć jedno wartościowe. Dlatego myślenie twórcze kojarzy się często z „płynnością generowania pomysłów”. W serii eksperymentów Michael Slepian i Nalini Ambady dowiedli, że poczucie płynności może płynąć z ciała.

Aby tego dowieść, psychologowie podzielili osoby badane na dwie grupy. Połowa badanych kreśliła ręką w powietrzu „ósemki” o zaokrąglonym kształcie, pozostali - „ósemki” kanciaste. Następnie proszono uczestników m.in. o wyliczenie jak największej liczby oryginalnych zastosowań gazety.

Siła sprzeczności

Sat, 21 Sep 2013 17:36:43 +0000

Chcąc przekonać ludzi, że masz rację, konsekwentnie trzymasz się jednej wersji? Zmień strategię! Z badań przeprowadzonych na Stanford University wynika, że niestałość w poglądach jest paradoksalnie lepszym narzędziem perswazji.

Uczestnicy badania przeprowadzonego przez Zakary’ego Tormalę wyobrażali sobie, że od zaufanej osoby dostają radę na temat stanu swojego zdrowia. Połowa badanych myślała o jednym spójnym treściowo komunikacie (np. „twoje objawy są powodem do zmartwień”), a reszta – dwóch sprzecznych (np. „nic się nie przejmuj”, a potem „źle wyglądasz”). Następnie wszyscy oceniali, w jakim stopniu rada przekonałaby ich do zapisania się do lekarza.

Pokażmy jak robi się naukę w Polsce!

Mon, 16 Sep 2013 12:58:26 +0000

Nie jest żadną tajemnicą, że mamy najlepszych czytelników na świecie. Jednak największą wartością i tym co zawsze cieszy nas najbardziej, jest Wasz udział w eksperymentach, które publikujemy w serwisie. Bez Waszego zaangażowania i poświecenia, wiele naszych projektów nie doczekałoby się naukowych publikacji. Dziękujemy!

Tym razem nadszedł czas wielkiej próby. Wiedząc jak chętnie pomagacie nam w realizacji badań, część redakcji w osobie Konrada Bociana oraz Natalii Frankowskiej postanowiła zgłosić Sopockie Laboratorium Poznania Społecznego do udziału w międzynarodowym projekcie badawczym prowadzonym przez psychologów z Uniwersytetu Florydzkiego.

Ale fajnie wyglądam!

Tue, 03 Sep 2013 10:00:46 +0000

Nasz subiektywny obraz ciała poprawia się po dwóch tygodniach aktywności fizycznej, chociaż zmiana nie jest jeszcze dostrzegalna! - ustalili psycholodzy zdrowia.

Intensywnie ćwicząc, oczekujemy zazwyczaj szybkiej poprawy figury. Jeśli nie widzimy wymarzonego efektu, czujemy się źle i tracimy motywację. A spadek motywacji przeszkadza szczególnie na początku programu treningowego. Badanie przeprowadzone na irlandzkim Queen’s of University Belfast podpowiada, jak podtrzymać zaangażowanie w tym trudnym okresie.

Do badania zaproszono osoby prowadzące siedzący tryb życia. Ochotnicy przez dwa tygodnie oddawali się aktywności zaleconej przez badaczy: część ćwiczyła na siłowni, reszta w tym czasie czytała książki. Zarówno przed przystąpieniem do obu programów, jak i bezpośrednio po ich ukończeniu badani byli ważeni. Poza tym pytano ich m.in. o satysfakcję ze swojej wagi i poczucie własnej atrakcyjności fizycznej.

Trzyletnie kłamczuchy

Mon, 02 Sep 2013 12:32:29 +0000

Zastanawialiście się kiedyś, w jakim wieku ludzie uczą się kłamać?

Angela Evans z Brock University i Kang Lee z University of Toronto zaprosili do badania ponad sześćdziesięcioro dzieci w wieku dwóch i trzech lat (oczywiście razem z rodzicami). W ramach jednego z zadań każdy z maluchów znalazł się sam w cichym pomieszczeniu, w którym za jego plecami umieszczono zabawkę. Na nieszczęście małych uczestników osoba przeprowadzająca badanie zabroniła im podglądać, co to za zabawka, aż do momentu swojego powrotu.

Wolimy dawać niż dostawać!

Fri, 30 Aug 2013 16:31:54 +0000

Lepsze samopoczucie po wydaniu pieniędzy na kogoś innego zamiast na siebie jest prawdopodobnie uniwersalne – wynika z badań opublikowanych na łamach „Journal of Personality and Social Psychology”.

Choć przekonanie, że „lepiej dawać niż brać” w epoce konsumpcjonizmu wydaje się mało racjonalne, badania naukowe zdają się potwierdzać jego zasadność. Psycholog Lara Aknin z Simon Fraser University w Kanadzie postanowiła udowodnić, że znakiem naszych czasów wcale nie jest egoizm. Przeanalizowała wyniki Światowego Sondażu Gallupa przeprowadzonego w latach 2006 – 2008 wśród 234 917 osób ze 120 krajów. Okazało się, że niezależnie od regionu, pochodzenia i dochodów, samopoczucie respondentów było lepsze, kiedy wydawali swoje pieniądze na innych, a nie na siebie.

Nieatrakcyjne imię

Wed, 28 Aug 2013 10:53:16 +0000

Mało popularne imię zmniejsza szansę na flirt – donoszą badacze na łamach czasopisma „Social Psychological and Personality Science”.

Jochen Gebauer z Humboldt-Universität w Berlinie sprawdził, w jaki sposób mało popularne imię wpływa na relacje interpersonalne. Zespół Gebauera zaprosił do wypełnienia kwestionariuszy ponad 10 000 osób korzystających z internetowego serwisu randkowego. Analiza uzyskanych w ten sposób odpowiedzi pokazała, że profile osób o mało popularnych i nietypowych dla niemieckiej kultury imionach (np. Kevin czy Samantha), były odwiedzane rzadziej i wzbudzały mniejsze zainteresowanie innych użytkowników portalu. Mało tego, nietypowe imię obniżało samoocenę właściciela, wiązało się z częstszym paleniem papierosów oraz niższym poziomem wykształcenia. „Wyniki tych analiz podkreślają autoreprezentacyjną wartość imienia, które powinno być wybierane przez rodziców z namysłem” – podsumowuje Gebauer.

Fantazje po kofeinie

Tue, 27 Aug 2013 11:43:51 +0000

100 miligramów kofeiny, czyli średnia zawartość filiżanki kawy, wystarczy, aby wywołać fałszywe wspomnienia – przekonują naukowcy na łamach „Journal of Cognitive Psychology”.

Caroline Mahoney z Tufts University razem z zespołem postanowiła sprawdzić, w jaki sposób kofeina wpływa na pamięć. 36 uczestników eksperymentu, którzy określili się jako sporadyczni użytkownicy kawy, zostało poproszonych o zapamiętanie serii różnych słów. Zaraz potem otrzymali do połknięcia kapsułkę, która zawierała 0, 100, 200 lub 400 miligramów kofeiny.

Ciężar poczucia winy

Wed, 21 Aug 2013 10:00:52 +0000

Poczucie winy nas obciąża. Kiedy w końcu się go pozbędziemy, czujemy, jakby kamień spadł nam z serca, lub jakby ktoś zdjął z nas wielki ciężar. Naukowcy z Princeton University i University of Waterloo postanowili sprawdzić w serii eksperymentów, czy te popularne metafory mają sens i czy nieetyczne zachowania sprawiają, że naprawdę czujemy się ciężsi.

Eksperyment 1 W tym prostym teście udział wzięło 153 studentów (w tym 60% studentek). Badanych podzielono na trzy grupy, a eksperyment składał się z dwóch części. Podczas pierwszej jedna z grup miała za zadanie szczegółowo opisać sytuację, w której zachowała się nieetycznie. Badani z drugiej grupy opisywali wydarzenie z życia, podczas którego zachowali się w sposób wyjątkowo zgodny z normami moralnymi. Trzecia, kontrolna grupa, nic nie opisywała. W drugiej części eksperymentu badani zapoznawali się z krótką notatką informującą, że ludzie w zależności od sytuacji często czują się ciężsi lub lżejsi niż zwykle – mimo braku autentycznych wahań wagi. Następnie mieli za zadanie zadeklarować, jak sami czują się w danym momencie: czy subiektywnie ważą tyle co zwykle, mniej czy więcej (na 11 stopniowej skali).

Zaraźliwa depresja

Fri, 16 Aug 2013 10:00:47 +0000

Zastanawiasz się nad przyczyną swojego złego nastroju? Naukowcy na łamach czasopisma Clinical Psychological Science dowodzą, że depresyjne samopoczucie może się rozprzestrzeniać jak wirus grypy już po 3 miesiącach wspólnego mieszkania.

Jednym z czynników sprzyjających wystąpieniu depresji jest tzw. podatność poznawcza - styl poznawczy, za pomocą którego interpretujemy spotykające nas wydarzenia. Wysoka podatność poznawcza oznacza większe skłonności do ruminacji (ciągłego „przeżuwania” negatywnych myśli i emocji) oraz pesymistycznej interpretacji wydarzeń (ze szkodą dla własnej samooceny). Poziom poznawczej podatności kształtuje się już w dzieciństwie pod wpływem środowiska, uwarunkowań genetycznych i wczesnych doświadczeń. Zwiększają ją negatywne doświadczenia w kontaktach z rodzicami (np. wykorzystywanie emocjonalne), ale też z innymi ważnymi osobami w naszym dzieciństwie. Na podstawie poziomu podatności poznawczej już u dwunastoletnich dzieci można z dużą dozą prawdopodobieństwa przewidzieć ich zagrożenie depresją w dorosłym życiu. Choć to zaledwie jeden z czynników wpływających na rozwój choroby, jest jednak bardzo istotny.

Jesteś tym, co jesz

Tue, 13 Aug 2013 10:00:34 +0000

“Dieta a osobowość: powiedz mi, co jesz, a powiem Ci, kim jesteś” – brzmi jak tytuł nowego bestselleru o odchudzaniu? To jednak treść artykułu opublikowanego na łamach PLoS ONE na temat wpływu osobowości na zawartość talerza.

Wielu badaczy zajmowało się wpływem osobowości na zdrowie, długość oraz jakość życia. Naukowcy z Helsinek postanowili sprawdzić, czy osobowość wpływa również na preferencje żywieniowe i sposób odżywiania się. Psycholodzy zbadali 1680 osób (w tym 938 kobiet) urodzonych w latach 1934 – 1944. Badani wypełniali fińską wersję popularnego kwestionariusza osobowości, zwanego “Wielką Piątką” (na jego temat pisaliśmy szczegółowo w tym tekście). Następnie zostali dokładnie zmierzeni i zważeni, dzięki czemu obliczono ich wskaźnik BMI. Dodatkowo wypełniali szczegółowe kwestionariusze dotyczące rodzajów i częstości spożywania pokarmu przez ostatnie 12 miesięcy.

Weź udział w badaniu dla par i wygraj atrakcyjne nagrody!

Sat, 10 Aug 2013 10:00:03 +0000

Mieszkasz razem ze swoją drugą połówką i co najmniej od roku oboje pracujecie? Weźcie udział w badaniu naukowym z nagrodami. Do wygrania 50 atrakcyjnych nagród, między innymi iPody i bilety do Multikina!

Jeśli chcesz przyczynić się do poszerzenia wiedzy na ten temat łączenia pracy z życiem rodzinnym, a także wziąć udział w losowaniu jednej z 50 atrakcyjnych nagród (iPody, bony do Empiku, bilety do Multikina), zapraszamy do udziału w badaniu online! Ankieta jest anonimowa, a do wypełnienia zapraszamy pary, które co najmniej od roku pracują oraz mieszkają razem. Kwestionariusze muszą być wypełnione przez obu partnerów osobno - najpierw jedna osoba, a potem druga musi wypełnić tę samą ankietę. Tylko takie arkusze będą brane pod uwagę. Czas wypełniania jednej ankiety to około 30 minut.

Anorektyczka nie mieści się w drzwiach

Thu, 20 Jun 2013 07:05:21 +0000

Najważniejszym symptomem anoreksji są zaburzenia w postrzeganiu własnego ciała. Nierzadko utrzymują się one długo po zakończeniu właściwego leczenia pacjenta. Naukowcy z Utrecht University w Holandii przeprowadzili niedawno eksperyment, którego wyniki wydają się dowodzić, że zaburzony obraz ciała anorektyczki nie tkwi jedynie w jej głowie (a precyzyjniej mówiąc nie jest to jedynie problem mentalny), ale również w jej ciele. Tak więc anorektyczki nie tylko widzą się jako otyłe, ale również poruszają się tak, jakby ich rozmiar ciała był większy od rzeczywistego.

Radykalizm wpływa na logikę

Mon, 03 Jun 2013 15:09:34 +0000

Czy światopogląd wpływa na logikę myślenia? Czy radykalizm poglądów z wiekiem wpływa na sprawność umysłu? Joanna Sztuka z SWPS wykazała, że osoby o radykalnych poglądach, bez względu na ich treść, popełniają innego rodzaju błędy logiczne niż osoby o umiarkowanych poglądach. Jak się okazało, autorytarne poglądy i wiara w teorie spiskowe najbardziej sprzyjają błędom w logicznym myśleniu.

Aby odpowiedzieć na te pytania, w ramach swojej pracy doktorskiej, Sztuka przebadała 242 osoby za pomocą specjalistycznego programu komputerowego, w którym ankietowani określali swój światopogląd, a następnie odpowiadali, czy podane stwierdzenia są logiczne lub nie. Innowacyjne badania pokazały, że poglądy polityczne wpływają na logikę myślenia, a stopień zniekształcenia dedukcji zależy od siły światopoglądu. Osoby o umiarkowanych poglądach lepiej rozwiązują zadania logiczne, w których treść jest zgodna z ich przekonaniami. Więcej błędów popełniają przy zadaniach, których treść przeczy ich poglądom. Osoby radykalne wykazują przeciwną tendencję: lepiej radzą sobie z zadaniami o treści niezgodnej niż zgodnej z własnymi przekonaniami. – Osoby głęboko przekonane o spisku masonów lepiej rozwiązywały sylogizmy, których wnioski twierdziły, iż wszystkie grupy masońskie są jedynie legendą. Więcej błędów popełniali (np. twierdzili, że wniosek był prawidłowy, mimo iż nie wynikał logicznie z przesłanek), gdy wnioski wspierały ich przekonania o tym, że wszystkie grupy masońskie pragną władzy – komentuje dr Joanna Sztuka. – Wyjaśnieniem tego nieoczekiwanego rezultatu może być szczególne wyczulenie osób radykalnych na treści sprzeczne z ich poglądami. Gdy tylko pojawiają się stwierdzenia sprzeczne z ich sądami zapala im się tzw. „czerwona lampka”, która zmusza do bacznego wytężenia uwagi. W przypadku, gdy stwierdzenia są zgodne z ich przekonaniami, ich czujność jest uśpiona, efektem czego jest większa liczba błędów – dodaje autorka.

Gry na smartfonie podnoszą zdolności

Wed, 29 May 2013 07:20:23 +0000

Po gry na smartfonie sięgamy dla relaksu, rozrywki czy zabicia czasu. To najczęściej nieskomplikowane rozgrywki, które łatwo przerwać w dowolnej chwili by potem bez problemu do nich powrócić. Czy ta nieskomplikowana rozrywka może dostarczyć korzyści większych niż chwila relaksu?

Istnieje wiele dowodów na to, że komputerowe gry akcji poprawiają niektóre zdolności poznawcze oraz spostrzeganie. Nie każdy jednak uwielbia strzelanki, nie każdy też jest fanem gier komputerowych. Za to coraz więcej ludzi za to w chwili przerwy relaksuje się grając w prostą łamigłówkę na smartfonie. Adam Oei oraz Micheal Patterson postanowili sprawdzić, czy i ta rozrywka niesie ze sobą korzyści.

Współczucia można się nauczyć!

Tue, 28 May 2013 07:10:21 +0000

Nawet u ludzi dorosłych można wytrenować współczucie oraz idące za nim zachowania altruistyczne – wynika z badań opublikowanych na łamach Psychological Science.

Empatia motywuje do zachowań altruistycznych. Zdolność do współczucia często rozpatrywana jest przez psychologów jako niezmienna cecha osobowości, ponieważ na ogół trafnie potrafimy przewidzieć czy i kiedy dana znana nam osoba, będzie skłonna do zachowań altruistycznych. Tymczasem z nowych badań przeprowadzonych przez naukowców z Centrum Badań Zdrowego Umysłu w Waisman Center of the University of Wisconsin-Madison wynika, że można dorosłych współczucia nauczyć.

Wyjątkowa lekcja anatomii

Sat, 25 May 2013 11:02:19 +0000

Wiele osób rezygnuje ze zwiedzania The Human Body Exhibition w wyniku medialnych kontrowersji. Sporo osób wyraża również swój sprzeciw nie zgadzając się z ideą pokazywania ludzkich zwłok w celach rozrywkowych. Jednak większość z osób negujących sens wystawy jej najzwyczajniej nie odwiedziła i nie zdaje sobie sprawy, że ma ona charakter czysto edukacyjny. Redakcja badania.net postanowiła naocznie sprawdzić wyjątkowość takiej lekcji anatomii.

-“Wystawa The Human Body zabierze nas w podróż po naszym niezwykłym, nieustannie zmieniającym się ciele.” - czytamy na oficjalnej stronie internetowej. Rzeczywiście podróż jest imponująca. Wystawa obejmuje dziewięć sal, każda poświęcona innemu układowi w ciele człowieka.

Informacja ma swoją wagę

Mon, 20 May 2013 12:27:09 +0000

Ciężar plecaka może wpływać na to jak oszacowujesz wysokość zbocz gór i energię potrzebną do wdrapania na nie, ale czy możliwa jest sytuacja odwrotna? Czy możliwe jest, aby istotność informacji wpływała na ocenę ciężaru jego nośnika?

To, że odczuwany ciężar wpływa na wydawane przez nas oceny udało się już udowodnić wcześniej - osoby, które niosły ciężki plecak oceniały dystans do pokonania jako większy, a zbocze góry jako bardziej strome, niż osoby, które miały plecak lekki. W innych badaniach, osoby, które trzymały ciężką lub lekką podkładkę do pisania, a jednocześnie miały się zastanawiać nad pewnym zagadnieniem (np. sprawiedliwym podziałem dóbr), oszacowywały, że zagadnienie to było ważniejsze, a sprawa bardziej warta zastanowienia wśród osób, które trzymały cięższą podkładkę.

Wypełnij krótką ankietę i wygraj książkę!

Thu, 16 May 2013 12:48:41 +0000

Jesteś mężczyzną? Masz 5 minut wolnego czasu? Weź udział w krótkim badaniu psychologicznym i możesz wygrać książkę. Badanie dotyczy oceny interakcji kobiet i mężczyzn. Twoim zadaniem będzie oszacować powszechność i ocenić niektóre czynności wykonywane przez kobiety i mężczyzn. Badanie jest całkowicie anonimowe, a wyniki analizowane będą wyłącznie zbiorczo.

Wśród osób, które wezmą udział w badaniu i podadzą nam swój adres e-mail, rozlosujemy jeden egzemplarz rewelacyjnej książki „Niebezpieczne idee we współczesnej nauce” Johna Brockmana, ufundowanej przez Wydawnictwo Smak Słowa.

Po czym poznasz swoje dzieło?

Mon, 06 May 2013 07:46:15 +0000

Wielu artystów i sportowców wkłada ogromny wysiłek w przygotowanie się do publicznego zaprezentowania efektów swojej pracy. W toku takich przygotowań skupiają uwagę na swoich wcześniejszych wykonaniach, aby na ich podstawie osiągnąć lepszy wynik w kolejnych zawodach. Czy dzięki takiej wzmożonej samoświadomości muzycy potrafią lepiej rozpoznawać wyniki własnej pracy? Na to pytanie odpowiadają naukowcy na łamach Psychological Science.

Liczne badania dowodzą, że potrafimy rozpoznać własną sylwetkę ciała pośród innych niewyraźnych postaci chodzących na filmie. Inne eksperymenty wykazały, że badani potrafią lepiej przewidzieć miejsce trafienia rzutki, gdy obserwują własne ruchy, niż gdy przyglądają się ruchom innych. Ludzie potrafią nawet zidentyfikować odgłosy własnego klaskania, kierując się jedynie częstotliwością i wzorcem klaśnięć.

Mężczyzna lepiej zrozumie mężczyznę

Fri, 12 Apr 2013 12:25:33 +0000

Powszechny stereotyp głosi, że mężczyźni nie potrafią prawidłowo odczytać emocji rozmówcy. Jak większość stereotypów, nie jest do końca prawdziwy – istnieją badania dowodzące, że mężczyźni dużo lepiej niż kobiety radzą sobie np. z odczytywaniem gniewu (Williams, Mattingley, 2006). Jednak najnowsze badania sprawdzające umiejętności mężczyzn po części potwierdzają emocjonalny analfabetyzm mężczyzn w odczytywaniu… emocji kobiet.

Do sprawdzenia trafności odczytywania emocji użyto nieco zmodyfikowanego “Reading the Mind in the Eyes Test”, który oparty jest na założeniu, że oczy i ich okolice są najbogatsze w informacje odnośnie stanu emocjonalnego innych ludzi. Boris Schiffer i jego współpracownicy z uniwersytetu Duisburg-Essen postanowili sprawdzić, czy męskie umiejętności odczytywania stanu emocjonalnego u innych zależy od płci ocenianych.

Wiatr wywiewa jaskółki

Wed, 10 Apr 2013 08:33:21 +0000

Aktualnie zachodzące zmiany klimatyczne wpływają na organizmy żywe na wiele przeróżnych sposobów. Naukowcy do tej pory opisali na przykład, w jaki sposób zmiany temperatury wpływają na wzrost roślin czy cykle populacji owadów. Wiemy, że zmniejszenie grubości pokrywy śnieżnej może zmieniać skład gatunkowy lasów. Brak śniegu może też zmniejszać przeżywalność niektórych gatunków ssaków. To oczywiście tylko kilka przykładów, wymieniać można by jeszcze bardzo długo. Anders Pape Møller z Université Paris-Sud we Francji wpadł na ciekawy pomysł zbadania wpływu zmian prędkości wiatru na przeżywalność i sukces reprodukcyjny owadożernych ptaków. Modelem w jego pracy została jaskółka dymówka.

Mózg myśli o mózgu

Sun, 07 Apr 2013 08:45:42 +0000

Które z biologicznych mechanizmów funkcjonowania ludzkiego mózgu prowadzą do naszych zachowań społecznych? Uzyskanie odpowiedzi na to pytanie stawia sobie za cel społeczna neuronauka poznawcza. Dyscyplina ta stara się połączyć to co obserwowalne z tym co dotychczas pozostawało ukryte. Rzecz w tym, że zewnętrznie widoczne komponenty ludzkiego zachowania to jedynie czubek góry lodowej naprawdę ciekawych informacji.

Teoria Umysłu to pytanie o to, jak mózg – bioelektryczna maszyna – tworzy abstrakcyjne myśli w kategoriach interpretowania zachowań innych ludzi, w tym sądów moralnych, wnioskowaniu przyczynowym, rozpoznawania znaczenia ruchów biologicznych lub zachowań językowych. Innymi słowy, jak nasz mózg myśli o innych ludziach. Jedno z badań, mających pomóc w odpowiedzi na to pytanie, przeprowadzono na MIT. Rebecca Saxe wraz z zespołem porównali, jak reagują mózgi 13 przebadanych dzieci w wieku od 6 do 11 lat podczas wysłuchiwania różnych fragmentów tej samej historyjki, z których każdy opisywał inne kategorie występujących w niej postaci: stany mentalne głównych bohaterów (myśli), cechy społeczne, np. wygląd, (ludzie) lub ich czynności w otoczeniu (czynności). Dotychczasowe badania z wykorzystaniem technik neuroobrazowania wykazały, że osoby dorosłe myśląc o zawartości umysłu innych ludzi „używały” głównie obszaru prawego styku płatów skroniowego i ciemieniowego, tylnej kory zakrętu obręczy oraz przyśrodkowej kory przedczołowej.

Twórcza mowa ciała

Sat, 06 Apr 2013 09:43:22 +0000

Czy zdajesz sobie sprawę z tego, że bardziej lubisz osoby, które naśladują Twoje gesty podczas rozmowy? Jak się okazuje, mimikra wpływa nie tylko na naszą postawę wobec partnera interakcji, ale również na myślenie twórcze osoby, która jest naśladowana! Doniosłe znaczenie ma zarówno jej obecność, jak i jej brak, zgodnie z doniesieniami opublikowanymi w Journal of Experimental Social Psychology.

Myślenie twórcze jest stymulowane przez społeczne problemy i oczekiwania. Badacze długo próbowali rozwikłać tajemnicę twórczości, analizując zagadnienie z punktu widzenia osobowości i zdolności poznawczych człowieka, jednak do tej pory mało wiemy na temat społecznych wymagań sytuacji, które warunkują procesy twórcze. Tę zagadkę postanowili rozwikłać Claire Ashton-James i Tanya Chartrand z University of British Columbia w Kanadzie i Duke University w USA. Do celów swoich badań uznali, że kluczowe w aktywności twórczej są dwa rodzaje myślenia: konwergencyjne i dywergencyjne. Pierwszy rodzaj aktywności umysłowej utożsamiany jest z myśleniem zbieżnym, prowadzącym do wytworzenia jednego właściwego rozwiązania. Wiąże się ze stosowaniem szerokich kategorii myślowych i dostrzeganiem podobieństw, wzorów i relacji zachodzących pomiędzy różnymi zjawiskami. Z kolei myślenie dywergencyjne nazywane jest myśleniem rozbieżnym, ponieważ nie prowadzi do uzyskania jednej poprawnej odpowiedzi. Pomocna w tym rodzaju myślenia jest umiejętność szybkiej zmiany punktów widzenia i umysłowych kategorii. Myślenie dywergencyjne sprzyja generowaniu odległych skojarzeń. W jaki sposób zastosowanie tych dwóch rodzajów myślenia zależy od wymagań społecznych? Wcześniejsze badania dowodzą, że myślenie konwergencyjne ułatwia współpracę i organizację, natomiast dywergencyjne wpływa korzystnie na innowację i dostrzeganie problemu z różnych perspektyw. Wynika to z faktu, że ludzie wykazują tendencję do dopasowywania swoich stylów poznawczych do wymagań społecznych.

Pobudź swoją twórczość

Sun, 31 Mar 2013 07:33:49 +0000

Wybitni twórcy często cierpieli z powodu trudnych wydarzeń. Chcesz być równie kreatywny? Doświadczenie tragedii życiowej wcale nie jest do tego niezbędne! Pomocna w przełamaniu sztywności myślenia może być np. wirtualna butelka, która nagle zacznie sama unosić się w powietrzu. Możesz też zrobić sobie kanapkę w nietypowy sposób, najpierw kładąc ser na talerzu, a potem przylepiając do niego chleb posmarowany masłem. Brzmi niewiarygodnie? Naukowe odkrycia ukazały się drukiem w prestiżowym Journal of Experimental Social Psychology.

Szczęście egoisty

Wed, 27 Mar 2013 08:00:09 +0000

Decydując między przeznaczeniem 10 złotych na własną zachciankę i na organizację charytatywną, zdecydowanie częściej wybieramy tę drugą opcję. Jednak, jak dowodzą psychologowie z University od Pennsylvania, nie stajemy się dzięki temu szczęśliwsi.

Jonathan Berman oraz Deborah Small postanowili sprawdzić, czy egoizm może być nagradzający. W pierwszym eksperymencie badacze wręczyli 216 uczestnikom trzy dolary. W pierwszej grupie osoby zostały zmuszone do wydania pieniędzy na siebie, w drugiej na rzecz fundacji UNICEF (United Nations Children’s Fund), a w trzeciej mogły zdecydować, czy zachować się egoistycznie czy altruistycznie. Na koniec wszyscy uczestnicy określali, w jakim stopniu przyjemne oraz satysfakcjonujące było otrzymanie lub podarowanie pieniędzy.

Żarłoczna ofiara

Mon, 25 Mar 2013 15:48:44 +0000

Nietoperze mają niewielu naturalnych wrogów. Oprócz pojedynczych gatunków drapieżnych ptaków nic nie zagraża latającym ssakom… A przynajmniej taka opinia panowała do tej pory wśród zajmujących się nietoperzami specjalistów. Ostatnie obserwacje zajmujących się latającymi ssakami naukowców dowodzą jednak, że czasami ofiara może obrócić się przeciwko drapieżnikowi. Pająki, które stanowią część nietoperzego jadłospisu, zaczęły aktywnie polować na swoich prześladowców.

Już wcześniej znajdowano martwe nietoperze zaplątane w pajęcze sieci. Do tej pory zakładano, że tak duża ofiara wpadała w pajęczynę przypadkowo, a przyczyną śmierci drapieżników było po prostu wyczerpanie spowodowane gwałtownymi próbami wyswobodzenia się z lepkiej pułapki. Najnowsze obserwacje sugerują jednak, że pająki mogły celowo polować na dużo większe od siebie ssaki.

Wybuch gniewu – lawina twórczych pomysłów

Sat, 23 Mar 2013 07:44:47 +0000

Denerwują cię złośliwe uwagi współpracowników na temat zadania, które właśnie wykonałeś? Obróć to na swoją korzyść! Holenderscy badacze udowodnili, że doświadczanie wybuchu czyjegoś gniewu może wpływać dobroczynnie na naszą kreatywność. O wynikach swoich badań opowiadają na łamach Journal of Experimental Social Psychology.

Na temat interpersonalnych skutków wyrażania gniewu przeprowadzono już wiele badań. Najczęściej eksplorowane obszary dotyczyły jednak konfliktu i negocjacji, gdzie między partnerami toczy się zaciekła rywalizacja. Gerben Van Kleef, Christina Anastasopoulou i Bernard Nijstad podeszli do problemu zupełnie inaczej: postanowili sprawdzić, jak zachowa się odbiorca gniewu, kiedy zadanie będzie wymagało zarówno współpracy, jak i kreatywności. Interesował ich nie tylko wpływ gniewu, ale również motywacja badanych, a dokładniej motywacja epistemiczna (ME). Ten szczególny rodzaj motywacji cechuje osoby, które zwykle dążą do dokładnego zrozumienia i przeanalizowania znaczenia sytuacji, w której właśnie się znajdują. Takie osoby są otwarte na różnorodne punkty widzenia; starają się też głębiej analizować otrzymywane informacje. Autorzy przewidywali, że gniew zadziała inaczej na osoby z niską i wysoką ME. Oglądanie rozgniewanego współpracownika powinno zmotywować osobę z wysoką ME do większego zaangażowania w zadanie oraz wspomóc jej twórczość. Natomiast na uczestnika z niską ME, gniew powinien wpłynąć zupełnie odwrotnie – zmniejszyć jego motywację i pogorszyć wyniki myślenia twórczego.

Lekiem w ból odrzucenia

Thu, 21 Mar 2013 09:00:38 +0000

Czy lek przeciwbólowy działa na złamane serce? Naomi Eisenberger z University of California Los Angeles wykazała, że ból fizyczny i psychiczny są powiązane, ponieważ angażują te same obszary mózgu.

Przeprowadzone badania dowodzą, że czynniki, które zmniejszają ból ciała, mogą łagodzić również efekty wykluczenia społecznego. Uczestnicy jednego z badań przez trzy tygodnie zażywali lek przeciwbólowy (paracetamol) albo placebo (połykali pastylkę z cukru z przekonaniem, że jest to lek przeciwbólowy). Codziennie zaznaczali także w ankiecie doświadczanie wykluczenia i zranienia.

Rozciąganie doby

Wed, 20 Mar 2013 08:00:37 +0000

Większość z nas skarży się na chroniczny brak czasu. Mimo że doba nie może liczyć więcej niż 24 godziny, badania opublikowane w Psychological Science pokazują, że istnieje sposób na rozciągnięcie czasu (oczywiście subiektywne). Po prostu trzeba się nim podzielić.

Na takie rozwiązanie wpadli Cassie Mogilner i Michael Norton z Harvard University, którzy założyli, że poświęcając czas na rzecz innych, mamy poczucie, że posiadamy go zdecydowanie więcej. Zaprojektowany przez nich eksperyment polegał na porównaniu percepcji czasu u dwóch grup studentów. Pierwsi przez pięć minut wykonywali bezsensowne zadanie, polegające na wykreślaniu z tekstu litery „e”. Drudzy w tym samym czasie pisali listy do chorych dzieci. Następnie wszyscy odpowiadali na pytania związane z odczuwaniem czasu, np.: „czy z reguły wystarcza ci na wszystko czasu?”. Wyniki były zgodne z przewidywaniami. Uczestnicy, którzy poświęcili wyznaczone pięć minut dzieciom, mieli poczucie, że zwykle posiadają znacznie więcej czasu, niż ci, którzy go zmarnowali.

Pomysły na zlecenie

Tue, 19 Mar 2013 08:02:50 +0000

Kreatywne rozwiązywanie problemów nie jest łatwą sztuką. Jak przekonują badacze na łamach Personality and Social Psychology Bulletin, zadanie może ułatwić poproszenie o pomoc kogoś, kogo mało znamy.

Evan Polman i Kyle J. Emich z New York University przeprowadzili cztery eksperymenty, w których uczestnicy w imieniu nieznanej im osoby zmagali się z różnymi zadaniami wymagającymi kreatywności. Okazało się, że namalowane rysunki oraz zaproponowane pomysły były o wiele bardziej kreatywne, gdy powstawały dla osoby innej niż sam twórca.

Weź udział w badaniu i wygraj książkę!

Mon, 18 Mar 2013 12:17:25 +0000

Wszystkich czytelników, którzy mają 2 minuty wolnego czasu, zapraszamy do udziału w badaniu psychologicznym. Badanie dotyczy oceny plotkowania. Okazuje się, że w zależności od tego jak często sami plotkujemy na czyjś temat wówczas inaczej oceniamy plotkowanie w wykonaniu innych. To badanie dotyczy właśnie tego problemu - Twoim zadaniem będzie przeczytać zapis interakcji dwóch kobiet a następnie ocenić ich zachowanie i wymieniane opinie.

Badanie jest w pełni anonimowe, wyniki analizowane będą wyłącznie zbiorczo. Wśród osób, które wezmą udział w badaniu i przyślą nam swój mail na adres redakcji (badania@www.badania.net) rozlosujemy jeden egzemplarz książki ufundowanej przez Wydawnictwo PWN*.

Pieniądz to narzędzie

Sat, 16 Mar 2013 08:33:34 +0000

Jak zareagowalibyście, gdyby ktoś na waszych oczach podarł banknoty o różnych nominałach? Doświadczyli tego uczestnicy eksperymentu przeprowadzonego na Uniwersytecie w Turynie. Badanie miało pokazać, czym tak naprawdę są pieniądze dla mózgu.

Dr Cristina Becchio razem ze swoim zespołem zaprosiła do eksperymentu 20 osób. Badani oglądali filmy, na których nieznana im osoba przedziera na pół banknoty o różnej wartości. W czasie projekcji mózgi uczestników były skanowane za pomocą funkcjonalnego magnetycznego rezonansu jądrowego (fMRI). Zastosowana metoda pozwoliła badaczom dokładnie określić, które partie mózgu zareagowały najsilniej w odpowiedzi na przedstawione obrazy.

Co nas brzydzi?

Thu, 14 Mar 2013 12:26:40 +0000

Do tej pory udowodniono, że nieetyczne zachowania spostrzegane są jako nieczyste i motywują ludzi do fizycznego oczyszczenia. Michał Parzuchowski, Konrad Bocian i Wiesław Baryła¹ z sopockiego wydziału Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej przekonują, że wystarczy pomyśleć o niemoralnym zachowaniu drugiej osoby, aby produkty czyszczące stały się nam bardziej potrzebne.

W pierwszym eksperymencie badacze poprosili 30 mężczyzn i 30 kobiet o wyobrażenie sobie najdokładniej jak potrafią jednej z trzech osób: pedofila, sekretarki lub zakonnika. Po upływie 5 minut i wypisaniu przez uczestników sześciu charakterystycznych cech przywoływanej w pamięci osoby, zaproszono je do badania marketingowego. W czasie jego trwania badane osoby oceniały w jakim stopniu pożądają każdego z dziesięciu przedstawionych im produktów. Na przykład w grupie przedmiotów czyszczących znalazł się żel pod prysznic Nivea, proszek do prania Ariel czy płyn do mycia szyb Clin. W grupie kontrolnej pojawił się ketchup Heinz, karteczki samoprzylepne Post-it, a także marker permanentny Staedtler. Na koniec uczestnicy wypełniali kwestionariusz mierzący poziom ich samooceny oraz przypisywali sobie cechy moralne.

Czy kryzys cię utuczy?

Wed, 13 Mar 2013 07:56:18 +0000

Mimo że z lektury kolorowych pism wszyscy wiemy, iż na idealną przekąskę składają się słupki selera i marchewki popite czystą źródlaną wodą, na stole wciąż uparcie ląduje miska chrupiących chipsów i szklanka musującej coca-coli. Dlaczego mimo zdrowego rozsądku tak często i chętnie sięgamy po kaloryczne przekąski?

Jedną z przyczyn może być… surowe środowisko. Dokładniej – postrzegana ilość zasobów i niegościnność otaczającego nas świata. Ta prawidłowość została już dawno zaobserwowana w świecie zwierząt: jeżeli środowisko w którym żyją jest niegościnne, niebezpieczeństwa czyhają za każdym rogiem a jedzenie jest trudno dostępne, zwierzęta będą preferować szybki zysk od długotrwałych korzyści wymagających wysiłku. Badacze Juliano Laran and Anthony Salerno z Uniwersytetu w Miami przenoszą tę samą zasadę na ludzkie działania. Twierdzą, że gdy środowisko wydaje nam się niegościnne jesteśmy nastawieni na szybki zysk - ignorujemy zdrowszą dietę, której dobroczynne skutki moglibyśmy odczuć dopiero za jakiś czas i preferujemy wysokokaloryczne jedzenie. Twierdzenie to wydaje się dość łatwe do udowodnienia jeśli chcieć porównać strategie odżywiania ludzi mieszkających w skrajnych warunkach biedy i bogactwa środowiska naturalnego. Naukowcy wysuwają jednak dużo ciekawszą hipotezę. Sugerują, że oddziedziczony mechanizm ewolucyjny daje się aktywizować również w subtelniejszy sposób – wystarczy nam zasugerować, że środowisko w którym przebywamy jest niegościnne, byśmy nabrali chęci na tłustą przekąskę. By sprawdzić, czy tak jest w istocie przeprowadzono eksperyment.

Pajęczyna zamiast chemii

Tue, 12 Mar 2013 08:05:45 +0000

Przyroda to skomplikowany mechanizm wzajemnie powiązanych interakcji. Organizmy spotykają się, walczą ze sobą, pomagają sobie nawzajem, ogólnie rzecz ujmując – wpływają na siebie. Wszyscy znamy spektakularne przykłady oddziaływań pomiędzy dwoma organizmami jak drapieżnictwo lub pasożytnictwo. Wilki zjadające jelenie to przykład drapieżnictwa, zaś o pasożytnictwie mówimy, gdy zarodźce malarii wykorzystują krwinki ssaków, by się namnażać. Są to jednak oddziaływania bezpośrednie a organizmy mogą też wpływać na siebie nawzajem nieco subtelniej.

Jelenie zgryzają trawy i młode drzewka i w ten sposób kształtują skład gatunkowy lasu. Gryzonie selektywnie wyjadają nasiona i decydują o składzie gatunkowym łąk. To przykłady prostych do wyobrażenia oddziaływań bezpośrednich. Kolejny rodzaj oddziaływań, którego zrozumienie wymaga nieco większej wyobraźni, to oddziaływania pośrednie. Z takim zjawiskiem mamy do czynienia, gdy organizm A wpływa na B z pomocą organizmu C. Przykładowo, w Ameryce Północnej wilki można nazwać sprzymierzeńcami zajęcy. Dlaczego? Wilki utrzymują liczebność populacji kojotów na niskim poziomie, więc presja kojotów na zające jest odpowiednio mniejsza. W miejscach gdzie nie ma wilków, zajęcy jest mniej. Inny przykład: wydry morskie na amerykańskich wybrzeżach oceanu spokojnego kontrolują populacje jeżowców i w ten sposób promują populacje traw morskich. W miejscach gdzie wydry wyginęły, powstały podwodne pustynie.

Masz talent i dużo pracujesz? Nie przyznawaj się!

Sun, 10 Mar 2013 07:19:20 +0000

Czy słowa „ale ja się tak napracowałem!” nie są ci obce? Jeśli tak, to znaczy, że posłużyłeś się heurystyką wysiłku, aby przekonać kogoś do wartości swojej pracy. W ten sposób oceniamy również wartość dzieła sztuki: bardziej cenimy te wytwory, w które artysta włożył więcej pracy, niż te, które nie sprawiły mu żadnego wysiłku. Ale gdybyś spojrzał na dzieło z punktu widzenia talentu twórcy, to jak myślisz – komu tworzenie przyszłoby z większą łatwością: niezwykle utalentowanemu artyście czy początkującemu malarzowi?

Dobry, zły i brzydki czyli kto się boi związków partnerskich?

Sat, 09 Mar 2013 08:22:52 +0000

Przez nasz kraj przetoczyła się niedawno ożywiona dyskusja na temat prawnych regulacji związków partnerskich. Dyskusja pod wieloma względami niezwykła i budząca skrajne emocje także u zwykłych obywateli, i dla wielu nieodłącznie kojarząca się z homoseksualizmem, choć kwestie związków partnerskich dotyczą wielu heteroseksualnych par. Obserwując wystąpienia niektórych polityków, ich nieproporcjonalne reakcje ocierające się miejscami o histerię, słuchając ich wypowiedzi, trudno nie zastanawiać się skąd biorą się tak silne negatywne reakcje wobec homoseksualistów?

O uprzedzeniach wyczytasz z twarzy!

Wed, 06 Mar 2013 11:10:59 +0000

Czy zdarzyło się Wam kiedyś stwierdzić na podstawie twarzy, że ktoś wygląda jakby posiadał pewne cechy, które jak się potem okazało rzeczywiście posiadał? Okazuje się, że takie czytanie z twarzy jest całkiem możliwe. Jej struktura może bowiem sygnalizować na przykład tendencję do ekspresji uprzedzeń - przekonują wyniki badań opublikowanych na łamach Psychological Science.

Istnieją badania, które pokazują że ludzie zaskakująco dokładnie wnioskują o pewnych cechach innych osób na podstawie wyglądu ich twarzy. Umieją na przykład określić stopień czyjejś religijności (Garrett, & Ambady, 2010), kryminalnych skłonności (Valla, Ceci & Williams, 2011), czy też orientację seksualną (Ambady, Adams & Macrae, 2008). Dziedziczenie i zwyczaje kulturalne prawdopodobnie pomagają przekazywać te atrybuty z pokolenia na pokolenie. Tym razem psycholog Eric Hehman i współpracownicy z University of Delaware postanowili sprawdzić czy wygląd ujawniający się w stosunku szerokości do wysokości twarzy (facial width-to-height ratio w skrócie fWHR) jest związany z zachowaniami napędzanym przez testosteron (podstawowy męski steroidowy hormon płciowy). Badacze spekulowali, że takie zachowania mogą mieć więcej wspólnego ze społeczną dominacją niż czystą agresją. Zbadali więc związek między fWHR i dominacją w kontekście uprzedzeń rasowych. Innymi słowy postanowili sprawdzić czy na podstawie wyglądu twarzy da się wnioskować o czyichś uprzedzeniach. Uprzedzenia rasowe to bardzo delikatna kwestia, istnieje społeczna presja do ujawniania nieuprzedzonych zachowań. Bardziej dominujące jednostki prawdopodobnie dbają mniej o tłumienie uprzedzonych zachowań i wykonują mniej ćwiczeń samoregulujących w odniesieniu do własnych uprzedzeń – tłumaczy Hehman.

Tajniki pasjonującego działania

Sat, 02 Mar 2013 14:42:38 +0000

Czy zdarzyło ci się tak bardzo zaabsorbować w wykonywane zadanie, że zatraciłeś nie tylko poczucie czasu, ale również świadomość własnego istnienia? Czy zapomniałeś wtedy o codziennych zmartwieniach, a działanie sprawiało ci niesamowitą radość, satysfakcję i dawało spełnienie? Jeśli tak, to znaczy, że byłeś w stanie „przepływu”! Nicola Baumann i David Scheffer odkrywają mechanizmy działania tajemniczego „flow” na łamach Cognition and emotion.

Koncepcję przepływu zawdzięczamy węgierskiemu psychologowi, Mihalyi Csikszentmihalyi. W stanie przepływu odczuwamy pełnię szczęścia dzięki zaangażowaniu w wykonywane działanie. Skoro jest to tak wspaniałe doznanie, to jak można je osiągnąć? Csikszentmihalyi twierdzi, że sedno przepływu to równowaga pomiędzy umiejętnościami a poziomem trudności zadania. Aby osiągnąć stan przepływu, powinniśmy z jednej strony nieustannie poszukiwać wyzwań i stawiać sobie wysokie wymagania. Z drugiej strony, musimy być przekonani, że poradzimy sobie nawet z najtrudniejszymi wyzwaniami. Dzięki temu będziemy utrzymywać nasze umiejętności na najwyższym poziomie.

Moralny masochizm

Thu, 28 Feb 2013 08:01:03 +0000

Od setek lat, w czasie Wielkiego Postu, ludzie z różnych zakątków świata zadają sobie ból. W ruch idą bicze, łańcuchy, haki, a nawet ostre jak brzytwa sztylety. Co istotne, męczennicy zawsze okaleczają się na oczach rozgorączkowanego tłumu. Dlaczego to robią? Badacze przekonują, że za religijną fasadą norm i rytuałów, kryje się intrygujący mechanizm psychologiczny łączący fizyczny ból z poczuciem winy.

Na pierwszy rzut oka niewiele łączy amerykańskiego studenta z hiszpańskim biczownikiem. Jednak już dwa lata temu Brock Bastian z University of Queensland dostarczył pierwszej podpowiedzi. W swoim eksperymencie wykazał, że wywołane niewłaściwym zachowaniem poczucie winy, sprawia że studenci zadają sobie więcej bólu, trzymając rękę w zimnej wodzie o 20 sekund dłużej niż grupa kontrolna. Co ważne, Bastianowi nie udało się wprost wykazać, że w konsekwencji takiego cierpienia, zmniejsza się u nich odczuwane poczucie winy.

Przeceniamy zakres samoświadomości

Wed, 27 Feb 2013 08:20:48 +0000

Ludzki mózg to fascynujący obiekt badań. Często twierdzimy, że mamy całkowitą kontrolę nad aktywnością tego niezwykłego narządu. Badacze na łamach magazynu Current Biology postanowili dowiedzieć się, czy jest tak w rzeczywistości.

Co rozumiemy pod pojęciem “Ja”? Zazwyczaj uznajemy, że “Ja” odzwierciedla to co myślimy, czujemy. To monolog, który niemal cały czas toczymy w swoich głowach. To świadomość samych siebie. Właśnie dzięki samoświadomości mielibyśmy kontrolować “całą resztę”, czyli procesy zachodzące w ciele i nasze zachowanie. Jednak neurobiologia często podważa taką wizję, twierdząc, że “Ja” nie ogranicza się do samoświadomości. O wiele częściej neurobiolodzy twierdzą, że samoświadomość ma tak naprawdę niewielki wpływ na nasze przekonania i czyny. Według nich, główną rolę odgrywają tutaj procesy podświadome. Ujmując to obrazowo, świadomość to tylko bańki na powierzchni głębokiego jeziora umysłu. Najnowsze badanie przeprowadzone przez Claire Serget i jej współpracowników dostarcza kolejnych przesłanek przemawiających za tą hipotezą.

Kiedy Twój związek jest w opałach?

Tue, 26 Feb 2013 08:54:56 +0000

Przytulanie, całowanie i trzymanie się za ręce to zachowania, które można zaobserwować szczególnie często w okolicach 14 lutego. Tymczasem wyniki badań opublikowanych na łamach Human Communication Research pokazują, że wyrażanie czułości może oznaczać paradoksalnie coś odwrotnego niż miłość i przywiązanie.

Osoby będące w związkach z reguły zakładają, że ich partnerzy są z nimi szczerzy. Jednak zdaniem ekspertów zajmujących się komunikacją, czułe zachowanie nie zawsze musi oznaczać ekspresję miłości, przywiązania czy namiętności. Co więcej, im bliższa emocjonalnie jest nam dana osoba, tym trudniej jest nam wykryć jej drobne kłamstewka.

Jak wykryć ambiwalencję?

Sat, 23 Feb 2013 10:04:55 +0000

Wyniki badań opublikowanych na łamach Psychological Science sugerują, że przestawianie ciężaru ciała z nogi na nogę powiązane jest z postawami ambiwalentnymi. Co ciekawe, tego rodzaju ruch ciała może nasilać trudności z podjęciem decyzji.

Wyobraź sobie, że wahasz się w podjęciu ważnej decyzji. Znasz wszystkie argumenty za i przeciw, lecz Twoja postawa jest ambiwalentna. Teraz zamknij oczy i daj się ponieść ruchom swojego ciała. Prawdopodobnie w symboliczny sposób ruchy Twojej jednej ręki będą ważyły argumenty za, a drugiej przeciw. Możliwe, że będziesz też przechylał głowę raz w jedną, raz w drugą stronę. Zespół psychologów z Erasmus University i Utrecht University pod przewodnictwem dr Iris Schneider z VU University of Amsterdam postanowił odpowiedzieć na pytanie, czy ambiwalentne postawy znajdują swoje odzwierciedlenie w ruchach naszego ciała. Badacze próbowali również sprawdzić czy taka zależność może mieć również odwrotny charakter - czy ruchy naszego ciała z jednej strony na drugą wzmacniają poczucie ambiwalencji. W celu znalezienia odpowiedzi na te pytania badacze wykonali dwa ciekawe eksperymenty.

Muzyka zwiększa inteligencję

Wed, 13 Feb 2013 10:02:19 +0000

O wpływie muzyki na funkcjonowanie poznawcze człowieka krążą różne mity. Jaki związek z naszą inteligencją ma słuchanie muzyki a jaki wpływ na nasze umiejętności ma edukacja muzyczna? Czy muzyka może być niezawodną receptą na podwyższenie ilorazu inteligencji? Na te pytania na łamach Current Directions in Psychological Science odpowiedział psycholog muzyki profesor Glenn Schellenberg z University of Toronto.

Tendencję do poszukiwania łatwych sposobów na rozwiązanie niełatwych problemów można zaobserwować na przykładzie cudownych diet, recept na szczęście lub szybkich metod przypływu gotówki. Dobroczynny wpływ muzyki na inteligencję wydaje się podobną drogą na skróty. Czy rzeczywiście wystarczy wysłuchać specjalnej muzyki aby poprawić swoje osiągnięcia intelektualne?

Wszyscy kłamią!

Tue, 12 Feb 2013 14:42:52 +0000

Czy to prawda, iż wszyscy kłamią, jak mawiał słynny doktor Gregory House? A jeśli jest tak w rzeczywistości, to dlaczego ludzie mówią nieprawdę? Kwestia naszej tendencji do delikatnego (a czasami zupełnie jawnego) naginania pewnych faktów nurtowała badaczy od dawna. Bez wątpienia kłamstwo jest obciążone pewnymi przykrymi konsekwencjami dla jednostki: to poważne zagrożenie dla własnego wizerunku.

Większość z nas nie lubi myśleć o sobie źle - czy ktoś przyznałby się otwarcie do bycia krętaczem i oszustem? Zachowanie pozytywnego wizerunku własnej osoby jest dla nas bardzo ważną kwestią i dlatego staramy się unikać sytuacji, kiedy mijamy się z prawdą. Nadal jednak zastanawiano się, czy ludzie raczej starają się unikać wygłaszania dużych, poważnych kłamstw mając na względzie ochronę swojego wizerunku, czy raczej nie chcą wzbudzać zbyt silnych podejrzeń ze strony innych.

Co łączy ocieplenie klimatu, komary, pisklęta i nasze zdrowie?

Mon, 11 Feb 2013 13:25:44 +0000

Komary, poza irytowaniem nas w czasie grillowania i biwakowania, mogą być przyczyną poważniejszych dolegliwości. Jak wszyscy wiemy, przenoszą one wiele groźnych dla zdrowia i życia ludzi chorób, takich jak malaria czy gorączka Zachodniego Nilu (druga z tych chorób w ostatnim dziesięcioleciu, z powodu postępującego ocieplenia klimatu, stała się poważnym problemem między innymi w Stanach Zjednoczonych).

Wczesną wiosną komary żerują głównie na ptakach, by dopiero później przerzucić się na ssaki (w tym na nas, ludzi). Dlatego w strefie klimatu umiarkowanego liczba przypadków zarażenia wirusami przenoszonymi przez komary znacząco wzrasta w czasie, gdy ta zmiana żywiciela następuje. Komary bowiem zarażają się wieloma wirusami podczas żerowania na ptakach, by potem przenieść je do krwi kolejnego żywiciela (którym może być np. człowiek). Ważnym czynnikiem epidemiologicznym jest więc czas, w którym zachodzi zmiana żywiciela. Im wcześniej ona nastąpi, tym dłuższy będzie okres intensywnego żerowania komarów na ssakach. Większe będzie więc ryzyko zachorowania na choroby, przenoszone przez te owady. Jak to działa? Komary wiosną żerują głównie na ptasich pisklętach. Te są bowiem w tym czasie kompletnie bezbronne. Brak im między innymi odpowiedniego maskującego ubarwienia, nie są też jeszcze zdolne do fizycznej obrony przed insektami. Jednak gdy okres tego pokarmowego Eldorado się kończy (tzn., gdy pisklęta dorastają i zaczynają się na różne sposoby bronić), komary przestają żywić się głównie ptasią krwią i zaczynają lękać inne stałocieplne zwierzęta – ssaki (w tym nas, ludzi).

Mężczyźni są z Marsa, a kobiety z Wenus?

Wed, 06 Feb 2013 08:00:58 +0000

Przez dziesięciolecia dziennikarze zapewniali czytelnikom rozrywkę sugerując, że kobiety i mężczyźni są tak różni psychicznie, że mogliby pochodzić z zupełnie innych planet. Tymczasem psychologowie z amerykańskiego University of Rochester oraz Washington University - profesor Harry Reis i doktor Bobbi Carothers w najnowszych badaniach pokazują, że już czas, aby teoria płci Mars/Wenus zeszła na… Ziemię.

Opublikowana na łamach Journal of Personality and Social Psychology metaanaliza statystyczna 122 różnych cech osobowości od empatii i seksualności do upodobań nauki i ekstrawersji, obejmująca ponad 13 tysięcy osób pokazuje, że mężczyźni i kobiety, na ogół wcale nie należą do różnych grup. Innymi słowy, bez względu na to jak dziwny, tajemniczy i inny od nas może się wydawać nasz partner, to płeć prawdopodobnie stanowi niewielką część problemów z porozumieniem.

Gdy słowa nie nasuwają się same

Thu, 31 Jan 2013 12:41:01 +0000

Kiedy zaczynałeś uczyć się języka obcego, każdego nowego wyrazu musiałeś dość długo szukać w pamięci. Składanie pojedynczych wyrazów w zdania wymaga sporo umysłowego wysiłku i nie należy do najprzyjemniejszych. Jednym z objawów pacjentów po przebytym udarze mózgu jest afazja (pełna utrata) lub dysfazja (częściowe uszkodzenie) czyli zaburzenia umiejętności językowych, przejawiające się trudnościami w porozumiewaniu się werbalnym.

Wyobraź sobie, że od teraz nie pamiętasz jak się nazywasz lub jak nazywa się przedmiot, którego używasz do czytania tego tekstu. Dobrze wiesz co to jest, ale nie możesz tego nazwać. Rozumiesz co mówią do ciebie inni, ale nie możesz płynnie mówić. Takie są właśnie zewnętrzne objawy uszkodzenia organicznego mózgu skutkującego afazją Broki. Nazwy przedmiotów w języku ojczystym dotąd przychodziły Ci na myśl bez żadnego wysiłku, ale teraz wymagają skupienia i powolnego namysłu. Ponad 1/3 pacjentów po przebytym udarze mózgu przejawia następnie symptomy afazji. Walkę z tym schorzeniem dokumentuje kanał youtube 22-letniej Sarah Scott z Hertfordshire, która cztery lata wcześniej doznała udaru podczas lekcji angielskiego.

Chcieć czy mieć?

Wed, 30 Jan 2013 08:00:28 +0000

Pewnie nie raz marzyliście o posiadaniu czegoś, na co w danym momencie nie mogliście sobie pozwolić. Czy wydawało wam się wtedy, że ten wymarzony samochód, telefon albo wyjątkowe buty naprawdę uczynią was szczęśliwszymi? Przecież pożądane dobra materialne mają gwarantować satysfakcję, prawda? Nic bardziej mylnego! Profesor Marsha Richins z University of Missouri odkryła, że pożądanie rzeczy daje więcej satysfakcji niż ich posiadanie!

Komu zdarzyło się doświadczać podekscytowania związanego z planowaniem wyjazdu czy zakupu, tylko po to by być potem zaskoczonym szybko mijającą radością z rzeczywistego posiadania? Marsha Richins postanowiła sprawdzić uniwersalność tego mechanizmu. Podejrzewała, że dotyczy on przede wszystkim materialistów, którzy mają tendencję do częstszego kupowania oraz częściej niż inni konsumenci są gotowi do zaciągania pożyczek, ponieważ wierzą, że kupowanie rzeczy uczyni ich szczęśliwszymi.

Lubimy rzeczy łatwe do zdobycia

Mon, 28 Jan 2013 08:13:55 +0000

Wyobraź sobie, że znajdujesz się w sadzie, w którym szumią jabłonie i drzewa pomarańczy. Pod jabłoniami pełno jest opadłych, świeżych owoców, chociaż pod pomarańczami próżno szukać zdobyczy. Nachodzi cię ochota na spróbowanie właśnie tych, niedostępnych pomarańczy, jednak nie widzisz nigdzie drabiny, a gałęzie są zbyt wysoko. Po paru nieudanych próbach zdobycia cytrusów, rezygnujesz i zbierasz z ziemi parę jabłek. Wgryzając się w pierwsze zauważasz, że jest pełne słodkiego soku. Uśmiechasz się, stwierdzając, że pomarańcze w tym klimacie i tak byłyby dużo gorsze.

Pozytywny stereotyp może szkodzić

Fri, 25 Jan 2013 10:27:42 +0000

Czy komentarz o treści „azjaci są inteligentniejsi” lub „czarnoskórzy tańczą lepiej od białych” może szkodzić? Mimo że to stereotyp, to przecież ma on pozytywne konotacje, co więc w tym złego?

Czy pozytywne stereotypy nie mają na nas wpływu? Profesor Aaron Kay wraz z zespołem postanowili sprawdzić, czy ekspozycja na pozytywne stereotypy może wpłynąć na bardziej stereotypowe postrzeganie innych grup. W czterech eksperymentach wzięło udział łącznie 361 osób różnych ras (poza osobami czarnoskórymi).

Czerwony nie zawsze kolorem miłości

Thu, 24 Jan 2013 08:40:10 +0000

Walentynki za pasem. W co ubrać się na randkę, żeby skutecznie podnieść temperaturę romantycznego wieczoru? Jeśli jesteś młoda, załóż coś czerwonego. Jak przekonują Sascha Schwarz i Marie Singer z niemieckiego Bergische Universität, kolor ten podnosi atrakcyjność seksualną kobiet w męskich oczach. Młodych kobiet.

Czerwony od tysięcy lat kojarzony jest ze sferą emocji i seksualności. W wielu społecznościach uważa się go za barwę pozytywną, przynoszącą szczęście (np. w Chinach). Tradycyjnie, czerwony to kolor miłości (wystarczy wspomnieć o Walentynkowych serduszkach). Według psychologii ewolucyjnej, barwa ta wiąże się z rozmnażaniem i seksualnością. gdyż zaczerwienienie skóry samic naczelnych stanowi dla samców wyraźny sygnał owulacji.

"Czarno-białe" myślenie

Wed, 23 Jan 2013 09:31:57 +0000

Czy zastanawialiście się kiedyś co może wpływać na treść waszych sądów moralnych? Wiadomo, że nie zawsze są one owocem racjonalnego rachunku. Dotychczasowe badania podkreślały rolę intuicyjnych procesów w moralności, a także płci i cech osobowości. Okazuje się, że to nie koniec listy. Badania opublikowane na łamach Journal of Experimental Social Psychology, pokazują, że na treść sądów moralnych wpływa także wizualny kontrast.

Nie jest tajemnicą, że rozumowanie moralne często opiera się nie na rozważaniu zasad, lecz na intuicji. Dotychczas badania naukowe pokazały, że na treść sądów moralnych ludzi duży wpływ ma na przykład afekt spowodowany tym, czy oceniane zdarzenie jest zgodne, czy nie z ich interesem (Epley & Caruso, 2004). Istnieją przypuszczenia, że na treść sądów moralnych mogą wpływać również czynniki, takie jak płeć czy dyspozycje osoby, np. styl poznawczy. Tymczasem wyniki najnowszych badań autorstwa Dr Simone Schnall i Dr Theodora Zarkadi z brytyjskiego uniwersytetu w Cambridge rzucają światło na jeszcze inne, nie znane dotąd czynniki. Okazuje się, że wpływ na kierunek sądów moralnych ma również wizualny kontrast.

Zero plam, bez zwilżania

Sun, 20 Jan 2013 08:00:29 +0000

Materiał, którego nie imają się plamy z zup, wina czy tłuszczu. Marzenie każdego posiadacza białego obrusa. Ale nie tylko. Naukowcy z Uniwersytetu stanu Michigan podają wiele innych zastosowań dla materiałów, które nie dają się zwilżyć rozmaitym substancjom i, co ważniejsze, potrafią taki materiał stworzyć.

Dwa lata temu Agata pisała o superhydrofobowych powierzchniach, które zapobiegają formowaniu się na nich lodu. Zespół pod kierownictwem dr. Anisha Tuteji poszedł podobnym tropem. Ich materiał dopiero w nanoskali ujawnia swoją złożoną strukturę. Jest on mieszanką dwóch materiałów polidimetylosilikanu, który sam w sobie przejawia własności hydrofobowe, oraz opracowanych przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych nanokostek zawierających atomy węgla, fluoru, krzemu i tlenu. Rzecz jasna skład chemiczny, w przypadku nanomateriałów, to dopiero początek. Nie mniej ważna jest bowiem sama struktura, a w tym konkretnym wypadku tekstura, czyli to jak uformowana jest powierzchnia.

Pokaż się z lepszej strony!

Thu, 17 Jan 2013 09:00:30 +0000

Pracę nad CV zalecamy zacząć od wyboru jak najlepszej fotografii lewego profilu twarzy. Lewa strona twarzy człowieka jest oceniana jako bardziej przyjazna i atrakcyjna niż prawa – informują Kelsey Blackburn i James Schirillo z Wake Forest University.

Wielu z nas zastanawia się, jakie zdjęcie dołączyć do CV. Pierwsze wrażenie ma ogromne znaczenie, a każdy chce się pokazać z jak najlepszej strony. Jak wynika z badania opisanego na łamach Experimental Brain Research lepszą stroną większości z nas jest lewy profil. Nie bez przyczyny artyści na większości portretów malują modela z lewej strony.

Dlaczego jesteśmy dyplomatyczni?

Mon, 14 Jan 2013 07:35:16 +0000

Zamiast krytycznej i rzetelnej opinii dotyczącej czyjejś pracy najczęściej wolimy przekazać autorowi jej łagodniejszą i bardziej dyplomatyczną wersję. Zespół australijskich psychologów na łamach „British Journal of Social Psychology” przekonuje, że w ten sposób chronimy własną samoocenę.

Carla Jeffries i Matthew Hornesey z Univeristy of Queensland podzielili ponad 200 studentów na trzy grupy i poprosili o ocenę eseju autorstwa nieznanej im osoby. W pierwszej grupie uczestnicy mieli przekazać opinię bezpośrednio autorowi, w drugiej anonimowo, zaś w trzeciej ich recenzja miała nigdy nie ujrzeć światła dziennego. Okazało się, że świadomość konfrontacji z autorem skutkowała wydaniem bardziej pobłażliwych i pozytywnych ocen, podczas gdy zapewnienie anonimowości prowadziło do znacznego krytycyzmu. Co ciekawe, opisany przez badaczy mechanizm funkcjonował tylko w przypadku osób o niskiej samoocenie. - Takie osoby przykładają większą wagę do sytuacji bezpośredniej oceny, ponieważ pragną uchodzić w oczach innych za miłych i sympatycznych – komentuje Jeffries.

Osobowość pozwala przewidzieć liczbę potomstwa

Sat, 12 Jan 2013 08:00:48 +0000

Czy zastanawialiście się, od czego tak naprawdę zależy, czy decydujemy się na posiadanie dzieci, a jeśli tak, to w jakiej liczbie? Markus Jokela z Uniwersytetu w Helsinkach i jego współpracownicy stwierdzili, że wraz z postępem cywilizacyjnym posiadanie dzieci coraz mniej zależy od warunków socjoekonomicznych, a coraz bardziej od indywidualnych preferencji i postanowili sprawdzić, jakie cechy osobowości sprawiają, że ludzie decydują się na posiadanie potomstwa.

Badania objęły ponad 15 tysięcy osób rasy białej, od 35 roku życia, mieszkających na terenie USA. Badano u nich nasilenie cech Wielkiej Piątki (na jej temat pisaliśmy m.in. w tym tekście), zapoznano się z historią ich małżeństw oraz datami urodzenia dzieci, a także wzięto pod uwagę ich wykształcenie oraz status socjoekonomiczny. Badania rozpoczęły się w roku 1957, dane od tych samych osób pobrano ponownie w latach 1964, 1975, 1992/3, oraz 2003/5.

Szef ma zawsze rację

Fri, 11 Jan 2013 10:21:23 +0000

Ludzie dzierżący stery władzy rzadko słuchają rad udzielanych im przez innych. Dlaczego tak robią? Badacze z Univeristy of Washington przekonują, że skłonność liderów do odrzucania propozycji ekspertów wynika z pewności siebie szefów oraz potrzeby rywalizacji.

W eksperymentach Leigh Plunkett Tost i jej zespołu uczestnicy przypominali sobie sytuację, w której mieli władzę nad innymi ludźmi lub zostali jej pozbawieni. Naukowców interesowało przede wszystkim, jak często badane osoby będą korzystać z rad, które umożliwiały uzyskanie lepszego wyniku (a tym samym zdobycie większego wynagrodzenia).

Zmień ubranie, zmienisz rasę!

Wed, 09 Jan 2013 08:00:38 +0000

Interdyscyplinarny zespół naukowców z amerykańskiego Stanford University opublikowali na łamach PLoS ONE dowody na poparcie tezy, że postrzeganie rasy drugiego człowieka może zależeć od atrybutów statusu społecznego, takich jak ubrania, które nosi.

Istnieje wiele badań nad uprzedzeniami i stereotypami. We wcześniejszych badaniach odkryto między innymi, że pomimo zmniejszającego się u ludzi poziomu jawnych uprzedzeń wobec ciemnoskórej rasy, nadal występują związane z nią negatywne zachowania, takie jak częstsze mruganie, wiercenie się, pomyłki językowe (Dovidio, 2002). Odkryto również, że na ocenę osoby wpływa kontekst otoczenia. Na przykład w badaniach Darleya i Grossa (1983) ocena zdolności intelektualnych dziewczynki zależała od tego, czy bawiła się na tle ładnego lub biednego domu. Jednak dotychczas w badaniach zajmowano się przede wszystkim konsekwencjami kategoryzacji rasowej, a nie jak w opisywanym badaniu samej kategoryzacji.

Czy grozi nam bakteriologiczna apokalipsa?

Fri, 04 Jan 2013 12:02:24 +0000

Infekcje bakteryjne mają bardzo szeroki zakres - od bakteryjnego zapalenia spojówek, przez anginę po trąd. Bakterie szybko rozwijają się, mutują i uodparniają wywołując nowe choroby. O ile niektóre infekcje można łatwo wyleczyć, o tyle nie wiadomo jak długo dana metoda będzie działać. Jedna antybiotykoterapia może przetrzebić bakterie, eliminując stan zapalny, jednak pozostałe mikroorganizmy mogą bardzo szybko rozmnożyć się w populację odporną na terapię. Nowe terapie nie są wynajdywane dostatecznie szybko.

Jak się pozbyć uporczywej melodii w głowie?

Thu, 03 Jan 2013 09:00:44 +0000

Zdarza Ci się, że jakaś piosenka tkwi w Twoich myślach, niemal doprowadzając Cię do szaleństwa? Z pomocą przychodzą psycholodzy z Western Washington University, którzy znaleźli na to sposób!

Zjawisko “grania w głowie” (ang. earworm) jest udokumentowane naukowo. Zachodzi w przypadku, gdy w żaden sposób nie potrafimy wyrzucić jakichś dźwięków z myśli. Doświadcza go większość ludzi. W takim samym stopniu dotyka obie płcie. Co ciekawe, najczęściej wywoływane jest przez melodię z tekstem (73%), zaś muzyka instrumentalna dużo rzadziej “utyka” w głowie (jedynie 7%). Czy jest możliwe wyzwolenie się od irytujących myśli o muzycznej treści?

Dobroczynne zapominanie

Sun, 30 Dec 2012 08:09:44 +0000

Dla entuzjastów fenomenu ludzkiej pamięci mamy zaskakujące wieści: amerykańscy psychologowie odkryli paradoksalny wpływ pracy nad twórczym problemem na zapominanie! Wydaje się, że im dłużej nad czymś myślimy, tym bardziej utkwi to w naszej pamięci. Zatem czy efektywne zapamiętywanie powinno sprzyjać naszej twórczości? Nic bardziej mylnego!

Zapominanie bywa mało komfortowym, a niekiedy bardzo problematycznym doświadczeniem. Zdarzyło ci się zapomnieć o urodzinach partnera? Nie potrafiłeś odpowiedzieć na proste pytanie, bo “wyleciało ci to z pamięci”? Zawodność pamięci niekiedy wprawia nas w zakłopotanie. Zaczynamy wtedy wątpić w doskonałość ludzkiego, lub co gorsza naszego, umysłu. Jednak zapominanie jest ważnym mechanizmem adaptacyjnym, który chroni nas przed nadmiarem informacji. Zapominanie o starych ideach może nam pomóc w przezwyciężaniu sztywnych nastawień i doprowadzić do twórczych rozwiązań.

Artykuł poparty matematyką wydaje się mądrzejszy (o 4,7%)

Fri, 28 Dec 2012 09:25:19 +0000

Naukowcy starają się uprawiać naukę zrozumiałym językiem i unikać branżowego żargonu. Każdy z nas wie jednak, że niektórym z nich nie udaje się ta sztuka i artykuły naukowe brzmią czasami jak napisane w obcym języku. Czy tego rodzaju niezrozumiałe treści wydają się nam przez to wyjątkowo mądre? Czy użycie żargonu paradoksalnie wpływa na wyższą ocenę artykułu? Szwedzki matematyk Kimmo Eriksson sprawdził czy o wartości artykułu mogą świadczyć liczby. Co ciekawe, w badaniu użyto liczb, które nie miały nic wspólnego z treścią artykułu!

Dlaczego nos Rudolfa jest czerwony?

Wed, 26 Dec 2012 07:32:23 +0000

Profesor Can Ince z Uniwersytetu Erazma w Roterdamie wraz ze współpracownikami z Norwegii postanowili sprawdzić co sprawia, że nos pomocnika Świętego Mikołaja, znanego na całym świecie renifera Rudolfa jest czerwony.

Wyniki badania obserwacyjnego przeprowadzonego na dwóch dorosłych reniferach (z gatunku Rangifer Tarandu) opublikowane zostały na stronie internetowej British Medical Journal. Autorzy tłumaczą, że Nos Rudolfa jest czerwony, ponieważ jest bogato wyposażony w czerwone krwinki, które pomagają chronić go przed zamarznięciem oraz służą do regulowania temperatury w mózgu.

Kreatywne przywiązanie

Mon, 24 Dec 2012 11:27:56 +0000

Czy zdarza ci się czuć zagubionym i niepewnym, gdy nie ma przy tobie najbliższej osoby? Czy może nie przejmujesz się tym, bo wiesz, że będzie przy tobie w potrzebie? Zespół naukowców z Izraela i USA sugeruje, że sposób, w jaki jesteśmy przywiązani wpływa na nasze zmagania z twórczym rozwiązywaniem problemów.

Styl przywiązania to pewien wzór oczekiwań, emocji i zachowań, wynikający z indywidualnej historii przywiązania. Składa się on z dwóch wymiarów. Wymiar lęku określa, jak bardzo martwimy się, że partner nie będzie dostępny w potrzebie, natomiast wymiar unikania – w jakim stopniu nie ufamy, że partner ma dobre intencje. Z każdego stylu przywiązania wynika stosowanie pewnych strategii radzenia sobie ze stresem. Osoby lękowe nadmiernie zabiegają o miłość i wsparcie partnera, a przywiązani unikająco postępują wręcz przeciwnie – dystansują się i tłumią swoje uczucia. Bezpiecznym stylem przywiązania cechują się te osoby, które w małym stopniu obawiają się, że w sytuacji kryzysowej zabraknie bliskiej im osoby. Wierzą również w dobrą wolę partnera. Tym samym uzyskują niskie wyniki na wymiarze lęku i unikania. Takie ustalenia płyną z teorii przywiązania Johna Bowlby’ego, która opisuje wpływ jakości relacji dziecka z matką na jego późniejsze funkcjonowanie. Istnieją dowody na to, że powstałe w dzieciństwie style przywiązania przenoszą się na romantyczne związki w dorosłości. Wykazano, że styl przywiązania zmierzony wśród 12-miesięcznych dzieci utrzymuje się na stałym poziomie aż do 21 roku życia.

Gry komputerowe a prospołeczność

Fri, 21 Dec 2012 07:57:48 +0000

Temat wpływu gier komputerowych na pokolenie dzisiejszych nastolatków jest bardzo często poruszany przez media, szczególnie w kontekście tragedii mających miejsce w ostatnich latach w USA. Faktem jest, że częste zasiadanie do konsoli i padów koresponduje z antyspołecznym zachowaniem graczy. Jednak czy jest to wystarczający dowód na niszczący wpływ gier? A co z tzw. grami „prospołecznymi”? Czy zwiększają one zdolność młodych do empatii, tym samym zmniejszając prawdopodobieństwo wystąpienia efektu Schadenfreude (radości z czyjegoś nieszczęścia)?

Błędny ślad zbrodni?

Thu, 20 Dec 2012 09:00:19 +0000

Przyjrzyj się dobrze opuszkom swoich palców. Teraz przyjrzyj się dłoniom innej osoby. W jaki sposób Wasze linie papilarne się różnią? Ciężko jest oprzeć się wrażeniu, że są tak podobne! Naukowcy na łamach przeglądu PloS ONE dowodzą, że nawet eksperci od analiz odcisków palców mają z tym problem.

Angielski pionier kryminalistyki sir Francis Galton w roku 1982 stwierdził, że przypadek identyczności dwóch wzorów papilarnych może się zdarzyć dopiero w masie 64 miliardów ludzi. W połowie 2012 roku liczba ludności świata przekroczyła „dopiero” siedem miliardów i do tej pory nie stwierdzono jeszcze przypadku powielenia tego szczególnego ludzkiego identyfikatora. Pewnie stąd tak ogromne przekonanie wymiaru prawa w skuteczność badania odcisków palców, czyli pomiaru metodą daktyloskopijną. Trzeba jednak pamiętać o błędach wynikających z tzw. „czynnika ludzkiego”. Dopóki w analizach mających na celu udowodnienie czyjejś winy/niewinności biorą udział ludzie z krwi i kości, dopóty nie mamy 100% pewności, czy ktoś zidentyfikowany jako niebezpieczny przestępca jedynie na podstawie śladu palca, który rzekomo zostawił na ścianie pokoju hotelowego w ten feralny dzień, jest nim faktycznie.

Facebook prawdę Ci powie?

Sat, 15 Dec 2012 00:38:05 +0000

Nie od dziś wiadomo, że serwisy społecznościowe służą głownie tworzeniu własnego wizerunku. Do sieci wrzucamy tylko ładne zdjęcia, a innych użytkowników informujemy tylko o wybranych wydarzeniach z życia. Czy z tak starannie cyzelowanego wizerunku da się odczytać prawdziwą osobowość? W odpowiedzi na to pytanie, psychologowie od kilku lat badają, jak nasze zachowania w sieci świadczą o naszej osobowości na podstawie cech Wielkiej Piątki.

Uważny czytelnik zapyta co to takiego Wielka Piątka? Wielka Piątka to potoczna nazwa na pięcioczynnikowy model osobowości autorstwa Paula Costy i Roberta McCrae. Pięć cech opisanych w tym modelu to neurotyczność, ekstrawersja, otwartość, ugodowość i sumienność. Co dokładnie oznaczają te etykiety? 1) neurotyczność - odzwierciedla emocjonalne niezrównoważenie i skłonność do przeżywania negatywnych emocji; 2) ekstrawersja - to ilość i jakość społecznych interakcji oraz poziom aktywności; 3) otwartość na doświadczenia – tolerancja na nowe bodźce oraz ciekawość poznawcza; 4) ugodowość - tolerancyjne nastawienie do innych ludzi; 5) sumienność - stopień zorganizowania, wytrwałości i dokładności w działaniu.
Informacji na swój temat możemy na facebooku udzielać na różne sposoby. Albumy ze zdjęciami, wpisy na „ścianie”, przynależność do grup – to wszystko zależy nie tylko od mody czy doświadczeń, ale też od cech osobowości. Co można więc odczytać z najbardziej popularnych aktywności na portalu?
Zdjęcia
Niektórzy ograniczają się do (niewyraźnego) zdjęcia profilowego, inni nie wyobrażają sobie wyjścia do kawiarni bez podzielenia się ze znajomymi zdjęciami swojego napoju. Dodawanie zdjęć na facebooka to okazja do pochwalenia się egzotycznym wyjazdem, podzielenia swoimi pasjami czy też po prostu kwestia mody - jak np. popularne wśród nastolatków zdjęcia z odpowiednią miną, gestem, czy po prostu z puszką piwa w dłoni i niewybrednym komentarzem.
Co jeszcze można odczytać z facebookowych zdjęć? Okazuje się, że już ilość dodanych zdjęć ma związek z cechami osobowości. Niewielką ilością dzielą się ze światem neurotycy, wyraźnie preferujący wpisy na facebookowej „ścianie” niż wstawianie fotografii. Naukowcy sugerują, że ma to związek z poczuciem kontroli, którego pragną ludzie o wysokim poziomie neurotyzmu. Dzieląc się swoimi zdjęciami łatwiej o brak pełnej kontroli nad informacjami- a nuż ktoś zauważy nową fałdkę tłuszczu czy też podejrzy, że na wakacjach czytaliśmy „50 twarzy Greya”? Z kolei najwięcej zdjęć umieszczają na facebooku ludzie o wysokiej otwartości na doświadczenia.

Muzyka łagodzi obyczaje

Fri, 14 Dec 2012 08:02:06 +0000

Muzyka ma zadziwiającą zdolność do wzbudzania w nas emocji. Być może dlatego uświetnia ważne momenty naszego życia. Szybkie i wesołe melodie pobudzają do działania, dodają energii i zachęcają do tańca na weselach; smutne i wolne marsze żałobne uspakajają i przygnębiają. Dlaczego, poza rodzinnymi uroczystościami, zdarza nam się słuchać smutnej muzyki, skoro wpływa negatywnie na nasz nastrój? Na to pytanie próbują odpowiedzieć naukowcy na łamach czasopisma Emotion.

Wachlarz emocji wyrażanych przez muzykę jest niezwykle bogaty. Jednak czy emocje komunikowane przez muzykę odpowiadają emocjom odczuwanym przez nas podczas jej wysłuchiwania? Najczęściej tak jest, dzięki czemu wysłuchanie wesołego lub smutnego utworu skutecznie wprawia uczestników badań psychologicznych w lepszy lub gorszy nastrój. Zatem co takiego tkwi w smutnych utworach, że czasem lubimy ulec ich ponuremu nastrojowi?

Kłamcę poznasz po nosie

Thu, 13 Dec 2012 09:00:45 +0000

Kiedy bajkowy Pinokio kłamał, wydłużał mu się drewniany nos. Niestety ludzi nie demaskuje tak wyraźna charakterystyka. Kłamców nie demaskuje długość nosa… ale jego temperatura. Naukowcy z Uniwersytetu w Granadzie jako pierwsi zastosowali termografię w psychologii.

Termografia to technika oparta na pomiarze temperatury polegająca na rejestracji promieniowania cieplnego. Ta popularna metoda stosowana jest w przemyśle (w celu zabezpieczenia przed przegrzewaniem się urządzeń), budownictwie (szczelność izolacji budynków) i medycynie (diagnostyka). Termografia została opracowana na potrzeby wojska podczas II wojny światowej w USA w celu wykrycia wroga w ciemności (noktowizor).

Hormonalnie regulowane poglądy polityczne kobiet

Tue, 11 Dec 2012 08:00:12 +0000

Każdego miesiąca większość kobiet doświadcza w cyklu menstruacyjnym owulacji, która reguluje płodność. Najnowsze analizy pozwalają wnioskować, że owulacja może również wpływać na poglądy polityczne kobiet. Okazało się, że owulacja miała ogromny wpływ na poglądy polityczne kobiet, ale różny w zależności od tego czy kobiety te były singielkami czy w związku małżeńskim.

Vladas Griskievicius z University of Minnesota oraz Kristina Durante z University of Texas zainspirowani teorią, która zakłada, że orientacja polityczna jest związana z celami rodzicielskimi, postanowili sprawdzić czy płodność wpłynęła na głosy kobiet podczas tegorocznych wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych. Postawy polityczne można najprościej opisać na wymiarze liberalny-konserwatywny. Podczas gdy, liberalizm zrzesza zwolenników zmiany społecznej i przeciwników społecznych nierówności, to zwolennicy konserwatyzmu przeciwstawiają się takim zmianom, akceptując społeczne nierówności.

Zdrowie w sieci

Fri, 07 Dec 2012 15:21:52 +0000

Już w roku 2006 18 % dorosłych Amerykanów regularnie poszukiwało porad zdrowotnych online, co okazało się jednym z najbardziej popularnych zastosowań internetu. Według badań Pew Research Center, aż 80% dorosłych użytkowników Internetu używa go w celach związanych ze zdrowiem. Społeczności internautów zebranych na portalach takich jak WebMD czy Health Cloud zapewniają możliwość interakcji między osobami borykającymi się z podobnymi problemami zdrowotnymi. Czy takie działanie przekłada się na zyski zdrowotne?

Możliwość otrzymania wsparcia emocjonalnego podczas leczenia może odgrywać znaczącą rolę w procesie zdrowienia. W momencie postawienia pierwszej diagnozy oraz podczas początkowych etapów leczenia, gdy stres i niepokój dają szczególnie o sobie znać, coraz więcej ludzi decyduje się na udział w tego typu społecznościach.

Bez związku = bez sensu

Tue, 04 Dec 2012 13:05:23 +0000

Wyobraź sobie, że grasz w karty. Wcale nie zaskakuje Cię widok damy kier i króla trefl, ponieważ dobrze wiesz, że kart w talii jest 52, a każda z nich jest w jednym z czterech kolorów. Wśród znanych i lubianych kart pojawia się dama kier. Jest to zwykłe serce, ale… w kolorze czarnym. Co się wtedy dzieje w Twoim umyśle?

Takie pytanie postawili sobie w 1949 roku Jerome Bruner i Leo Postman. Przeprowadzili klasyczny już eksperyment z użyciem powyższej manipulacji i okazało się, że większość uczestników zignorowało nietypowe połączenie czarnej barwy z kartą kier. Jednak nie było to zwykłe przeoczenie. Uczestnicy ją dostrzegli, ale zobaczyli ją w taki sposób, aby dopasować swoje spostrzeżenie do znanych schematów – czarne serce spostrzegli jako czerwone. Badani zorientowali się, że zaprezentowane im karty miały pewne nietypowe cechy, ale co najciekawsze, nie byli w stanie ich zidentyfikować. Niektórzy z nich doznali znaczącego dyskomfortu i nie rozumieli co się stało; zaczęli wątpić w swoją podstawową wiedzę na temat kart. Ten niepokój odczuwany przez uczestników eksperymentu Brunera i Postmana odzwierciedla dużo głębsze zagadnienie. Stanowi ono źródło ludzkiej motywacji. Jest to potrzeba odnajdywania sensu i podtrzymywania znaczenia.

Nie wszystkie emocje wyczytasz z twarzy

Mon, 03 Dec 2012 10:13:59 +0000

W sporcie takim jak tenis gra się o stawki, które potrafią uwolnić emocje z ogromną siłą. Zapytani o to, w jaki sposób poznamy czy gracz właśnie wygrał, czy przegrał z pewnością odpowiemy, że emocje malują się na twarzy. Nowe badanie opublikowane na łamach Science zaprzecza temu intuicyjnemu sądowi. Okazuje się, że emocje kreuje ciało.

Hillel Aviezer z Hebrew University of Jerusalem w Izraelu razem ze współpracownikami, postanowił sprawdzić, w jakim stopniu potrafimy trafnie rozpoznać emocje drugiego człowieka w wyłącznie na podstawie jego twarzy. W eksperymentach laboratoryjnych nie mamy z tym żadnych problemów, jednak Aviezera interesowało czy tak samo skuteczni jesteśmy w obliczu prawdziwych, codziennych sytuacji. Życie od laboratorium oddziela bardzo wyraźna granica intensywności, z jaką przeżywamy daną emocje. Doskonałym tego przykładem są tenisiści, których emocje potrafią w jednej sekundzie dosłownie eksplodować.

Co ładne to zdrowe?

Fri, 30 Nov 2012 16:02:49 +0000

Antropolodzy przekonują, że cztery elementy wyglądu twarzy kobiety: wiek, otłuszczenie, karnacja i jednolitość cery wpływają na ocenę jej zdrowia a tym samym ocenę jej atrakcyjności. Twarz młodsza, okrągła, o jasnej i gładkiej skórze jest silnym sygnałem świadczącym o płodności i zdrowiu kobiety. Do poszukiwania tych elementów w twarzy popycha nas ewolucja, choć kultura masowa jako piękniejsze promuje twarze odtłuszczone. Naukowcy z RPA sprawdzali, czy twarz zdrowa (krąglejsza) jest bardziej pożądana wśród osób, dla których zdrowie jest szczególnie rzadkim dobrem.

Jak silna jest psia empatia?

Thu, 29 Nov 2012 07:08:40 +0000

Czujesz, że tylko Twój pies Cię rozumie? Najnowsze badania opublikowane w Animal Cognition dowodzą, że nasi czworonożni przyjaciele okazują ludzkie oznaki empatii, na przykład zarażają się od nas ziewaniem!

Rola ziewania u ludzi nie jest do końca jasna. Według niektórych ziewanie jest jedynie oznaką senności lub znudzenia. Często mówi się, że jest to kwestia niedotlenienia mózgu. Jednak ziewanie to nie tylko kwestia czynników fizjologicznych, ale też emocjonalnych i społecznych. Wiele badań wykazało, że ziewanie bywa bardzo zaraźliwe. Jak podają Elainie Madsen i Tomas Persson z University of Lund aż 45-55% osób widzących czyjś “ziew” przejmuje to zachowanie. Według naukowców mechanizm zaraźliwego ziewania tkwi w strukturach mózgu zwanych neuronami lustrzanymi, które są odpowiedzialne za zachowania empatyczne i naśladownictwo. To właśnie aktywacja neuronów lustrzanych powoduje, że kiedy obserwujemy ruchy drugiej osoby, automatycznie i nieświadomie mamy ochotę je naśladować (w kinie głośniej się śmiejemy, bo inni też się śmieją, a na nudnym wykładzie częściej ziewamy, kiedy cała sala ziewa). Osoby, które mają trudności z wczuwaniem się w sytuację innych dużo trudniej “przejmują” ziewanie od innych.

Jak osłabić skrajne poglądy polityczne?

Wed, 28 Nov 2012 07:00:13 +0000

Najnowsze badania opublikowane na łamach Journal of Experimental Social Psychology pokazują, że nie tylko przekonujące argumenty i chłodna kalkulacja mają wpływ na nasze poglądy polityczne. Również krój czcionki którą zapisano treść materiału politycznego może wpływać na to jak zostanie on odebrany. Okazuje się, że nawet skrajne poglądy liberałów i konserwatystów stają się bardziej umiarkowane, kiedy odnoszą się do argumentów przedstawionych nieczytelnym krojem czcionki.

Tendencja do potwierdzania uprzednich poglądów stanowi jedną z większych trudności w technikach perswazyjnych, ponieważ ludzie automatycznie poszukują dowodów zgodnych z ich wcześniejszymi poglądami. Ludzie bardzo silnie opierają się na swoich wcześniejszych przekonaniach. Zmiana przekonań wymaga czasu i wysiłku, dlatego też człowiek jako “leniwiec poznawczy” zamiast dostosowywać je do pojawiających się sprzecznych informacji, raczej będzie skłonny ignorować nowe informacje. Zdaniem Ivana Hernandeza i Jessy’ego Prestona z University of Illinois doświadczenie trudności w przetwarzaniu informacji (np. poprzez przedstawienie komunikatu za pomocą nieczytelnego kroju czcionki) może redukować te uprzedzenia poprzez aktywizowanie ostrożnego i analitycznego przetwarzania. Założenie jest takie, że wysiłek poświęcony na przeczytanie nieczytelnego materiału spowoduje również, że argumenty w nim zawarte przetworzymy bardziej wysiłkowo i analitycznie .

Wirtualna podobizna Daniela Gabriela Fahrenheita

Tue, 27 Nov 2012 12:21:26 +0000

Wizerunek Daniela Gabriela Fahrenheita opracowali mgr inż. Tomasz Ziółkowski i dr inż. Jerzy Proficz, pracownicy Centrum Informatycznego TASK. Udało się to dzięki algorytmowi genetycznemu i specjalnie opracowanej aplikacji. Projekt powstał pod kierunkiem prof. Henryka Krawczyka, kierownika Katedry Architektury Systemów Komputerowych, sprawującego jednocześnie funkcję rektora Politechniki Gdańskiej.

– Aplikacja pozwala na tworzenie wirtualnych portretów osób, których wygląd pozostaje nieznany – tłumaczy prof. Krawczyk. – Wykorzystując istniejące dane historyczne, np. portrety krewnych czy opisy tekstowe, zaprojektowany przez nas algorytm genetyczny wskazuje propozycje wirtualnych wizerunków, które potencjalnie mogą przypominać poszukiwaną przez nas osobę. Na obecnym poziomie rozwoju nauki i techniki nie jest oczywiście możliwe stworzenie dokładnej metody rekonstrukcji wyglądu twarzy, ale nasza aplikacja pozwala uzyskać pewne wyobrażenie o tym, jak mogła wyglądać dana postać.
Rektor podkreśla, że to dopiero początek. To osiągnięcie otwiera nowe wyzwania. – Próbujemy nawiązać współpracę z genetykami, których badania są pośrednio związane z podobnymi tematami jak nasz. Chcemy ustalić, jaki wpływ na wygląd człowieka ma genetyka.
Moc obliczeniową wymaganą dla działania algorytmu zapewniła superkomputerowa platforma KASKADA, stworzona na Politechnice Gdańskiej w ramach projektu MAYDAY EURO 2012.

Nie jesteś przekonany? Przekonaj znajomego!

Thu, 22 Nov 2012 07:00:39 +0000

Naukowcy opracowali sposób na pozbycie się złych nawyków. Nie powinniśmy przekonywać do tego siebie, lepiej zacząć przekonywać do tego innych ludzi – dowodzi Pablo Brinol z Universidad Autonoma de Madrid wraz z zespołem z Ohio State University.

Nie od dziś wiadomo, że odpowiednio dobrane argumenty, którymi motywujemy się w dążeniu do celu, są podstawą sukcesu. Okazuje się jednak, że są lepsze sposoby. Wystarczy powtarzać, że warto… komuś innemu - informują psycholodzy na łamach „Journal of Personality and Social Psychology” i wyjaśniają, dlaczego przekonanie samego siebie może być trudniejsze. Dzieje się tak, bo ludzie nie lubią zmian, zwłaszcza kiedy pociągają one za sobą przykre konsekwencje - rzucenie palenia z jednej strony służy lepszemu zdrowiu, ale z drugiej – wymaga wysiłku. Koszty zaczynają przeważać nad korzyściami, a my tracimy zapał.

Większy zestaw dla bogatych

Tue, 20 Nov 2012 07:00:50 +0000

Ilość zamawianego jedzenia może być sposobem na chwilowe podniesienie statusu społeczno-ekonomicznego - dowodzą naukowcy na łamach kwietniowego „Journal of Consumer Research”.

Trójka badaczy z Northwestern University postanowiła sprawdzić, czy konsumenci wybierający większe porcje próbują w ten sposób pokazać, że wiedzie im się lepiej od innych. Podstawą takich przypuszczeń jest fakt, że potrzeba sygnalizowania statusu to jeden z najsilniejszych czynników motywujących ludzkie zachowanie.

„Status społeczny jest nierozerwalnie połączony z poczuciem posiadania władzy, dlatego osoby jej pozbawione przywiązują większą wagę do produktów bezpośrednio wyrażających zamożność” – tłumaczy dr David Dubois, pomysłodawca i główny autor badań.
W jednym z eksperymentów badacze prosili uczestników, aby przypomnieli sobie dzień z własnego życia, w którym mieli władzę i kontrolę nad innymi ludźmi lub byli jej całkowicie pozbawieni. Po tym zadaniu osoby badane miały zdecydować, który z trzech rodzajów koktajli – mały, średni czy duży – kupiłyby najchętniej. Okazało się, że badani pozbawieni władzy, częściej niż grupa przypominająca sobie dzień, w którym rządziła innymi, wybierali największy kubek.
W innym eksperymencie Dubois udowodnił, że preferencja wyboru powiększonych porcji jedzenia i napojów jest najsilniejsza, gdy w grę wchodzą relacje społeczne. Zamawiając posiłek w restauracji pełnej ludzi lub w domu ze znajomymi, uczestnicy wyobrażający sobie wcześniej, że są pracownikami pozbawionymi władzy, chętniej niż osoby wcielające się w rolę szefa, decydowali się na największą porcję pizzy i największy napój. W dodatku nawet subtelna informacja sugerująca badanym, że nie mają wpływu na innych, sprytnie przemycona z reklamą przekąsek, sprawiała, że zamawiali ich zdecydowanie więcej. „Potrzeba podnoszenia statusu może skutecznie odchudzać portfele konsumentów” – komentuje Dubois.

Korporacyjni plotkarze

Mon, 19 Nov 2012 07:00:44 +0000

Plotki są nieodzownym elementem życia społecznego i zawodowego - przekonują Tanushree Mitra i Eric Gilbert z Georgia Institute of Technology.

Pisząc maila do pracownika innego działu, chętnie dorzucamy trzy grosze na temat kolegi siedzącego po przeciwległej stronie biurka. Potrzeba konwersacji na temat innych jest tak duża, że nie możemy się powstrzymać przed tym nawet w wielkich korporacjach - wynika z badania omawianego na łamach „Science Daily”.

Badacze przeanalizowali ponad 500 tys. służbowych e-maili w korporacji Enron. Okazało się, że około 15 proc. korespondencji zawierało informacje na temat osób nie będących adresatami wymienianych wiadomości. Większość z nich miała wydźwięk neutralny, jednak negatywnych było prawie trzykrotnie więcej niż pozytywnych. Co ciekawe, w e-mailach plotkowano na wszystkich szczeblach, niezależnie od zajmowanego stanowiska.

Więcej informacji: Artykuł ukazał się również drukiem na łamach wrześniowego numeru magazynu Focus Coaching w dziale Psychopedia.

Superwytrzymałe białko śrubuje rekord

Fri, 16 Nov 2012 12:01:22 +0000

Pajęcze nici są zbudowane z białek wytrzymałych na rozciąganie. Przegląd kilkudziesięciu tysięcy struktur białkowych, przeprowadzony za pomocą symulacji komputerowych w Instytucie Fizyki PAN w Warszawie, ujawnił, że pająki wcale nie stosują budulca o najlepszych parametrach mechanicznych. Naukowcy znaleźli białko dwukrotnie bardziej wytrzymałe od pajęczej nici.

Trudno ulepszyć superbohatera. Jednak spiderman z pewnością zainteresowałby się odkryciem naukowców z Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Dzięki rozwijanej tu od lat teorii i szybkim algorytmom modelującym zachowanie białka udało się przeprowadzić symulacje mechanicznego rozciągania dużej liczby struktur białkowych. Wyniki przeglądu przyniosły spore zaskoczenie.

Ludzkie przedmioty

Thu, 15 Nov 2012 09:00:49 +0000

Wszyscy jesteśmy skłonni do doszukiwania się w przedmiotach cech ludzkich – twierdzi Tapani Riekki z University of Helsinki. W 2005 roku było głośno o osobie, która zobaczyła twarz Michaela Jacksona na toście. Naukowcy odkryli, że na takie iluzje podatne są szczególnie osoby głęboko religijne, a także przekonane w istnienie sił paranormalnych.

Przypadki dostrzegania ludzkich kształtów – zwłaszcza twarzy – w różnych dziwnych miejscach, nie są jednostkowe. Są one na tyle interesujące dla opinii publicznej, że od czasu do czasu trafiają do telewizji czy gazet. W mediach głośno było o Matce Boskiej, która ukazała się na pniu drzewa, a wspomniany już tost z podobizną Michaela Jacksona wystawiono w serwisie aukcyjnym eBay. Jedno z takich przywidzeń zostało nawet opisane w medycznym czasopiśmie naukowym. Jak podaje biuletyn, na obrazie ultrasonograficznym lekarze dostrzegli twarz starego, chorego człowieka.

Pachnące emocje

Wed, 14 Nov 2012 07:00:04 +0000

Kojarzycie sceny z horrorów, kiedy morderca czai się na ofiarę w jej własnym domu? Mimo, że jest naprawdę dobrze ukryta, on zawsze ją znajduje. Zupełnie jakby wyczuwał jej zapach. Okazuje się, że rzeczywiście tak się dzieje. Najnowsze badania Güna Semina i jego zespołu pokazują, że o emocjach potrafimy wnioskować nie tylko na podstawie języka i wskazówek wizualnych. Stany emocjonalne bowiem komunikujemy i interpretujemy również za pośrednictwem sygnałów chemicznych, takich jak… zapach.

Ile wart jest Twój wysiłek?

Tue, 13 Nov 2012 07:00:38 +0000

Przeprowadzając się do nowego mieszkania, możemy wynająć firmę i zapłacić jej pracownikom za przetransportowanie naszego dobytku. Możemy też zwrócić się o pomoc do bliskich osób jak rodzina czy przyjaciele, jednak jak w tym wypadku wynagrodzić ich wysiłek? Najlepiej zaprosić ich na obiad, nie zdradzając ile kosztował – przekonują naukowcy na łamach Psychological Sciecne.

Przeprowadzka, malowanie pokoju czy opieka nad potomstwem, to tylko kilka z wielu sytuacji w których możemy potrzebować pomocnej ręki. Kogo najlepiej poprosić o pomoc: przyjaciela czy profesjonalistę? Kto z nich włoży więcej wysiłku w wykonywaną pracę? W jaki sposób powinniśmy ich wynagrodzić – pieniędzmi czy upominkami? Na te pytania odpowiedzieli James Heyman oraz Dan Ariely w serii trzech błyskotliwych eksperymentów.

Etyka i estetyka - reklama w chirurgii plastycznej

Mon, 12 Nov 2012 12:29:52 +0000

Chirurgia plastyczna od zawsze budzi sporo kontrowersji. Z jednej strony jej celem jest poprawianie wyglądu pacjenta, więc traktujemy ją nieco inaczej niż pozostałe formy leczenia, z drugiej natomiast to często poważne i niebezpieczne operacje obarczone sporym ryzykiem powikłań. W obliczu tych i innych sprzeczności w świecie nauki i medycyny trwa dyskusja na temat reklam firm świadczących usługi związane z najróżniejszymi formami chirurgii plastycznej.

Reklamowanie zabiegów chirurgicznych jest już całkowicie zakazane we Francji, a całej sprawie przygląda się w tej chwili brytyjskie Ministerstwo Zdrowia. Na zlecenie ugrupowania All Party Parliamentary Group zrzeszającego przedstawicieli różnych partii, wykonano badania mające na celu określić ogólne podejście Brytyjczyków do własnego ciała i wyglądu zewnętrznego. Okazało się, że 60% dorosłych osób wstydzi się jakichś cech swojego wyglądu. Co więcej 70% kobiet i 40% mężczyzn jasno deklaruje, że odczuwa presję medialną dotyczącą pięknego wyglądu. To oczywiście wymarzona sytuacja dla chirurgii estetycznej, która leczy pacjentów głównie z wątpliwości dotyczących wyglądu ich ciała.

(Nie)spełnione cele

Sat, 10 Nov 2012 11:57:23 +0000

Nasze cele mają tendencję do zalegania - myślimy o nich więcej, gdy ich jeszcze nie zrealizowaliśmy. Opisuje to tzw. efekt Zeigarnik - prawo znane w psychologii prawie od wieku, które polega na utrzymywaniu w umyśle niespełnionych zadań i celów. Najnowsze dane przekonują jednak, że niespełnione cele wcale nie muszą zalegać w naszym umyśle. Szczegółowy plan zadań prowadzących do osiągnięcia celu może ograniczać takie powracające myśli.

Znacie osoby, które wszystko lubią sobie wcześniej zaplanować? Sztywno opracowując zadania przeznaczone do realizacji w danym tygodniu, kompulsywnie skreślają z listy każde wykonane zadanie i nie podejmą się kolejnego elementu szczegółowego planu dopóki nie ukończą poprzednich. Jak sądzicie, czy planowanie pomaga czy przeszkadza w osiąganiu celów? Psychologowie społeczni Masicampo i Baumeister z Florida State University opowiedzieli się za pierwszą opcją.

Człowiek zmiennym jest

Fri, 09 Nov 2012 20:27:59 +0000

Czy deklarowane postawy mają źródło w naszych rzeczywistych preferencjach? To co mówimy często nie ma przełożenia na nasze działanie. Pojawia się również pytanie, czy to w co wierzymy, przetrwa próbę czasu. Choćby… jednominutową?

Odpowiedzi na powyższe pytania szukali Lars Hall, Petter Johansson i Thomas Strandberg - trójka badaczy związanych z Uniwersytetami w Lund i w Upsali postanowiła sprawdzić czy postawy ludzi można podmienić na zupełnie przeciwne bez ich świadomości. Eksperyment opublikowany na łamach PLOS One przybrał formę niewinnej ankiety przeprowadzonej w sztokholmskim parku. Badacze namówili łącznie 160 przechodniów w wieku 17-69 lat do wypełnienia krótkiego, 2-stronnicowego kwestionariusza, na który składało się ustosunkowanie się do 12 twierdzeń. Każde z twierdzeń kwestionariusza odnosiło się do zagadnienia na temat którego toczono wówczas dyskusje w szwedzkich mediach (np. legalizacja płatnego seksu czy śledzenie osobistej korespondencji), dlatego można założyć, że przechodnie mieli wyrobione zdanie na temat poruszanych kwestii.

Kobieta czy mężczyzna?

Thu, 08 Nov 2012 09:00:03 +0000

Idziesz ciemną, pustą ulicą. Czujesz coraz większy strach. Nagle zza rogu wyłania się jakaś obca postać i przemyka szybko w Twoją stronę. To kobieta czy mężczyzna? Najnowsze badania Kerri Johnson i jej zespołu pokazują, o kim myślimy najpierw w sytuacji niepewności i zagrożenia.

Kategoryzując ludzi ze względu na wiek, rasę czy płeć, zwracamy uwagę na określone rzeczy - wymiary ciała, układ twarzy, mimikę, ruchy. Im dalej od nas w danym momencie znajduje się kategoryzowana osoba, tym jest nam trudniej wyłapać te cechy. Choć zachowanie dystansu w stosunku do niektórych osób jest często uzasadnione, z drugiej strony, może sprzyjać wielu pomyłkom. Ile razy zdarzyło się Wam ukłonić nieznanej osobie w przekonaniu, że to Wasz znajomy albo szef? A może pomyliliście kiedyś kobietę z mężczyzną?

Dlaczego kobiety lubią "niegrzecznych chłopców"?

Wed, 07 Nov 2012 07:00:28 +0000

Stereotypowy macho nie zajmuje się przewijaniem pieluch i wstawaniem do krzyczącego dziecka, ale czy to wystarczająco zniechęca kobiety do posiadania potomstwa z niegrzecznymi chłopcami? Czy kobiety mają tendencję do częstszego zakochiwania się w atrakcyjnych draniach zamiast w mniej seksownych, ale za to milszych, odpowiedzialnych i pragnących długoterminowej relacji mężczyznach? Które kobiety szczególnie pociąga wzorzec niegrzecznego chłopca?

Odpowiedzi na te pytania postanowili znaleźć naukowcy pod przewodnictwem Kristiny Durante i Normana Li z University of Texas. Badania tego zespołu wykazały, że to owulacja powoduje, iż kobiety nie tylko oceniają niegrzecznych chłopców jako bardziej atrakcyjnych, ale również uważają, że są materiałem na dobrych tatusiów.

Tajne dane koncernów farmaceutycznych

Tue, 06 Nov 2012 09:49:55 +0000

Tamiflu to lek, którego polskie Ministerstwo Zdrowia nie zdecydowało się kupić podczas pandemii tak zwanej świńskiej grypy. Decyzję tę podjęto w oparciu o brak gwarancji producenta dotyczącej skutków ubocznych. Do tej pory nie udostępniono kompletnych danych z badań klinicznych przeprowadzonych przed wprowadzeniem preparatu na rynek.

Jak podaje British Medical Journal, nie ma żadnych przeszkód, aby światło dzienne ujrzały informacje, które weryfikowały władze w standardowym procesie zatwierdzania leku. Mimo to prośby przedstawicieli świata nauki wydają się być całkowicie ignorowane przez producenta Tamiflu.

Czy matematyka boli?

Mon, 05 Nov 2012 09:50:46 +0000

Nauka matematyki niektórym uczniom sprawia tyle trudności, że samo myślenie o rozwiązaniu skomplikowanego zadania wywołuje u nich napięcie i niepokój. Takich uczuć doświadczają szczególnie osoby o wysokim poziomie lęku przed matematyką. Badania opublikowane na łamach czasopisma PLOS ONE łączą strach przed matematyką z aktywacją regionów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie bólu.

Ian Lyons i Sian Bellock postanowili sprawdzić co kryje się za emocjami wywoływanymi przez zadania matematyczne. Badaczy interesowało czy strach przed matematyką można uzasadnić rzeczywistą odpowiedzią mózgu na reakcje ciała i narządów, podobnie jak w przypadku odczuwania bólu, czy raczej mamy do czynienia z mechanizmem psychologicznym opartym na irracjonalnym lęku.

W poszukiwaniu talentów

Fri, 02 Nov 2012 21:42:17 +0000

Kto wywrze większe wrażenie - gwiazda o wysokim statusie, czy też wschodzący talent? Chociaż rozsądek podpowiada, by kierować się potwierdzonymi osiągnięciami, badania dowodzą, że wysoki potencjał może być bardziej atrakcyjny niż osiągnięte sukcesy.

Badania przeprowadzone przez Zakarego Tormala i Jaysona Jia ze Stanford University oraz Michaela Nortona z Harvard Business School sprawdzały kto ma większe szanse na przychylne traktowanie: kandydat o potwierdzonych dokonaniach, czy też jego niedoświadczony kolega, obdarzony jednak potencjałem osiągnięcia takich samych sukcesów? Naukowcy zaprosili do eksperymentów łącznie 642 badanych, którym kazali podejmować decyzje kadrowe w rolach m.in. szefa firmy, managera drużyny NBA, krytyka sztuki i naukowca.

Zapach człowieka

Thu, 01 Nov 2012 09:00:55 +0000

Z pewnością można wyglądać na swój wiek. Ale czy można wyczuć czyjś wiek? Według badania opublikowanego w przeglądzie PloS ONE, każdy człowiek to potrafi! Takie informacje niesie zapach naszego ciała.

Charakterystyczny zapach ciała mają niemowlęta. Zupełnie inaczej pachną ludzie starsi. Chyba każdemu obiło się o uszy określenie “zapach osoby starszej”, a w Japonii uzyskał on nawet swoją nazwę “kareishū”. Te zapachowe różnice wynikają ze złożonych interakcji między gruczołami skóry (na przykład potowymi i łojowymi), wydzielinami ciała i aktywnością bakterii. Bardzo ważnymi wyznacznikami zapachu ludzkiej skóry są znajdujące się w większości pod jej powierzchnią gruczoły łojowe, uwalniające złożoną mieszaninę lipidów (sebum) i kwasów tłuszczowych.

Jaka jest idealna sukienka na randkę?

Wed, 31 Oct 2012 10:39:23 +0000

Czy kobiety ubrane na czerwono są oceniane przez mężczyzn jako bardziej atrakcyjne? Wyniki badań są jednoznaczne: zdecydowanie tak. Co więcej, okazuje się, że również kobiety lubią podkreślać swoją atrakcyjność właśnie kolorem czerwonym. Najnowsze badania prof. Andrew Elliota - odkrywcy efektu czerwonej sukienki - udowadniają, że na spotkanie z atrakcyjnym mężczyzną garderoba kobiety będzie najprawdopodobniej czerwona!

Naukowcy od dawna zastanawiali się nad fenomenem koloru czerwonego. Wydaje się, że nie bez powodu doszukujemy się w nim podtekstu seksualnego. Badania antropologiczne pokazują, że już w dawnych epokach twarze młodych kobiet dekorowano czerwoną ochrą, na znak, że są gotowe do poszukiwania męża. Biolodzy natomiast zaobserwowali, że zady pawianów robią się jeszcze czerwieńsze, kiedy te są w okresie rui. Czerwony towarzyszy nam podczas walentynek i miłosnych wyznań, a korporacyjny “dress code” często nie pozwala na używanie czerwonej szminki w pracy.

Czy iPod Cię uszczęśliwi?

Tue, 30 Oct 2012 07:00:31 +0000

Wojna pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami produktów firmy Apple przenosi się na grunt naukowy. Dzięki badaniom Antje Cockrill ze School of Businesss and Economics miłośnicy produktów z jabłkiem ogłaszają z dumą, że iPod czyni ludzi szczęśliwymi. Według wyników opublikowanych na łamach Journal of Consumer Behaviour posiadanie Ipoda koreluje z wyższym poziomem zadowolenia z życia.

Cockrill zebrała dane kwestionariuszowe od 241 osób w wieku od 18 do 25 lat pochodzących z Ameryki, Wielkiej Brytanii, Europy, Azji oraz krajów Arabskich. Uczestnicy badania odpowiadali w pierwszej kolejności na pytania o ich przenośny odtwarzacz muzyki, które podzielono na takie kategorie jak użyteczność, wpływ rówieśniczy, korzyści czy design. Respondenci udzielali również odpowiedzi na pytania o to, jak często używają swoich MP3 w czasie takich aktywności jak chodzenie, praca, studia czy utrzymywanie formy. Badaczkę interesowało także czy użytkownicy czują bliskość z osobami, które posiadają ten sam model odtwarzacza MP3 oraz czy zdarza im się oceniać inne osoby wyłącznie na podstawie ich listy utworów.

Czy recykling e-odpadów się opłaca?

Mon, 29 Oct 2012 10:31:34 +0000

Rocznie produkujemy około 40 milionów ton tak zwanych e-odpadów (ang. e-waste), których recykling zaczyna budzić coraz więcej kontrowersji. Mimo że uważa się go za opłacalny, nie wszyscy chcą to robić u siebie.

E-śmieci to najczęściej stare telewizory, odtwarzacze VHS, DVD, kamery video, sprzęt stereo, telefony komórkowe oraz komputery i sprzęt komputerowy. W 2008 roku Stany Zjednoczone wygenerowały ich pond 3 miliony ton, blisko 40% więcej niż w roku 2000. Recykling tego typu odpadów może być całkiem opłacalny, ponieważ w samych komputerach i telefonach komórkowych produkowanych na świecie w ciągu jednego roku znajduje się około 3% złota, 13% palladu czy 15% kobaltu wydobywanego z kopalni. Mimo to w Stanach Zjednoczonych, które w tej chwili generują najwięcej e-śmieci na świecie, recyklingowi poddano zaledwie 13%.

Nowoczesny wał przeciwpowodziowy

Sun, 28 Oct 2012 12:03:43 +0000

Technologię budowy nowoczesnych, trwałych i relatywnie tanich wałów przeciwpowodziowych opracowują uczeni z Politechniki Gdańskiej we współpracy z kolegami z Uniwersytetu w Rostoku. Proponują oni zastosowanie mieszaniny urobku czerpalnego wydobywanego z dna morza, rzek lub innych akwenów z popiołożużlem, czyli ubocznym produktem spalania powstającym w procesie produkcji energii elektrycznej.

Innowacyjny wał przeciwpowodziowy według pomysłu tego zespołu powstał w miejscowości Trzcinisko przy brzegu Martwej Wisły, 20 km od Gdańska.

Ile wydajemy na budowę i konserwację wałów?
Na terenie landu Meklemburgia – Pomorze Przednie istnieją wały przeciwpowodziowe o łącznej długości 750 km, z czego 220 km stanowią wały przybrzeżne chroniące przed powodzią ponad 50 000 ha lądu.

Szczęśliwe pary idą w tym samym kierunku

Thu, 25 Oct 2012 09:00:04 +0000

Od dziś możemy rozumieć to dosłownie! Jak wynika z badania opublikowanego w przeglądzie Journal of Experimental Social Psychology, nie tylko podobne cele i wartości, ale też podobny kierunek w drodze do pracy, wpływa na satysfakcję ze związku.

Podobieństwo to nie tylko wspólne cele, wartości, zachowania i cechy charakteru, ale także wiele szczegółów, pozornie nieistotnych przy ocenie atrakcyjności drugiej osoby. Na przykład dzielenie daty urodzin może stać się podwójną okazją do świętowania - nie tylko kolejnej świeczki na torcie, ale też udanego związku. Podobnie z dzieleniem kierunku drogi do pracy – codzienne pokonywanie podobnej ścieżki w służbie realizacji interesu – w tym przypadku zarobkowego - może w konsekwencji wielokrotnego powtarzania tej czynności, zacząć być rozumiane jako spójność interesów w ogóle. Podążanie albo patrzenie w tym samym kierunku jest rozumiane metaforycznie. Jednak czy rzeczywiście możemy rozumieć to dosłownie? Czy kierunek, w jakim Ty i Twoja połówka docieracie do pracy, może wpływać na jakość Waszej relacji? Na takie pytania odpowiada badaczka Irene Xun Huang wraz z zespołem z Chinese University of Hongkong.

„Test pianki” – nowe i zaskakujące fakty

Tue, 23 Oct 2012 07:00:58 +0000

Jeżeli ktoś nie pamięta lub nie wie na czym polega „test pianki” (ang. marshmallow test) przeprowadzony w latach 60-tych przez profesora Waltera Mischela,powinien zacząć od lektury naszego poprzedniego tekstu na ten temat. Jak się okazuje, wyniki najnowszych badań psychologów z University of Rochester rzucają nowe światło na potencjał drzemiący w dziecięcej umiejętności samokontroli.

Celeste Kidd oraz jej zespół postanowili na nowo przeanalizować wyniki „testu pianki”. Badacze założyli, że podstawowym czynnikiem wpływającym na umiejętność dzieci do odraczania gratyfikacji, niekoniecznie muszą być różnice w samokontroli, a raczej ich przekonania oraz wierzenia na temat przewidywalności świata wokół nich. Innymi słowy dziecko dokonuje racjonalnej decyzji czy warto czekać na drugą piankę czy lepiej od razu zjeść pierwszą. Od czego uzależniona jest decyzja dziecka? Od wiarygodności osoby składającej ofertę.

Czy kawa powoduje odwodnienie?

Mon, 22 Oct 2012 07:00:17 +0000

Powszechnie uważa się, że kawa nie dość, że działa moczopędnie to jeszcze przyczynia się do odwodnienia organizmu. W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się informacje prasowe, że jest to jedynie mit, ale po głębszej analizie źródeł okazuje się, że wyniki badań w tym zakresie wcale nie są jednoznaczne.

Problem z ujednoliceniem informacji na temat kawy i odwodnienia pojawia się już w momencie próby określenia jaki poziom nawodnienia jest optymalny. Nie ma również jednoznacznej, powszechnie uznanej definicji odwodnienia, ani metody jego pomiaru. Bezdyskusyjnie za taki stan uważa się nadmierną utratę wody z ciała lub komórek. Jednak wystarczy porównać definicje z kilku różnych słowników medycznych, aby zauważyć pewne nieścisłości.

Nie przegap: o "efekcie IKEA", gdybaniu, reklamie i prezerwatywach

Sun, 21 Oct 2012 07:00:47 +0000

Nie miałeś/aś czasu na przeczytanie najciekawszych artykułów mijającego tygodnia? Nic straconego! Prezentujemy podsumowanie, którego nie możesz przegapić.

1. 5 mitów na temat ludzkiego ciała
Powtarzane z ust do ust, z pokolenia na pokolenie wtapiają się w naszą świadomość jako niekwestionowane fakty. Niestety wśród często cytowanych “faktów medialnych” dotyczących funkcjonowania ludzkiego ciała sporą część stanowią mity – poglądy nie mające zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością i wynikami badań. Czytaj dalej.
2. Na czym polega „efekt IKEA”?
Gdy stajemy dumnie przed własnoręcznie złożonym meblem, nie tylko lubimy go bardziej niż gdyby dostarczono nam go w komplecie, ale także zawyżamy jego wartość – dowodzą naukowcy na łamach Journal of Consumer Psychology. Praca i związany z nią wysiłek w zupełności wystarczą, aby ludzie zaczęli zawyżać wartość przedmiotów, które stworzyli – tłumaczy Micheal Norton z Harvard Business School.Czytaj dalej.
3. Gdybanie przeszkadza w nauce!
Czy zdarzyło się wam w czasie egzaminu pomyśleć: “gdybym tylko przeczytał do końca tę książkę…”? Taki rodzaj myśli psychologowie nazywają “myśleniem kontrfaktycznym” i polega ono na gdybaniu o tym, co mogłoby się zdarzyć, choć się nie zdarzyło. Najnowsze wyniki badań pokazują, że, wbrew wcześniejszym ustaleniom, myślenie kontrfaktyczne może przeszkadzać w nauce! Czytaj dalej.
4. Surrealizm sprzedaje!
Dziwne, absurdalne, niczym z surrealistycznego obrazu – takie reklamy najlepiej działają na odbiorców – donosi Journal of Marketing Communications. Okazuje się, że niezwykłe klipy wywołują zwiększoną aktywność w obszarach mózgu odpowiedzialnych za pamięć i emocje. Trik z powodzeniem stosują już światowe koncerny, takie jak Volkswagen. Czytaj dalej.
5. Jak nie używać prezerwatyw?
Używanie prezerwatyw wydaje się być nieskomplikowaną czynnością. Otwierasz opakowanie, zakładasz prezerwatywę, kochasz się, potem ściągasz prezerwatywę i wyrzucasz ją do śmietnika. Jednym słowem – banał! Jednak jak przekonuje Stephanie Sanders z Instytutu Kinseya na prawie każdym z tych etapów popełniamy wiele poważnych i co gorsza powszechnych błędów. Czytaj dalej.

Rozwiązanie konkursu: Dlaczego kobiety nie lubią owłosionych mężczyzn?

Sat, 20 Oct 2012 22:07:22 +0000

Kilka dni temu prezentowaliśmy wyniki badań słowackiego biologa Pavola Prokopa, które wykazały, że kobiety preferują mniej owłosionych mężczyzn. Z tej okazji, razem z Wydawnictwem Smak Słowa, zorganizowaliśmy konkurs w którym czytelnicy mogli zaproponować potencjalne wytłumaczenie przedstawionych wyników. W sumie otrzymaliśmy 22 odpowiedzi, które zgodnie z zapowiedzią publikujemy poniżej.

Edyta może mężczyźni o mniejszym owłosieniu mają też mniejszą ilość testosteronu? Co za tym idzie dla kobiet mniejsze jest ryzyko szukania dodatkowych partnerek przez takiego mężczyznę, a więc większa szansa, że mężczyzna zostanie z nią i wspólnie wychowa potomstwo. A może to tylko kwestia estetyki... włosy psują gładkość skóry, wizualnie też zaburzają obraz ciała ;-)

magnes Za stopień owłosienia ciała u mężczyzn odpowiedzialny jest testosteron, im więcej testosteronu produkuje osobnik, tym bardziej owłosione jest jego ciało. W czasach, w których mężczyźni nie muszą polować ani wdawać się w plemienne walki, wysoki poziom "nierozładowanego" testosteronu może powodować agresję. Kobiety prawdopodobnie podświadomie wybierają słabo owłosionych mężczyzn jako tych mniej agresywnych, ale być może też oceniają ich jako "sprytniejszych", ponieważ wydaje się, że poradzili sobie w życiu bez użycia agresji i przemocy, to z kolei przedstawia ich jako lepiej przystosowanych do współczesnych realiów. Z drugiej strony, nadmiernie owłosione ciało wskazuje na regresję ewolucyjną, czyli atawizm. Ewolucja ślepo dąży do różnicowania organizmów i nie działa wstecz, dlatego raz wyodrębnione gatunki nie mogą ponownie stać się jednym. Atawizm jest zatem postrzegany jako anomalia, a osobniki wykazujące cechy odległych przodków postrzegane są jako gorzej przystosowane i "ewolucyjnie zacofane".

Bernadeta nie wypowiadam sie za ogół, ale dla mnie owłosienie jest niehigieniczne, zatrzymuje pot, co jest naprawdę mało sympatyczne, o pasożytach przenoszonych tą droga nie pomyślałam, nie te czasy, nie ten klimat poza tym mam uraz do taty, który jest owłosiony baaardzo i dzięki jego genom muszę się bardzo często depilować :) acha i owłosienie kojarzy mi sie z naszymi małpimi przodkami, odrzucamy archaizmy :D za to naprawdę spora część moich znajomych lubi owłosione klaty, bo to wg nich oznaka męskości

Asia Moja hipoteza może być zdefiniowana jako hipoteza higieniczna. Bardziej owłosiony mężczyzna poci się mocniej co sprawia że zapach jaki się roztacza wokół nie przyciąga partnerek seksualnych.

Natalia Po przeczytaniu artykułu "dlaczego kobiety nie lubią owłosionych mężczyzn" wydaje mi się, że zespół biologa Prokopa wysunął hipotezę, która nie ma wiele wspólnego z prawdą. Myślę, że odpowiedź jest bardzo prosta i niestety nie ma żadnego naukowego wytłumaczenia. Kobiety uznają męskie torsy za atrakcyjne, są symbolem męskości i dają poczucie bezpieczeństwa, a nadmierne owłosienie zakrywa ten pożądany prze kobiece oczy obraz:). Poza tym przytulanie się do "kującego" torsu nie należy do przyjemności. Powszechnie wiemy także, że pot pozostaje na owłosieniu i być może część kobiet także na tej podstawie dyskwalifikuje mężczyzn z owłosionymi torsami.

Magdalena Pierwsza część odpowiedź na hipotezę, że trudniej wyczuć owłosionego osobnika Hipoteza z mniejszym owłosieniem ułatwiającym przetrwanie całkiem ciekawa, ponieważ włosy zatrzymują pot i feromony (tu pasuje teoria dlaczego kobiety mają włosy łonowe), przez co lepiej ich wyczuć (tylko, no właśnie skoro my też się kierujemy zapachem to powinni się nam podobać bardziej owłosione samce :)). Kępy gęstych włosów mogłyby sprawić, że podczas ucieczki zaplątali by się w jakieś chaszcze. Więcej włosów to więcej testosteronu, a im więcej testosteronu tym mniej odporności,a po co kobietom wieczny kichacz?

Iwona hmm.. oprócz tego, że okazałam się być w jakiejś mniejszości hipotezę mogę podrzucić wg mnie strategia unikania pasożytów to raczej nie była najsilniejsza instynktowna strategia w toku ewolucji - mogę się mylić, ale chyba w tych czasach częściej umierało się z głodu lub od ataku jakiegoś większego zwierza niż pasożyt - może więc ta strategia została przez badaczy po prostu przeceniona? ja bym poszła z myśleniem w tę stronę, że skoro ewolucja tak zadziałała, to może mniej owłosieni lepiej się bronili lub sprawniej polowali? (na zwierza i/lub na kobiety ale dlaczego? może zwierzyna ich słabiej wyczuwała, jeśli mieli mniej brudnego futra i łatwiej im było czatować na zawietrznej na łup? to jedna z żartobliwych hipotez ale, jak to się mówi, who knows?

Oliwia Hmm a może dlatego, że przy braku owłosienia wyraźniej widać ciało, tj. zarys mięśni, ewentualne problemy skórne i w związku z tym na jeden szybki rzut oka można się było przekonać czy tenże osobnik zdrów czy nie

Magda hipoteza z mniejszym owłosieniem ułatwiającym przetrwanie całkiem ciekawa, ponieważ włosy zatrzymują pot i feromony (tu pasuje teoria dlaczego kobiety mają włosy łonowe), przez co lepiej ich wyczuć. Kępy gęstych włosów mogłyby sprawić, że podczas ucieczki zaplątali by się w jakieś chaszcze . Więcej włosów to więcej testosteronu, a im więcej testosteronu tym mniej odporności, po co kobietom wieczny kichacz?

Sabina a więc pierwsza myśl - na wynik badań zapewne miał spory wpływ lansowanej mody w tv, magazynach kolorowych, przedstawiających mężczyzn w wydepilowanych klatkach piersiowych. Po pierwsze na ile to trend stały i wpływający na preferencje. Po drugie może wstyd się dziewczynom przyznać, że lubią jak to takie niepopularne dziś.

Jędrzej Preferencje co do zarostu zmieniają się niby zależnie od tego, ilu w danym społeczeństwie jest mężczyzn. Gdy jest ich dużo płeć piękna preferuje brodę, ponieważ jest ona jakimś tam wyznacznikiem testosteronu. Bogaty w ten hormon partner może ochronić przed agresją innych samców. Gdy mężczyzn jest mało kobiety preferują gładkie twarze, czyli stabilność w uczuciach, łagodność i partnerski stosunek do związków. Może właśnie te cechy są teraz na czasie i właśnie je kobiety wyczytują z wydepilowanych klat?

Witek Niegdyś nieowłosiony łowca szybciej przedzierał się przez krzaki, mógł więc dostarczyć do jaskini więcej jedzenia. Teraz nieowłosiony łowca zostawia po sobie w łazience mniej zmoczony ręcznik

Ewa Bardzo lubię małpy, ale jako odrębny gatunek, gatunki się nie próbują krzyżować i stąd się to bierze ,troszkę włosków raczej powinno być, żeby nie przypominał dziecka lub kobiety.

Agnieszka Im dalej sięgniemy pamięcią w dzieje ludzkości tym łatwiej będzie nam dostrzec potrzebę fizycznej siły do przetrwania. Dawno dawno temu mężczyźni musieli upolować zwierzynę jak i obronić swoją rodzinę od dzikich zwierząt. Liczyła się siła, spryt i zwinność. W miarę upływu czasu jednak siłę rąk zaczęły zastępować początkowo zwierzęta, później maszyny, coraz to nowsze technologie. Siłę fizyczną zaczął zastępować intelekt potrzebny do obsługi maszyn, które zaczęły nas wyręczać. I w tym miejscu kobiety, jak wiadomo fizycznie słabsze od mężczyzn mogły dorównać im intelektem i włączyć w życie zawodowe rodziny. Wraz z tym rozwojem sytuacji zmieniały się także potrzeby kobiet, z początku potrzebowały silnych mężczyzn a później inteligentnych, a nawet trochę bardziej kobiecych. Role w społeczeństwie zaczęły się odwracać. Niezależnie zawodowo kobiety nie chcąc rezygnować z życia rodzinnego i posiadania dzieci zaczęły potrzebować mężczyzn bardziej wrażliwych, mniej władczych, takich którzy godziliby się na podział obowiązków domowych, opiekę nad dzieckiem. Jaki ma to związek z owłosieniem? Wiadomo, że testosteron wpływa zarówno na zachowanie mężczyzn jak i stopień owłosienia. Mężczyźni z mniejszą ilością testosteronu nie tylko są bardziej ulegli, ale tez mniej owłosieni. Dlatego też kobiety w dzisiejszych czasach podświadomie wybierają mężczyzn mniej owłosionych, ale pozwalających im na rozwój zawodowy i posiadanie dzieci.

Marta Joanna Byc moze dlatego, ze podczas kontaktow seksualnych nieowlosiony mezczyzna nie powoduje tak nieprzyjemnych doznan, jakimi sa drapanie czy tez nieprzyjemna woń potu, ktora utrzymuje sie w owłosieniu.

Józef Kobiety nie lubią owłosionych mężczyzn ponieważ, obojętnie jaka byłaby tego przyczyna, jest to związane z postępem ewolucyjnym. Wiedząc, że wraz z ewolucją człowieka jego owłosienie stopniowo zanika możemy stwierdzić, że im mniejsze jego występowanie, tym wyżej na drabinie ewolucyjnej (oczywiście jedynie w tym aspekcie) znajduje się dany osobnik. Badania nad tak subiektywnymi kwestiami, jak gusta i preferencje przysparzają wielu trudności. Wiemy jednak, że bardzo duży wpływ na percepcję ma środowisko występowania. Co innego podobało się ludziom V wieków temu, co innego dzisiaj. Zawsze jednak odwołania do pierwotnej natury człowieka budziły moje największe zaufanie. Kiedyś kobiety wybierały partnerów silnych, dziś - majętnych, wszystko po to by zapewnić sobie i swojemu potomstwu lepszą przyszłość. Dzisiejszy kochanek idealny to już nie Conan Barbażyńca, ale inteligentny, wyperfumowany i uroczy pracownik korporacji na wysokim stanowisku. Im wyżej w ewolucji, tym lepiej. Oczywiście to tylko teoria, osobiście znam wiele kobiet, którym bardzo podobają się owłosieni mężczyźni ;)

Łukasz Moim zdaniem wyjaśnienie jest bardzo proste. Popkultura. Kiedyś opalenizna była niemodna i kojarzona z ludźmi pracującymi na świeżym powietrzu (w domyśle z zajęciami dla osób o niższym statusie społecznym), kultura masowa (moda) sprawiła, że dzisiaj bez opalenizny wstyd jest wyjść latem z domu, co więcej moda ta jest stale podtrzymywana choćby przez przemysł kosmetyczny, żyje i ma się dobrze. Podobnie być może jest zatem z upodobaniami Pań odnośnie męskiego owłosienia. "Atakowane" zewsząd wizerunkiem gładkich torsów (bannery, reklamy) przyswoiły sobie, że taki właśnie jest modny, jest popularny. A skoro jest popularny i modny to tak jak wspomniana wyżej opalenizna jest pożądany. Druga sprawa to postępujące równouprawnienie. Kiedyś golenie się mężczyzn ograniczało się tylko do twarzy, teraz Panie zaczynają wymagać od Panów coraz więcej w tej kwestii, bo skoro one sobie zadają tyle trudu i wysiłku i utrzymują swoje ciała gładkie, dlaczego nie mieliby trudu zadać sobie Panowie. Skoro zatem Panie wymagają tego od Panów, to obiektem preferowanym będzie Pan, który ten trud rozumie i dzieli go razem z kobietą. Oczywiście przemysł kosmetyczny i w tym przypadku robi swoje, bo gama produktów pomagająca Panom mieć gładkie cokolwiek jest tak szeroka, a za pewne i dochodowa, że wizerunek taki jest promowany, a co za tym idzie modny... i koło się zamyka. Podsumowując, preferowanie przez kobiety gładkiego torsu jest wynikiem mody/kultury masowej przy skromnym udziale innych czynników, które wzajemnie na siebie oddziaływują podtrzymując i potęgując ów preferencję w dobrej kondycji.

Martyna Może dawno, dawno temu kobiety odróżniały samców Homo Sapiens od Neandertalczyków po tym, że ci pierwsi mieli bardziej szczątkowe owłosienie? A później i tak wszystko diabli wzięli, bo się pokrzyżowali ze sobą mimo wszystko. Ach, ci ludzie.

Aleksandra W wielu domach oprócz dwunożnych mieszkańców przebywają jeszcze czworonożni przyjaciele. Do najbardziej popularnych stworzeń trzymanych w domu należy kot i pies. Jak wiadomo posiadają one dość obfite owłosienie, niejednokrotnie unoszące się w każdym, domowym zakamarku. Dlaczego kobiety nie lubią owłosionych mężczyzn? Bo wystarczą im domowe zwierzęta z miłym futerkiem. Fajnie jest pogłaskać kotka, pieska, króliczka i poczuć miękką sierść... Ale w relacji z partnerem o wiele milej poczuć jest ciepłą skórę..

Kamil Przeczytawszy wpis dotyczący badania Prokopa natychmiast naszła mnie zgoła odmienna myśl. Prokop postuluje ewolucyjny wzorzec unikania pasożytów. Moim zdaniem jest to teoria dosyć ciekawa, jednak niepotwierdzona w badaniu. Być może samo badanie miało niewłaściwą metodologię. Mam na myśli badanie populacji tureckich kobiet. Czy przypadkiem tam nie postuluje się przekonania o nieco bogatszym ubiorze? Dążę do tego, że nie jestem przekonany iż aspekt higieniczny czy też teoria "pasożytów" będą miały znaczenie. Wydaje mi się, że warto zbadać czy preferencje kobiet co do owłosienia mężczyzn ( ale i w drugą stronę !! ) nie będą miały znaczenia kulturowego. Ewolucja zakłada w jej najszerszym rozumieniu, że pochodzimy od małpy. Ta jak wiemy jest solidnie owłosiona. Tutaj teoria pasożytów może niejako tłumaczyć. Ale przecież w toku dalszej ewolucji, dalszego rozwoju człowieka, dostępności do wszystkiego, owłosienie zdanie się regularnie zmniejszać/zanikać. Czy zatem kuszącym wyjaśnieniem tego stanu rzeczy nie jest na przykład brak potrzeby dostosowywania się do warunków pogodowych i klimatycznych? Większa ilość owłosienia to lepsza ochrona przed deszczem, wiatrem i śniegiem, a także przeciw utracie cennego ciepła. Z czasem człowiek rozwiązał problem ubioru. To on przejął kontrolę nad wyżej wymienionymi czynnikami. Odzienie stało się kuszącą alternatywą dla owłosienia. A skoro stało się ono zbędne to w toku ewolucji stopniowa zanikało. Do tego doszły czynniki kulturowe związane z postrzeganiem estetyki czy piękna, ale także o znaczeniu dla reprodukcji. Być może dopiero tutaj myślenie Prokopa miałoby znaczenie. Dopiero tutaj osobniki owłosione, postrzegane jako mniej atrakcyjne mogły przenosić pasożyty? Być może dopiero ten etap należałoby rozpatrywać pod kątem teorii Prokopa. Dodatkowo obecnie kultywuje się mit czy też zwyczajne upodobanie do posiadania jak najmniejszego stopnia owłosienia. Dotyczy to, myślę, zwłaszcza kobiet. Reasumując jestem zdania, że badanie Prokopa może mieć związek z prawdą, ale wyłącznie w duecie z inną teorią, która wyjaśniałaby pierwsze, ewolucyjne zmiany człowieka. Zatem człowiek zrzucał owłosienie z braku potrzeby jego posiadania ( odzienie jako główny czynnik ). Kolejno człowiek zrzucał je dalej ponieważ pod odzieniem, które ogrzewało i chroniło, pojawiały się pasożyty. Takie rozumienie wydaje mi się pełniejsze.

Maciej Prokop miał by zupełnie inne wyniki gdyby korelował oceny badanych kobiet z ich.... stanem hormonalnym. Te w okresie "bezpłodnym" wybierać będą mężczyzn mniej lub zgoła wcale nieowłosionych, za to w czasie "dni płodnych" przewekslują swoje upodobania na włochatych troglodytów. inaczej mówiąc - teoria "unikania pasożytów" to bzdura. W grę wchodzi jedynie "zapotrzebowanie na testosteron". To tłumaczy czemu kobiety od lat deklarują że podobają I'm się nieowłosieni I czemu jednak mimo wszystko owłosienie klatki piersiowej I pleców nie zostało z naszej puli genowej usunięte. To tyle tytułem skrótu.

Maja Ubogie owlosienie pozwala kobietom odroznic mezczyzne od malpy.

Po burzliwych obradach udało nam się wyłonić zwycięzców. Decyzja została podjęta w drodze głosowania, w którym udział brali członkowie redakcji. Dwie książki ufundowane przez Wydawnictwo Smak Słowa otrzymują magnes i Kamil. Zwycięzcom serdecznie gratulujemy i prosimy o kontakt (e-mail: badania@www.badania.net) w celu ustalenia adresu do wysyłki. Pozostałym uczestnikom dziękujemy za przesłane pomysły i życzymy powodzenia w kolejnych konkursach.

Jak nie używać prezerwatyw?

Fri, 19 Oct 2012 07:00:35 +0000

Używanie prezerwatyw wydaje się być nieskomplikowaną czynnością. Otwierasz opakowanie, zakładasz prezerwatywę, kochasz się, potem ściągasz prezerwatywę i wyrzucasz ją do śmietnika. Jednym słowem – banał! Jednak jak przekonuje Stephanie Sanders z Instytutu Kinseya na prawie każdym z tych etapów popełniamy wiele poważnych i co gorsza powszechnych błędów.

Sanders przeanalizowała 50 badań, które na przestrzeni 16 lat sprawdzały z jakimi problemami borykają się zwolennicy lateksowej antykoncepcji. Analizowane przez badaczkę dane pochodziły z 14 krajów, przede wszystkim wysoko rozwiniętych jak U.S.A, Wielka Brytania czy Niemcy. Oto lista największych błędów, jakie popełniamy sięgając po jedną z najprostszych metod zapobiegania niechcianej ciąży.

Surrealizm sprzedaje!

Thu, 18 Oct 2012 07:00:16 +0000

Dziwne, absurdalne, niczym z surrealistycznego obrazu – takie reklamy najlepiej działają na odbiorców – donosi Journal of Marketing Communications. Okazuje się, że niezwykłe klipy wywołują zwiększoną aktywność w obszarach mózgu odpowiedzialnych za pamięć i emocje. Trik z powodzeniem stosują już światowe koncerny, takie jak Volkswagen.

Jakiś czas temu Volkswagen postanowił zaskoczyć potencjalnych konsumentów i stworzył niezwykłą kampanią reklamową. Główną inspiracją firmy była twórczość Salvadora Dali – znanego hiszpańskiego surrealisty i skandalisty. W serii reklamówek koncernu roztapiający się zegar z jego słynnej “Trwałości pamięci”, stał się topniejącym licznikiem paliwa, symbolizując malejące wydatki na paliwo i niskie zużycie auta. “Człowiek w Meloniku” natomiast został pokazany jako pracownik stacji paliw grający w szachy w kształcie drzew – symbol dbałości marki o środowisko naturalne. W tym niejednoznacznym przekazie Volkswagen starał się pokazać zalety swojego produktu – samochodu marki BlueMotion Polo.

Gdybanie przeszkadza w nauce!

Wed, 17 Oct 2012 07:00:23 +0000

Czy zdarzyło się wam w czasie egzaminu pomyśleć: “gdybym tylko przeczytał do końca tę książkę…”? Taki rodzaj myśli psychologowie nazywają “myśleniem kontrfaktycznym” i polega ono na gdybaniu o tym, co mogłoby się zdarzyć, choć się nie zdarzyło. Najnowsze wyniki badań pokazują, że, wbrew wcześniejszym ustaleniom, myślenie kontrfaktyczne może przeszkadzać w nauce!

Wcześniejsze badania nad gdybaniem pokazały, że myśli kontrfaktyczne dają poczucie kontroli nad światem i pozwalają unikać tych samych błędów w przyszłości, ponieważ dostarczają ludziom gotowe recepty zachowania. Dzieje się tak ponieważ myślenie “gdybym zrobił coś inaczej” zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia pożądanego zachowania w przyszłości. Tymczasem poniższe badania obalają wcześniejsze odkrycia. Okazuje się, że gdybanie wywołuje u ludzi fałszywe poczucie kompetencji, co przeszkadza m.in. w opanowywaniu nowego materiału.

Na czym polega „efekt IKEA”?

Tue, 16 Oct 2012 07:00:26 +0000

Gdy stajemy dumnie przed własnoręcznie złożonym meblem, nie tylko lubimy go bardziej niż gdyby dostarczono nam go w komplecie, ale także zawyżamy jego wartość – dowodzą naukowcy na łamach Journal of Consumer Psychology.

Praca i związany z nią wysiłek w zupełności wystarczą, aby ludzie zaczęli zawyżać wartość przedmiotów, które stworzyli – tłumaczy Micheal Norton z Harvard Business School. I dodaje, że właśnie, dlatego bardziej lubimy owoce naszej niż czyjejś pracy, nawet jeśli mamy do czynienia z tak przyziemnym zadaniem jak złożenie biurka. Na cześć szwedzkiej firmy badacze nazwali to zjawisko „efektem IKEA”.

5 mitów na temat ludzkiego ciała

Mon, 15 Oct 2012 07:00:33 +0000

Powtarzane z ust do ust, z pokolenia na pokolenie wtapiają się w naszą świadomość jako niekwestionowane fakty. Niestety wśród często cytowanych “faktów medialnych” dotyczących funkcjonowania ludzkiego ciała sporą część stanowią mity - poglądy nie mające zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością i wynikami badań.

Doktor Rachel Vreeman, która w 2009 roku wydała książkę “Nie rób zeza bo ci tak zostanie, oraz 75 innych obalonych mitów”, przygotowała zestawienie najpopularniejszych mitów na łamach czasopisma British Medical Journal . Poniżej przytaczamy pięć najciekawszych z obalonych mitów.

Dlaczego kobiety nie lubią owłosionych mężczyzn?

Fri, 12 Oct 2012 11:54:09 +0000

Myśląc o owłosieniu ludzi, łatwo dojść do wniosku, że w porównaniu do naszych przodków, mamy go zdecydowanie mniej. Trudniej jednak wytłumaczyć, dlaczego na przestrzeni setek tysięcy lat liczba włosów pokrywających nasze ciała, sukcesywnie malała. Do dziś jest to zagadką, której biolodzy ewolucyjni nie potrafią rozwiązać.

Jedna z głównych teorii ewolucyjnych tłumacząca ograniczone owłosienie ludzi zakłada, że u kobiet preferencja mężczyzn, których owłosienie jest niewielkie, wynika z zachowań prewencyjnych. Panie częściej wybierały partnerów o delikatnym owłosieniu, ponieważ w ich przypadku szansa zagnieżdżenia się wszy oraz innych pasożytów była o wiele mniej prawdopodobna niż u ich mocno owłosionych rywali. Jest to tak zwana „hipoteza unikania pasożytów”, którą wraz z publikacją najnowszego badania na łamach czasopisma Archives of Sexual Behavior, możemy uznać za mocno wątpliwą.

Leniwa przerwa pomaga w nauce

Thu, 11 Oct 2012 08:00:26 +0000

Litry kawy, śpiewanie, układanie rymów do trudnych terminów, chodzenie po pokoju – to tylko niektóre sposoby na skuteczną naukę. Jednak, jak pokazują badania opublikowane w najnowszym Psychological Science, po przeczytaniu porcji nowego materiału wystarczy… zamknąć oczy na 10 minut i odpocząć.

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego książki przeczytane w pociągu lepiej zapadają w pamięć? Jak się okazuje, nie wynika to z samej natury podróży tym środkiem transportu – dynamicznie zmieniającego się za oknem widoku czy miarowego tempa jazdy. Dzieje się tak, ponieważ krótkie chwile odpoczynku od lektury, kiedy zatrzymujemy bezmyślnie wzrok na wsiadających i wysiadających pasażerach i mijanych stacjach, czy zamykamy oczy, pogrążając się w krótkiej drzemce, pomagają zapamiętać to, co właśnie czytamy.

Czy zamożność ogranicza rodzicielstwo?

Wed, 10 Oct 2012 08:00:42 +0000

Czy łatwiej jest zdecydować się na wychowywanie potomstwa przed czy po rozpoczęciu kariery zawodowej? Wysoki status społeczno-ekonomiczny rodziców (dobre wykształcenie oraz zaplecze finansowe) ma pozytywny wpływ na rozwój dziecka, ale w jaki sposób wpływa na jakość rodzicielstwa?

Na to pytanie postanowili odpowiedzieć Kostadin Kushlev, Elizabeth Dunn i Claire Ashton-James na łamach Journal of Experimental Social Psychology. Jednym z najważniejszych momentów w życiu każdego człowieka jest decyzja o powiększeniu rodziny. Ankieta przeprowadzona w Wielkiej Brytanii (Vision of Britain) ujawniła, że 42% pracujących kobiet w wieku 30 lat odkłada rodzicielstwo z powodów finansowych. Badacze postawili hipotezę, że zamożność aktywuje u ludzi orientację sprawczą, która jednocześnie koliduje ze wspólnotową orientacją rodzinną. Orientacja sprawcza napędza bowiem ludzi do rozwijania osobistych celów i bycia niezależnym od innych, co naturalnie stoi w opozycji do komunalnego charakteru rodzicielstwa. Spójność pomiędzy celami i działaniami jest istotna w doświadczaniu poczucia sensu. Zamożność może więc wiązać się ze zmniejszonym poczuciem sensu podczas opieki nad dziećmi. Aby sprawdzić czy podejrzenia te pokrywają się z rzeczywistością, psychologowie przeprowadzili dwa badania.

Temat tabu: pozycja w toalecie

Tue, 09 Oct 2012 09:59:41 +0000

Toalety w formie, jaką znamy dzisiaj towarzyszą nam od około 200 lat. Ceramiczne muszle klozetowe początkowo montowane były tylko w najbogatszych domach stanowiąc symbol dobrobytu i wyższej kultury. Okazuje się jednak, że mimo wyjątkowo estetycznej formy, korzystanie z nich w tradycyjny sposób nie jest najlepszym pomysłem.

Do dzisiaj wypróżnianie się w pozycji kucznej kojarzone jest z krajami Trzeciego Świata, pozostałością zamierzchłej przeszłości lub nawet niedostatku. Załatwianie cięższych potrzeb fizjologicznych na siedząco z jakiegoś powodu wydaje nam się bardziej eleganckie i cywilizowane. Tak zwane ubikacje kucane nie cieszą się zbytnią popularnością w Europie czy Stanach Zjednoczonych, za to w Japonii, Indiach, Chinach czy na Bliskim Wschodzie są rzeczą całkowicie normalną. Wszystko wskazuje na to, że to właśnie mieszkańcy tych regionów robią TO dobrze.

Uniwersalny sposób na zmniejszenie apetytu

Mon, 08 Oct 2012 07:00:34 +0000

Jesteś na diecie? Masz ochotę na coś słodkiego? Nie przestawaj o tym myśleć! Carey Morewedge z zespołem udowodnił, że wielokrotne wyobrażanie sobie zjadania posiłku, w konsekwencji sprawia, że objadamy się mniej. Jest tylko jeden warunek - należy myśleć o tym, co aktualnie chcemy zjeść.

Częstą, ale mało skuteczną radą przy odchudzaniu, jest powstrzymywanie się od myślenia o jedzeniu. Zdrowy rozsądek podpowiada, że jest dobra. Przecież przelotna myśl o soczystym kawałku mięsa, potrafi zwiększyć ślinienie się, podobnie jak zdjęcie słodkiego deseru. Nie mówiąc już o sytuacjach podobnych do tych z klasycznego eksperymentu Waltera Mischela. Wyniki opublikowane na łamach czasopisma Science, przeczą temu poglądowi.

Mów a znajdziesz

Fri, 05 Oct 2012 07:00:25 +0000

Czy zdarza ci się głośno myśleć? Już nie musisz się tego wstydzić – to pomaga w myśleniu! Wykazali to Gary Lupyan z University of Wisconsin-Madison i Daniel Swingley z University of Pennsylvania (i opisali na łamach „Quarterly Journal of Experimental Psychology”).

Naukowcy poprosili uczestników eksperymentu, aby wśród 20 obrazków odszukali jeden konkretny. Okazało się, że osoby, które podczas szukania powtarzały nazwę przedstawionego na rysunku przedmiotu, odnajdywały go szybciej niż te, które szukały w ciszy. Kiedy jednak obiekt był nietypowy, czas poszukiwań się wydłużał. Można to dość łatwo wytłumaczyć: szukając owocu, bez trudu wskażemy jabłko, ale więcej trudności sprawi nam zaklasyfikowanie do tej kategorii granatu. Wnioski płynące z ustaleń badaczy są więc wyjątkowo czytelne: jeśli zgubicie klucze do auta w domowym bałaganie, powtarzanie na głos ich nazwy ułatwi poszukiwania prototypowego przedstawiciela wszystkich znanych wam kluczy.

Demotywująca zachęta

Thu, 04 Oct 2012 07:00:16 +0000

Dzieci gorzej wykonują zadanie, gdy myślą, że są uzdolnione - dowiódł Andrei Cimpian, psycholog z University of Illinois.

Cimpian poprosił grupę czterolatków o rysowanie okręgów wewnątrz figur geometrycznych. Połowę dzieci poinformował, że „chłopcy/dziewczynki świetnie wypadają w tym zadaniu”, a połowę, że „tylko jednemu z dzieci świetnie poszło w tym zadaniu”. Dzieci z pierwszej grupy uzyskiwały gorsze wyniki niż te z drugiej. Dlaczego tak się stało? Psycholog podejrzewa, że pozytywne stereotypy spowodowały, że dzieci uwierzyły, iż płeć jest wystarczającym czynnikiem determinującym ich sukces, co w konsekwencji negatywnie wpłynęło na poziom wykonywanego zadania. Niestety zachęty wypowiadane nawet w najlepszej intencji mogą przynieść skutki odwrotne do zamierzonych – podsumowuje Cimpian. Wyniki badań opublikowano na łamach prestiżowego czasopisma „Psychological Science”.

Co łączy napiwki z łapówkami?

Wed, 03 Oct 2012 10:00:04 +0000

Jedząc w restauracji, do której na pewno wrócisz, zostawiasz kelnerowi napiwek, aby nagrodzić go za dobrą obsługę, czy aby w przyszłości zostać obsłużonym w ten sam lub lepszy sposób? Grupa naukowców z Harvard Business School odkryła silny związek między zostawianiem napiwków, a poziomem skorumpowania obywateli.

Magnus Thor Torfason wraz z zespołem rozpoczęli naukowe śledztwo od sprawdzenia czy między dwoma pozornie nie łączącymi się zachowaniami – napiwkami oraz przekupstwem – może istnieć związek. W tym celu przeprowadzili analizę dwóch archiwalnych baz danych. Pierwsza, pochodząca z 32 krajów, The International Guide on Tipping (Star, 1988) pozwalała określić stopień w jakim zostawianie napiwków przez obywateli (taksówkarzom, kelnerom, fryzjerom itp.) jest powszechne. Druga Corruption Perceptions Index, co roku wyznacza poziom korupcji w sektorze publicznym i politycznym w 183 krajach.

Komórka. Rozłącza ludzi

Tue, 02 Oct 2012 07:40:26 +0000

Kiedy siadasz przy stole ze znajomymi, instynktownie kładziesz swój telefon przed sobą? Naukowcy na łamach Journal of Social and Personal Relationships dowodzą, że ten nawyk może zakłócać nasze relacje z innymi, zwłaszcza w początkowym etapie znajomości.

Według najnowszego raportu Banku Światowego około 75% populacji ma dostęp do telefonu komórkowego. Wielu z nas nie wyobraża sobie dnia bez tego wielofunkcyjnego kawałka plastiku, który niezwykle ułatwia życie. Osiągnięcia technologii komunikacyjnej pozwoliły ludziom być ze sobą w stałym kontakcie, niemal w każdym miejscu na ziemi. Jednak czy zastanawialiście się kiedyś, jak obecność tych urządzeń wpływa na relacje z ludźmi, którzy są tuż obok?

Człowiek – instrukcja obsługi Wydawnictwo Smak Słowa

Mon, 01 Oct 2012 10:34:26 +0000

Czy uważasz, że piękni ludzie są również mądrzy? Czy własne porażki tłumaczysz sytuacją, a sukcesy zdolnościami? Czy często używasz sformułowania „wiedziałem, że tak będzie”? Czy Twoja pamięć jest tendencyjna? Czy uważasz, że po serii nieszczęść musi pojawić się w końcu szczęśliwy los?

Ludzie zazwyczaj podobnie odpowiadają na wszystkie te pytania. Dlatego właśnie psychologowie w wyniku wieloletnich badań mogli sformułować pewne prawa psychologiczne, które pokazują jak zazwyczaj postępujemy oraz błędy jakie najczęściej popełniamy. Psychologowie odkryli również, że znajomość u siebie samego przynajmniej niektórych praw psychologicznych, a także powszechnie popełnianych błędów, ułatwia życie: pozwala dokończyć zadania mimo zmęczenia, ułatwia akceptację choroby i leczenie (przedłuża życie), zwiększa wytrwałość dążeń w obliczu porażki, słowem sprzyja samoregulacji. Nie chodzi tu jednak o stałą obecność w myślach własnych ułomności ani o natychmiastową zmianę siebie! Przeciwnie idzie o zrozumienie swych (nawet błędnych) zachowań i ich akceptację. Prawidłowościom psychologicznym ulegamy wszyscy, wszyscy popełniamy błędy. Jednak sam fakt lepszego poznania siebie wpływa pozytywnie na wiele obszarów naszego życia.

Czy brutalne gry są niemoralne?

Mon, 01 Oct 2012 07:00:27 +0000

Wciąż nie do końca wiadomo czy brutalne gry komputerowe wywierają negatywny wpływ na psychikę, jednak ostatnie odkrycia naukowców z uniwersytetów w Marburgu i Luksemburgu pokazują, że rozrywka ta z pewnością może powodować niepokój moralny.

Nie bez powodu rodzice obawiają się o morale swoich grających dzieci. Ale spokojnie! Okazuje się, że istnieją sposoby na radzenie sobie z takim dyskomfortem. Po brutalnej grze komputerowej niedoświadczeni gracze, wzorem Lady Makbet dokonują „rytualnych oczyszczeń”. Oprócz joysticka warto więc wyposażyć dziecko w mydło i ręcznik! W badaniach profesora Zhonga studenci skłonieni do nieetycznych myśli przywracali swoje moralne Ja do równowagi, poprzez czyszczenie rąk żelem antybakteryjnym. Takie zjawisko badacze nazwali wówczas „efektem Lady Makbet”, ponieważ okazało się, że ludzie zupełnie jak szekspirowska bohaterka chcą oczyścić się fizycznie, gdy ich moralność zostaje zagrożona.

Tydzień zdrowia psychicznego

Sat, 29 Sep 2012 08:18:15 +0000

Rusz po zdrowie – wszystko zaczyna się w głowie! Czy wiesz dlaczego warto być szczęśliwym? Co sprawia, że nawet dzieci miewają depresję? Jak utrzymać równowagę psychiczną w świecie, w którym tak łatwo stracić pracę? Studenci z Koła Naukowego Empiria zapraszają po zdrowie na wykłady otwarte między 8 a 14 października.

O tym co zrobić, gdy u bliskiej osoby zauważymy niepokojące objawy problemów psychicznych, o tym jak przysłowiowo „myśleć pozytywnie” i być szczęśliwym, a także o chorobach i zaburzeniach psychicznych opowiedzą wybitni badacze ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (m.in. prof Drat-Ruszczak i prof. Bogdan Wojciszke). Wykłady otwarte odbędą się w dniach 8-14 października codziennie w godzinach popołudniowych przy ul. Polnej 16/20 w sopockim wydziale SWPS.

Beznamiętny język obcy

Fri, 28 Sep 2012 07:00:11 +0000

Posługiwanie się językiem obcym może zwiększyć racjonalność podejmowanych decyzji - wykazały badania Boaza Keysara oraz jego zespołu z University of Chicago.

Keysar oraz jego współpracownicy na łamach kwietniowego numeru „Psychological Science” przekonują, że podejmowanie decyzji w języku obcym uwalnia nas od błędów poznawczych. W jednym z eksperymentów uczestnicy podejmowali decyzje ekonomiczne w ojczystym języku, którym był angielski, albo obcym - po francusku. Wyniki pokazały, że najczęściej obserwowana w badaniach ekonomicznych awersja do podejmowania ryzyka była obecna wyłącznie wtedy, gdy osoby badane podejmowały decyzje w swoim ojczystym języku. Myślenie w języku obcym całkowicie znosiło ten efekt. „Naszym zdaniem świadczy to o tym, że używanie obcego języka prowadzi do zwiększenia poznawczego i emocjonalnego dystansu do ocenianej sytuacji” – tłumaczy dr Keysar. W rezultacie myśląc nad problemem w języku obcym prawdopodobnie dokonamy lepszych wyborów!

Co dwie głowy to nie jedna?

Thu, 27 Sep 2012 07:00:00 +0000

Jaki rodzaj współpracy przynosi najlepsze rezultaty? Myślenie grupowe? Burza mózgów? Efekt synergii? Żaden z wymienionych! Z badania opublikowanego w magazynie „Psychological Science” wynika, że najlepsze decyzje podejmujemy w pojedynkę.

Decyzje wagi państwowej podejmowane są z reguły grupowo i w uzgodnieniu z dziesiątkami, a często i setkami osób. Wydawać by się mogło, że pracując w zespole, mamy większą szansę na podjęcie lepszych decyzji dzięki wzajemnemu korygowaniu błędów i wsparciu ze strony współpracowników.

Alkohol zwiększa kreatywność

Wed, 26 Sep 2012 07:00:46 +0000

Co łączy Beethovena, Poe, Hemingwaya, Pollocka i Sokratesa oprócz tego, że ich twórczość wywarła ogromny wpływ na kolejne pokolenia myślicieli, pisarzy, muzyków oraz całe rzesze innych artystów? Według niektórych teorii - alkohol, który był podstawowym paliwem napędzającym ich wyjątkową kreatywność.

Aby sprawdzić, czy kulturowe przekonanie o dobroczynnym wpływie alkoholu na proces twórczy jest czymś więcej niż tylko literacką fikcją, Andrew Jarosz razem z zespołem z Univeristy of Illinois w Chicago zaprosili 40 zdrowych mężczyzn i połowie z nich pozwolili się napić. Pozostali panowie znaleźli się w grupie kontrolnej.

Nie zapominaj telefonu!

Tue, 25 Sep 2012 07:00:55 +0000

Gdy bliscy nas zawodzą, nasze przywiązanie przenosimy na przedmioty – przekonują psycholodzy na łamach prestiżowego przeglądu „Journal of Experimental Social Psychology”.

Czy potrzeba interakcji społecznych, jaką odziedziczyliśmy po naszych przodkach, może być zastąpiona korzystaniem z przedmiotów martwych? Czy używanie ulubionego przedmiotu może rekompensować odrzucenie społeczne? Aby sprawdzić odpowiedzi na te pytania, doktor Mark Landau z Uniwersytetu w Kansas wraz ze współpracownikami, przeprowadzili trzy eksperymenty. W jednym z nich podzielili badanych na cztery grupy – wszyscy przypominali sobie jedną z czterech możliwych wylosowanych wersji scenariusza. Ich zadaniem było opisać sytuację, w której nie mogli (lub mogli) polegać na swoich przyjaciołach (lub dalszych znajomych). Następnie wszyscy uczestnicy wypełniali kwestionariusz, w którym deklarowali m.in. nasilenie zachowań świadczących o uzależnieniu od przedmiotów (np. telefonu lub laptopa), potrzebie zajmowania się nimi oraz przywiązaniu do nich. Jak się okazało, najwyższe wyniki w skali przywiązania do przedmiotów martwych deklarowały osoby, które chwilę wcześniej przypominały sobie sytuacje nieprzyjemnego rozczarowania zachowaniem przyjaciół. W trzecim badaniu wszyscy uczestnicy rozstawali się z telefonami na czas badania, zaś ci z pośród badanych, którym następnie prymowano poczucie niepewności w ich związkach z innymi ludźmi wykazywali następnie większy lęk separacyjny i wyższą motywację do odzyskania przedmiotu. To kolejny argument, dla którego warto pamiętać o telefonie przy wychodzeniu z domu – to jedna z tych rzeczy, na której szczególnie polegamy, gdy bliscy zawiodą nasze zaufanie.

Podniecenie osłabia obrzydzenie

Mon, 24 Sep 2012 07:00:37 +0000

“Włóż palec w miskę zużytych prezerwatyw i dotknij każdej z nich” - tak brzmiało polecenie kierowane do 90 kobiet w ramach eksperymentu z zakresu seksuologii. Jak się okazało, więcej pań decydowało się wykonać to polecenie jeśli wcześniej oglądały film erotyczny. Co to oznacza? Podniecenie seksualne sprawia, że kobiety częściej podejmują się wyzwań budzących w nich obrzydzenie.

Pot, ślina, sperma czy nieprzyjemny zapach ciała, gdy pozbawimy je seksualnego kontekstu, są jednymi z najsilniejszych bodźców wywołujących wstręt. Ten paradoks życia seksualnego ludzi prowokuje do licznych badań: w jaki sposób potrafimy czerpać przyjemność z seksu, który wiąże się z występowaniem tylu wstrętnych bodźców?

Sekretny ciężar

Thu, 20 Sep 2012 11:13:59 +0000

Utrzymywanie tajemnicy można porównać do zmagania się z fizycznym ciężarem – przekonują psycholodzy na łamach najnowszego numeru „Journal of Experimental Psychology: General”.

W czterech eksperymentach, przeprowadzonych przez Michela Slepiana z Tufts University oraz jego współpracowników, osoby badane myślały o swoich małych albo dużych sekretach, a następnie ocenieały trudność wykonania wybranych ćwiczeń fizycznych. Jak się okazało, uczestnicy badania wydobywający z pamięci poważne tajemnice zachowywali się w drugiej części zadania tak, jakby przed momentem założyli ciężki plecak - w porównaniu do grupy myślącej o błahych sekretach oceniali wzniesienia jako bardziej strome, wyobrażone dystanse jako odleglejsze, a zadania fizyczne jako wymagające większego wysiłku. Oznacza to, że wspominanie ukrywanej zdrady może dosłownie ciążyć nam na sumieniu - podsumowuje wyniki swoich badań Michel Slepian.

Wsłuchani w ciało

Sat, 11 Aug 2012 08:48:07 +0000

Wyobraźmy sobie, że na leśnej drodze spotykamy niedźwiedzia. Co robimy, co czujemy i o czym wówczas myślimy? Takie pytania mają sens tylko w eksperymencie myślowym. Nie przydadzą się, gdy rzeczywiście staniemy oko w oko z drapieżnikiem. Nie musimy wówczas dogłębnie analizować swoich myśli, aby wiedzieć, co zrobić. Nie potrzebujemy wyciągać świadomych wniosków, ważyć argumentów za i przeciwko wzięciu nóg za pas. Zanim zrozumiemy, co się dzieje, wzrost ciśnienia krwi spowoduje, że nogi same ułożą nam się do ucieczki. Dzięki temu nasz gatunek przetrwał. Wszyscy ludzie, którzy w sytuacji zagrożenia życia mieli zapędy do powolnego, rozważnego analizowania wszystkich zebranych informacji, nie mieli szans, by przekazać dalej swoje geny. Jesteśmy potomkami tych sprawnych w analizowaniu sygnałów zbliżającego się zagrożenia, wyposażonych w szybki system wsłuchiwania się w najszybsze reakcje swego ciała. Co ciekawe ten system działa nie tylko w sytuacji walki/ucieczki przed napastnikiem. Z ucieleśnionego myślenia korzystamy codziennie.

Uważaj z kim się umawiasz!

Fri, 10 Aug 2012 09:07:14 +0000

Nic tak nie spędza snu z powiek rodziców, jak strach przed tym, że ich dorastające pociechy zaczną umawiać się na randki z niewłaściwymi osobami. Niestety na niekorzyść nastolatków badania, opublikowane na łamach czasopisma Journal of Experimental Social Psychology, potwierdzają słuszność obaw ich rodziców.

Jak przekonują Erica Slotter oraz Wendi Gardner, romantyczne pożądanie partnera zachęca nas do włączania w część swojego JA negatywnych cech osobowości. Brzmi niewiarygodnie? Badaczki mają na to mocne dowody.

Poza schematem

Wed, 08 Aug 2012 09:29:37 +0000

Najlepsze i najbardziej oryginalne pomysły powstają, kiedy człowiek niczym się nie ogranicza i wychodzi poza schematy. Badania, których wyniki opublikowao niedawno w przeglądzie „Psychological Science”, dowodzą, że to wychodzenie poza schematy może być interpretowane w sposób dosłowny.

W jednym z badań osoby siedzące w kartonowym pudle wypadały dużo gorzej w późniejszych testach kreatywnego myślenia od uczestników nieograniczonych czterema ścianami kartonu. Wykazano też, że osoby, które swobodnie chodziły po sali i nie trzymały się linii narysowanej na podłodze przez eksperymentatorów, tak więc dosłownie wychodziły poza narzucony schemat, układały następnie ciekawsze budowle z klocków Lego od osób, które siedziały w jednym miejscu albo sztywno trzymały się wyznaczonej trasy. „Potwierdziliśmy związek kreatywności z ruchem ciała, znajdujący także odzwierciedlenie w metaforycznych wyrażeniach używanych w języku potocznym” - tłumaczy autorka badań, dr Angela Leung z Singapore Management University. Nadszedł więc czas, aby zostawić auto w garażu i urozmaicić codzienną drogę do pracy, a szef doceni nasze pomysły!

Windą do nieba

Tue, 07 Aug 2012 08:48:36 +0000

Kiedy ponad 40 lat temu Neil Armstrong stawiał stopę na Księżycu, wszyscy myśleli, że rozpoczęła się era podboju kosmosu. Wydawało się, że lada chwila NASA zbuduje flotę załogowych statków kosmicznych, rozpocznie się kolonizacja pozostałych planet Układu Słonecznego i nim skończy się XX wiek każdy będzie mógł spędzić wakacje w luksusowym hotelu na Marsie.

Nadzieje były oczywiście wyolbrzymione i ludzie znający stojące przed naukowcami problemy techniczne wiedzieli, że niczego nie możemy być pewni. Kolejne misje kosmiczne pozwoliły na dokonanie wielu odkryć, coraz częściej lataliśmy na orbitę, dookoła ziemi zaczęło gęstnieć od coraz liczniejszych satelitów. Mimo to ludzie oczekiwali osiągnięcia na miarę lotu Gagarina i misji Apollo, powoli tracąc nadzieję na podróż w kosmos.

Wysoka władza

Mon, 23 Jul 2012 10:22:29 +0000

Z dotychczasowych badań wiemy, że wyżsi ludzie częściej sięgają po władzę. Tymczasem Jack Goncalo i Michelle Duguid z University of Washington wykazali, że psychologiczne doświadczenie władzy sprawia, że ludzie oceniają siebie jako wyższych, niż są w rzeczywistości.

Przeprowadzone badania dowodzą, że istnieje związek między poczuciem władzy a oceną własnego wzrostu. Uczestnicy jednego z badań tworzyli postacie, które miały ich reprezentować w grze komputerowej. Zadaniem uczestników było wybrać dla siebie twarz avatara, określić jego płeć i wzrost. Okazało się, że uczestnicy z silnym poczuciem władzy tworzyli dużo wyższe postaci niż pozostali badani. Wyniki opisane na łamach „Psychological Science” pokazują silną relację między psychicznym a fizycznym doświadczeniem władzy. Zagadka wysokich klamek w gabinetach prezesów i dyrektorów jest więc w końcu rozwikłana - każdy dyrektor sądzi, że ma trochę więcej centymetrów, niż rzeczywiście ma.

Demotywujące czekanie

Sat, 21 Jul 2012 11:06:35 +0000

Każdy zna stres związany z oczekiwaniem na wynik ważnego egzaminu czy rozmowy kwalifikacyjnej. Czasami to czekanie trwa wiele dni lub nawet tygodni. Tymczasem z badań dr Kerri Kettle i Geralda Häubla z University of Alberta w Kanadzie wynika, że ludzie wykonują zadania lepiej, gdy spodziewają się natychmiastowej informacji o wyniku swojego działania.

Okazuje się, że jeśli spodziewamy się szybkiej oceny, to odczuwamy większe poczucie zagrożenia, co z kolei mobilizuje nas do cięższej pracy. Naukowcy poprosili niemal trzystu studentów o wygłoszenie krótkiej prezentacji. Jednocześnie informowali ich o terminie ogłoszenia ocen, które uzyskają (od kilku godzin do siedemnastu dni). Badani mieli także oszacować to, jak sobie poradzą. Studenci, którzy spodziewali się wyników nazajutrz po wystąpieniu, wypadali najlepiej (mieścili się w 40 proc. najlepszych rezultatów). Najgorzej poszło tym, którzy mieli poznać swoje oceny dopiero siedemnaście dni po prezentacji (znaleźli sie w grupie 40 proc. najniższych wyników). W dodatku ci, którzy spodziewali się szybkiej informacji zwrotnej, przypuszczali, że wypadną gorzej, w przeciwieństwie do tych, którzy dłużej czekali na wyniki. Z tego badania płynie dość zaskakujący wniosek: samozadowolenie jest demotywujące - najwyraźniej to towarzyszące nam poczucie, że nie osiągniemy dobrego rezultatu, popycha nas do usilnych starań o poprawę własnych wyników. Studenci biorący udział w badaniu najlepiej radzili sobie z zadaniem, gdy ich przewidywania na temat wyników były najmniej optymistyczne!

Zabójstwo na niby

Fri, 20 Jul 2012 10:49:31 +0000

Czy byłbyś w stanie przyłożyć komuś pistolet do skroni i pociągnąć za spust? A czy zrobiłbyś to bez wahania, gdyby chodziło o atrapę broni? Badania opublikowane na łamach przeglądu „Emotion” sugerują, że nawet udawanie, że wyrządza się krzywdę drugiej osobie, prowadzi do silnego stresu.

W jednym z badań naukowcy prosili uczestników, aby za pomocą gumowego noża symulowali popełnianie morderstwa na współpracowniku eksperymentatora. Inni badani przez minutę mieli za zadanie celować prosto w twarz nieszczęśnika z pistoletu na wodę lub miażdżyć rękę „ofiary” gumowym młotkiem. Mimo że psycholodzy zapewnili, że nikomu nie stanie się nic złego, a „ofiara” nie wyglądała na cierpiącą, badani nie mogli powstrzymać swoich reakcji. U większości ochotników podczas wykonywania tych czynności zarejestrowano szybsze bicie serca i wyższe ciśnienie krwi w porównaniu z osobami, które na prośbę badaczy wykonywały podobne ruchy, ale nieszkodliwe dla współbadanego (na przykład kroiły chleb lub wbijały gwóźdź młotkiem). Okazuje się, że już samo skojarzenie pewnych czynności z przemocą automatycznie przenosi nasze ciało w tryb unikania i nie pomagają nawet zapewnienia, że jest to tylko zabawa.

Wstydliwa zachłanność

Tue, 17 Jul 2012 11:05:35 +0000

Osoby biedne częściej się wstydzą. Co ciekawe, równie prawdopodobna jest też zależność odwrotna - wstyd powiązany jest z chęcią posiadania pieniędzy.

Naukowcy losowo podzielili studentów na trzy równe grupy. Osoby z pierwszej przypominały sobie sytuacje z własnej przeszłości, którym towarzyszyło uczucie wstydu. Studenci wylosowani do grupy drugiej musieli z kolei szczegółowo opisać inne uczucia negatywne - przypominali sobie wydarzenie ze swojej przeszłości, które budziło w nich lęk. Zadaniem członków ostatniej grupy było zaś przypominanie sobie swojego codziennego rozkładu dnia - to standardowa procedura kontrolna w badaniach nad emocjami, gdyż tego rodzaju treści nie wywołują zauważalnych zmian w uczuciach osób badanych.

Kto zaraża ziewaniem?

Mon, 16 Jul 2012 10:52:39 +0000

Badania włoskich naukowców przybliżają nas do wyjaśnienia odwiecznej tajemnicy zaraźliwego ziewania. Jak się okazuje, na to, czy będziemy naśladować czyjeś ziewanie, wpływ mają nasze relacje z tą osobą.

Ivan Norscia i Elisabetta Palagi z Uniwersytetu w Pizie przez rok obserwowali niczego nie podejrzewających mieszkańców Europy, Ameryki, Azji oraz Afryki. Naukowców interesowały przede wszystkim ziewnięcia, a dokładnie ich zaraźliwość w zależności od bliskości emocjonalnejłączącej dwie osoby. Wyniki ich analiz wykazały, że szybkość i częstotliwość, z jaką zarażamy się ziewaniem, jest zdecydowanie większa w przypadku osób bliskich, takich jak członkowie rodziny i krewni. Ziewające obce osoby okazały się mieć najmniejszy wpływ na zachowanie innych. Co ciekawe, pozostałe czynniki, takie jak płeć, narodowość czy kontekst społeczny ziewających osób, nie miały większego znaczenia. Artykuł podsumowujący wnioski badaczy zamieścił przegląd „PLoS ONE”.

Piękniejemy po spożyciu

Fri, 13 Jul 2012 09:46:27 +0000

Letni romans czasami zaczyna się następująco: panie eksponują wdzięki w trakcie tańca a panowie z kuflem piwa w ręku uważnie śledzą ich ruchy na parkiecie. Niestety, jak przekonują wyniki badań opublikowanych na łamach British Journal of Psychology, obecność alkoholu w tej sytuacji może skutecznie popsuć szyki mężczyznom.

Co prawda alkohol pity z umiarem, działa rozluźniająco, co w konsekwencji powinno zwiększyć pewność siebie i skłonność do zalotów. Co więcej, dobrze udokumentowany empirycznie jest również efekt „piwnych gogli” (ang. beer goggles), który polega na tym, że pod wpływem alkoholu nie tylko świat, ale i inni ludzie stają się istotnie bardziej atrakcyjni w naszych oczach. Problem jednak w tym, że jak udowodnił Laurent Begue razem ze swoim zespołem, odwagi dodaje nam również przekonanie, że wraz z wypitym alkoholem to my stajemy się bardziej atrakcyjni. A to może już prowadzić do rozczarowań - na nasze nieszczęście tego poglądu nie podziela nikt oprócz nas samych.

Znamy już sposób na drogowych piratów

Tue, 10 Jul 2012 10:00:38 +0000

Podróżując samochodem przez Polskę można odnieść wrażenie, że liczba fotoradarów odpowiada liczbie znaków informujących o obowiązującym ograniczeniu prędkości. Jedni – przeważnie kierowcy – postrzegają radary jako maszynki wykorzystywane przez władze do zarabiania pieniędzy, drudzy– głównie policjanci – traktuję je jako skuteczny sposób na poprawę bezpieczeństwa na drogach. Okazuje się jednak, że istnieje o wiele prostsze rozwiązanie na poskromienie drogowych piratów – nagradzanie za przepisową jazdę.

Ian Reagan reprezentujący Wydział Narodowego Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Autostrad (ang. National Highway Traffic Safety Administration) oraz jego zespół postanowili po raz pierwszy przetestować System Inteligentnego Dopasowania Prędkości (ang. Intelligent Speed Adaptation) na amerykańskich drogach. Zadaniem ISA jest ciągłe monitorowanie prędkości pojazdu i porównywanie jej z obowiązującymi ograniczeniami na drogach. W przypadku przekroczenia dozwolonej prędkości system może zadziałać na dwa sposoby: ostrzegając kierowcę o złamaniu prawa albo zmniejszając dopływ paliwa (zobacz film).

Do kawy poproszę trochę hałasu

Fri, 06 Jul 2012 08:22:22 +0000

W pracy do kubka pobudzającej kawy powinniśmy zaaplikować sobie trochę… hałasu - pokazują najnowsze badania. Naukowcy na łamach Journal of Consumer Research dowodzą, że najlepsze pomysły wcale nie przychodzą w cichym i spokojnym domowym zaciszu.

Dociekliwy czytelnik powinien zapytać: zaraz, zaraz, ale czy hałas nie obniża produktywności rozpraszając naszą uwagę? Ravi Mehta z University of Illinois i jego koledzy w swoim artykule odpowiadają na to pytanie przewrotnie: “i właśnie o to chodzi!”. Psycholodzy tłumaczą, że hałas rozszerza zakres uwagi, a większa ilość docierających do nas różnorodnych bodźców sprawia, że jesteśmy bardziej kreatywni. Uruchamiamy skojarzenia nietypowe i myślimy bardziej abstrakcyjnie i twórczo (w sposób, który badacze określili jako “niepłynny” ang. processing disfluency). Inspiracją dla naukowców były badania, w których wykazano, że uczestnicy bardziej oryginalnie opisywali przedmiot, jeśli jego nazwa była napisana mniej czytelną czcionką (Alter & Oppenheimer, 2008). Podobnie jest z hałasem, a wielu ludzi lepiej pracuje, pisze czy uczy się, gdy w tle “przeszkadza” telewizor czy radio. Nie bez przyczyny mówi się, że “cisza najbardziej rozprasza”. Zatem jak głośno powinno być w miejscu pracy, żeby ludzie byli najbardziej kreatywni?

Zapraszamy do udziału w IX Zjeździe PSPS

Wed, 04 Jul 2012 01:36:43 +0000

Wydział Zamiejscowy Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie zaprasza na organizowany we współpracy z Zarządem Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej IX Zjazd Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej.

Zjazd odbędzie się w dniach 12 14 września 2012 roku w Sopocie . W programie Zjazdu przewidziano wykłady plenarne, panele, sesje referatowe i plakatowe. Zjazd poprzedzą warsztaty metodologiczne, które odbędą się w dniu 11 września. Zjazd ma charakter ogólnopolski. Wezmą w nim udział pracownicy naukowi z różnych ośrodków akademickich, wybitni profesorowie i badacze w dziedzinie psychologii społecznej oraz metodologii badań psychologicznych, w tym dziekan Wydziału Zamiejscowego Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej - prof. dr hab. Bogdan Wojciszke. Patronat honorowy nad Zjazdem objęli Prezydenci Gdańska, Sopotu i Gdyni, Marszałek Województwa Pomorskiego oraz Rektor Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Redakcja badania.net objęła patronat medialny nad tym wydarzeniem. Szczegółowe informacje o Zjeździe i informacje bieżące są zamieszczone na stronie: www.zjazdpsps.pl.

Dlaczego w pracy potrzebujemy szefa?

Tue, 26 Jun 2012 01:02:03 +0000

Znasz to uczucie, gdy siedząc nad stertą papierów do zrobienia na wczoraj, zastanawiasz się kto Twojego przełożonego mianował szefem? Czy nie lepiej byłoby pracować w miłym i równym sobie towarzystwie, w którym nikt nikomu nie wydaje poleceń? Na łamach Psychological Science naukowcy przekonują, że niestety w ten sposób możemy obniżyć skuteczność wykonywanej pracy.

Richard Ronay z Columbia Univeristy oraz jego zespół opublikował wyniki, które mogą spędzić sen z powiek niejednemu pracownikowi – hierarchia ma ogromny wpływ na efektywność pracy. Psychologowie, manipulując poczuciem władzy oraz kontrolując indywidualne różnice wynikające z ilości testosteronu, na jaki każdy z nas był wystawiony w czasie życia płodowego, ustalili jaki rodzaj zespołów osiąga najlepsze wyniki.

Wypełnij ankietę i wygraj książkę!

Thu, 21 Jun 2012 12:14:48 +0000

Weź udział w ankiecie i wygraj cenne nagrody! Autorką badania jest Marta Langowska - studentka Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Bieżąca ankieta jest elementem badań naukowych wykonywanych na potrzeby pracy magisterskiej na temat wyznaczników ocen użyteczności przedmiotów codziennego użytku. Zadaniem ankietowanego jest opisać parametry swojego telefonu komórkowego a następnie ocenić go na kilku skalach. Badanie potrwa około 5 minut. Jeśli zdecydowałeś/aś się poświecić swój czas kliknij na link poniżej i rozpocznij badanie.

Jak romansują Polacy?

Wed, 20 Jun 2012 12:38:34 +0000

Niedawno pisaliśmy o tym, w jaki sposób oceniamy niewierność partnera, dlatego warto przyjrzeć się własnemu podwórku. W lipcu zeszłego roku Centrum Badań Opinii Społecznej zapytało reprezentatywną próbę 1080 Polaków o ich doświadczenia z romansowaniem i zdradą.

Chociaż Polacy chcieliby myśleć o sobie jak najlepiej, prawda jest dość brutalna, aniołami nie jesteśmy. Wśród ankietowanych 48% zna kogoś kto angażuje się we flirt mimo pozostawania w stałym związku, natomiast 38% osób przyznaje, że w ich otoczeniu pojawiają się osoby idące o krok dalej.

Jak ewoluowała inteligencja?

Tue, 19 Jun 2012 10:00:04 +0000

Dzięki inteligencji jesteśmy w stanie rozwijać się i budować coraz bardziej zaawansowaną cywilizację. Od lat podejmuje się próby zbadania anatomiczno-fizjologicznych podstaw istnienia inteligencji. Jak dotąd wiedzieliśmy jedynie, że jest związana z wielkością mózgu.

Potencjalne możliwości intelektualne organizmu można oszacować na podstawie tak zwanego współczynnika encefalizacji. Stworzono go, aby uniknąć nieporozumień wynikających z zależności poziomu inteligencji od wielkości mózgu. Wiadomo, że im większa masa ciała zwierzęcia, tym większy będzie jego mózg, dlatego wykorzystuje się stosunek obu tych wartości. Im wyższy współczynnik encefalizacji, tym mądrzejszy organizm, w bardzo dużym uproszczeniu. Jego wartość dla człowieka mieści się w przedziale od 5 do 8 – w zależności od metody wykorzystanej do obliczeń. Dla porównania, koty osiągają wynik równy 1.

Jak oceniamy niewierność partnera?

Mon, 18 Jun 2012 11:23:49 +0000

Będąc w związku z drugą osobą, możemy zostać zdradzeni na dwa sposoby. W pierwszym przypadku partner dopuszcza się zdrady seksualnej, uprawiając przygodny seks. W drugim towarzysz naszego życia odkrywa głęboko skryte emocje w stosunku do innej osoby i jeśli są odwzajemnione, tworzy się między nimi poważna emocjonalna wieź. Bez względu na to jakiej zdrady dopuści się partner, jedno jest pewne – jej bolesność zależy od płci zdradzonej osoby.

Jedną z najlepiej udokumentowanych różnic międzypłciowych jest sposób, w jaki mężczyźni i kobiety spostrzegają niewierność. Dla pań największym ciosem jest zdrada emocjonalna, jednak dla panów bardziej przygnębiająca jest niewierność seksualna. Ten sposób oceny zdrady został potwierdzony w kilku krajach oraz podparty dowodami fizjologicznymi, które jednoznacznie wykazały, że emocjonalna niewierność stresuje bardziej kobiety niż mężczyzn, jednak na myśl o skoku w bok partnerki, ręce częściej pocą się panom.

Silni mężczyźni lubią mocne przygody

Fri, 15 Jun 2012 10:24:10 +0000

Skok na spadochronie, brawurowa jazda motocyklem, hokej na lodzie lub wspinaczka niewątpliwie podnoszą ciśnienie krążącej w żyłach krwi. Łatwo też dostrzec, że mocnych i nierzadko niebezpiecznych wrażeń częściej poszukują mężczyźni niż kobiety. Najnowsze badania opublikowane na łamach Personality and Individual Differences potrzebę przeżywania przez panów ryzykownych i szalonych zachowań wiążą z siłą uścisku ich dłoni.

Bernhard Fink z University of Goettingen oraz jego zespół postanowili sprawdzić czy istnieje prosta zależność między fizyczną siłą mężczyzny i motywacją do szukania doświadczeń, które ze względu na związane z nimi ryzyko, przyspieszają bicie serca.

Seligman o psychologii pozytywnej

Sat, 09 Jun 2012 22:46:12 +0000

Co robić z przeterminowanymi lekarstwami?

Tue, 29 May 2012 10:09:09 +0000

Sprzątając domową apteczkę nietrudno natknąć się na produkty, które już dawno przekroczyły datę przydatności do użycia. Często nie do spożycia okażą się tabletki, ale również maści, syropy, czy inne substancje płynne. Co powinniśmy z tym robić, aby nie narażać na szwank siebie i środowiska naturalnego?

Powszechnie stosuje się trzy metody pozbywania się przeterminowanych leków z gospodarstw domowych: wyrzucenie do kosza na śmieci, spuszczanie z wodą w toalecie oraz oddawanie medykamentów do aptek. Mogłoby się wydawać, że ostatnie wyjście jest tym najlepszym. Wyniki ostatnich badań naukowców z Michigan poddają w wątpliwość sens prowadzenia programów zbierania przeterminowanych leków w celu ich utylizacji.

Jak Cię widzą na wirtualnej randce?

Mon, 28 May 2012 09:54:59 +0000

“Cóż znaczy nazwa? To, co zwiemy różą. Pod inną nazwą nie mniej by pachniało." Tak związek między nazwą a nazywanym przedstawił Szekspir. Jak ta relacja wygląda we współczesnym świecie wirtualnym, gdzie często jedyną reprezentacją naszej osoby jest nazwa użytkownika (ang. nickname, username)? Monica Whitty i Tom Buchanan sprawdzili, czy tego rodzaju pseudonimy, których używamy przedstawiając się na portalach randkowych, warunkują sukces towarzyski. Czy odpowiednio dobrany pseudonim zwiększa szansę znalezienia partnera?

Dotyk emocji

Thu, 24 May 2012 10:40:50 +0000

Dotyk może nieść z sobą o wiele więcej informacji, niż się nam dotychczas wydawało. Dotykając nieznajomej osoby w ramię, potrafimy przekazać jej, jak się czujemy!

Co ciekawe, dotyk przekazujący emocje związane z dumą lub zazdrością zarezerwowany jest dla osób pozostających w związkach romantycznych. Brytyjscy badacze zaprosili 30 par do nietypowego eksperymentu. Zadaniem uczestników było przekazanie kilkunastu emocji drugiej osobie wyłącznie za pomocą dotknięcia w ramię. Jedna z osób dotykała swojego partnera lub kogoś nieznajomego, natomiast zadaniem drugiej strony było określenie, jaka emocja została jej przekazana.

Odchudzanie portfela

Mon, 21 May 2012 12:00:41 +0000

Uwaga na piosenki grane w restauracjach! Francuscy psychologowie postanowili sprawdzić, czy odtwarzanie w restauracji utworów o prospołecznej treści może wpłynąć na altruistyczne zachowania klientów. W jednym bistro badacze puszczali piosenki sławiące siłę więzi międzyludzkich, w innym - neutralne. Dodatkowo wścibscy naukowcy weryfikowali wysokość napiwków pozostawianych kelnerom w obu lokalach. W sumie w badaniu opisanym w „International Journal of Hospitality Management” przeanalizowano zachowania ponad 700 konsumentów. Okazało się, że osoby słuchające prospołecznych utworów w czasie posiłku zostawiały napiwki średnio o 30 eurocentów wyższe niż szczęśliwcy słuchający mniej zaangażowanej muzyki.

Jaki rodzaj nagród zachęca najskuteczniej?

Fri, 18 May 2012 10:33:10 +0000

We współczesnym świecie bombardowani jesteśmy obietnicami. Niestety część z nich brzmi zbyt dobrze: wystarczy kupić los na loterii a możemy już zacząć pakować się na wycieczkę do ciepłych krajów. Pamiętajcie też, aby mieć zawsze pod ręką ważne prawo jazdy, gdyż od najnowszego modelu luksusowego auta dzieli nas tylko jeden sms. Przyczyny, dla których pozytywnie odpowiadamy na tego rodzaju obietnice, są różne, jednak wartość samej nagrody jest jedną z ważniejszych zmiennych.

Zasada trzech sekund

Thu, 17 May 2012 11:00:09 +0000

Wykonywane przez nas gesty pomagają w określeniu sytuacji jako znaczącej.

Emese Nagy z University of Dundee analizowała spontaniczne objęcia sportowców po zawodach podczas igrzysk olimpijskich w Pekinie. Niezależnie od płci i narodowości wszystkie trwały średnio trzy sekundy. Ten odcinek czasu prawdopodobnie jest podstawową jednostką wyrażającą wszelkie subiektywne doświadczenia. Już badania międzykulturowe z 1911 roku wykazały, że ludzie mają tendencje do działania w trzysekundowych sekwencjach. Machanie na pożegnanie czy gaworzenie niemowląt trwa właśnie tyle. Przytulanie wpisuje się w ten schemat. Emese Nagy uważa, że ta sekwencja to klucz do zrozumienia „poczucia teraźniejszości”. Ludzie doświadczają świata właśnie w trzysekundowych jednostkach i taki rytm wyznacza naturalne poczucie czasu.

Ja, czyli mistrz

Sun, 13 May 2012 12:30:31 +0000

Wyobraź sobie, że znajomy zrobił ci serię zdjęć. Na niektórych wypadasz słabo, większość stanowią kadry przeciętnie atrakcyjne, ale na kilku wyglądasz naprawdę świetnie. Które z ujęć uznasz za najbardziej reprezentatywne dla tego, jak wyglądasz na co dzień? Badania opublikowane w „Journal of Experimental Social Psychology” dowodzą, że większość ludzi wybiera swoją najlepszą fotografię

Ten efekt nie dotyczy tylko zdjęć - myśląc o tym, jacy jesteśmy na co dzień, jako najbardziej typowe przywołujemy swoje największe osiągnięcia. Co ciekawe, jako zachowania charakterystyczne dla innych ludzi wybieramy te przeciętne. Amerykańska badaczka Elanor Williams z University of Florida udowodniła, że siebie i innych oceniamy w diametralnie różny sposób, nawet jeśli oceny dotyczą tej samej dziedziny.

Zarost pożądany

Sat, 12 May 2012 11:23:36 +0000

Naukowcy znaleźli powód, dla którego mężczyźni powinni unikać maszynek do golenia.

Nick Neave i Kerry Shields z Northumbria University w Newcastle poprosili 60 kobiet o ocenę mężczyzn z różnym rodzajem zarostu – począwszy od gładko ogolonych, przez lekko zarośniętych, aż do panów przypominających Rumcajsa. Panie oceniały takie cechy jak męskość, atrakcyjność czy dojrzałość. Okazało się, że mężczyźni z gęstą brodą są postrzegani jako męscy agresywni i dojrzali społecznie, zaś panowie z krótką brodą – jako osoby dominujące. Mężczyzn z kilkudniowym, delikatnym zarostem kobiety postrzegają jako najbardziej atrakcyjnych i to właśnie z nimi w pierwszej kolejności byłyby gotowe zaangażować się w romans lub długotrwały związek. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Personality and Individual Differences”.

O czym teraz myślisz?

Thu, 10 May 2012 13:00:49 +0000

Dlaczego ludzie tak często chwalą się swoimi dziećmi, samochodami i przeżytymi doświadczeniami? Diana Tamir oraz Jason Mitchell z Uniwersytetu Harvarda udowodnili, że mówienie o sobie, wywołuje przyjemność porównywalną z tą, którą osiągamy przy udziale jedzenia lub pieniędzy.

Nie trzeba śledzić znajomych na Facebooku, żeby wiedzieć jak bardzo lubimy mówić o sobie. Jednak jeśli komuś brakuje takiej wiedzy, to powinien przekonać go fakt, że badania zajmujące się komunikacją międzyludzką pokazują, że od 30% do 40% codziennych rozmów, wykorzystujemy do informowania innych o naszych doświadczeniach oraz relacjach związkowych. W Internecie te liczby wyglądają nawet bardziej dramatycznie - ponad 80% postów, które umieszczamy za pomocą mediów społecznościowych zawiera najbardziej aktualne informacje o naszych przeżyciach.

Skąd się bierze zapach starych książek?

Tue, 08 May 2012 10:00:02 +0000

Każdy chyba miał kiedykolwiek w dłoni starą książkę pachnącą… starą książką. Nie da się pomylić tego charakterystycznego zapachu z żadnym innym. Skąd on się właściwie bierze?

Każda (nie elektroniczna) książka wykonana jest z papieru, czyli materii organicznej, która z czasem ulega rozkładowi. Duże znaczenie ma tutaj temperatura otoczenia, wilgotność powietrza, nasłonecznienie, a także substancje wykorzystane do produkcji masy papierowej. Woń starych książek naukowcy zdefiniowali jako mieszankę zapachu trawy, wanilii i stęchlizny oczywiście. Jednak analiza organoleptyczna nie pomoże w znalezieniu odpowiedzi na pytanie, dlaczego stare książki pachną w tak specyficzny sposób. W tym celu zespół badaczy z Wielkiej Brytanii wykorzystał analizę fazy nadpowierzchniowej, czyli metody analitycznej wykorzystywanej w chromatografii gazowej.

Potęga dobrych intencji

Mon, 07 May 2012 10:59:28 +0000

Mówi się, że dobrym chęciami wybrukowana jest droga do piekła. Tego nie wiemy, ale badania Kurta Graya z University of Maryland pokazują, że mogą być one pomocne tu i teraz. Naukowiec wykazał, że wiara w dobre intencje innych może złagodzić nasz ból, a nawet sprawić, że ciastka wydadzą się nam smaczniejsze i bardziej słodkie.

Wydaje się, że czekolada zawsze smakuje tak samo dobrze, a ból zęba jest zawsze tak samo nieprzyjemny. Jednak psycholog Kurt Gray na łamach Social Psychological and Personality Science pokazuje, że interpersonalny kontekst, w którym odbieramy różne bodźce, wpływa na odczuwanie zarówno przyjemności, jak i bólu. Ciasto drożdżowe z rąk kochanej, życzliwej babci smakuje przecież wybornie, a nawet lekki policzek, ale wymierzony przez wroga, piecze wyjątkowo długo i dotkliwie. “To, jak odczytujemy intencje innych ludzi, zmienia sposób odczuwania bodźców fizycznych” - mówi Gray na podstawie przeprowadzonych przez siebie badań.

Energia wiatrowa niebezpieczna dla środowiska?

Tue, 01 May 2012 12:32:29 +0000

Do tej pory odnawialne źródła energii uważane są za jedyne nie zagrażające środowisku rozwiązanie nadchodzących problemów bezpieczeństwa energetycznego. Trudności zazwyczaj sprawiała ich wydajność lub lokalizacja. Liming Zhou wraz ze swoim zespołem rzucił nowe światło na potencjalne zagrożenie, jakie może nieść za sobą pozyskiwanie energii elektrycznej przy wykorzystaniu farm wiatrowych.

Jak się okazało, na podstawie wyników badań opublikowanych 29 kwietnia w czasopiśmie Nature Climate Change, rozległe farmy wiatrowe mogą wpływać na wzrost temperatury tuż przy powierzchni ziemi. Profesor Zhou do analiz wykorzystał zdjęcia satelitarne obejmujące tereny na zachodzie Teksasu, gdzie energia wiatrowa jest bardzo popularnym sposobem produkcji elektryczności. Na przestrzeni lat 2003 – 2011 liczba turbin wzrosła tu ze 111 do 2358, co może zasilić około trzech milionów średnich, amerykańskich domów.

Jesteś tym, co nosisz

Thu, 19 Apr 2012 10:00:28 +0000

Czy wiedziałeś, że ubranie, które nosisz, wpływa na ciebie, twoje myśli, a nawet poprawność i szybkość wykonywania zadań? Do takich wniosków doszli amerykańscy badacze, którzy w najnowszym numerze Journal of Experimental Social Psychology opisali hipotezę tzw. “ubranego poznania”. Wygląda na to, że w lekarskim kitlu jesteśmy uważni, niczym lekarze dyżurujący w szpitalu, a w stroju artysty malarza stajemy się roztargnieni i nie możemy się skupić.

“Ubrane poznanie” (ang. enclothed cognition) to nowe pojęcie wprowadzone przez Adama Galinsky’ego i Hajo Adama do opisania wpływu, jaki noszenie określonych ubrań wywiera na naszą psychikę. Badacze uważają, że zmiany poznawcze są najbardziej znaczące, jeśli spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, ubranie musi posiadać symboliczne znaczenie, na przykład wiązać się z konkretnymi osobami czy zawodami (mundur policjanta, sutanna księdza). Po drugie, musimy je po prostu na siebie włożyć. Te powiązane ze sobą czynniki sprawiają, że wczuwamy się w role osób, które noszą je na co dzień i zaczynamy nieświadomie postrzegać siebie w podobny sposób, a w konsekwencji także funkcjonować i zachowywać się jak one.

Mamy sposób na globalne ocieplenie?

Tue, 17 Apr 2012 10:00:04 +0000

Naukowcy ciągle głowią się nad tym, jak możemy zmniejszyć swój negatywny wpływ na środowisko. Od kiedy jasnym stało się, że ograniczenie emisji dwutlenku węgla nie będzie takie proste, jak mogłoby się wydawać, zespoły z całego świata poszukują alternatywnych rozwiązań. Tym razem w walce z ociepleniem klimatu ma nam pomóc zmiana koloru dachów oraz chodników we wszystkich aglomeracjach miejskich.

Pomysł malowania na biało nasłonecznionych powierzchni w rejonach miejskich nie jest nowy. Po raz pierwszy jednak udało się policzyć, jakie korzyści dla naszego klimatu mogłoby przynieść takie rozwiązanie. Tego zadania podjęło się trzech naukowców z kanadyjskiego Uniwersytetu Concordia. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych modeli środowiskowych naukowcom udało się stworzyć symulacje, których scenariusze uwzględniały zmiany albedo ziemi spowodowane przez zmianę koloru dachów oraz chodników. Powierzchnie tego typu zajmują ponad 60% terenów zurbanizowanych. Wystarczyłoby jednak zająć się miastami znajdującymi się w szerokości geograficznej od 45° na północ do 45° na południe od równika.

Mów mi na Ty

Fri, 06 Apr 2012 10:00:36 +0000

Jeśli pisać, to tylko w drugiej osobie! To pomaga czytelnikowi lepiej zapamiętać, co chcesz mu przekazać i łatwiej identyfikować się z Twoimi słowami. Jak pokazuje badanie, opublikowane w przeglądzie Journal of Cognitive Psychology, taki typ narracji w powieści ułatwia nam patrzenie na świat oczami bohatera przez przyjęcie perspektywy “jakbyśmy tak byli”.

“Twój sen to Twoja przepustka do baśniowego świata pełnego niesamowitych mieszkańców. Otwierając nagle oczy, wydajesz się zdziwiony, że te wszystkie postacie są tylko marami.” W tym klasycznym przypadku wykorzystania drugoosobowej narracji w opowiadaniu autorstwa Nathaniela Hawthorne’a, czytelnik zostaje zaangażowany w akcję, jakby to on sam był głównym bohaterem.

Jak wyjaśnić policyjne pomyłki?

Thu, 29 Mar 2012 10:00:14 +0000

W 1999 roku do Amadou Diallo, nieuzbrojonego Afroamerykanina, policjanci oddali łącznie 41 strzałów. Mężczyznę zidentyfikowano jako niebezpiecznego bandytę, podczas gdy podejrzany przedmiot w jego rękach był tylko portfelem. Badanie opublikowane w Journal of Experimental Psychology może pomóc nam zrozumieć tego typu pomyłki. Naukowcy odkryli, że gdy mamy broń, jest prawdopodobne, że będziemy o to samo podejrzewać innych ludzi.

W jednej czwartej wszystkich policyjnych strzelanin giną nieuzbrojeni podejrzani. Zdarza się, że funkcjonariusze na służbie mylą telefony komórkowe, portfele czy inne trzymane przez nich przedmioty z bronią, po czym natychmiast sięgają po swój pistolet i ranią albo zabijają ofiary. W przypadku Diallo w grę mogły wchodzić różne czynniki, takie jak uprzedzenia na tle rasowym czy tzw. zaraźliwe strzelanie (moi koledzy policjanci strzelają, to ja też), ale badanie Jamesa Brockmole’a z University of Notre Dame i Jessici Witt z Purdue University wskazuje ponadto na inne, ciekawe wytłumaczenie.

Myją Cię surfaktanty

Tue, 27 Mar 2012 10:00:07 +0000

Surfaktanty to substancje, dzięki którym brud jest usuwany z czyszczonej powierzchni i nie ważne czy jest nią skóra, włosy, ubranie, czy podłoga w kuchni. Surfaktanty obniżają napięcie powierzchniowe cieczy, w której są rozpuszczone. Dzięki nim dowolna ciecz (najczęściej woda) ma większe możliwości zwilżania, czyli zwiększa się jej zdolność do uzyskania jak największego kontaktu z ciałem stałym.

Jeśli zerkniesz na etykietę dowolnego szamponu lub mydła w płynie ze swojej łazienki zobaczysz, że pierwszy z wymienionych składników to właśnie woda (aqua). Składniki podawane na tego rodzaju etykietach ułożone są w kolejności od największej do najmniejszej zawartości w produkcie. Na drugim miejscu znajdziesz nazwę związku, który jest odpowiedzialny za usuwanie brudu. Jednym z częściej stosowanych w szamponach do włosów i żelach pod prysznic jest lauretosiarczan sodu (sodium laureth sulfate). Równie często można też spotkać larylosiarczan sodu (sodium lauryl sulfate, sodium laurilsulfate lub sodium dodecyl sulfate).

Wirus chaosu

Fri, 23 Mar 2012 10:00:07 +0000

W czasie trwania rozgrywek Euro 2012 Polskę może odwiedzić nawet kilkaset tysięcy zagranicznych kibiców. Łatwo się domyślić, co będą robić przed, w trakcie i po rozegranych meczach. Trudniej zgadnąć, jak z tym zamieszaniem poradzą sobie służby porządkowe. Porażka na tym polu, jak przekonują holenderscy badacze, może nieść za sobą poważne konsekwencje.

Kees Keizer oraz jego koledzy udowodnili, że łamanie przyjętych norm i praw może być nie tylko zaraźliwe, ale w konsekwencji prowadzi do niemoralnego zachowania. Badacze oparli swoje założenia o dobrze znaną „teorię wybitych okien” (ang. Broken windows theory) zaproponowaną w 1982 roku przez Jamesa Wilsona i Georgea Kellinga.

Prawda zapisana na twarzy

Thu, 22 Mar 2012 10:00:59 +0000

Już w 1872 roku Karol Darwin sformułował hipotezę, że ekspresje mimiczne są uniwersalne i wiernie odzwierciedlają doświadczane przez człowieka emocje. Teza nie spotkała się z ciepłym przyjęciem - większość uczonych twierdziła, że wzorzec ekspresji emocjonalnej ma źródła kulturowe. Darwin zaś dowodził, że ludzie wyrażają emocje w bardzo zbliżony sposób, niezależnie od ich rasy, kultury czy religii. Musiało minąć wiele lat aby naukowcy zgodzili się z większością argumentów autora teorii ewolucji.

Orgazm na treningu

Tue, 20 Mar 2012 10:00:27 +0000

Już w latach 50-tych sugerowano, że niektóre ćwiczenia fizyczne mogą doprowadzać kobiety do orgazmu. W mediach informacje tego typu występowały dotąd jako niesprawdzone ciekawostki lub legendy miejskie. Doktor Debra Herbenick z Instytutu Kinsey’a postanowiła rozprawić się z tym mitem.

Swoje badanie Herbenick przeprowadziła na 370 kobietach (średni wiek ankietowanych wynosił 30 lat), które doświadczyły w swoim życiu przyjemności seksualnej bądź orgazmu podczas ćwiczeń fizycznych (124 kobiety przyznały, że miały orgazm, zaś pozostałe 246 deklarowały odczuwanie przyjemności seksualnej podczas wykonywania ćwiczeń fizycznych, niekoniecznie zwieńczonej szczytowaniem). Czterdzieści procent spośród kobiet, przyznało, że doświadczyły tego zjawiska co najmniej 10 razy. Co ciekawe, większość z ankietowanych kobiet twierdziła, że nie fantazjowała o seksie kiedy ich ciało zaczynało odczuwać rozkosz podczas ćwiczeń. Co więcej, 20% z ankietowanych kobiet mówiło o braku kontroli nad tymi doznaniami.

Czy robot może mieć moralność?

Mon, 19 Mar 2012 10:00:42 +0000

Roboty zagościły w ludzkiej świadomości dużo wcześniej, niż rzeczywiście pojawiły się w naszym otoczeniu. Opublikowana w 1920r. sztuka „R.U.R.” Karela Čapka, po raz pierwszy wprowadziła słowo „robot” do naszego języka, przy okazji od razu roztaczając przed nami wizję buntu rozumnych maszyn.

Mimo że postęp technologiczny przez długi jeszcze czas nie pozwalał na skonstruowanie maszyn samodzielnie podejmujących decyzje o swoim działaniu, to problem zapewnienia, by zachowywały się one we „właściwy” z naszego punktu widzenia sposób, stale zaprzątał umysły futurologów. W latach czterdziestych, w swoim zbiorze opowiadań „Ja, robot” Isaac Asimov zaproponował „Trzy prawa robotyki”:

Strach a estetyczna satysfakcja

Thu, 15 Mar 2012 09:39:07 +0000

Jeśli decydujesz się iść na wystawę sztuki z zamiarem dostarczenia sobie bogatych przeżyć artystycznych, zaleca się, byś najpierw obejrzał dobry horror. Najnowsze badanie opublikowane na łamach Emotion pokazało, że wcześniejsza ekspozycja na straszny film pomaga odbierać sztukę jako bardziej ekscytującą i wysublimowaną, a jej odbiór czyni głębszym.

Być może niektórzy z was regularnie odwiedzają galerie sztuki, a z pewnością każdy był tam chociaż raz. Wiecie więc, że dzieła z gatunku bardzo abstrakcyjnych omijane są szerokim łukiem, już na wstępie zaklasyfikowane jako dziwne i niezrozumiałe. Większość odbiorców, nastawionych na jasność i bezpośredniość przekazu, zastanawia się, dlaczego niektórzy krytycy zachwycają się tym, co w żadnym stopniu ich nie porywa. Jednak Eskine, Kacinik i Prinz odkryli sposób, który może pomóc nam w głębszym i pełniejszym odbiorze nawet bardzo osobliwej sztuki. Sposób jest prosty – przed wizytą w galerii wystarczy obejrzeć horror! Ostatnie neurobiologiczne doniesienia sugerują, że emocje odgrywają decydująca rolę w percepcji sztuki, jednak do tej pory nie było badań, które precyzyjnie wskazywałyby stany emocjonalne modyfikujące jakość naszych estetycznych doznań. Zatem najnowszy eksperyment naukowców z Uniwersytetu w Nowym Jorku wiele wyjaśnia, a badacze podkreślają, że chodzi tu o konkretną emocję, czyli strach, a nie poczucie szczęścia czy ogólne pobudzenie fizjologiczne.

Po co rybie pile piła?

Tue, 13 Mar 2012 10:00:00 +0000

Rola charakterystycznie uzębionego pyska ryb piłokształtnych od dekad spędzała etiologom sen z powiek. Jeśli sądzisz, że ryba piła rzeczywiście cokolwiek piłuje to czas najwyższy zaktualizować swoją wiedzę - według najnowszych ustaleń naukowców ryba piła równie dobrze mogłaby nazywać się rapier, miecz lub szabla.

Dlaczego wiemy to dopiero teraz? Po pierwsze, piłowate (Pristis microdon) są zwierzętami nocnymi. Żerują nocą, czyli wtedy, kiedy podwodne obserwacje w środowisku naturalnym są najtrudniejsze. Te osobniki, które żyją w niewoli, nie nadają się do badań nad zachowaniem podczas polowania, ponieważ nauczone zostały zupełnie innych sposobów zdobywania pożywienia - karmi je człowiek. Dokładna funkcja „piły” w życiu piłowatych była więc dla etiologów tajemnicą aż do 6 marca 2012, kiedy to doktor Barbara Wueringer wraz z zespołem z University of Queensland opublikowała, na łamach Current Biology, wyniki swoich najnowszych obserwacji.

Weź się w garść!

Thu, 08 Mar 2012 10:17:47 +0000

Właściwie dlaczego nie lubimy być pocieszani podobnymi słowami? Według australijskiego badacza Brocka Bastiana takie standardowe reakcje na czyjś smutek wzbudzają i wzmacniają przekonanie, że inni oczekują od nas natychmiastowej poprawy samopoczucia i nie akceptują naszych negatywnych emocji. To napędza spiralę smutku i poczucia nieadekwatności, a my czujemy się jeszcze gorzej. Emocje mają charakter społeczny. To otoczenie decyduje, czy dana emocja jest pożądana, czy nie i dlatego pewna ich grupa jest ujawniana w relacjach częściej niż inne. Ludzie nie przepadają za towarzystwem smutasów ani choleryków i podczas gdy szczęście ulega idealizacji, pokazywanie negatywnych emocji jest najczęściej źle odbierane. Takie niepisane społeczne normy wywierają presję bycia uśmiechniętym niemal 24 godziny na dobę, a dobrze znane teksty: “wszystko będzie dobrze”, “nie łam się” i “weź się w garść” nie pocieszają, a jeszcze bardziej przygnębiają. Jak więc nie zawieść oczekiwań innych ludzi, kiedy mamy gorszy dzień? Nie chcemy przecież tego pokazać i najczęściej robimy dobrą minę do złej gry za cenę jeszcze gorszego samopoczucia. Tym zjawiskiem zainteresował się Brock Bastian z Uniwersytetu Queensland. Naukowiec zauważa, że te reguły, chociaż obecne w większości kultur, przedstawiają się trochę inaczej w zależności od miejsca zamieszkania. Na przykład w krajach zachodnich jest silna presja na bycie szczęśliwym, podczas gdy w azjatyckich – większe przyzwolenie na ujawnianie negatywnych emocji.

Kto zagraża Antarktydzie?

Tue, 06 Mar 2012 09:00:39 +0000

Balon badawczy NASA na Antarktydzie / flickr.com by NASA Goddard Photo and Video's

Traktat Antarktyczny jednoznacznie zakazuje wprowadzania nowych gatunków roślin oraz zwierząt na tereny jedynego, niezamieszkałego na stałe kontynentu na Ziemi. Mimo to na Antarktydzie można znaleźć gatunki, których być tam nie powinno. Skąd się tam biorą?

Na wyspach wokół Antarktydy odnotowano już około 200 nierodzimych gatunków włączając w to myszy, szczury, mszyce, koty, chrząszcze, a nawet owce. Oczywiście na wyspach znacznie łatwiej przetrwać niż w głębi kontynentu, ale nowe gatunki zajmują coraz większe obszary.

Google przyjacielem twojej pamięci

Wed, 29 Feb 2012 10:43:25 +0000

Jest tuż obok, kiedy go potrzebujemy. Jest nieomylny, zawsze w zasięgu ręki i wie wszystko. Ufamy mu, bo dzięki niemu nie jesteśmy i nie musimy być zdani tylko na siebie. Trudno o lepszego kumpla. Z badań Betsy Sparrow wynika, że odkąd zaprzyjaźniliśmy się bliżej z Internetem, który zna odpowiedź na każde pytanie, nie musimy już wszystkiego pamiętać. Przecież wystarczy, że wiemy, gdzie tego szukać. To tylko kilka uderzeń w klawiaturę.

Komórkowa sortownica

Mon, 27 Feb 2012 10:00:36 +0000

Gdy ostatnim razem pobierano Ci krew do badania, nie w głowie Ci zapewne było, jakimi metodami w laboratorium zlicza się stężenia rozmaitych komórek wchodzących w jej skład. Rozdzielenie różnych typów komórek w taki sposób, aby uzyskać dużą pewność, jest tymczasem dość istotnym problemem. Tradycyjne metody, takie jak frakcjonowanie w wirówkach, mają swoje ograniczenia – nie wszystkie komórki można rozdzielać w ten sposób. Inne, wykorzystujące zjawiska fluoroscencji, wymagają użycia skomplikowanej aparatury. O ile prostsze byłoby życie laborantów, gdyby komórki po prostu sortowały się same…

Podaj dalej, czyli zaraźliwy efekt współpracy i oszustwa

Sun, 26 Feb 2012 14:39:59 +0000

Czy akty dobroci i złośliwości naprawdę mogą się rozprzestrzeniać? J. Fowler i N. Christakis znaleźli dowody na ich zaraźliwy charakter. Ustąpienie miejsca w pociągu poskutkuje przekazaniem podobnej przysługi dalej. Jednak to, że kogoś podsiądziemy, również spowoduje efekt domina. Okazuje się, że zachowania prospołeczne angażują całą grupę i tak samo dzieje się z oszukiwaniem. W badaniu grupy 4 ochotników decydowały, ile pieniędzy przeznaczyć na pulę wspólną. Każdy wkład był dzielony i wszyscy członkowie zyskiwali odsetek tej kwoty dla siebie. Darowizna była stratą dla dawcy, ale zyskiem dla grupy. Najlepszym rozwiązaniem dla grupy było, aby każdy członek wyłożył całą swoją pulę, natomiast w interesie poszczególnych członków było nie wykładanie żadnej kwoty. Odbyło się 6 rund. Pod koniec każdej z nich gracze byli informowani o tym, co robili przeciwnicy. Po każdej rundzie mieszano grupy – zawodnicy nie grali ze sobą więcej niż raz. Zachowania poszczególnego gracza były podyktowane wcześniejszymi ruchami jego przeciwników. Każdy akt hojności jednego gracza był naśladowany przez jego trzech przeciwników w kolejnej rundzie, co przyczyniało się do powtórzenia zachowania przez kolejnych przeciwników w następnych rundach. Podobnie działo się w grupach, gdzie jeden z graczy wykazał skąpstwo. Przeciwnicy naśladowali to zachowanie w kolejnych rundach zarażając nowych przeciwników.

Motywacja do badania

Wed, 22 Feb 2012 10:43:41 +0000

Jaki typ nagrody najskuteczniej zachęca internautów do wzięcia udziału w badaniu online? W walce o respondenta internetowe panele badawcze często sięgają po różne formy gratyfikacji w zamian za wypełnienie ankiety. Jak się okazuje, ich skuteczność zależy nie tylko od wartości samej nagrody, ale i sposobu jej przyznawania. Które formy wynagrodzenia pociągają respondentów najbardziej?

Takie pytanie postawili sobie badacze z Virginia Commonwealth University, University of Maryland i University of Mannheim. Aby uzyskać odpowiedź, przeprowadzili oni eksperyment, który bazował na internetowym badaniu dotyczącym psychologicznych konsekwencji bezrobocia w Chorwacji. Ostatecznie do udziału w badaniu zakwalifikowanych zostało 1307 bezrobotnych. Respondenci zostali podzieleni na kilka grup, z których każdej przydzielono inną formę wynagrodzenia za wypełnienie ankiety. Wśród osób z dwóch pierwszych grup przewidziano losowanie stosunkowo wysokiej nagrody pieniężnej, ale wyniki losowania jedna grupa miała poznać bezpośrednio po wypełnieniu ankiety, a druga dopiero miesiąc po zakończeniu badania. Osobom z trzeciej grupy w zamian za uczestnictwo w badaniu obiecano przekazanie jego wyników. Dodatkowo odrębną próbę stanowiła grupa kontrolna, której respondentom nie zaoferowano żadnej nagrody z tytułu wypełnienia ankiety.

Casanova mógł mieć dużo testosteronu

Tue, 21 Feb 2012 10:00:58 +0000

Testosteron ma istotny wpływ na życie seksualne i uczuciowe. Holenderscy naukowcy postanowili zbadać, czy poziom testosteronu ma związek z liczbą partnerów seksualnych przeciwnej płci.

Co w tej chwili wiemy o testosteronie i jego związku z życiem seksualnym i uczuciowym?

Poziom testosteronu rośnie podczas oglądania filmów porno, po penetracji podczas stosunku seksualnego oraz podczas zwykłej, towarzyskiej rozmowy z nieznaną kobietą.

Mężczyźni, w tak zwanych „wolnych związkach”, mają więcej testosteronu niż ich koledzy w stałych związkach, na normalnych zasadach.

Kreatywność rodzi uprzedzenia

Fri, 17 Feb 2012 11:30:00 +0000

Jakie reakcje wywołują u odbiorców bardzo twórcze pomysły? Podziw? Szok? Akceptację? A może niepewni konsekwencji traktują je z dystansem? Z badań Muelerra wynika, że ludzie często nie tolerują nowych idei, nawet kiedy twórcze rozwiązanie problemu jest pożądanym celem i mogłoby wzbogacić efekt końcowy. To przestroga dla szczególnie niekonwencjonalnych twórców, których dzieła wywołują raczej opór i odrzucenie.

Bez twórczych pomysłów nauka, sztuka i medycyna stałyby w miejscu. To właśnie kreatywność jest cechą ocenianą bardzo pozytywnie i kojarzoną z wysokim poziomem inteligencji. Jednak, jak pokazuje wiele badań, kierownicy firm zazwyczaj wolą po prostu skutecznych pracowników, a rozwiązania użyteczne cenią wyżej niż wyjątkowo pomysłowe. Co ciekawe zapytani wprost mówią o kreatywności jako wielkim atucie wymagającym dalszego rozwoju. Jak wyjaśnić ten paradoks?

Dlaczego przegrani kochają pieniądze?

Wed, 15 Feb 2012 12:43:24 +0000

Wygrywając pieniądze, jak na przykład szczęśliwiec z Gdyni, który zainkasował ponad 33 miliony złotych, ludzie cieszą się przede wszystkim z wygranej. Jednak gdyby magiczną szóstkę trafiły oprócz niego jeszcze cztery inne osoby, musiałby się nią podzielić. Jak czułby się ten sam człowiek, dokonując ważnego porównania kwoty możliwej wygranej 33 milionów a rzeczywistej 6,6 miliona złotych. Czy w takiej sytuacji wygrana zmienia się w „przegraną”, a jej kwota określa stopień naszej radości?

Czy "umowy śmieciowe" to pułapka?

Tue, 14 Feb 2012 14:42:40 +0000

Problem kontraktów na czas określony, czyli tzw. “umów śmieciowych” jest szeroko dyskutowany, szczególnie w kontekście funkcjonowania młodych osób na polskim rynku pracy. Przez wielu postrzegane są jako “pułapki” na drodze kariery. Badania przeprowadzone w ramach projektu koordynowanego przez Instytut Statystyki i Demografii SGH miały wyjaśnić, co kieruje młodymi ludźmi podejmującymi pracę na czas określony i jakie są tego konsekwencje dla ich kariery zawodowej.

W tym celu wykorzystano dane zebrane wcześniej w specjalnym ogólnopolskim badaniu ankietowym dotyczącym losów zawodowych absolwentów (por. projekt Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Badanie aktywności zawodowej absolwentów w kontekście realizacji Programu „Pierwsza Praca” finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego). Z analiz przeprowadzonych przez badaczy wynika, że pracę na czas określony relatywnie częściej podejmują osoby, które są w trudnej sytuacji na rynku pracy. Po pierwsze, na tego rodzaju pracę decydują się relatywnie częściej absolwenci szkół ogólnokształcących – a więc grupa młodych osób bez żadnych konkretnych kwalifikacji zawodowych. Mimo że w Polsce krytykuje się szkolnictwo zawodowe, młodzi ludzie, którzy ukończyli zasadnicze szkoły zawodowe lub technika, ogólnie są w stanie znaleźć pracę szybciej niż osoby kończące liceum. Częściej także trafiają na ofertę stałej pracy niż absolwenci „ogólniaków”. Oczywiście w jeszcze korzystniejszej sytuacji są absolwenci różnego rodzaju szkół wyższych. Po drugie, zatrudnienie na czas określony relatywnie częściej podejmują osoby mieszkające na wsi, gdzie ogólnie nie jest łatwo o pracę. Ponadto umowy tego typu podpisują z pracodawcami w dużej części osoby pochodzące z gorzej wykształconych, często mniej zamożnych rodzin.

Gdy do szczęścia brakuje tylko szczęścia

Fri, 10 Feb 2012 19:53:38 +0000

Księgarnie wypełnione są poradnikami wskazującymi nam drogę do szczęścia, których autorzy sugerują, by wyobrażać sobie siebie tak szczęśliwego jak to tylko możliwe. Jednak czy warto stawiać bycie szczęśliwym na piedestale? Z najnowszych badań Iris Mauss z Uniwersytetu w Denver wynika, że paradoksalnie im bardziej zależy nam na szczęściu, tym mniej je odczuwamy.

Ten pozorny paradoks znajduje wytłumaczenie. Zdaniem naukowców im bardziej czegoś chcemy i jest to dla nas ważne, tym większe są nasze oczekiwania. A ze szczęściem, podobnie jak z osiągnięciami akademickimi, wiążą się pewne standardy. Im te standardy są wyższe, tym trudniej je osiągnąć i być tak szczęśliwym, jak się tego oczekuje. Badacze dodają, że tego typu zależności ujawniają się tylko w sytuacjach pozytywnych, kiedy mamy wiele powodów do szczęścia, a mimo to nadal nie czujemy się wystarczająco dobrze. Czym na przykład wytłumaczyć złe samopoczucie na własnych urodzinach? I co zrobić, żeby po kolejnym rozczarowującym sylwestrze nie powiedzieć: “Miało być tak pięknie, a wyszło jak zwykle”? Niedosyt badań na tym polu skłonił Mauss i jej kolegów do zweryfikowania tych ciekawych obserwacji.

W przyszłości mogą szpiegować nas owady

Tue, 31 Jan 2012 10:00:30 +0000
Wyobraźcie sobie idealne urządzenie szpiegowskie. Jest małe, ciche i przede wszystkim nie rzuca się w oczy. Perfekcyjny sprzęt, którym można sterować i w dowolnej chwili przemieszczać zdalnie w wybrane miejsce. Być może w tajnych (jeśli istnieją) laboratoriach CIA albo FBI stworzono już takie urządzenie, jednak naukowcy z Ohio idą o krok dalej.
Wszystkie, nawet najmniejsze urządzenia muszą posiadać dostęp do źródła energii elektrycznej. Jej składowanie na dłuższą metę może być kłopotliwe ze względu na wielkość baterii, która czasami musiałaby przewyższać wielkość samego urządzenia.

"W sieci. Jak sieci społeczne kształtują nasze życie”

Sun, 29 Jan 2012 19:29:24 +0000

Mamy do rozdania 2 egzemplarze fascynującej książki, ufundowanej przez Wydawnictwo Smak Słowa. Wystarczy wziąć udział w badaniu organizowanym przez redakcję serwisu badania.net, mieć trochę szczęścia i poczekać cierpliwie na wyniki losowania. Powodzenia!

Link do badania znajduje sięTUTAJi będzie aktywny przez 3 dni.

Update: Badanie zostało zakończone.

Zakończenie badania nastąpi 31.01.2012 o godzinie 23:55.

Zwycięzców wylosujemy następnego dnia i poinformujemy o wygranej drogą mailową.

Powodzenia! Redakcja badania.net

O książce:
Przełożona na 18 języków.

Mam pieniądze – mam wszystko?

Sat, 28 Jan 2012 13:04:24 +0000

Wieloletnie badania Kathleen Vohs i jej współpracowników pokazują, że pieniądze mogą oddalać ludzi od siebie, zmniejszać gotowość do udzielania i przyjmowania pomocy, osłabiać wrażliwość na wykluczenie społeczne, a nawet łagodzić odczuwanie bólu.

Nikt nie zaprzeczy, że pieniądze odgrywają ważną rolę w życiu każdego człowieka. Są potrzebne, by przetrwać w dzisiejszym świecie, potrafią poprawić samopoczucie oraz zapewniają stabilny byt nam i naszym bliskim. Z drugiej strony wydaje się, że szalona pogoń za pieniędzmi raczej nie wpływa dobrze na relacje z innymi ludźmi.

Farba zamiast paneli słonecznych

Mon, 23 Jan 2012 11:57:37 +0000

Dostępne na rynku kolektory słoneczne mają sporo wad. Jedną z nich jest zdecydowanie cena. Wydajność takich urządzeń dochodzi obecnie już do 15%, ale koszty ich produkcji, a co za tym idzie zakupu, zniechęcają przeciętnego Kowalskiego do ich stosowania. Naukowcy z Notre Dame pracują nad wykorzystaniem nanotechnologii przy produkcji farby, której zadaniem będzie produkcja energii elektrycznej.

Rozwiązanie proponowane przez zespół profesora Kamata ma być tanie, łatwe w użyciu i wydajne. O ile dwa pierwsze warunki zostały już praktycznie spełnione, o tyle z wydajnością nie jest jeszcze najlepiej. W tej chwili nie przekracza ona 1%, co oznacza, że zaledwie jedna setna energii słonecznej docierającej do farby może zostać przetworzona na energię elektryczną. Naukowcy twierdzą jednak, że osiągnięcie przez ich wynalazek wydajności porównywalnej z kolektorami używanymi w tej chwili to tylko kwestia czasu.

Nie rób z siebie bohatera!

Thu, 19 Jan 2012 13:55:15 +0000

Masz poczucie winy? Nie dotrzymałeś obietnicy? Oszukałeś kogoś albo okradłeś? Postaw się w roli ofiary! Badania Kurta Graya i jego współpracowników pokazują, że inni ludzie oceniają nasze winy jako mniejsze, jeśli widzą w nas osoby doświadczone przez los. Podkreślanie swoich bohaterskich, altruistycznych czynów działa odwrotnie.

W niektórych sytuacjach, takich jak rozprawa na sali sądowej, ludzie szczególnie dążą do uniknięcia winy za swoje złe uczynki. Najczęściej adwokaci używają do obrony oskarżonych dwóch strategii, przedstawiając ich jako bohaterów albo jako ofiary (ang. hero/ victim strategy). W pierwszej starają się postawić swojego klientaw jak najlepszym świetle, na przykład jako zaangażowanego w działalność charytatywną dobroczyńcę. W drugiej przekonują, że klient jest tak naprawdę ofiarą. Szczególnie pożądane są informacje o krzywdzie z rąk rodziców, ale wszystkie sprytnie przytaczane argumenty o ogromie niesprawiedliwości i cierpienia, których miał doświadczyć oskarżony, mogą umniejszyć nawet największe przewinienia. Obie strategie stosowane są z podobną częstością. Pojawia się zatem pytanie – która z nich jest bardziej skuteczna? Kurt Gray, który od dawna zajmuje się badaniami nad moralnością, zdecydowanie opowiada się za skutecznością tej drugiej.

Facebookiem w samoocenę

Tue, 17 Jan 2012 23:51:25 +0000

Jaki jest skutek przeglądania własnego profilu na Facebooku? Czy profil na portalu społecznościowym staje się odpowiednikiem lustra? Na te pytania odpowiedzieli psycholodzy, Amy Gonzales i Jeffrey Hancock z Cornell University.

Już w latach 70-tych ubiegłego wieku inni badacze (Duval i Wicklund) ustalili, że wpatrywanie się w swoje odbicie w lustrze, może prowadzić do nieprzyjemnych skutków ubocznych. Koncentracja na swoim wizerunku powoduje porównanie „Ja realnego" z „Ja idealnym" - tego typu wgląd w siebie zazwyczaj skutkuje uświadomieniem sobie rozbieżności między tymi dwoma kategoriami obrazu siebie i obniżeniem aktualnej samooceny. Dzieje się tak, gdy przeglądamy się w lustrze, oglądamy swoje zdjęcia, słuchamy nagrań własnego głosu, czy musimy napisać coś o sobie. Gonzales i Hancock uznali, że profil na Facebooku, który zawiera informacje autobiograficzne, może wywoływać podobny efekt co oglądanie siebie w lustrze - może prowadzić do potraktowania siebie samego jako obiektu własnej obserwacji, a w konsekwencji do zaniżenia samooceny.

Szczęśliwi żyją nie tylko lepiej, ale zdecydowanie dłużej!

Sun, 15 Jan 2012 22:48:56 +0000

Szczęśliwi ludzie nie tylko bardziej cieszą się życiem – cieszą się nim dłużej. Ostatnie badanie naukowców z Uniwersytetu College w Londynie (UCL) pokazuje, że starsi ludzie w lepszym nastroju są o 35% mniej narażeni na śmierć w przeciągu następnych 5 lat.

Tradycyjnym sposobem mierzenia szczęścia jest po prostu pytanie o nie. Jednak, jak powszechnie wiadomo, sposób ten nasuwa wiele wątpliwości i wydaje się, że nie jest do końca wiarygodny. Doktor psychologii Andrew Steptoe tłumaczy to tym, że ludzie nie odróżniają tego, co faktycznie czuli w danym momencie od tego, co pamiętają o tych odczuciach. W opowiadaniu o swoim szczęściu ludzie są bardziej skłonni zliczać pozytywy, które im się przytrafiły i porównywać je z doświadczeniami innych osób.

Skieruj się na północ!

Tue, 10 Jan 2012 13:47:57 +0000

Czy tobie też zdarza się zgubić we własnym mieście? Badania sugerują, że najtrafniejszej lokalizacji bardzo dobrze znanych obiektów sprzyja skierowanie się ku północy. Im większe odchylenie ciała od tej orientacji, tym więcej błędów. Naukowcy sprawdzili jak doskonale znana przestrzeń, taka jak miejsce zamieszkania, jest reprezentowana w umyśle, a najświeższe wyniki przedstawili na łamach Psychological Science.

Chyba każdy chociaż raz znalazł się w zupełnie obcym miejscu. Odszukanie docelowej ulicy na takim nieznanym terytorium często graniczy z cudem. Za to orientacja we własnym mieście powinna być swobodna, a lokalizacja dobrze znanych miejsc – bardzo łatwa. W jaki zatem sposób wiedza o znajomych obiektach i ich umiejscowieniu w przestrzeni jest kodowana w umyśle? Wśród naukowców nie ma jednomyślności, a zdania na ta ten temat są podzielone. Niektórzy uważają, że szukając jakiegoś obiektu na “znajomym gruncie”, nie musimy odwoływać się do ich poznawczych reprezentacji. Inni zakładają, że jest odwrotnie - znane miejsca i budynki, a także położenie względem nich naszego ciała są zapisywane w pamięci jako mentalna mapa terenu. Taka mapa jest swoistym układem odniesienia, do którego możemy się odwołać, na przykład idąc do ulubionego sklepu. Według tego stanowiska trafność lokalizowania bardzo dobrze znanych obiektów czy szacowania odległości między nimi jest najlepsza, kiedy mentalny układ odniesienia jest zgodny z aktualnym położeniem naszego ciała w przestrzeni (tzw. efekt dopasowania – ang. alignment effect). Wraz z odchylaniem się od tego idealnego położenia, stajemy się coraz mniej trafni.

Jak kupować prezenty dla bliskich?

Tue, 03 Jan 2012 08:00:53 +0000

Każdego roku z końcem października w sklepach rozbrzmiewają świąteczne hity i producenci przypominają nam, że zaczyna się czas szczególnej rozrzutności. Kupując prezenty często sądzimy, że zestaw kilku przedmiotów ucieszy naszych najbliższych bardziej niż jeden duży prezent. Podobnie myśli właściciel firmy, który do swojego typowego produktu dodaje często świąteczny produkt gratis w zamyśle zwiększający jego wartość. Kierując się zdrowym rozsądkiem, takiej strategii niczego nie brakuje – “więcej znaczy lepiej”. Nic bardziej mylnego jak dowodzą badania psychologów opublikowane na łamach Journal of Consumer Research.

Jak dochować noworocznych postanowień?

Sat, 31 Dec 2011 01:01:41 +0000

„Chcę zrzucić zbędne kilogramy”, „Będę więcej ćwiczyć”, „Rzucę palenie” to jedne z częstszych postanowień noworocznych jakie solennie obiecujemy realizować w Nowym Roku. Gdzie jednak tkwi przyczyna, że większości z nas zapału do ich realizacji wystarczy jedynie na kilka tygodni stycznia. Badania psychologów pomogą nam zrozumieć dlaczego każdego roku składamy dokładnie te same obietnice a być może pozwolą również skuteczniej realizować tegoroczne zobowiązania.

Dotrzymanie każdego postanowienia wymaga samokontroli. To zdanie ociera się o banał, ale samokontrola to termin, który przez badaczy rozumiany jest nieco inaczej niż przez laików. Samokontrolę przywołujemy najczęściej w kontekście umiejętności powstrzymywania się od wyrażania negatywnych emocji. Na przykład, rozwijając samokontrolę u dziecka staramy się tak je wychowywać, aby nie tarzało się ze złości na odmowę kupna zabawki. Psychologowie definiują jednak samokontrolę o wiele ogólniej, zdaniem naukowców, samokontrolą jest każdy proces myślowy, który prowadzi do utrzymania bieżącej hierarchii realizowanych celów. Co oznacza, że staramy się powstrzymywać realizację niższych motywów jeśli kłócą się one z motywami wyższego rzędu. Co to za hierarchia celów? Nic specjalnego, każdy z nas tworzy ją na bieżąco przechowując i układając w pamięci aktualnie wzbudzone cele np. „zdrowe odżywianie” jest najczęściej wyżej od „zjedzenia wszystkich deserów z menu”. Powstrzymywanie się od zjedzenia smacznego (acz kalorycznego) batonika może być przejawem utrzymania realizacji celu zdrowego odżywiania jako takiego, który znajduje się wyżej w hierarchii o ile aktualnie jest on dla nas ważniejszy.

Imię przyczyną niepowodzenia

Thu, 29 Dec 2011 02:27:35 +0000

Powiedz mi jak się nazywasz, a powiem ci co w życiu osiągniesz. Okazuje się, że preferencja własnych inicjałów jest na tyle silna, by determinować takie decyzje jak np. wybór partnera, miejsce zamieszkania czy osiągana na sprawdzianie ocena, jeśli tylko zaczynają się na pierwszą literę naszego imienia. Leif Nelson i Joseph Simmons na łamach prestiżowego czasopisma Psychological Science dowodzą, że nieświadomie dążymy do uzyskania gorszego wyniku oznaczonego „naszą” literą.

Ludzie lubią własne imiona i inicjały. Tomek chętniej niż Fiata kupi Toyotę, pojedzie do Torunia niż do Fromborka i poślubi raczej Tosię niż Felicję (a przynajmniej częściej niż zrobiłby to Filip). Naukowcy w tego rodzaju nieświadomych dążeniach doszukują się tzw. „efektu litery” (ang. name-letter effect), który miałby być przejawem naszego utajonego egotyzmu - mamy o sobie dobre mniemanie, więc otaczamy się rzeczami i ludźmi powiązanymi z naszą osobą. W swoich badaniach, Nelson i Simmons chcieli sprawdzić czy utajony egotyzm popycha ludzi również do negatywnych konsekwencji. Czy efekt litery może powodować, że ludzie dążyć będą do gorszego wyniku, jeśli tylko kojarzy im się on z ich własnym imieniem?

Kandydujemy do tytułu "Popularyzator Nauki 2011"

Wed, 28 Dec 2011 17:00:56 +0000

Z wielką przyjemnością pragniemy poinformować wszystkich obecnych oraz przyszłych czytelników, że serwis popularnonaukowy Badania.net kandyduje w VII edycji konkursu “Popularyzator Nauki”, organizowanego przez serwis Nauka w Polsce PAPprzy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi 1 lutego 2012 roku podczas uroczystej gali w Centrum Prasowym PAP. Do tego czasu każdy kto ma ochotę, może trzymać mocno zaciśnięte kciuki ;-)

Nasz serwis kandyduje w kategorii Dziennikarz/Redakcja/Instytucja nienaukowa, dlatego mamy nadzieje, że już teraz uda się nam dotrzeć do szerszego grona czytelników.

Wizualny efekt plotki

Mon, 19 Dec 2011 14:11:36 +0000

Plotki dosłownie zmieniają sposób postrzegania ludzi. Nowe badania nad percepcją wzrokową pokazują, że słuchanie paskudnych pogłosek o ludziach sprawia, że ich twarze odbierane są jako bardziej wyróżniające się.

W ciągu każdego dnia widzimy setki ludzkich twarzy. Ale zwracamy uwagę tylko na kilka z nich. Co o tym decyduje? To nasz mózg filtruje i pozycjonuje informacje z otoczenia na długo przed tym, zanim to sobie uświadomimy. Jedną z takich kluczowych informacji jest to, czy ktoś jest twoim przyjacielem czy wrogiem. Ludzie decydują o tym poprzez bezpośrednią informację lub też słuchają tego, co mają do powiedzenia inni. Soczystość takich plotek, jak się okazuje, ma potężny wpływ na nasze opinie na temat innych ludzi, a także określa, których dostrzeżemy najpierw.

Masz pecha? Zmyj go!

Thu, 15 Dec 2011 00:11:49 +0000

Jedni uważają się za pechowców, inni za w czepku urodzonych. Najnowsze badania psychologów pokazują, że bez względu na stopień w jakim wierzymy w przesądy, jednego możemy być pewni – pecha można zmyć w takim samym stopniu jak szczęście. Od nas jednak zależy, czy wiara w przesądy zdominuje nasze życie.

Alison Jing Xu oraz jej zespół postanowili sprawdzić, czy można w sposób dosłowny zmyć z siebie szczęście lub pecha. Pomysłu na badania dostarczyły prawdziwe historie. Na przykład: brytyjscy rybacy unikają kąpieli podczas połowów w obawie przed zmyciem z siebie szczęścia (Radford, Radford, 1961), a sportowcy i hazardziści trzymają niewyprane skarpety i koszulki na sobie tak długo, jak długo wygrywają (Vyse, 1997).

W moralności siła!

Fri, 09 Dec 2011 14:04:31 +0000

Na pewno słyszałeś o Matce Teresie z Kalkuty czy Gandhim. Obie te postacie mają wiele wspólnego: są bardzo wytrwałe, mają w sobie niemal nadludzką moc i ogromną możliwość samokontroli. Łączy ich coś jeszcze – oboje całe swoje życie pomagali innym. Co daje im tę siłę, której czasami tak potrzebujemy? Według Kurta Graya kluczem jest właśnie czynienie dobra, o czym mówi hipoteza moralnej transformacji. A co z Hitlerem, który, jak wiemy, aniołkiem nigdy nie był? Jeśli moralność to z jednej strony dobro, a z drugiej zło, może więc nie tylko te wielkie, bohaterskie czyny, ale także te całkiem niemoralne skutkują wzrostem mocy sprawczej?

Spójrz na czas z innej perspektywy!

Wed, 07 Dec 2011 10:19:21 +0000

Wyobraź sobie, że twoje środowe spotkanie przesunięto o dwa dni. No właśnie, ale w którą stronę? Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, jaką perspektywę czasu przyjąłeś. A czy zdawałeś sobie sprawę z tego, że twoja pozycja w kolejce po kawę, czy wyobrażenie sobie ruchu w przestrzeni mogą diametralnie zmienić tę perspektywę? Poruszasz się wraz z czasem, czy to czas zbliża się ku tobie? Piątek czy poniedziałek?

Lera Boroditsky i Michael Ramscar w serii pomysłowych eksperymentów potwierdzili, że ludzkie pojęcie czasu jest bardzo ściśle związane z faktycznym lub wyobrażonym ruchem ich ciała w przestrzeni. A zaangażowanie w zwykłe codzienne zajęcia, związane z przemieszczaniem się czy zmianą pozycji w przestrzeni (na przykład podróżą pociągiem lub oczekiwaniem w kolejce po kawę), może zmienić postrzeganie tego abstrakcyjnego pojęcia. Naukowcy zastanawiali się, jak to się dzieje, że ludzie są zdolni do myślenia o rzeczach, których nie są w stanie zobaczyć ani poczuć, które w żadnym stopniu nie są dostępne zmysłowo. Przedmiotem zainteresowania stały się więc dla nich takie pojęcia jak sprawiedliwość, miłość czy czas. Naukowcy dodają, że być może abstrakcyjne myślenie w ogóle jest nadbudowywane na rzeczach bardziej dostępnych zmysłowemu doświadczeniu, na przykład właśnie na ruchu ciała w przestrzeni.

Jak zmniejszyć liczbę szpitalnych zakażeń?

Fri, 02 Dec 2011 12:21:51 +0000

Zakażenia szpitalne to poważny problem, z którym każdego dnia musi zmierzyć się wiele placówek pomocy medycznej. Nawet 10 na 100 pacjentów może zostać zakażonych podczas pobytu w polskim szpitalu, co w ostatecznym rozrachunku, może kosztować budżet państwa aż 800 mln złotych rocznie. Z drugiej strony, 98% pracowników szpitali uważa, że przestrzeganie higieny pomogłoby zmniejszyć ilość odnotowywanych zakażeń. Dzięki najnowszym odkryciom psychologii naukowej wiemy, jak to zrobić.

Adam Grant oraz David Hofmann postanowili sprawdzić, czy dotychczasowe odkrycia psychologii naukowej są w stanie pomóc szpitalom w walce z zakażeniami. W dwóch przeprowadzonych przez badaczy eksperymentach, za pomocą tylko jednego słowa udało się im zwiększyć zużycie żelów i mydła na terenie placówki medycznej o 45% oraz odnotować wzrost zachowań higienicznych wśród personelu o ponad 10%.

Narcyzm pomaga w świecie biznesu!

Mon, 28 Nov 2011 11:21:26 +0000

Badania psychologiczne pokazują, że osoby narcystyczne są świetne w przekonywaniu innych ludzi, że ich pomysły są kreatywne nawet, gdy są tylko przeciętne. Także grupy, w których jest zaledwie kilka osób narcystycznych tworzą lepsze rozwiązania niż te, w których nie ma żadnej takiej osoby. Czyżby miłość do siebie samego przekładała się na realny życiowy sukces?

Wydaje się, że narcyzm i kreatywność podążają tą sama ścieżką. Kreatywni ludzie bardzo często pożądają uwagi i zupełnie deprecjonują pomysły innych ludzi. Taki lekki narcyzm cechuje wielu artystów. Zakochanych w sobie i samozwańczych geniuszy, bezwzględnie sugerujących, że posiadają zdolności i pomysły, których nie mają inni. A czy oni rzeczywiście je mają? Naukowcy z Uniwersytetu Cornell – Jack Goncalo i Sharon Kim we współpracy z naukowcem z Uniwersytetu Stanford – Francisem Flynnem w jednym z badań połączyli w pary 76 studentów i poprosili jednego z partnerów o przedstawienie drugiemu partnerowi historii do filmu, które ten miał ocenić pod względem kreatywności. Początkowo historie te nie były szczególnie oryginalne. Jedna z bardziej kreatywnych dotyczyła mafii rodzinnej prowadzonej przez młodą kobietę. Jednak, kiedy badacze podzielili uczestników ze względu na wyniki wypełnianego przez nich Narcystycznego Inwentarza Osobowości (Narcissistic Personality Inventory NPI) i poproszono o wymyślenie filmowej historii wyłącznie osoby o wysokim wyniki w tym teście, partnerzy oceniali te historie jako zdecydowanie bardziej kreatywne i zaskakujące niż te z pierwszej sesji. Dodatkowo badacze oceniali odpowiedzi partnerów na opowiadane im historie poprzez pytanie, jak bardzo oceniający zgadza się ze stwierdzeniem, że „To mało prawdopodobne, że ktoś mógłby wcześniej wymyślić historię podobną do tej”.

Czy mężczyźni są zabawniejsi od kobiet?

Fri, 25 Nov 2011 11:56:35 +0000

Wokół poczucia humoru kobiet i mężczyzn panuje przekonanie, które zakłada wyższość panów w umiejętności rozbawiania najbliższego otoczenia. Niestety dowodów naukowych potwierdzających tę hipotezę, jest niewiele. Laura Mickes oraz jej zespół postanowili rozstrzygnąć międzypłciowy spór i sprawdzić, czy panowie rzeczywiście są zabawniejsi od kobiet?

Według niektórych teorii ewolucyjnych poczucie humoru ma konkretne zastosowanie i wiąże się z możliwością zaimponowania potencjalnemu partnerowi lub partnerce. Znajduje to potwierdzenie w badaniach, które wykazały, że kobiety preferują mężczyzn potrafiących je rozbawić, natomiast panowie wybierają kobiety, które śmieją się z ich żartów (Li, Griskevicius, Durante, Jonason, Pasisz & Aumer, 2009).

Magiczny dotyk?

Mon, 21 Nov 2011 08:26:03 +0000

Amatorscy sportowcy często uważają, ze byliby lepsi w jakiejś sportowej dziedzinie, gdyby posiadali profesjonalny sprzęt. Tymczasem najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu w Virginii pokazały że, wystarczy powiedzieć ludziom, że używają sprzętu, który kiedyś należał do sławnego sportowca, aby podwyższyć ich sportowe wyniki.

Autorzy badania, Charles Lee i Sally Linkenauger, zaprosili do swojego badania 41 studentów – zapalonych golfistów (93% M i 7% K). Każdy badany miał wypróbować swoje siły na polu golfowym. Uczestnicy byli losowo przydzielani do grup eksperymentalnej i kontrolnej. Na początku wszyscy byli proszeni o wypełnienie krótkiej ankiety dotyczącej ich doświadczenia z golfem, oraz oszacowania poziomu własnych umiejętności. Następnie, połowie uczestnikom powiedziano, że będą grali „naprawdę dobrym kijem golfowym”, a drugiej połowie, że będą grali kijem 89 cm Titleist Scotty Cameron Newport 2 putter, który należał wcześniej do Bena Curtisa – gracza PGA (Professional Golfers Association of America). Wszyscy studenci doskonale orientowali się kim był Curtis. Natomiast do badania rzeczywiście użyto ekstremalnie drogiego kija, identycznego do tego, którym grywa znany sportowiec.

Czy efekt 3D może być szkodliwy?

Wed, 16 Nov 2011 10:13:11 +0000

Nintendo, promując swój najnowszy produkt Nintendo 3DS, ostrzega rodziców dzieci, które nie skończyły jeszcze 6 lat, że granie w trybie 3D na przenośnych konsolach, może mieć negatywny wpływ na zdrowie ich pociech. Producenci zachęcają więc do kupna najmłodszym - starszej wersji Nintendo DS, na której mogą cieszyć się tymi samymi grami, ale w wersji dwuwymiarowej. Czy to wskazanie powinno dotyczyć tylko dzieci?

Filmy i bajki 3D w kinach to już standard, co więcej ostatnio do pakietu telewizyjnego można dobrać nawet kanały w 3D, na rynku można znaleźć coraz więcej telewizorów 3d, a teraz jeszcze na święta trzeba będzie kupić dziecku konsole 3D. Jeśli jest tego tyle, to z pewnością ma na nas jakiś wpływ. Czy zastanawialiście się kiedyś nad ewentualnymi szkodami, jakie może nam przynieść oglądanie efektu 3D?

Jak przetrwać w miejskiej dżungli?

Mon, 14 Nov 2011 11:50:41 +0000

Historia przenośnych odtwarzaczy muzyki, to doskonały przykład tempa z jakim rozwija się ludzka cywilizacja. Pokolenie urodzonych na przełomie wieków walkmany czy discmany spostrzega jako relikty przeszłości, gdy ich dziadkowie najnowsze odtwarzacze multimedialne, które przypominają kieszonkowe telewizory, traktują jak kosmiczną technologie. Okazuje się, że rewolucja jaka dokonała się od wyjścia na rynek pierwszego przenośnego magnetofonu, mogła pomóc nam i nadal pomaga przetrwać w coraz bardziej zatłoczonych miastach.

Grupa psychologów pod kierownictwem Any Tajadura-Jiménez postanowiła sprawdzić w jaki sposób słuchanie muzyki za pomocą przenośnego odtwarzacza może wpływać na sposób spostrzegania i odczuwania granic naszej osobistej przestrzeni.

Zapraszamy na (nie)straszną Imprezę

Fri, 11 Nov 2011 11:17:24 +0000

Zapraszamy na organizowaną przez Sopockie Towarzystwo Naukowe 16 listopada imprezę halloweenowo-andrzejkową w sopockim klubie Atelier (ulica Mamuszki 2, Sopot). W trakcie wspólnej zabawy nawiązującej do klimatu duchów, czarów oraz wróżb, podzielimy się z Wami naukową fascynacją źródłami naszych wierzeń w to, co nadnaturalne.

Uwaga: z zabobonami rozprawiać się będą m.in. członkowie redakcji badania.net (Agata Kukwa & Michał Parzuchowski).

Zaczynamy o 18:00 a po prezentacjach, zapraszamy do dalszej wspólnej zabawy!

W programie: „Patrz tam gdzie wzrok nie sięga: dlaczego ludzie widzą rzeczy, których nie ma” – Michał Parzuchowski (Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej w Sopocie, badania.net) „Malleus Maleficarum”, czyli „Młot na czarownice” - Tymon Zieliński (STN, Instytut Oceanologii PAN) „Magia Chemii”, czyli jak zamienić wodę w wino i inne iluzje chemiczne na żywo (nie próbujcie tego w domu!) - Agata Kukwa (badania.net, Uniwersytet Gdański), Paweł Kubica (Politechnika Gdańska) konkurs na najlepsze przebranie (nagroda dla zwycięzcy!)

Wszystkich gości poczęstujemy magiczną zupą przygotowaną przez czarujące damy i kawalerów. Zachęcamy do przybycia w przebraniu, najciekawszy kostium nagrodzimy! Wstęp wolny! Zapraszamy!

Całun turyński - przemilczane fakty

Wed, 09 Nov 2011 11:59:22 +0000

Niedawno świat obiegła kolejna medialna sensacja: Całun turyński został stworzony przez renesansowego malarza Giotto w 1315 roku. Luciano Buso, włoski malarz i ekspert w dziedzinie konserwacji dzieł sztuki, postawił tę tezę w swojej książce poświęconej całunowi.

Informacja o powstaniu tkaniny na początku XIV wieku idealnie pasuje do wyników badań fragmentów tkaniny metodą datowania radiowęglowego z 1988 roku. Całunowi sceptycy z radością przyklasnęli ogłaszając ostateczne rozwiązanie zagadki.

Teza Buso może być prawdziwa tylko jeśli założymy prawdziwość datowania radiowęglowego. Według tych analiz całun turyński pochodzi z okresu pomiędzy 1260 a 1390 rokiem naszej ery. Co jeśli istnieją przesłanki by poddać te wyniki w wątpliwość?

Jak jeść mniej bezmyślnie?

Mon, 07 Nov 2011 10:55:43 +0000

Na pewno większość z was była kiedyś na diecie. W ogóle wydaje się, że żyjemy w czasach, kiedy to diety są przerywane chwilami odpoczynku w żywieniu, a nie odwrotnie. Pytanie dlaczego w ogóle musimy poddawać się dietom?

Odpowiedzi jest wiele, ale jedną z najważniejszych przyczyn są złe nawyki żywieniowe i często przejadanie się. Nawyki jak powszechnie wiadomo bardzo trudno jest zmienić. Na szczęście jak pokazują najnowsze wyniki badań - już najmniejsze zmiany w naszym otoczeniu mogą pomóc przezwyciężyć naturalne skłonności do przejadania się.

Etyka w biznesie - gdzie leży problem?

Fri, 04 Nov 2011 07:10:02 +0000

Lider, kierownik, przełożony czy po prostu szef powinien nie tylko organizować pracę podlegających mu ludzi, ale także wyznaczać standardy jej wykonywania. W tym standardy moralne, które jasno definiują, które zachowania spotkają się z aprobatą przełożonego, a które zostaną przez niego definitywnie potępione. Niestety podział na to co dobre i złe komplikuje jeden bardzo prozaiczny i doskonale znany każdemu człowiekowi element osobowości – własny interes.

Niek Hoogervorst oraz jego zespół postanowili przyjrzeć się w jakich warunkach nieetyczne zachowanie podwładnego zostanie potępione przez lidera grupy. Uzyskane wyniki wykazały, że oceny przełożonych uzależnione są od stopnia odpowiedzialności jaką ponoszą oraz tego czy nieuczciwe postępowanie pracownika przynosi im finansowe korzyści.

Liczba znajomych na Facebooku jest związana z budową mózgu!

Wed, 02 Nov 2011 09:20:57 +0000

Ilu dokładnie znajomych macie na Facebooku, Twitterze, Goldenline? A ilu macie ich w rzeczywistości? Zdecydowanie łatwiej policzyć tych facebookowych, ponieważ każdy z nich jest zarejestrowany. Fakt ten wykorzystano w najnowszych badaniach naukowców z University College London (UCL).

Rosnąca wszechobecność internetowych serwisów społecznościowych jest uderzającą cechą współczesnego człowieka, choć nie wszyscy angażują się w budowanie wirtualnej sieci znajomości z równym zapałem. Okazuje się, że istnieją biologiczne podstawy takiej zmienności. Na podstawie liczby znajomych np. na Facebooku można przewidywać gęstość niektórych obszarów mózgu!

W Halloween rodzi się mniej dzieci

Mon, 31 Oct 2011 09:00:14 +0000

Możemy się z tym zgadzać bądź nie, ale Halloween na stałe zagościło już jako element kultury popularnej prawie na całym świecie. Naukowcy zaobserwowali istotny wpływ wigilii Wszystkich Świętych na ilość urodzeń w Stanach Zjednoczonych. Wyniki porównano z Walentynkami i okazało się, że z jakiegoś powodu kobiety rzadziej rodzą w Halloween.

W opublikowanych w tym roku badaniach amerykańscy naukowcy wykorzystali dane o ilości urodzin z lat 1996 – 2006 w USA. Jako że Halloween i Walentynki to święta, które nie są wolne od pracy wykluczono wpływ dostępności dyżurujących lekarzy i położnych. Naukowcy zakładali, że ilość narodzin determinowana jest przez pozytywne lub negatywne skojarzenia jakie niesie za sobą dane święto.

Czy Twój mózg zna się na jazzie?

Wed, 26 Oct 2011 08:33:33 +0000

Czy zastanawialiście się kiedyś czy muzyk, którego wykonania słuchacie improwizuje czy też gra z pamięci? Czy grający ma przed sobą nuty czy melodie układa w głowie w trakcie gry? Jak dowodzą badania niemieckich uczonych, laicy nie są w stanie odróżnić improwizacji od dosłownego wykonania utworu. A co ciekawe za ten fakt odpowiadają emocje słuchaczy.

Psychologowie Annerose Engel i Peter Keller z Instytutu Maxa Planca w Lipsku nagrali sześciu improwizujących pianistów jazzowych. Następnie nagrali innych muzyków, grających te same utwory, ale z nut. Komputerowa analiza wszystkich nagrań wykazała, że improwizowane kawałki w przeciwieństwie do przećwiczonych odpowiedników, były bardziej niekonsekwentne w głośności i szybkości. Okazuje się zatem, ze komputer potrafi odróżnić działania zaplanowane od spontanicznych. Jednak czy potrafią to inni muzycy?

Skład krwi przewiduje stan umysłu

Tue, 25 Oct 2011 08:35:59 +0000

Odkąd Alois Alzheimer zdiagnozował u jednej ze swoich pacjentek chorobę, którą teraz nazywamy jego nazwiskiem minęło już 110 lat. Mimo to wciąż nie znamy skutecznego lekarstwa ani sposobów na jej zapobieganie. Jedynym sposobem by przedłużyć sprawność intelektualną chorych jest wczesne rozpoznanie choroby. Niestety opracowanie metod diagnozy choroby sprawiało dotąd równie dużo problemów co ustalenie skutecznych metod jej leczenia.

W ciągu najbliższych dwudziestu lat liczba osób cierpiących na demencję starczą podwoi się, a do roku 2050 przekroczy 115 milionów w skali świata. W chwili obecnej cierpi na nią 35.6 miliona osób z czego 50-70% to pacjenci, u których zdiagnozowano chorobę Alzheimera. Niedawno zespół holenderskich naukowców opublikował wyniki badań na łamach specjalistycznego czasopisma Journal of Proteome Research, z których wynika, że można szybko i skutecznie zdiagnozować chorobę jeszcze przed pojawieniem się pierwszych jej symptomów.

Czy warto inwestować w banery internetowe?

Thu, 20 Oct 2011 12:30:19 +0000

Przestrzeń publiczna naszpikowana jest marketingowymi sloganami, których nie sposób uniknąć. Reklamy są na tyle wszechobecne i nachalne, że moglibyśmy spodziewać się ich nawet we własnej lodówce. Oczywiście idealnym miejscem do ich zamieszczania stał się Internet, a wirtualna przestrzeń reklamowa już dawno wyprzedziła tradycyjne media. Czy reklama internetowa jest rzeczywiście skuteczna?

Wyniki badań sugerują, że internauci wydają się unikać spoglądania na internetowe banery (Benway, 1998), dlatego fenomen ten nazwano ślepotą banerową(ang. banner blindness). Problem w tym, że do tak daleko idących wniosków badacze doszli tylko na podstawie testów pamięci, które wykazywały, że użytkownicy Internetu nie pamiętają reklam, które rzekomo „oglądali”.

Każde dziecko jest naukowcem!

Tue, 18 Oct 2011 11:56:23 +0000

Każdy kto obserwował zachowanie dwulatka, wie, że taki malec więcej wie i rozumie niż potrafi wyrazić. Nie doceniamy jednak w pełni jak bardzo racjonalne potrafią być 18-miesięczne dzieci. W jaki sposób maluchy tworzą wiedzę na temat tego co myślą i czują inne osoby?

Jak się okazuje, dzieci postawione w sprzyjających okolicznościach, zachowują się jak naukowcy - sceptycznie analizują kolejne kroki dowodzenia, stawiają i testują hipotezy na temat zasad działania otaczającego je Świata. Barwny opis przeprowadzanych przez profesor Alison Gopnik eksperymentów, zawiera poniższe nagranie.

Szkoła uprzedzeń

Sun, 16 Oct 2011 21:57:34 +0000

http://www.pbs.org/

Mali altruiści

Sat, 15 Oct 2011 10:24:28 +0000

Najnowsze badania zespołu z Uniwersytetu w Waszyngtonie przedstawiają pierwsze dowody na to, że podstawowe poczucie sprawiedliwości i altruizmu pojawia się we wczesnym dzieciństwie. Okazuje się, że już w wieku 15 miesięcy dzieci postrzegają różnicę między równym i nierównym podziałem żywności, która wpływa na ich gotowością do dzielenia się zabawkami.

Dotychczasowe badania wskazywały, że dopiero 2-letnie dzieci są w stanie pomóc innym, ponieważ dopiero wtedy wykazują pewne cechy altruistyczne. Natomiast poczucie sprawiedliwości pojawia się u maluchów dopiero w wieku 6 lub 7 lat.

Pieniądze na całym świecie skażone BPA

Fri, 14 Oct 2011 08:00:34 +0000

Jesteś w sklepie przy kasie. Dostajesz paragon i co z nim robisz? Wsuwasz go do portfela razem z wydaną resztą? W ten sposób narażasz siebie i innych na problemy zdrowotne.

Jakiś czas temu pisałam o substancji o nazwie bisfenol A, w skrócie BPA i o tym gdzie można ją znaleźć i dlaczego powinniśmy jej unikać. Wspominałam o obecności BPA w paragonach fiskalnych w wysokich stężeniach.

Dzięki niskim kosztom produkcji, bisfenol A jest stosowany do produkcji papieru do drukarek termicznych od ponad 50 lat. Bardzo cienkie warstwy sproszkowanej substancji nakładane są na powierzchnię papieru. Badania dowodzą, że zawartość BPA w papierze termicznym waha się od 3 do 22 g/kg, a informacja ta nie jest bez znaczenia.

Jak ograniczyć złe nawyki żywieniowe?

Tue, 11 Oct 2011 11:09:09 +0000

Każdy kto choć raz otworzył paczkę ulubionych chipsów lub zamówił ogromny kubełek popcornu w kinie, wie jak ciężko oprzeć się pokusie zjedzenia wszystkiego za jednym razem. Zachowania związane z jedzeniem często przypominają nałóg, ponieważ powstały na bazie wcześniej wyrobionych nawyków, z których nie zdajemy sobie sprawy. Na szczęście psychologowie znaleźli ciekawy sposób na opanowanie uciążliwych przyzwyczajeń.

David Neal oraz jego koledzy w dwóch pomysłowych eksperymentach udowodnili, że niekontrolowany nawyk jedzenia można zatrzymać na dwa różne sposoby. Pierwszym z nich jest zmiana otoczenia, w którym zazwyczaj jemy, a drugim o wiele prostszym posługiwanie się niedominującą ręką.

Jak język wpływa na myślenie?

Fri, 07 Oct 2011 09:47:28 +0000

Wyobraź sobie, że miasto w którym mieszkasz nie jest bezpieczne. Wzrasta poziom przestępczości, a kradzieży i napadów odnotowuje się trzy razy więcej niż w przeciągu ostatnich trzech lat. Co w takim wypadku powinny zrobić władze miasta? Zatrudnić więcej policjantów i tym samym rozwinąć system więziennictwa, czy raczej wymyślić program profilaktyczny, który edukowałby młodzież już od najmłodszych lat szkolnych?

Okazuje się, że odpowiedzi na te pytania kryją się za metaforą, której użyto w opisie problemu. Lera Boroditsky i Paul Thibodeau z Uniwersytetu Stanford udowodnili, że sposób mówienia o jakimś zjawisku ma ogromne wpływ na to, jak je zrozumiemy. Ma to miejsce szczególnie wtedy, gdy mamy do czynienia ze złożoną i abstrakcyjną ideą.W opisie takich zjawisk najłatwiej użyć metafor, gdyż pozwalają na zestawienie różnych kontekstów poprzez stworzenie związków frazeologicznych o innym znaczeniu, niż dosłowny sens wyrazów. Ten mechanizm umożliwia ludziom skorzystanie z nowych sposobów patrzenia i dzięki temu możliwości zrozumienia i wytłumaczenia symbolicznego sensu.

Dlaczego droga powrotna wydaje się krótsza?

Thu, 06 Oct 2011 12:03:43 +0000

Każdy kto kiedykolwiek podróżował, prawdopodobnie doświadczył tego zjawiska przynajmniej raz w życiu. Nie ma znaczenia czy był to powrót z wakacji, odwiedzin dalekich krewnych czy służbowej podróży, tak samo jak środek za pomocą którego się poruszaliśmy. Wracając pieszo, rowerem, samochodem, a nawet samolotem możemy doświadczyć „efektu powrotu z podróży” (ang. return trip effect).

Holenderska grupa badaczy pod kierownictwem Nielsa van de Vena postanowiła bliżej przyjrzeć się zjawisku, które wydaje się być nie tylko powszechne, ale także bardzo częste. Autorzy założyli istnienie dwóch możliwych jego wyjaśnień.

Jaki mężczyzna daje kobiecie najwięcej rozkoszy?

Tue, 04 Oct 2011 09:00:27 +0000

Niektóre kobiety przeżywają orgazm podczas stosunku seksualnego częściej niż inne. Mówi się, że 90% problemów z osiągnięciem orgazmu ma podłoże psychologiczne. Co by było gdyby częstotliwość kobiecych orgazmów uzależniona była od atrakcyjności i męskości partnera?

Grupa amerykańskich badaczy przeprowadziła badanie, w którym udział wzięło 110 par, a jego celem było określenie czy częstość orgazmów pań zależy od poziomu atrakcyjności i męskości ich partnerów.

W pierwszym etapie panowie zostali poddani ocenie, pod względem męskości i symetryczności - stosowanej jako miara atrakcyjności. Jak wiemy osoby o symetrycznych twarzach uważane są za bardziej atrakcyjne od tych mniej symetrycznych.

Jak odpowiadać na trudne pytania?

Sat, 01 Oct 2011 08:58:21 +0000

Ile razy byłeś świadkiem unikania odpowiedzi na niewygodne pytanie? Ile razy oglądając w telewizji wywiad czy konferencję prasową miałeś wrażenie, że rozmówca tak naprawdę nie odpowiada na zadawane pytania? Todd Rogers i Michael Norton postanowili zbadać zjawisko fachowego unikania odpowiedzi (tzw. „artful dogers”).

W swoim artykule przedstawili wyniki czterech eksperymentów, które dowodzą, że słuchacze nie wykrywają unikania odpowiedzi. Badacze twierdzą, że unikanie odpowiedzi na zadane pytanie pozostaje niewykryte, ponieważ uwaga słuchacza nie jest bezpośrednio skierowana na doszukiwanie się unikania odpowiedzi (czy on odpowiada poprawnie?), lecz raczej na społeczne aspekty takiej interakcji (czy lubię tę osobę?).

Głodna sprawiedliwość

Thu, 29 Sep 2011 16:53:54 +0000

Sędzia wydający wyrok opiera się na sądowej wiedzy oraz zebranych materiałach dowodowych. Tym samym proces orzekania o winie lub niewinności oskarżonej osoby powinien być racjonalny, przemyślany i mechaniczny. Niestety sędzia jest tylko człowiekiem, a psychologia posiada wiele dowodów na to, że jego osąd może być zniekształcony. Najnowsze badania izraelskich naukowców zwróciły uwagę na jeszcze jeden banalny aspekty pracy wymiaru sprawiedliwości – jedzenie.

Shai Danziger oraz jego współpracownicy odkryli, że ilość pozytywnie rozpatrzonych wniosków o zwolnienie warunkowe spada prawie do zera pod koniec każdej sesji, po czym błyskawicznie wzrasta, gdy sędziowie wracają z przerwy na posiłek. Efekt ten utrzymywał się nawet wtedy, gdy kontrolowano dotkliwość popełnionego przez przestępcę czynu, ilość miesięcy, które już odsiedział czy choćby jego płeć lub narodowość.

Złe decyzje mogą być zaraźliwe!

Thu, 25 Aug 2011 12:45:34 +0000

Badania psychologiczne pokazują, że stany emocjonalne mogą rozprzestrzeniać się niczym grypa. Widząc płacz – zarażamy się smutkiem, uśmiech – radością, zaś myślenie o starości skutkuje wolniejszym poruszaniem się. Co więcej istnieją również dowody na to, że możemy zarazić się czyimiś irracjonalnymi procesami myślowymi.

Każdy, kto próbował kiedyś „rozkręcać” własny biznes i stracił trochę inwestując w zaistnienie na danym rynku, wie co to są koszty utopione (ang. sunk costs). Albo na przykład inwestował ogromne pieniądze w mieszkanie, które planował sprzedać. Remontował podłogi, wymieniał okna i malował ściany, chociaż wiedział, że wartość nieruchomości nie wzrośnie proporcjonalnie do wniesionych kosztów.

Kiedy mówić "Kocham"?

Tue, 21 Jun 2011 11:42:19 +0000

„Kocham Cię”, to krótkie zdanie o ogromnym znaczeniu. To wyznanie niesie za sobą wiele treści – komunikuje przywiązanie i chęć przekształcenia krótkiego związku w długi oraz niesie obietnicę określonych zachowań w przyszłości. Psycholodzy, Joshua Ackerman, Vladas Griskevicius oraz Norman Li zadali sobie pytanie o znaczenie wyznań miłości - badacze zastanawiali się nad tym, która płeć chętniej wyznaje miłość partnerowi.

Tradycyjnie uważa się, że to kobiety są bardziej skłonne do szybszego i silniejszego odczuwania przywiązania i komunikowania miłości. Może być to związane z faktem, że w kontekście ewolucyjnym kobiety są bardziej predysponowane do długoterminowego związku. Ponadto kobiety z większą łatwością niż mężczyźni werbalizują odczuwane emocje. Istnieją jednak przesłanki aby sądzić, że mężczyźni żywią bardziej romantyczne przekonania – okazuje się, że mężczyźni są bardziej niż kobiety przekonani do małżeństwa zawartego z miłości oraz do faktu, że miłość będzie trwała „do końca życia”. Ponadto mężczyźni bywają bardziej niż kobiety skłonni do ujawniania informacji na swój temat.

Klucz do tajemnic materii

Mon, 09 May 2011 08:00:44 +0000

Ekran, z którego czytasz te słowa, zbudowany jest z materii. Tak samo zresztą jak całe Twoje otoczenie i Ty sam. Materia otacza nas przez cały czas i jest tak powszechna, że rzadko zadajemy sobie pytanie: czym właściwie ona jest?

Być może po części jest tak dlatego, że odpowiedź na to pytanie nie jest wcale łatwa. Ze szkoły oczywiście pamiętamy, że materię tworzą atomy, niegdyś uważane za niepodzielne – dzisiaj wiemy, że zbudowane są z neutronów, protonów i elektronów. Taka odpowiedź przestaje jednak wystarczać, gdy weźmiemy pod uwagę dwa fakty.

Konkurs Wydawnictwa Karakter i badania.net

Fri, 06 May 2011 12:01:06 +0000

“Projektowanie graficzne – co jest truizmem – ma ogromny wpływ na życie codzienne. Spotkamy się z nim praktycznie na każdym kroku. Źle zaprojektowane systemy informacyjne, formularze podatkowe, karty wyborcze czy rachunki mogą być przyczyną wielu drobnych nieporozumień, mogą jednak też wpływać na bieg historii (Gore kontra Bush w 2000 roku!).

A przy tym projektowanie graficzne jest coraz częściej w bezmyślny, nieetyczny, nieekologiczny sposób wykorzystywane w przemyśle reklamowym. Jak się w tym wszystkim odnaleźć? Jak podjąć wyzwanie i stać się odpowiedzialnym twórcą i obywatelem?” Ze wstępu do “Widzieć/Wiedzieć”

Agresywni gracze PS3

Thu, 21 Apr 2011 12:54:02 +0000

Fani gier komputerowych nie przepadają za psychologami zajmującymi się agresją. Pewnie dlatego, że najnowsza analiza 381 badań angażujących ponad 130 000 uczestników, jednoznacznie potwierdziła, że agresywne gry stymulują agresywne zachowania (Huesmann, 2010). W tym momencie podnosi się głos graczy, którzy słusznie pytają o to, jak długo trwa ten efekt. Odpowiedź jest prosta: nawet do 24 godzin.

Głównym ograniczeniem badań, mierzących wpływ agresywnych gier na agresywne zachowania jest fakt, że w każdym z nich pomiaru dokonywano zaraz po tym jak badanym pozwolono zasmakować wirtualnej przemocy. Kilka minut od wyłączenia gry, gracze są bardziej agresywni, jednak o tym co dzieje się z ich zachowaniem później, do tej pory nie mieliśmy żadnego pojęcia.

Małpy i uprzedzenie

Tue, 12 Apr 2011 13:45:56 +0000

Wrogie nastawienie wobec ludzi odmiennych od nas samych to wciąż nierzadkie zjawisko. Uprzedzenia na tle rasy, narodowości, orientacji seksualnej czy poglądów politycznych to coś, co mniej lub bardziej otwarcie zdradza wielu ludzi. Nie trzeba również wiele, żebyśmy zaczęli postrzegać członków rywalizującej z nami grupy jako gorszych pod różnymi względami. Niedawne badania pozwalają przypuszczać, że jest to głęboki atawizm, dzielony nawet z rezusami.

Ludzie mają wyraźną tendencję do traktowania członków swojej grupy lepiej, niż ludzi pozostających poza jej obrębem. Tzw. stronniczość wewnątrzgrupowa (ingroup bias) działa nawet w sytuacji, gdy grupę utworzono w sposób wyraźnie arbitralny - poprzez rzut monetą, czy dzięki cyfrom numeru ubezpieczenia. Dramatycznym przykładem eskalacji tej tendencji była demonstracja przeprowadzona przez Jane Elliot w roku 1968.

Pokolenie uzależnione od samooceny

Tue, 12 Apr 2011 13:24:20 +0000

Dzisiejszy nastolatek żyje w świecie tak innym i odmiennym od tego, który istniał kiedyś, że pytanie o to co jest dla niego najważniejsze, może pozostać bez odpowiedzi. Obyci z technologią, kreowani przez reklamy, niepamiętający czasów gdy Internet był dostępny tylko nocą, a telefony przypominały cegłówki, według amerykańskich badaczy mogą być uzależnieni - jednak nie od pieniędzy, seksu czy alkoholu, a od wysokiej samooceny.

Brad Bushman oraz jego zespół postanowili sprawdzić, czy istnieje prawdopodobieństwo, że dzisiejsze pokolenie dziewiętnastolatków uzależnione jest przede wszystkim od wysokiej samooceny. W dwóch eksperymentach badaczom udało się wykazać, że młodzi ludzie cenią dobre mniemanie o sobie bardziej niż seks, pieniądze, ulubione jedzenie, alkohol czy spotkanie z przyjacielem. Cechami osobowościowymi, które wzmacniają to zachowanie okazało się przekonanie o tym, że należą im się dobre rzeczy oraz pogląd na temat dużej wartości samooceny.

Prostsze klikanie dla osób niepełnosprawnych

Mon, 11 Apr 2011 08:00:53 +0000

Obsługa współczesnego komputera wymaga zazwyczaj (zwłaszcza w dziedzinie zastosowań „biurowo-domowych”) obsługi graficznych interfejsów użytkownika. Mówiąc prościej, od użytkownika oczekuje się, że będzie przemieszczał po ekranie wskaźnik i wykonywał czynności takie jak „klikanie”, „zaznaczanie” czy „przeciąganie”. Znakomita większość z nas nie ma z tym większych problemów. Nie zapominajmy jednak, że są wśród nas osoby, dla których precyzyjne przesuwanie myszki po blacie stołu, to zadanie wymagające wielkiego wysiłku.

Mowa tu osobach cierpiących na zaburzenia motoryczne spowodowane na przykład chorobą Parkinsona lub porażeniem mózgowym oraz osoby u których na wskutek choroby lub urazu występuje duża bolesność lub ograniczenie zakresu ruchu dłoni lub palców.

Dlaczego kobiety nie zostają szefami korporacji?

Sat, 09 Apr 2011 12:49:32 +0000

Ponad połowa pracowników 500 najbogatszych firm według czasopisma Fortune to kobiety, jednak tylko 3% z nich ma możliwość ich prowadzenia (Catalyst, 2009). Oczywiście powodów takiego stanu rzeczy może być wiele: od różnic płciowych zaczynając na władzy mężczyzn kończąc. Według niektórych badaczy głównym powodem, dla którego panie nie zajmują kierowniczych stanowisk są stereotypy dotyczące płci.

Najpopularniejszy stereotyp dotyczący kobiet pracujących w biznesie zakłada, że panie mają większą niż mężczyźni awersję do strat oraz podejmowania ryzyka, ponieważ w porównaniu do płci brzydkiej nie są biegłe w matematyce oraz sprawach finansowych. Niestety powszechne funkcjonowanie tego skrótu myślowego może wpływać na decyzje o zatrudnieniu lub awansowaniu kobiety na wyższe stanowiska (Davison, Buke, 2000).

Im promieniowanie niestraszne

Fri, 08 Apr 2011 11:21:47 +0000

Ostatnie doniesienia z Japonii o awarii w elektrowni atomowej skłoniły mnie do przedstawienia pewnego mikroba, który promieniowania radioaktywnego się nie boi.

Promieniowanie, w tym promieniowanie radioaktywne, niesie ze sobą pewną energię, która, oddziałując z materią, może powodować jej uszkodzenie. Nie należy oczywiście wpadać w panikę na hasło „promieniowanie”, gdyż to oczywiście promienie słoneczne utrzymują życie ziemskie przy życiu;). Promieniowanie to zostało „ujarzmione” w procesie fotosyntezy.

A promieniowanie radioaktywne?

Wszystko zależy, ile jest tego promieniowania i jaką energię przenosi.

Od przybytku głowa nie boli?

Wed, 06 Apr 2011 11:04:39 +0000

Szybkie randki (ang. speed dating) przedstawiane są jako rozsądny wybór dla zabieganych mieszkańców wielkich miast, którzy nie lubią tracić czasu, a są zainteresowani znalezieniem partnera. Spotkania odbywają się w bezpiecznych warunkach, limitowany czas pozwala na relatywnie bezproblemowe wymknięcie się w sytuacji pojawienia się krępującej ciszy. Uczestnicy mają także okazję spotkać osoby, z którymi nigdy nie porozmawialiby w innych warunkach. Z racji tego, że kontakty do siebie otrzymują tylko te osoby, które wzajemnie wskazały się w formularzu, znika duża część niezręczności towarzyszących randkom w ciemno. Sytuacja wydaje się niemal idealna.

Kobieto, schudnij więcej

Tue, 05 Apr 2011 09:00:17 +0000

Idąc do lekarza nikt nie zastanawia się nad tym czy otrzymane zalecenia mogą być zależne od tego czy jest się kobietą czy mężczyzną. W przypadku walki z otyłością zdecydowanie wygodniej jest być mężczyzną - zalecana ilość kilogramów do zrzucenia będzie z pewnością niższa niż u kobiety dokładnie tak samo otyłej.

Gareth R. Dutton wraz z zespołem zaprosili 442 lekarzy do wypełnienia internetowej ankiety. Kompletne kwestionariusze otrzymali od 108 z nich, gdzie 76% stanowili mężczyźni. Pytania dotyczyły pacjentów z otyłością pierwszego stopnia, których BMI (Body Mass Index) wynosiło 33 kg/m².

Per mobile ad ASTRA

Mon, 04 Apr 2011 08:00:24 +0000

Zdjęcie dzięki uprzejmości / Courtesy of the University of Southampton and Segoz

Telefon komórkowy dawno przestał być przedmiotem zbytku, a stał się niemalże produktem pierwszej potrzeby. Od kilku lat coraz popularniejsze stają się tzw. smartfony, czyli urządzenia wyposażone w systemy operacyjne, które pozwalają na wgrywanie autorskich aplikacji. Współczesne urządzenia służą nam do słuchania muzyki, oglądania filmów, gier i przeglądania internetu. Czy smartfon może jednak służyć do czegoś więcej niż rozrywka? Podobno są ludzie, którzy do pracy korzystają z zaawansowanych aplikacji biznesowych. Nie jest to jednak informacja potwierdzona. My mamy dla was informację o tym, jak urządzenia tego typu zamierzają wykorzystywać naukowcy z uniwersytetu w Southampton.

Krótka lekcja nanotechnologii

Thu, 31 Mar 2011 15:25:17 +0000

Znakomita seria pięciu filmików wyprodukowanych jako część projektu NANOYOU finansowanego w ramach Siódmego Programu Ramowego Komisji Europejskiej.

Film jest po angielsku, na oryginalnej stronie youtube dostępny jest transkrypt (na razie angielski i duński). Z komentarzem zawsze porywającego Stephena Fry’a. Tutaj tylko część pierwsza, co by nie zaśmiecać internetów zbytnio, po resztą odwiedźcie NANOYOU…

Czuję się w obowiązku dodać, że filmiki są tylko wprowadzeniem do nanotechnologii. Nie mówią więc o żadnych skomplikowanych konceptach, a jedynie wyjaśniają podstawy. Za to w bardzo przystępny sposób (jak należy zresztą oczekiwać od materiału, który został opracowany jako pomoc pedagogiczna…).

Grzech pominięcia

Tue, 29 Mar 2011 10:26:53 +0000

Popełniamy go wiele razy w ciągu życia. Prawdopodobnie dlatego, że inni też to robią, co pozwala nam czuć się o wiele bardziej komfortowo. Oczywiście nie ukradlibyśmy pieniędzy z kasy, jednak gdy kasjerka pomyli się i wyda nam o 30 zł za dużo, potrafimy przemilczeć jej błąd i zachować pieniądze. Wiemy, że to niemoralne, jednak mniej niż własnoręczna kradzież. Ludzie doskonale wiedzą, że inni ocenią ich o wiele surowej jeśli zrobią coś złego niż gdy po prostu pozwolą aby do tego doszło. Według badaczy, gdy zamierzamy zachować się niemoralnie, przede wszystkim liczy się stopień w jakim zostaniemy potępieni przez innych za swoje zachowanie. Jednak pojawia się jeszcze jeden dość oczywisty element – kara.

Tajemnice pajęczej nici

Mon, 28 Mar 2011 11:00:53 +0000

Z pozoru delikatna i zwiewna, w rzeczywistości dużo mocniejsza niż mogłoby się wydawać. Od czasów starożytnych fascynuje i inspiruje człowieka. Przypisywano jej właściwości lecznicze i mistyczne. Wykorzystywano jako płótno malarskie, a popularny jedwab to nic innego jak, bardzo podobna do pajęczej, nić przędna pajęczaka motyla zwanego jedwabnikiem. W ostatnich latach zaś, pajęczynom coraz pilniej przyglądają się specjaliści od inżynierii materiałowej, którzy mają nadzieję zaczerpnąć z nich inspirację do stworzenia nowych, wytrzymalszych materiałów.

Buraczana moc

Sat, 26 Mar 2011 08:07:20 +0000

Badacze zajmujący się żywieniem sportowców coraz częściej testują produkty pochodzenia naturalnego, mające poprawić parametry wydolności fizycznej. W ostatnich kilku latach naukowcy skierowali uwagę na naturalne źródło azotanów, jakim są… buraki. Zacznijmy jednak od początku.

Występujący w organizmie tlenek azotu (NO) reguluje szereg funkcji fizjologicznych, które mogą mieć wpływ na wydajność ćwiczeń. Odpowiada on m.in. za regulację ciśnienia tętniczego krwi, udział w reakcjach układu odpornościowego, a także za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Produkcja tego dobroczynnego związku może zostać zwiększona poprzez spożywanie pokarmów bogatych w azotany, do których należą m.in. zielone warzywa liściaste oraz, wspomniane już wcześniej, buraki.

Japońskie zapalenie mózgu

Wed, 23 Mar 2011 13:24:02 +0000

Japońskie zapalenie mózgu jest jednym z tych zagrożeń, z którego większość histeryzujących obecnie na punkcie radioaktywności Europejczyków najprawdopodobniej nie zdaje sobie sprawy, a z którym Japonia będzie musiała się prędzej czy później zmierzyć. Być może później, bo zakażenia przenoszone przez owady raczej nie bywają szczególnie groźne w miesiącach zimowych i chłodnych. Jednakowoż, japońskie encephalitis jest w Japonii chorobą endemiczną, woda powodziowa po tsunami zdecydowanie poszerzy obszar namnażania się komarów roznoszących zakażenie, tak więc CDC namawia wszystkich pracowników pomocy humanitarnej, ażeby zaszczepili się przed przyszłym letnim wyjazdem. Niebezpieczeństwo jest realne.

Ból zmniejsza poczucie winy

Tue, 22 Mar 2011 11:02:10 +0000

Ponad pół wieku temu publiczne biczowanie jako forma pokuty nie było niczym nadzwyczajnym. Dziś pochody biczowników nazywanych flagelantami można zobaczyć w Hiszpanii, Portugalii, Włochach lub państwach Ameryki Łacińskiej. Obchodzone przeważnie w czasie Wielkiego Postu potrafią wzbudzić ogromne emocje, gdy ulicami miast podążają ludzie, własnoręcznie zadający sobie ból, widoczny w każdej krwawiącej na ich plecach ranie. Dlaczego to robią?

Pierwsza myśl jaka przychodzi do głowy to oczywiście chęć odpokutowania za własne grzechy. Form takiego odpuszczenia winy historia Chrześcijaństwa zna wiele. Jednak pomimo tego, że połączenie bólu, kary i poczucia winy wydaje się oczywiste, niewiele wiemy o jego psychologicznym podłożu.

Narodziny roboświadomości? O robocie, który zmienił światopogląd

Mon, 21 Mar 2011 08:00:33 +0000

Zachęceni popularnością artykułu o narodzinach samoświadomości u robotów, postanowiliśmy iść za ciosem. W dzisiejszym artykule poznamy robota, który dzięki introspekcji potrafi zmienić swój światopogląd, oraz jego młodszego brata, który potrafi obejść uszkodzenia własnego mózgu.

Tydzień temu poznaliśmy pracę badaczy z Cornell University. Opracowany przez nich robot potrafi samodzielnie stworzyć wewnętrzny model swojej konstrukcji, a następnie korzystając zeń nauczyć się przemieszczać. Potrafi też, w przypadku uszkodzenia, odpowiednio zmodyfikować model i sposób poruszania. To projekt z 2006 roku. Niecałe trzy lata później, Juan Cristobal Zagal i Hod Lipson (który brał udział także w poprzednim projekcie, a obecnie jest kierownikiem Laboratorium Syntezy Obliczeniowej w Cornell) opublikowali wyniki swoich prac nad robotami, których zdolności samoanalizy skupiają się bardziej na umyśle, niż na ciele.

Jak tu wchłonąć umarlaka…

Sat, 19 Mar 2011 12:35:52 +0000

Śluzice to jedne z najstarszych i najprymitywniejszych kręgowców. Przeciętna śluzica wygląda jak nieco bezkształtny robal z otworem gębowym na jednym końcu – małymi wyrostkami przypominającymi zęby wczepia się ona w ciało ofiary. Żebyście jednak nie odnieśli mylnego wrażenia: śluzice nie są drapieżnikami. Ciężko jest zresztą być drapieżnikiem, kiedy twoją podstawową bronią jest bycie pokrytym śluzem (stąd też zresztą polska nazwa gromady), bycie wyjątkowo nieatrakcyjnym i zanudzenie ofiary na śmierć swoim brakiem wyjątkowości. Otóż nie, śluzice nie są drapieżnikami – są natomiast padlinożercami (czasem co prawda atakują też ryby chore).

Przyjaźń ważniejsza od pieniędzy

Fri, 18 Mar 2011 10:35:28 +0000

Wnioski z badań psychologów nad poczuciem szczęścia są bardzo spójne: szczęśliwi ludzie lepiej radzą sobie w życiu. Poczucie szczęścia sprzyja między innymi wydajniejszej pracy, lepszemu zdrowiu, nawiązywaniu lepszych relacji z ludźmi czy większej szansie na otrzymanie podwyżki. Nic więc dziwnego, że chcemy być szczęśliwi i życzymy tego najbliższym przy każdej możliwej okazji. Problem w tym, że najczęściej wyobrażamy sobie osiągnięcie szczęścia dopiero wówczas, gdy otrzymamy podwyżkę i kupimy sobie wymarzony samochód (lepszy niż ma sąsiad Kowalski). Z badań psychologów płynie wniosek, że osoby zarabiające średnią krajową są tak samo szczęśliwe co osoby, które średnią krajową zarabiają w jeden dzień.

Ekonomia szczęścia

Thu, 17 Mar 2011 16:54:55 +0000

Powszechne współwystępowanie bogactwa i poczucia szczęścia tłumaczy się tym, że więcej pieniędzy oznacza większe możliwości kupna rzeczy sprawiających przyjemność. Jednak taki związek można tłumaczyć dokładnie odwrotnie. Im bardziej jesteśmy zadowoleni, tym więcej zarabiamy. Osoba w dobrym nastroju interpretuje otoczenie jako przychylne sobie. Wolni od trosk i zagrożeń, szczęśliwi ludzie szukają nowych niespełnionych celów. Pozytywne emocje skutkują tendencją do dążenia do celu raczej niż do unikania porażek i przyzwyczajają nas do poszukiwania coraz to nowych wyzwań.

Patrzenie na kobiece piersi wydłuża życie!

Wed, 16 Mar 2011 10:40:16 +0000

Od kilku lat w Internecie można znaleźć dziesiątki wpisów o rewolucyjnych badaniach dr Karen Weatherby. Mówiono o tym nawet w jednej z najpopularniejszych stacji radiowych w Polsce już 2 lata temu. Jak to możliwe, że tak genialne badania jeszcze nie zostały opublikowane na badania.net?

Badania dr Karen Weatherby trwały aż pięć lat. W tym czasie, wraz ze swoim zespołem, przebadała 200 ochotników. Badani zostali podzieleni na dwie grupy: w pierwszej panowie mieli patrzeć na kobiece piersi 10 minut dziennie, w drugiej zaś nie mogli tego robić pod żadnym pozorem. Wyniki opublikowano w New England Journal of Medicine.

"Dobra" i "zła" strona ciała

Tue, 15 Mar 2011 08:46:12 +0000

W zeszłym roku pisaliśmy o zaproponowanej przez Daniela Casasanto hipotezie specyficzności ciała (ang. Body-Specificity Hypothesis). Dwa lata od jej powstania, holenderski badacz odkrywa przed nami kolejne dowody potwierdzające jej istnienie. Tym razem Casasanto udowodnił, że utożsamianie prawej strony z dobrymi rzeczami, a lewej ze złymi u praworęcznych osób może ulec odwróceniu.

Hipoteza specyficzności ciała (ang. Body-Specificity Hypothesis) zakłada, że utożsamiamy z dobrymi rzeczami tę stronę ciała, którą posługujemy się płynniej i sprawniej. Większość ludzi jest praworęczna, dlatego w wielu kulturach na poziomie lingwistycznym prawa strona kojarzona jest z dobrem, a lewa ze złem. Jednak przykłady idiomów „moja prawa ręka”, albo „dwie lewe nogi” nie wyjaśniają w pełni zachowania ludzi.

Narodziny roboświadomości?

Mon, 14 Mar 2011 08:00:42 +0000

„Czy androidy śnią o elektrycznych owcach?” Sporo czasu jeszcze upłynie, zanim na poważnie będziemy mogli zadać sobie tytułowe pytanie z powieści Philipa K. Dicka, już dzisiaj jednak istnieją roboty zdolne do pewnego rodzaju introspekcji swojej “osoby”.

Robotyka rozwija się od kilkudziesięciu lat. W zakładach przemysłowych roboty stały się nieodzowną częścią zautomatyzowanych linii produkcyjnych. Pracują nieprzerwanie, z mechaniczną powtarzalnością i nie skarżą się na pensję.

Gdy jednak wyjdziemy poza teren fabryki, okazuje się że roboty nie zapuściły tutaj jeszcze korzeni.Ich zastosowanie ogranicza się właściwie do rozrywki i prostych prac takich jak odkurzanie. Nawet wyjątkowo medialne roboty saperskie, są tak naprawdę zdalnie sterowanymi platformami robotycznymi, które nie posiadają praktycznie żadnej autonomii działania.

Co się gapisz?!

Fri, 11 Mar 2011 08:00:21 +0000

Zawody polegające na mierzeniu się wzrokiem zna prawie każdy, bo prawdopodobnie brał w nich udział przynajmniej raz w życiu. Jeśli nie dla zabawy to w bardziej poważnych sytuacjach, które w zależności od wyniku mogły skończyć się bójką lub pozwolić na jej uniknięcie. Psychologowie z Uniwersytetu w Utrechcie odkryli, że dominujące i agresywne osoby automatycznie zaczynają wzrokową rozgrywkę, gdy widzą rozłoszczoną twarz.

David Terburg i jego zespół za pomocą jednego pomysłowego eksperymentu wykazali, że nasilenie cech związanych z dominacją wydłuża czas przyglądania się rozgniewanym twarzom. Z drugiej strony natężenie cech niedominujących sprawia, że dłużej utrzymujemy wzrok na twarzach przedstawiających radość.

Mikroby bohaterami lektur

Thu, 10 Mar 2011 11:23:19 +0000

“Kiedy nie udało się znaleźć odpowiednika wśród hantawirusów, ponownie sprawdzono wirusy Marburg, Lassa i Ebola. Nowy wirus nie wykazywał podobieństwa do tej zabójczej rodziny. Sprawdzono wszystkie inne znane gorączki krwotoczne. Sprawdzono dur brzuszny, dżumę dymieniczną, dżumę płucną, zapalnie opon i tularemię”.

I to by było na tyle w dzisiejszym wpisie, jeśli chodzi o mikroorganizmy;)

Mądrość tę popełniła spółka R. Ludlum i G. Lynds w książce “Operacja Hades”. Nie wiem tylko, ile jest tu genialnego wkładu tłumacza, tym niemniej polski czytelnik miał okazję przeczytać właśnie to.

Dzień Mózgu 2011

Tue, 08 Mar 2011 10:47:03 +0000

Dnia 18 marca 2011r. (piątek) na sopockim wydziale Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej będzie miało miejsce wyjątkowe wydarzenie naukowe – Dzień Mózgu 2011. Jest to pierwsza tego typu inicjatywa naukowa w Trójmieście w ramach Światowego Tygodnia Mózgu, który corocznie jest organizowany przez Fundację DANA.

Celem Światowego Tygodnia Mózgu jest propagowanie i popularyzowanie wiedzy o mózgu oraz ukazywanie ciągłego rozwoju badań naukowych mających na celu rozwiązanie zagadek tego tajemniczego organu. Organizatorem Dnia Mózgu 2011 jest Koło Naukowe Empiria działające w SWPS WZ Sopot, które zaprosiło do współtworzenia tego wydarzenia Studenckie Koło Naukowe Homunculus i Koło Nauk Psychologicznych Anima z Uniwersytetu Gdańskiego oraz Pismo Awangardy Filozoficzno-Naukowej Avant z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Dotknij twarzy przez Internet

Mon, 07 Mar 2011 08:00:41 +0000

Ostatnie lata w internecie upływają pod znakiem portali społecznościowych. To tam spędzamy coraz więcej czasu, poświęcając go między innymi na oglądanie zdjęć naszych – nierzadko nigdy nie widzianych w realu – znajomych. Większość z nas nie zastanawia się nawet nad barierą jaką napotykają w takim momencie ludzie niewidomi. Współczesne oprogramowanie potrafi co prawda odczytać na głos poprawnie przygotowaną stronę internetową, tak aby możliwie ułatwić skorzystanie z jej treści. Niestety, przedstawienie osobie niewidomej treści zawartej na zdjęciu to zupełnie inna bajka.

Konkurs badania.net i Wydawnictwa PWN

Fri, 04 Mar 2011 10:10:48 +0000

W dzisiejszym konkursie badania.net możecie wygrać książkę Wydawnictwa Naukowego PWN! PWN ufundowało dla naszych czytelników pozycję “Projektowanie badania jakościowego” autorstwa Uwe Flick.

Zadanie konkursowe: Dokończ zdanie i uzasadnij (proszę się nie sugerować ilustracją ;-). “Kierowcy prowadzący samochody typu ______________ spotykają się z mniejszą agresją na drodze (mierzoną np. ilością klaksonów innych użytkowników drogi)”.

Jest więcej niż jedno poprawne rozwiązanie tej minizagadki, ale nauczeni doświadczeniem umówmy się proszę, że jedna osoba może zgłosić tylko jedno proponowane rozwiązanie. Powodzenia! Zwycięzca otrzyma ezgemplarz książki “Projektowanie badania jakościowego” wydawnictwa naukowego PWN. Rozwiązania zagadki można zgłaszać na naszej stronie FB) czekamy do jutra do godziny 23:55. Zapraszamy do zabawy!

Czy szczęśliwi żyją dłużej?

Wed, 02 Mar 2011 16:27:45 +0000

Wyniki badań psychologów utwierdzają nas w przekonaniu, że o optymizmie warto pisać. Przede wszystkim warto aby każdy z naszych czytelników myślał optymistycznie. Dlaczego warto starać się zachowywać dobry nastrój? Osoby szczęśliwe dłużej cieszą sie lepszym zdrowiem!

Ed Diener (Uniwersytet Illinois, Gallup) oraz Micaela Chan (Uniwersytet Teksański w Dallas) zajęli się analizą 160 publikacji naukowych powstałych na podstawie badań dotyczących związku szczęścia i zdrowia. Spektrum badań było bardo szerokie, począwszy od trwających dekady badań długoterminowych, poprzez badania laboratoryjne, na badaniach na zwierzętach skończywszy.

Kalmary – rozrabiaki

Tue, 01 Mar 2011 10:49:03 +0000

Rywalizacja pomiędzy samcami tego samego gatunku nie jest zjawiskiem, które powinno nas zaskakiwać. Od nastolatków walczących o wdzięki rówieśniczek, poprzez znacznie bardziej rozbudowane i widowiskowe walki pomiędzy zwięrzętami w okresie godowym – ptakami, czy różnego rodzaju jeleniowatymi… Walka pomiędzy samcami nie musi jednak mieć tylko tła seksualnego – może być walką o pożywienie czy terytorium. Czymkolwiek jest to, czego potrzebujecie, by wasze geny trwały.

Pytanie, które zadał sobie Roger Hanlon, biolog morski ze Stanów Zjednoczonych, już kilka lat temu, dotyczy tego, w jaki sposób dochodzi do tych wybuchów agresji. Czy istnieje jakiś mechanizm biochemiczny? Czy istnieje jakiś spust, jakiś pstryczek, który włącza i wyłącza napastliwość samców?

Ewidencja w sypialni

Sat, 26 Feb 2011 08:06:24 +0000

Mężczyźni przyznają się do większej ilości kontaktów seksualnych w ciągu całego życia niż kobiety. Doktor Norman Brown z Uniwersytetu Alberta w Kanadzie dowodzi, że najczęściej jest to wynikiem (nie) świadomych błędów w obliczeniach.

Brown rozmawiał na ten delikatny temat telefonicznie z 1100 respondentów. Zapytane o ilość partnerów w ciągu życia, 2/3 kobiet przypomina sobie dokładnie i zgłasza przeciętnie 6 kochanków. Mężczyźni częściej określając ilość swoich miłosnych podbojów „strzelają” średnio 12 partnerek. Liczba partnerów w ciągu całego życia była jedyną różnicą między płciami w badaniu. Kobiety i mężczyźni deklarowali podobną ilość partnerów w ostatnim roku i taką samą ilość stosunków w czasie ostatniego miesiąca.

Nie wszyscy się masturbują

Fri, 25 Feb 2011 08:00:32 +0000

Ipsacja, autoerotyzm, samogwałt, onanizm lub po prostu masturbacja to wg słownika Władysława Kopalińskiego, zaspokajanie popędu płciowego poprzez drażnienie własnych narządów płciowych. Nasi czytelnicy są już w wieku, w którym pojęcia tego nie trzeba już raczej szczegółowo omawiać. Zajmijmy się więc obalaniem mitów.

Ankieta: Czy masturbowałeś/aś się choć raz w ciągu ostatnich 12 miesięcy?
Tak: 2009 głosów (84%)
Nie: 174 głosów (7%)
Nigdy tego nie robiłem/am: 207 głosów (9%)
Łącznie oddano 2390 głosów. Ankieta zakończona (przeniesiona z archiwum).

Mini czujnik, zmierzy wszystko i wszędzie

Wed, 23 Feb 2011 13:14:13 +0000

Czy możesz dokładnie wymienić co wczoraj jadłeś? Z tym pytaniem pewnie jakoś byśmy sobie poradzili, ale czy bylibyście w stanie podać co zjedliście w ciągu całego ostatniego tygodnia? Podczas badań nad nawykami żywieniowymi dzieci, psycholog Tom Baranowski z Baylor Collage of Medicine w Huston, odkrył, że dzieci nagminnie zapominają o około 15% posiłków, które spożyły. Dodatkowo 30% jedzenia, które dzieci przywołują z pamięci to tylko efekt ich wyobraźni.

W kontekście badań z zakresu epidemiologii, toksykologii i narażenia na różnego rodzaju zanieczyszczenia odkrycia Toma Baranowskiego mogą budzić niepokój, ponieważ większość badań z tych dziedzin opiera się na kwestionariuszach wypełnianych przez badanych. Jeśli nie jesteśmy w stanie przywołać w pamięci dokładnie co jedliśmy dnia poprzedniego to jak możemy odtworzyć ile wypaliliśmy papierosów czy jak długo biegaliśmy poprzedniego ranka. Niedokładne przypominanie sobie tego typu czynności możne znacząco wpływać na wyniki badań nad ryzykiem zachorowania na raka, stresem, aktywnością fizyczną czy wspomnianymi już nawykami żywieniowymi.

Ewolucyjne paskudztwo

Mon, 21 Feb 2011 08:07:23 +0000

Czy napiłbyś się soku, w którym przed chwilą pływał spory karaluch? Czy skosztowałbyś mleka, z którego przed chwilą wyjęto szczura? Czy na samą myśl o takim napoju wycofałeś żuchwę w reakcji na obrzydzenie? Takie uczucia towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat, ale nie zawsze sygnalizowały to samo.

Charakterystyczny grymas, nudności i unikanie odpychającego obiektu, to wrodzona reakcja na podejrzany smak spożywanych potraw. Tymczasem ludzie krzywią twarz nie tylko na smak, ale i na wyobrażenie o kontakcie z niepożądaną substancją. Zdaniem psychologa, profesora Paula Rozina z Uniwersytetu w Pensylwanii, uogólnienie reakcji obrzydzenia, to nabyty w toku ewolucji mechanizm obrony przed zwiększającym się zanieczyszczeniem otoczenia. Reakcji o treści „zabierzcie ode mnie to świństwo” uczymy się tak samo jak ucieczki przed gorącym przedmiotem.

Jak bakterie robią motylkom seksmisję

Sun, 20 Feb 2011 11:41:31 +0000

Istnieje duża grupa bakterii należących do rodzaju Wolbachia. Potrafią one żyć tylko w cytoplazmie komórek swoich gospodarzy, i podobnie jak symbiotycznych bakterii rurkoczułkowców naukowcom nie udało się ich nigdy wyhodować. Infekują one bardzo wiele bezkręgowców, m.in. owady, pajęczaki, skorupiaki, nicienie, powodując zmiany w stosunkach damsko-męskich danej populacji. Bakterie przenoszą się tylko poprzez komórki jajowe, a nigdy plemniki, a więc przekazywane są tylko pomiędzy samicami (z matki na córkę, przechowują się w jajnikach i potem trafiają do cytoplazmy komórek rozrodczych), co dla bakterii oznacza, że przeżyją w samicach, ale zginą, jeśli znajdą się w komórkach męskich.

Jak dotykasz, tak postrzegasz

Sat, 19 Feb 2011 11:19:12 +0000

W codziennym życiu mężczyźni uchodzą za prawdziwych twardzieli, podczas gdy kobiety najczęściej kojarzone są z delikatnością i kruchością. Przyczyn dla takiej kategoryzacji może być wiele, ale to raczej płeć brzydka utożsamiana jest z wytrzymałością i siłą. Chociaż rzeczywistość nie zawsze idzie w parze z naszymi przekonaniami, psychologowie potrafią wykazać w jaki sposób myślenie o płci może być powiązane z cielesnymi doświadczeniami.

Michael Slepian oraz jego koledzy udowodnili w dwóch eksperymentach, że fizyczne doświadczenie twardości sprawia, że ambiwalentne płciowo twarze, częściej kategoryzujemy jako męskie. Są to pierwsze wyniki badań, które sugerują, że wiedza na temat kategorii społecznych może być odzwierciedlona przez nasze ciało zgodnie z teorią ucieleśnionego poznania (ang. embodied cognition).

Dlaczego Polacy nie wyjeżdżają na wakacje?

Fri, 18 Feb 2011 14:08:06 +0000

W 2010 roku aż 66% z nas nigdzie nie wyjechało i nie planowało już żadnego wyjazdu w terminie badania przeprowadzonego na grupie 879 dorosłych Polaków (7-14 grudnia 2010).

Trzeba jednak przyznać, że na przestrzeni lat, coraz więcej Polaków pozwala sobie na co najmniej tygodniowy wypoczynek w ciągu roku.
A oto powody, dla których odmawiamy sobie tych kilku lub kilkunastu dni odpoczynku poza miejscem zamieszkania.
Oby w tym roku było lepiej!
Więcej informacji: CBOS, styczeń 2011, Wyjazdy wypoczynkowe Polaków w 2010 roku

Striptiz i seks za pięniądze na wakacjach

Thu, 17 Feb 2011 11:52:25 +0000

Wakacje to czas relaksu i zabawy. Słoneczne plaże, kolorowe drinki z parasolką i całonocne imprezy to domena wielu nadmorskich kurortów. Młodzi ludzie wolą się bawić niż zwiedzać średniowieczne katedry, a miejscowości turystyczne robią co mogą, by im to umożliwić.

Morten Hasse i Sébastien Tunges podpytali wracających z urlopu Duńczyków jak spędzali wakacje w Bułgarskim kurorcie Słoneczny Brzeg, gdzie życie nocne porównywane jest z amerykańskim Las Vegas. Naukowcy przeprowadzili ankietę wśród 1125 turystów czekających na lotnisku na powrót do domu. 55,9% ankietowanych stanowili mężczyźni, 44,1% kobiety. Wiek badanych wahał się od 16 do 34 lat, ale aż 96% z nich nie przekroczyło jeszcze 25 roku życia. Prawie wszyscy ankietowaniu spędzili w Słonecznym Brzegu maksymalnie 2 tygodnie.

Młodzi imigranci szybciej adaptują się do nowych warunków

Wed, 16 Feb 2011 13:49:02 +0000

Temat problemów z imigrantami co jakiś czas pojawia się w mediach. Niektórzy politycy otwarcie mówią, że społeczeństwo multikulturowe to niewypał. Procesy związane z akulturacją okazały się bowiem bardziej problematyczne, niż uprzednio przypuszczano. Nie jest wszak tajemnicą, że zmiana kręgu kulturowego to dla człowieka duży problem, a zdaniem badacza psychologii kultury Stevena Heine’a z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej nawet bardzo duży. Szczególnie po przekroczeniu pewnego wieku, gdy jesteśmy już na tyle ukształtowani, że tak radykalne zmiany okazują się dla nas nie do przeskoczenia.

Toksyczne pelargonie

Tue, 15 Feb 2011 13:47:34 +0000

Pelargonie to jedne z najpopularniejszych kwiatów doniczkowo-okiennych. I nic w tym dziwnego, ponieważ sprawdzają się wybitnie jako rośliny ozdobne. Wywodzą się z południowej Afryki, ale już w XVII wieku przewędrowały do Europy za sprawą holenderskich kupców. Dla ludzi pelargonie mają olbrzymie znaczenie nie tylko przez wzgląd na walory estetyczne: wyciąg z pewnych gatunków pelargonii jest na przykład stosowany w przemyśle perfumeryjnych, często jako dodatek lub wspomagacz w mieszankach z olejkami różanymi. Cukiernicy używają czasem ich jadalnych liści jako dodatku smakowego/do dekoracji ciast i tortów. Wreszcie – w medycynie tradycyjnej (czy też tzw. ludowej) stosuje się wyciągi z pelargonii do leczenia czerwonki (dyzenterii), gorączek, infekcji, schorzeń wątroby, a także do gojenia ran.

Łaziki wracają na Księżyc

Mon, 14 Feb 2011 08:00:48 +0000

W listopadzie 1970 Łunochod 1 zjechał z rampy lądownika Łuna 17 na sypki regolit Mare Imbrium. Stał się tym samym pierwszym zdalnie sterowanym pojazdem zdolnym do podróży po powierzchni innego ciała niebieskiego. Jego tropem podążyło… zaskakująco niewiele misji. Na Księżycu wylądował jeszcze bliźniaczy Łunochod 2. Trzeba było czekać aż do 1997 roku, na to by maleńki Sojourner stał się pierwszym łazikiem wędrującym po piaskach Marsa. Na czerwonej planecie znalazły się jeszcze w 2004 zaskakująco długowieczne Spirit i Opportunity i jak dotąd to tyle jeśli chodzi o roboty jeżdżące po innych światach. To jednak wkrótce ma się zmienić.

Dzwoni, ale w którym kościele?

Sat, 12 Feb 2011 08:35:49 +0000

Tinnitus (inaczej szumy uszne) jest bardzo częstym zaburzeniem funkcjonowania słuchu, polegającym na odbieraniu “dźwięków fantomowych” w postaci dzwonienia czy szumu w uszach, bez obecności realnego źródła dźwięku. Chociaż bardzo dużej liczbie osób zdarza się odczuwać niby-tinnitusowe wrażenia niemal na co dzień (np. po koncercie rockowym), całkiem sporo ludzi doświadcza tego schorzenia w sposób chroniczny.

Z badań wynika, że na przewlekły tinnitus cierpi około 40 milionów Amerykanów. Jest on także najczęstszym ze schorzeń zgłaszanych przez weteranów wojennych (częściej nawet niż post-traumatic stress disorder). W dodatku pacjentów takich będzie prawdopodobnie coraz więcej, biorąc pod uwagę starzenie się społeczeństwa przy intensywnej ekspozycji na hałas.

Konkurs badania.net i wydawnictwa Smak Słowa

Fri, 11 Feb 2011 13:36:17 +0000

Tym razem w konkursie badania.net możecie wygrać książki wydawnictwa Smak Słowa! Smak Słowa ufundował dla naszych czytelników trzy premierowe egzemplarze książki “Co napawa nas optymizmem, czyli dlaczego jest dobrze, a będzie lepiej ” pod redakcją Johna Brockmana. Dla odmiany książki będzie można zdobyć biorąc udział w badaniu ( jeden egzemplarz) oraz rozwiązując mini - zagadki na na naszej stronie na Facebooku (dwa egzemplarze).

Zadanie konkursowe:

Badanie trwa do następnej niedzieli (do godziny 23.55). Wśród osób, które wezmą w nim udział rozlosujemy jeden egzemplarz książki ufundowanej przez wydawnictwo Smak Słowa. Mini - zagadki będą sukcesywnie pojawiać się na naszym profilu na Facebook’u.

Nauka w służbie sztuki

Thu, 10 Feb 2011 09:58:38 +0000

Kiedy Rembrandt Harmenszoon van Rijn malował portret bogatego kupca Nicolaesa Van Bambeek’a, nie spodziewał się raczej, że powstający właśnie obraz zapisze się w historii nie tylko sztuki, ale i nauki. 370 lat później nowoczesne techniki analityczne pozwoliły na poznanie składników, których Rembrandt dodawał do farb by nadać im szczególnych właściwości.

Rembrandt Harmenszoon van Rijn jest jednym z największych artystów jakich poznała ludzkość. Zgłębienie jego genialnego warsztatu malarskiego jest oczywistym pragnieniem wielu. Szczegółowe poznanie struktury poszczególnych warstw nakładanych na płótno pozwala nie tylko odtworzyć proces twórczy wielkiego mistrza, ale również pomaga konserwatorom w odpowiednim dostosowaniu metod przechowywania, ekspozycji i konserwacji.

Kocha? Nie kocha? Czy niepewność jest atrakcyjna?

Wed, 09 Feb 2011 10:10:53 +0000

Już niebawem walentynki. Cokolwiek sądzić o tym dniu, wielu z pewnością zaprząta sobie głowę potencjalnym sposobem spędzenia tego specyficznego święta. Stary truizm mówi, że jeśli otwarcie deklarujemy wobec kogoś sympatię, istnieje duże prawdopodobieństwo, że ten ktoś polubi nas. Czy jest tak zawsze? Otóż niekoniecznie, czasem największym magnesem może być bowiem „udawanie niedostępnego”. Czyli innymi słowy – zmuszenie innych do myślenia o tym, czy go lubimy czy nie. Jak wynika z artykułu opublikowanego na łamach Psychological Science przez Erin Whitchurch i Timothego Wilsona (Uniwersytet Virginia) oraz Daniela Gilberta (Uniwersytet Harvarda) kobiety mogą być bardziej zainteresowane mężczyzną, gdy nie są pewne jego uczuć.

Uczciwość ma zamknięte oczy

Tue, 08 Feb 2011 09:57:45 +0000

W ostatnich latach wiele badań psychologicznych wykazało, że jesteśmy na bakier z uczciwością. Oceniając siebie jako uczciwych i moralnych naginamy rzeczywistość, bo jakkolwiek by na nią nie spojrzeć, najczęściej myślimy o własnym interesie. Na szczęście psychologowie wykazali istnienie bardzo prostego sposobu na poprawę naszej moralnej kondycji - wystarczy zamknąć oczy.

Eugene Caruso oraz Francesca Gino wykazali w serii czterech eksperymentów, że zamknięcie oczu potrafi oddziaływać na proces wydawania sądów moralnych oraz zachowanie etyczne. Według badaczy zamknięcie oczu zmusza nas do dokładniejszej symulacji umysłowej danego wydarzenia. W konsekwencji osoby, które poproszono o zamknięcie oczu, zachowania niemoralne oceniały surowej niż ich koleżanki i koledzy, którzy wykonywali to samo zadanie z otwartymi oczami.

Jak mówić do obcych?

Mon, 07 Feb 2011 08:00:18 +0000

Począwszy od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, co jakiś czas naukowcy decydują się wysłać w przestrzeń kosmiczną przekaz adresowany do pozaziemskich cywilizacji. Jak dotąd wysłano trzy takie wiadomości (fragment pierwszej z nich na ilustracji obok). Za każdym razem jednak, inna była metoda zakodowania wiadomości. Młodzi doktoranci astrofizyki z USA i Francji proponują metodę, na stworzenie uniwersalnego protokołu komunikacyjnego, który dałby możliwie największe prawdopodobieństwo zrozumienia, przez istoty całkowicie od nas odmienne.

Niby nic nowego. Wszak, poprzednie wiadomości, też były konstruowane z myślą o tym, że będą je odczytywać formy życia, które wyewoluowały w zupełnie innych warunkach, a więc posługujące się najprawdopodobniej innym zestawem zmysłów, nie mówiąc już o różnicach kulturowych.

Molekuła miesiąca: czkający psychotrop

Sun, 06 Feb 2011 09:53:09 +0000

Odkryty w 1958 przez zdobywcę drugiego miejsca w plebiscycie z 2005 roku na Najlepszego Belga Wszechczasów Paula Janssena, środek ten jest lekiem przecipsychotycznym stosowanym w przypadkach schizofreni, ale także przy psychozach lekowych, wywołanych takimi środkami jak LSD, amfetamina, czy ketamina; przy ciężkich maniach; do leczenia nadpobudliwości i agresywności; przy ciężkich zespołach majaczeniowych… Lista ciągnie się na kolejny akapit.

Do tych typowo mentalnych problemów dochodzi zastosowanie tego leku jako środka uspokajającego w terapiach odwykowych u osób uzależnionych od alkoholu oraz opiatów; w leczeniu ciężkich nudności, wymiotów oraz majaczeń przy leczeniu paliatywnym; w leczeniu schorzeń neurologicznych takich jak np. zespół Tourette’a.; przy zapobieganiu objawom pląsawicy Huntingtona.

Mierzyć siły na zamiary

Sat, 05 Feb 2011 17:43:53 +0000

Małżonkowie nie powinni przeceniać wartości swoich partnerów – ostrzegają badacze na łamach przeglądu Journal of Personality and Social Psychology.

Doktor James McNulty z Uniwersytetu Stanowego w Ohio i profesor Benjamin Karney z Uniwersytetu na Florydzie rejestrowali interakcje par młodych małżonków. Badani mieli za zadanie rozmawiać ze sobą na temat trudności w ich małżeństwie. Ich dyskusje były nagrywane na taśmie wideo a następnie oceniane przez niezależnych sędziów na skali umiejętności radzenia sobie z problemami. Sami małżonkowie wypełniali również kwestionariusze dotyczące poziomu ich satysfakcji z małżeństwa, oczekiwań względem małżeństwa oraz zachowań partnera w przyszłości. Procedura była powtarzana co sześć miesięcy przez cztery kolejne lata. Spośród 82 par 12 rozstało się w czasie trwania badania.

Konkurs badania.net i Wydawnictwa Znak (+ rozwiązanie)

Fri, 04 Feb 2011 14:00:34 +0000

Tym razem w konkursie badania.net możecie wygrać książki Wydawnictwa Znak! Znak ufundował dla naszych czytelników trzy premierowe egzemplarze książki “Bornholm” autorstwa Huberta Klimko-Dobrzanieckiego. Zdobądź nagrodę odpowiadając na pytania na temat idiomatycznych wyrażeń w języku polskim.

Zadanie konkursowe:

Konkurs trwa do wtorku (do godziny 23.55). Trzy osoby, które udzielą najwięcej poprawnych odpowiedzi w Teście Idiomów i zrobią to najszybciej zdobędą nagrody od Wydawnictwa Znak.

Zadanie konkursowe

1. Kliknij w link:

Test Idiomów

Pastylka na smutki

Fri, 04 Feb 2011 12:23:00 +0000

Przeraźliwe poczucie zniechęcenia, smutku i przygnębienia. Wyraźne pogorszenie koncentracji, pesymizm i problemy ze snem to tylko niektóre z częstych objawów depresji. Po 50 roku życia depresja stanowi jedną z głównych przyczyn hospitalizacji. Z danych przedstawionych przez Światową Organizację Zdrowia wynika, że depresja stanowi czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie. Czy ciężko zraniona dusza potrafi podnieść się za pomocą pastylki z cukru? Rezultaty testów klinicznych leków antydepresyjnych przekonują, że jest to możliwe.

Zachowanie szympansicy wobec zmarłego potomka

Wed, 02 Feb 2011 11:01:19 +0000

Fakt, jak wiele podobieństw istnieje między ludźmi, a naszymi bliskimi „zwierzęcymi” krewnymi może fascynować. Niektórych zaś z pewnością niepokoić. Oto bowiem okazało się po raz kolejny, że nie tylko ludzie swych zmarłych krewnych traktują w szczególny sposób.

Zespół psycholingwistów z Instytutu Maxa Plancka opublikował na łamach American Journal of Primatology artykuł opisujący reakcję szympansicy na śmierć swojego 16-miesięcznego potomka. Naukowcy pod kierunkiem dr Katherine Cronin zaobserwowali to zachowanie na terenie Chimfunshi Wildlife Orphanage Trust w Zambii. Miejsce to zamieszkują szympansy uwolnione z rąk przemytników.

Gotowe na wszystko?

Tue, 01 Feb 2011 10:24:09 +0000

W psychologii, podobnie jak w innych naukach, pojawiają się teorie kontrowersyjne, a nawet w pewien sposób niebezpieczne. Jedną z nich jest hipoteza przygotowania (ang. preparation hypothesis) zakładająca istnienie u kobiet biologicznego mechanizmu, który pozwala chronić narządy płciowe w sytuacji niechcianego seksu.

Założenia tej odważnej teorii powstały w oparciu o wcześniejsze badania, które wykazały, że seksualne pobudzenie narządów płciowych kobiet powstaje w odpowiedzi na różne bodźce seksualne. Nawet takie, które nie są związane z preferencjami seksualnymi lub uczuciami je wywołującymi.

„Powietrzny” laser pomoże wykrywać ładunki wybuchowe

Mon, 31 Jan 2011 08:00:39 +0000

Ukryte przy drogach, zdalnie detonowane ładunki wybuchowe stały się zmorą żołnierzy biorących udział w misjach w Iraku i w Afaganistanie. W laboratoriach trwają zatem prace nad opracowaniem nowych, skuteczniejszych sposobów wykrywania materiałów wybuchowych na odległość. Jedna z metod opiera się na obserwacji wiązki laserowej, która rozprasza się na obecnych w powietrzu cząsteczkach związków chemicznych. Aby jednak zastosować taką metodę, ładunek musi znaleźć się między źródłem wiązki, a detektorem. Warunek raczej nie do spełnienia w konwoju wojskowym. Czy na pewno?

Jednorazowe e-czytniki

Sun, 30 Jan 2011 10:26:29 +0000

E-czytniki – niemęczące oczu czarnobiałe odpowiedniki tabletów. Ograniczone w funkcjach, jednak znacznie przyjaźniejsze dla przeciętnego czytacza – gdyż imitujące prawdziwy papier. Jak działa technologia E Ink, o którą opierają się te urządzenia? Pytanie warte odpowiedzi, tłumaczące jednocześnie, dlaczego tak trudno jest wyprodukować czytniki kolorowe oraz odpowiednio szybkie, aby móc na nich oglądać filmy (chociaż od kilku miesięcy na rynku dostępne są już takie).

Co można zrobić, aby e-czytniki stały się lepsze? Na przykład stworzyć e-czytniki, które łatwo wyprodukować, zużyć, a potem zrecyclingować (czy aby na pewno jest to ulepszenie, to kwestia dyskusyjna). Krok w tę stronę uczynił niedawno Andrew Steckl z Uniwerystetu Cincinnati, który badał zjawisko elektrozwilżalności¹ na papierze – i potencjał tego zjawiska w zastosowaniu do produkcji różnego rodzaju papierowych urządzeń – od medycznych począwszy (odsyłam do kiedyś przeze mnie publikowanej prezentacji George’a Whitesidesa), a na e-czytnikach właśnie skończywszy. Wyniki badań opublikowane zostały w październiku zeszłego roku w piśmie Applied Materials and Interfaces.

Minizagadka #2: kto będzie szczęśliwszy?

Sat, 29 Jan 2011 19:44:26 +0000

Minizagadka: spotykasz dwie osoby rozmawiające o tym samym epizodzie: udanych wakacjach z rodziną (same miłe wspomnienia). Osoba A przypomina sobie jak ten epizod przebiegał (w jej przeszłości) a następnie szacuje swoje zadowolenie z tego wydarzenia. Osoba B wyobraża sobie co by było gdyby nie przeżyła tego epizodu a następnie, w taki sam sposób jak osoba A, szacuje swoje zadowolenie. Zagadka: która z opisanych osób będzie szczęśliwsza w wyniku takiej gimnastyki umysłu i dlaczego tak się stanie? Odpowiedzi można udzielać tylko na stronie fb badania.net. Dla autora odpowiedzi najbliższej prawdzie mamy nagrodę książkową (“Lepiej” Wydawnictwa ZNAK)!

Krok pierwszy: Zachowaj spokój

Thu, 27 Jan 2011 08:00:51 +0000

System ostrzegania powodziowego w Polsce pozostawia wiele do życzenia. Podobnie ze stanem linii przesyłowych wysokiego napięcia, a brak prądu i powódź to nie jedyne nieszczęścia jakie mogą Ci się przytrafić. Co byś zrobił(a) gdyby region, w którym mieszkasz dotknęła niespodziewana klęska (niekoniecznie żywiołowa), a Twoje domostwo zostało odcięte od prądu, gazu, telefonu, bieżącej wody, nie wspominając już nawet o Internecie? W takich sytuacjach, przysłowiowe „zachowaj spokój” nie wystarczy, do tego trzeba mieć plan.

"Syty głodnego nie zrozumie"

Tue, 25 Jan 2011 14:44:11 +0000

W świecie zdominowanym przez pieniądze większość ludzi marzy o osiągnięciu bogactwa i fortuny. Nic więc dziwnego, że zazdrościmy bogaczom luksusowych i szybkich aut, ogromnych posiadłości oraz władzy jaką zdobywają dzięki pieniądzom. Okazuje się jednak, że mimo wielu plusów bycia bogatym, w jednej kwestii osoby mniej zamożne, mogą czuć się lepsze – w odczytywaniu i rozumieniu ludzkich emocji.

Michael Kraus i jego zespół, w serii trzech eksperymentów wykazali, że zajmowanie wysokiej pozycji na drabinie społecznej, może nieść ze sobą poważne konsekwencje w relacjach interpersonalnych. Psychologowie udowodnili, że osoby o wysokim statusie socjoekonomicznym, w porównaniu do osób o niskim statusie, osiągają gorsze wyniki w teście mierzącym empatię. Mało tego osoby mniej zamożne potrafią dokładniej ocenić emocje partnera podczas rozmowy, a także z większą skutecznością rozpoznają emocje wyłącznie na podstawie ruchu mięśni okalających oczy.

Ciężarówki na orbitę

Mon, 24 Jan 2011 08:00:20 +0000

Gdy myślimy o statkach kosmicznych dostarczających zaopatrzenie na Międzynarodową Stację Kosmiczną (MKS), oczyma wyobraźni widzimy przede wszystkim amerykańskie wahadłowce, oraz rosyjskie Sojuzy i Progresy. Tymczasem od pewnego czasu, oprócz NASA i RosKosmosu, jeszcze dwie agencje kosmiczne są w stanie regularnie wysyłać na orbitę statki z zaopatrzeniem. Europejska ESA dysponuje pojazdami ATV, a japońska JAXA – HTV. Przyjrzyjmy się im dzisiaj bliżej, bo oba są na swój sposób unikalne.

H-II Transfer Vehicle – HTV

Minizagadka #1 Kto będzie częściej zaczepiany?

Sat, 22 Jan 2011 17:03:29 +0000

Minizagadka: W serwisie randkowym znajdujemy dwa profile atrakcyjnych pań. Zdjęcia profilowe tych kobiet zostały ocenione (przez 1000 wizytujących na skali od 1-nieatrakcyjna do 10-atrakcyjna) w następujący sposób: PANI A: Średnia ocen = 7.5; Odchylenie standardowe ocen = 0.5; oraz PANI B: Średnia = 7.5; Odchylenie = 4.0). Zagadka: która z opisanych Pań dostanie więcej zaczepek (maili od odwiedzających ich profile) i dlaczego tak się stanie? Odpowiedzi można udzielać tylko na stronie fb badania.net. Dla autora odpowiedzi najbliższej prawdzie mamy nagrodę książkową (Jakościowe metody badań marketingowych - Dominiki Maison. Wydawnictwo PWN)!

Podwodny szybowiec

Thu, 20 Jan 2011 07:00:59 +0000

Porusza się bezszelestnie. Może zanurzyć się na 700 metrów i przebywać pod wodą blisko dwie godziny. Jedno ładowanie akumulatora wystarcza mu, aby przepłynąć wiele setek kilometrów. SG503 Ice Dragon to wyjątkowy przyrząd badawczy, który pomoże lepiej zrozumieć jak zmienia się ekosystem w wodach otaczających Antarktydę.

Obserwacje środowiska kryjącego się wiele metrów pod powierzchnią wody jest dość trudnym i kosztownym zadaniem. Po dziś dzień, podstawową metodą zbierania danych są kosztowne rejsy statków badawczych wyposażonych w specjalistyczną aparaturę pomiarową. Ceny takich badań sprawiają, że nie możemy ich przeprowadzać z taką częstotliwością, jaka mogłaby dać naukowcom rzeczywisty wgląd w dynamikę podwodnych ekosystemów. Dr Walker Smith z Virginia Institute of Marine Science, który od blisko 30 lat bada ekosystem Morza Rossa, porównuje to do sytuacji, gdy chcemy zrozumieć akcję popularnego serialu telewizyjnego oglądając dwa odcinki rocznie.

Opisywanie wątpliwości pomaga w zdawaniu egzaminów

Wed, 19 Jan 2011 23:23:07 +0000

Stres to uczucie, które znamy wszyscy. Stojąc twarzą w twarz wyzwaniem – egzaminem czy rozmową o pracę – wielu traci pewność siebie. Zaczynamy sobie wmawiać, że, tak po prawdzie, to nie umiemy zupełnie nic. A dni przygotowań poszły na marne, bo w pustej głowie w najlepsze hula sobie halny wiatr. Jakby tego było mało - z każdą minutą jest coraz gorzej. Umysł po brzegi wypełnia się intelektualno-emocjonalnym spamem. Jak w nim nie utonąć?

Praktyka a teoria

Tue, 18 Jan 2011 19:58:09 +0000

Co się dzieje gdy ślepo postępujemy zgodnie z procedurami? Wykład profesora Barry’ego Schwartza poświęcony jest zastosowaniu procedur w praktyce. Instrukcje i polecenia rzadko uwzględniają innych ludzi, zatem w pracy nie powinniśmy kierować się jedynie procedurami. Improwizujmy! Zapraszamy do oglądania nagrania z polskimi napisami autorstwa Honoraty Mazepus.

Szkło wytrzymalsze od stali

Mon, 17 Jan 2011 08:00:44 +0000

Szkło, z którym mamy do czynienia na co dzień, nie ma zbyt dobrej renomy jeśli chodzi o wytrzymałość. Każdy z nas ma na koncie przynajmniej kilka stłuczonych szklanek, butelek czy słoików. Niektórzy pewnie zaliczyli też szyby w oknach, a właściciele samochodów klną cicho pod nosem, gdy kamień spod kół ciężarówki zostawi ślad na przedniej szybie.

Okazuje się jednak, że szkło jest tak naprawdę bardzo wytrzymałym materiałem. Potrafi przenosić bardzo duże obciążenia. Jego wadą jest tak naprawdę kruchość. Gdy w szklanym elemencie pojawi się mikroskopijny nawet defekt, pod wpływem obciążeń bardzo szybko rozrasta się on prowadząc do całkowitego zniszczenia elementu.

Powiedz mi kiedy dość

Sun, 16 Jan 2011 11:48:01 +0000

Setki reklam jedzenia kuszą Cię każdego dnia takimi sloganami jak np. “skosztuj odrobiny rozkoszy” czy “doznaj rajskiej przyjemności”. Takie komunikaty wywołują szczególny dylemat u osób, które znajdują się na diecie. Gdy ślina produkowana jest w zwiększonych ilościach, osoby odchudzające się muszą nauczyć się ignorować taką oznakę głodu. W efekcie wytrenowana niewrażliwość postępuje i z każdym powtórzeniem osoby na diecie stają się coraz mniej czułe na sygnały płynące z ciała.

Co to oznacza w dłuższej perspektywie? Jak wynika z badań zespołu doktora Todda Heathertona z Dartmouth College, osoby o normalnej masie ciała w miarę jedzenia uważają zjadany pokarm za coraz mniej smaczny, natomiast osoby otyłe, za równie dobry. Osoby z nadwagą cierpią więc na zaburzony mechanizm odczuwania sytości i koncentrują się raczej na jedzeniu niż na sobie. Stanley Schachter z Columbia University udowodnił, że osoby szczupłe regulują ilość przyjmowanych pokarmów pod wpływem impulsów z wewnątrz organizmu, a osoby otyłe z zewnątrz. Osoby z nadwagą jedzą więcej, gdy posiłek jest smaczny, gdy nadchodzi pora jedzenia, gdy produkty wyglądają apetycznie lub gdy talerz jest pełen. Badania dowodzą nawet, że osoby z nadwagą jedzą więcej, gdy pożywienie jest oświetlone niż gdy pozostaje w cieniu. Co ciekawe, nie zauważono takiej zależności u osób z normalną masą ciała.

Wino z jaskini

Sat, 15 Jan 2011 11:24:13 +0000

Armeńska jaskinia Areni dość szybka wdziera się do grupy najciekawszych stanowisk archeologicznych świata. Najgłośniej było o niej z okazji odkrycia świetnie zachowanego najstarszego skórzanego buta. Ale na łamy Archeowieści jaskinia trafiała już też z okazji odkrycia mózgu sprzed około 6 tysięcy lat oraz równie starego fragmentu trzcinowej spódnicy oraz zmumifikowanej kozy. Teraz pracujący w jaskini archeolodzy zaprezentowali najstarsze na świecie wyposażenie do produkcji wina.

Badacze znaleźli basen o wymiarach około metr na metr, w którym najpewniej miażdżono winogrona, kadź do której z basenu spływał sok, dzbany do fermentowania i naczynia do picia. Zdaniem badaczy ludzie uzyskiwali sok depcząc winogrona w basenie.

Z upływem lat czujesz więcej

Thu, 13 Jan 2011 17:15:18 +0000

Starsi ludzie wiodą intensywniejsze i bardziej złożone życie emocjonalne niż osoby z młodszego pokolenia. Przyczyny międzypokoleniowej różnicy w tym zakresie badała doktor Ursina Teuscher z Portland State University.

Dlaczego emocje starszych osób raportowane są jako intensywniejsze? Można zaryzykować conajmniej dwa prawdopodobne wyjaśnienia takiego stanu rzeczy: zmiana wyznawanych wartości na przestrzeni życia lub upływ czasu, który staje się cennym i znikającym zasobem. Tę ostatnią hipotezę doktor Teuscher starała się sprawdzić w swoich eksperymentach. Świadomość upływającego czasu jest ważną zmienną modyfikującą życie emocjonalne i podejmowane przez nas decyzje, choć dotychczas poświęcano jej mało uwagi.

Kobiece łzy ciosem w męskie libido

Wed, 12 Jan 2011 17:44:27 +0000

Płacz jest jednym z najbardziej tajemniczych, a zarazem swoiście ludzkich stanów emocjonalnych. Dla nauki pozostaje wciąż nieco zagadkowy, a jego interpretacją zajmuje się przeważnie “psychologia ludowa”.

W naszym kręgu kulturowym płacz – abstrahując od słuszności takiego twierdzenia – jest aktywnością tradycyjnie przypisywaną kobietom. Jak pisał Wiesław Myśliwski - Tak już jest na świecie, że kobiecie płacz przychodzi z pomocą. Okazuje się, że pisarz mógł mieć sporo racji. Tak przynajmniej wynika z badań przeprowadzonych przez zespół z Weizmann Institute w Izrealu. W opublikowanym na łamach Science artykule Human Tears Contain a Chemosignal, naukowcy, pod kierunkiem neurobiologa i kognitywisty dra Noama Sobela, sugerują, że kobiece łzy (a dokładniej - ich “zapach”) powodują u mężczyzn obniżenie poziomu testosteronu. Ekspozycja na chemiczne ślady zawarte w łzach sprawia, że kobiety stają się mniej pobudzające seksualnie. Mamy więc prawdopodobnie do czynienia z rodzajem “chemicznej tarczy”, której istnienie – z uwagi na charakter testosteronu jako “nośnika agresji” – wydaje się całkowicie uzasadnione z ewolucyjnego punktu widzenia.

Czując strach, ryzykujesz!

Tue, 11 Jan 2011 08:03:40 +0000

Jeśli lubisz podejmować ryzykowne decyzje, to bardzo prawdopodobne, że w Twoim najbliższym otoczeniu znajdą się osoby, którym nie do końca to odpowiada. Martwiąc się i wyrażając swoje obawy, mogą odczuwać w Twojej obecności niepokój, który paradoksalnie zachęca Cię do balansowania na skraju ryzyka. Najciekawsze jest jednak to, że cały proces zachodzi daleko poza Twoją świadomością, a zaczyna się od zapachu.

Katrin Haegler oraz jej zespół odkryła, że wąchanie potu osób, które wcześniej odczuwały niepokój, wpływa na sposób w jaki podejmujemy decyzje. Wykorzystując stworzoną na potrzeby badania grę hazardową, Haegler udowodniła, że chemiczny sygnał niepokoju jednej osoby, wyzwala ryzykowne zachowania u drugiej.

Rentgen samoprzylepny przeźroczysty

Mon, 10 Jan 2011 08:00:45 +0000

Zwykła, przezroczysta taśma klejąca, mimo że niepozorna, potrafi zaskoczyć. Pisaliśmy już jak za jej pomocą uzyskać grafen. Dzisiaj zobaczymy, że można jej użyć jako źródło promieni Rentgena.

Historia tego odkrycia sięga roku 1939, gdy zauważono, że gwałtownie rozwijana taśma klejąca emituje słabe światło. Możecie zresztą sprawdzić to sami. Wystarczy rolka taśmy i zaciemnione pomieszczenie. Zjawisko to, już wówczas dość dobrze znane, nosi nazwę tryboluminescencji (nie ma nic wspólnego z kołami zębatymi). Występuje bardzo często gdy rozdzielamy materiały złożone z cienkich warstw.

Chemia pachnie jak Twoje perfumy

Sun, 09 Jan 2011 09:18:18 +0000

Od 2000 roku na rynku pojawiło się już ponad 5000 nowych perfum. Życie nowych zapachów jest dużo krótsze niż przed laty, ponieważ konsumenci ciągle pragną czegoś nowego. Większość zapachów w dzisiejszych czasach powstaje w laboratorium, gdzie pojedyncza cząsteczka staje się aromatyczną nutą zapachową.

Producenci perfum muszą zmagać się nie tylko z zachciankami klientów, ale również z czynnikami ekonomicznymi, ekologicznymi i zdrowotnymi. Po pierwsze synteza związku, który ma stanowić składnik perfum, nie może być nieopłacalna. Masowa produkcja związków powstających w wyniku kilkunastostopniowej reakcji chemicznej nie wchodzi w grę na duża skalę. Takie związki obecnie skreśla się z listy kandydatów na „zapach roku”, może za kilka lat wrócą do łask kiedy technologia produkcji lekko się rozwinie.

Niekonwencjonalne ≠ naturalne ≠ bezpieczne

Sat, 08 Jan 2011 08:00:02 +0000

Ukazała się kolejna publikacja opisująca negatywne efekty uboczne stosowania tzw. medycyny alternatywnej czy niekonwencjonalnej. Australijscy badacze przeanalizowali informacje ze specjalnej bazy danych, do której pediatrzy zgłaszają przypadki rzadkich schorzeń u dzieci i wiążą je ze stosowaniem metod medycyny alternatywnej. Raporty dotyczyły dzieci w wieku od urodzenia do 16 lat, a efekty uboczne opisywano w “skali” od łagodnych aż po śmiertelne.

Okazało się, że aż 77% tychże rzadkich schorzeń czy zgłoszonych powikłań miało związek (pewny bądź przypuszczalny) z altmedem. W 64% przypadków efekty uboczne uznano za poważne, zagrażające życiu bądź śmiertelne. 44% pacjentów - jak twierdzili zgłaszający lekarze - poniosło uszczerbek na zdrowiu, ponieważ zrezygnowali oni (a raczej ich opiekunowie) z usług konwencjonalnej medycyny. Wszystkie cztery przypadki zgonów wiązały się z odstawieniem metod medycznych na rzecz pseudomedycyny.

Umrzeć młodo z miłości

Fri, 07 Jan 2011 10:49:59 +0000

Badaczy zaciekawił fakt, że śmiertelność młodych mężczyzn jest niemal trzy razy wyższa niż śmiertelnosć kobiet. Dysproporcja ta została zarejestrowana w 20 krajach.

-“Fakt posiadania chromosomu Y jest aktualnie największym pojedynczym czynnikiem ryzyka śmiertelności w krajach rozwiniętych” – mówi Daniel Kruger z University of Michigan. Dr Kruger i profesor Nesse przeanalizowali statystyki zgonów w 20 krajach na przełomie ostatnich 70 lat. Stosunek śmiertelności mężczyzn do śmiertelności kobiet najwyższy jest w czasie adolescencji. W tym wieku na każde 10 przedwczesnych zgonów kobiet przypada 29 zgonów mężczyzn. Najwyższą różnicę między płciami odnotowano dla samobójstw. Na jedną samobójczynię przypada średnio 9 samobójców.

Homo Sapiens Roku 2010!

Thu, 06 Jan 2011 08:00:27 +0000

To kobieta! W naszej zabawie udział wzięły 124 kobiety oraz 90 mężczyzn i w tym wypadku ilość odegrała kluczową rolę. Zanim przystąpimy do ogłoszenia zwycięzców oraz nadania wyjątkowego tytułu Homo Sapiens Roku 2010, zacznijmy od poznania prawidłowych odpowiedzi.

Tym razem zadanie było o wiele trudniejsze, ponieważ postanowiliśmy przetestować wiedzę, którą mogliście zdobyć czytając badania.net. Sprawdźmy zatem czego my jako redakcja oraz Wy jako czytelnicy mogliście dowiedzieć się w 2010 roku:

1. Na kogo nie działa stopa w drzwiach?Odp.: b) na osoby otyłe

Ponad 60 osób znało prawidłową odpowiedź, o której pisaliśmy w maju. Jeśli nie wiesz, dlaczego osoby z nadwagą rzadziej ulegają jednej z popularnych form manipulacji, zajrzyj tutaj: "Stopa w drzwiach" nie działa na osoby otyłe.

2. Jaki procent Polaków pije wódkę?Odp.: a) 17%

No i mamy pierwsze zaskoczenie, ponieważ tylko ponad 20 osób odpowiedziało prawidłowo. Większość osób - pewnie zdroworozsądkowo - uznało, że odsetek ten wynosi aż 45%. Na szczęście rzeczywistość wygląda radośniej, bo najwięcej pijemy piwa o czym opowie wam "Statystyczny Polak" .

3. Jaki samochód uznano za najbardziej ekologiczny w 2010 roku? Odp.: e) Audi A3

Dokładnie z silnikiem TDI 2.0. Nie Merkury Milan Hybrid oraz Toyota Prius jak myślała większość tylko stary, dobry diesel. Więcej na ten temat możecie przeczytać w artykule "Nieekologiczne samochody elektryczne".

4. Jak nazywa się pierwszy komercyjny statek kosmiczny?

Odp.: c) Dragon

Uczestnikom do gustu przypadła wymyślona przez nas nazwa Space Invader, ponieważ około 90 osób uznało ją za prawidłową. Biletu na Dragon nie można jeszcze kupić, jednak można przeczytać o jego "wejściu".

5. Ile karatów ma największy diament świata?

Odp.: d) 3106

Z tym pytanie większość z Was nie miała problemu. Jednak jeśli myślicie, że to świecidełko jest duże, koniecznie sprawdzicie jak wygląda największy diament we wszechświecie.

6. Ile słów dziennie wypowiadają kobiety i mężczyźni?Odp. c) 16 000 mężczyźni i kobiety

To jeden z największych mitów z jakim rozprawiliśmy się na łamach badania.net. Jego siłę potwierdziły wyniki, ponieważ prawie 120 osób uznało, że panowie wypowiadają średnio 7 000 słów, a panie aż 20 000. Jest to oczywiście bzdura, obalona empirycznie. Kobiety i mężczyźni wypowiadają dziennie tyle samo słów.

7. Komu łatwiej byłoby zaakceptować homoseksualny romans partnera/partnerki?Odp.: b) mężczyznom

Bez większego problemu równo 140 osób znało prawidłową odpowiedź - pewnie z artykułu "Dwa oblicza zdrady".

8. Jaki procent Polaków popiera wprowadzenie zakazu palenia w miejscach publicznych? Odp.: a) 74%

Niestety palacze muszą się z tym pogodzić. Statystyczny Polak nie kłamie.

9. Ile znamy objawów napięcia przedmiesiączkowego?Odp.: b) ponad 150

Kobiety albo nie doceniają PMS albo to rzeczywiście bujda na resorach, ponieważ większość pań zaznaczyła odpowiedź 11-50. Ocenić znaczenie napięcia przedmiesiączkowego można tutaj.

10. Kiedy córki rzadziej dzwonią do ojców? Odp.: a) w okresie najwyższej płodności

Dla czytelników to pytanie to bułka z masłem. Dla niewtajemniczonych polecamy lekturę najnowszego odkrycia psychologów ewolucyjnych.

11. Kto w Polsce ma więcej dzieci? Odp.: b) kobiety

My nadal nie możemy uwierzyć, że w Państwie na wskroś katolickim mogło dojść do tak niereligijnej postawy mężczyzn. Tych zaskakujących informacji dostarczył w przystępnej formie nasz ulubieniec: "Statystyczny Polak".

12. Z czego najbardziej dumni są Polacy? Odp.: d) z polskiej gościnności

Jak patrzymy co się dzieje w czasie zimy, trudno uwierzyć, że ta gościnność nie istnieje tylko na papierze. Jednak Statystyczny nie kłamie i prawdę Ci powie.

13.Czy ten test jest na czas? Odp.: c) na 100% tak

No pewnie inaczej mielibyście za dużo czasu na pytanie wujka Googla o podpowiedzi. A na poważnie chcieliśmy sprawdzić - zainspirowani doświadczeniami czytelnika - czy osoby biorące udział w konkursie znają jego zasady. I nie zawiedliśmy się, a TUTAJ możecie sprawdzić dlaczego ;)
Teraz czas na to co Homo Sapiens lubią najbardziej czyli wykresy. Rywalizacja przebiegła spokojnie do 30 grudnia i do tego czasu ilość kobiet i mężczyzn była podobna. Później panowie sukcesywnie oddawali pola paniom:

Podział ról płciowych u młodych szympansów

Wed, 05 Jan 2011 10:17:23 +0000

W debacie dotyczącej natury płci pojawiają się głosy – przeważnie w obrębie nauk społecznych – które zdają się całkowicie marginalizować czynnik biologiczny (traktując płeć wyłącznie jako konstrukt społeczny). Dość wspomnieć o radykalnych feministycznych dekonsutrukcjonistkach pokroju Judith Butler.

W myśl tego rodzaju doktryn, fakt, że np. dziewczynki wolą bawić się lalkami wynika z przekazywanych przez rodziców normatywnych wzorców zachowań. Opublikowany pod koniec grudnia na łamach „Current Biology” artykuł “Sex differences in chimpanzees’ use of sticks as play objects resemble those of children” autorstwa Sonii M. Kahlenberg (Bates Collage) i Richarda W. Wranghama (Uniwersytet Harvarda) podważa tę tezę. Zdaniem autorów, wybór zabawek przez dzieci może być wynikiem uwarunkowań ewolucyjnych. Wniosek został oparty na obserwacjach szympansów, które badacze prowadzili przez 14 lat w Parku Narodowym Kibale w Ugandzie.

Jaki szef byłby dla Ciebie najlepszy?

Tue, 04 Jan 2011 08:15:50 +0000

Szefów można podzielić na dwie kategorie: spokojnych i nerwowych. Pierwsi motywują pracowników uśmiechem i ciepłym poklepywaniem po ramieniu, drudzy kontrolują postępy podwładnych poprzez gniew, złość i częste wrzaski zza biurka. Który ze sposobów zarządzania ludźmi jest bardziej skuteczny?

Gerben Van Kleef oraz jego zespół odkryli, że sposób w jaki pracownicy odbierają emocje swoich szefów zależy od natężenia cechy osobowości jaką jest ugodowość. Osoby ugodowe są bardziej uprzejme dla innych, wolą współpracę od rywalizacji oraz pozytywne relacje zamiast tak zwanych „kwasów”. Osoby o niskim natężeniu ugodowości są ich całkowitym przeciwieństwem, a konfliktowość leży w ich naturze (Graziano i inni, 1996).

Najmniejsza latarka świata

Mon, 03 Jan 2011 08:00:02 +0000

Wizualizacja stworzonego układu. Ilustracja z materiałów prasowych Karlsruher Institut für Technologie.

Pęd do miniaturyzacji nigdzie chyba nie jest widoczny tak, jak w elektronice. Dla przeciętnego zjadacza chleba objawia się to tym, że coraz łatwiej zgubić telefon komórkowy, który w dodatku ma moc obliczeniową porównywalną z mocnymi stacjami roboczymi sprzed 10 lat.

Osoby bliżej obserwujące na przykład rynek mikroprocesorów, z pewnością wiedzą, że ich producenci prześcigają się w stałym usprawnianiu procesów technologicznych tak, aby na tej samej powierzchni, zmieścić jak najwięcej struktur półprzewodnikowych. Niestety, każdy kolejny krok w kierunku miniaturyzacji układów krzemowych staje się coraz bardziej kosztowny, a to między innymi z powodu barier jakie stawia sam materiał, czyli krzem.

Podsumowanie roku 2010

Sun, 02 Jan 2011 12:04:19 +0000

Piąty rok istnienia badania.net był pod wieloma względami przełomowy dla naszej działalności. Wszystkie zmiany jakie przeszedł przez te lata nasz serwis nie odbyłyby się jednak, gdybyśmy nie widzieli w nim celu - gdyby nie było tego komu czytać - więc przede wszystkim dziękujemy naszym czytelnikom za odwiedziny i komentarze. Czas na krótkie podsumowanie aktywności autorów i czytelników przez ostatnie 12 miesięcy.

W 2010 napisaliśmy 288 tekstów o ciekawych badaniach. W sumie zawierały 690 załączników! W 2010 roku nasze teksty zostały skomentowane 1319 razy, w tym 374 komentarzy (28.35 procent) zostało napisanych przez zarejestrowanych użytkowników/autorów.

Niezdrowe solarium

Fri, 31 Dec 2010 10:59:26 +0000

Według opublikowanego raportu UOKiK, tylko co szóste polskie solarium jest bezpieczne dla zdrowia użytkowników. Pracownicy Inspekcji Handlowej przetestowali 157 łóżek w solariach na terenie całej Polski i jedynie 27 z tych urządzeń było bezpiecznych dla konsumentów. W skrajnym przypadku stwierdzono nawet sześciokrotne przekroczenie dopuszczalnej normy promieniowania ultrafioletowego!

Dzisiejszy tekst ma na celu zrewidowanie twierdzenia UOKiK jakoby 27 ze skontrolowanych urządzeń zapewniało “bezpieczeństwo konsumentów”. Czy fakt braku poparzeń na skórze klienta powinien świadczyć o bezpieczeństwie stosowanego zabiegu? Czy zysk z efektu kosmetycznego stosowania solarium oraz czystej przyjemności wygrzewania się zimą może przysłonić nam zdrowotne koszty korzystania z tego rodzaju przybytków? Przyjrzyjmy się efektom stosowania słonecznych łóżek.

Ryzyko śmierci rośnie w Boże Narodzenie i Nowy Rok

Thu, 30 Dec 2010 08:00:12 +0000

Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok to dla wielu osób dwa najważniejsze święta w roku. Rodzinne grono przy suto zastawionym stole, w tle z głośnika sączy się radosna melodia kolęd, a na choince kolorowo pobłyskują bombki. Mogłoby się wydawać, że ta świąteczna atmosfera może być nie do zniesienia dla osób ze skłonnościami samobójczymi.

Owszem, ilość zgonów w Święta rośnie, ale nie z powodu samobójstw. Dotychczasowe badania, opierające się na analizie aktów zgonów w różnych krajach i w przypadku różnych grup społecznych pokazują, że wbrew pozorom Boże Narodzenie i Nowy Rok nie są powiązane ze zwiększoną ilością zachowań samobójczych.

Świadomość przyjęcia placebo a jego skuteczność

Wed, 29 Dec 2010 09:13:44 +0000

Skuteczność placebo wydaje się nie podlegać dyskusji. Pacjent, nie wiedząc, że zamiast leków przyjmuje – na ten przykład – witaminę C, zaczyna czuć się lepiej. Czy kluczem do skuteczności jest zatem niewiedza?

Otóż niekoniecznie. Okazuje się bowiem, że samopoczucie przyjmującego placebo może się poprawić mimo świadomości, że terapia opiera się właśnie na placebo. Zespół badaczy pod kierunkiem Teda Kaptchuka (Harvard Medical School) odkrył, że – przynajmniej w jednym konkretnym przypadku – świadomość przyjęcia placebo nie wyklucza jego skuteczności.

Na co czekam w 2011

Tue, 28 Dec 2010 08:00:30 +0000

Dzisiejszy artykuł będzie w trochę innej formie, niż ta którą przyjęliśmy na naszym portalu. Zamiast koncentrować się na jednym konkretnym temacie, postaram się wymienić najciekawsze wydarzenia z interesujących mnie dziedzin, które mają odbyć się w nadchodzącym roku.

Astronautyka

Będzie ciekawie. Na luty i kwiecień zaplanowane są dwa ostatnie loty programu Space Shuttle. Kończy się epoka niezbyt udanej, ale bardzo użytecznej kosmicznej ciężarówki. W kwietniu i czerwcu z kolei mają odbyć się drugi i trzeci lot Dragona. Podczas czerwcowego lotu ma nastąpić dokowanie kapsuły do Międzynardowej Stacji Kosmicznej. Wydarzenie bez precedensu, a od jego powodzenia zależy dalszy los zarówno SpaceX jak i NASA – być może bowiem w przyszłym roku podjęta zostanie decyzja czy sektor prywatny dostanie zlecenia na transport astronautów na orbitę okołoziemską.

Homo Sapiens Roku 2010 – Wielka Rywalizacja Płci

Mon, 27 Dec 2010 13:03:17 +0000

Człowiek Roku? Dla nas to za mało! Człowiek Rozumny Roku brzmi znacznie lepiej. Po raz pierwszy w Polsce i prawdopodobnie na świecie ogłaszamy konkurs na Homo Sapiens Roku 2010. Najważniejsze w tej rywalizacji jest jednak to, czy tytuł zdobędzie samiec, czy samica.

Odpowiedź na to pytanie poznamy już za 7 dni. Najpierw musisz odpowiedzieć na na pyania konkursowe. Nie pozwól aby płeć przeciwna pokonała Twoją własną! Codziennie będziemy podawać cząstkowe wyniki rywalizacji płci.

Wesołych Świąt

Thu, 23 Dec 2010 08:59:09 +0000

Szanownym czytelnikom badania.net życzymy wszystkiego dobrego na Święta oraz szczególnych sukcesów w Nowym Roku. Na czas świąt udzielamy Wam badaniowej dyspensy - idźcie i postarajcie się wykrzesać trochę radości bez intelektualnej stymulacji z badania.net (wiemy, że będzie ciężko).

Mamy nadzieję, że sobie bez nas poradzicie, bo podobnej dyspensy udzielamy również sami sobie - wracamy do omawiania badań dopiero w poniedziałek 27 grudnia! Życzymy aby wizja długoterminowych korzyści i planów nie przykryła krótkoterminowych radości ze spożywania niezliczonych potraw i słodkiego leniuchowania. W chwilę po świętach życzymy oczywiście odwrócenia tej relacji: mamy nadzieję, że wytrwacie w realizacji waszych długofalowych postanowień i zobowiązań. Wszystkiego dobrego!

Jak prezerwatywy pomogły Tajlandii

Wed, 22 Dec 2010 10:24:43 +0000

Tajlandia w 1970 roku postanowiła podnieść standard życia swoich mieszkańców. Nie zaczęto jednak od poprawy opieki socjalnej oferowanej przez rząd, a od kontroli przyrostu naturalnego. O tym, jak prezerwatywy wpłynęły na życie obywateli Tajlandii opowie Mechai Viravaidya w błyskotliwym, zabawnym i bardzo przekonującym wystąpieniu.

Więcej informacji: www.ted.com

W pogoni za dolarem

Tue, 21 Dec 2010 08:00:15 +0000

Pieniądze prawdopodobnie zawdzięczamy Fenicjanom. Ich oparte na morskim handlu imperium nie mogłoby sprawnie funkcjonować, gdyby obrót towarami odbywał się na zasadach barteru. Dzisiejszy świat, zgodnie ze słowami piosenki, kręci się wokół pieniądza, zaś on sam stał się obiektem badań naukowców. Dzisiaj zobaczymy, czego możemy dowiedzieć się obserwując obieg pieniądza… ale nie tak jak zwykli to robić ekonomiści. Tym razem przyglądać się będziemy jak podróżują poszczególne banknoty.

Od ponad dziesięciu lat możemy natrafić na banknoty jednodolarowe, opieczętowane adresem strony internetowej wheresgeorge.com. Gdy udamy się pod ten adres dowiemy się, że „Where’s George?” to projekt mający na celu śledzenie jak, pod względem geograficznym, odbywa się przepływ banknotów. Nazwa oczywiście nawiązuje do George’a Waszyngtona, którego podobizna widnieje na banknocie jednodolarowym. Wystarczy wpisać numer seryjny i lokalny kod pocztowy, aby system zanotował następny etap w odysei danego dolara. Każdy może też samodzielnie oznaczyć nowy banknot i wprowadzić go po raz pierwszy do systemu.

Spójrz z boku

Sun, 19 Dec 2010 07:55:10 +0000

Z nowych badań wynika, że wizualizacja naszych działań z perspektywy trzeciej osoby pomaga w uchwyceniu zmian jakie upłynęły od tego wydarzenia. Spojrzenie z perspektywy trzeciej osoby na wydarzenia w naszym życiu uwydatnia zmiany, których dokonaliśmy, co motywuje nas do dalszej pracy.

Eksperymenty potwierdzające powyższe twierdzenie Lisa Libby z Ohio State University przeprowadziła wraz z Richardem Eibach z Yale University i Thomasem Gilovichem z Cornell University. W jednym z badań, proszono 38 studentów college’u, którzy poddawali się psychoterapii o przypomnienie sobie swojej pierwszej wizyty u terapeuty. Połowa badanych otrzymała instrukcję by zwizualizować sobie to spotkanie “patrząc na nie swoimi oczami” (w pierwszej osobie), pozostali mieli to zobaczyć tak “jakby widział to obserwator z boku” (trzecia osoba). Następnie badani oceniali, jak bardzo się zmienili od czasu ich pierwszej wizyty na skali od 0 (w ogóle) do 10 (zupełnie). Obserwatorzy, którzy wspominali pierwszą wizytę w perspektywie trzeciej osoby zauważali u siebie więcej zmian (średnio 7.18) niż patrzący własnymi oczami (średnio 5.64).

Nature staje po stonie blogerów

Sat, 18 Dec 2010 12:42:17 +0000

Powraca ciągle jeszcze temat niefortunnej publikacji na temat „arsenowych bakterii”. Linków do dyskusji o dyskusji już trochę znajdziecie w komentarzach pod oryginalnym postem. Tym, co – poza aspektem czysto naukowym – dodatkowo rozgrzało atmosferę wokół tego artykułu, było stanowisko zarówno NASA, jak i przede wszystkim samych autorów. Pierwsza krytyka ich pracy pojawiła się w ciągu zaledwie dwóch dni od publikacji – był to wpis profesor mikrobiologii z UBC w Kanadzie, Rosemary Redfield, w którym wyliczyła bezlitośnie wszystkie słabe punkty pracy.

Czym kierują się Polacy kupując prezenty gwiazdkowe dzieciom?

Fri, 17 Dec 2010 12:58:37 +0000

Z danych CBOS wynika, że większość z nas stara się by prezent był niespodzianką, ale taką, która będzie przydatna i praktyczna. Dla 27% Polaków ważne jest również by prezent był zaspokojeniem wcześniej złożonego zamówienia. 45% z nas kupi prezent dziecku z dalszej rodziny, a aż 84% swojemu.

Więcej informacji: CBOS, grudzień 2010, Aktualne problemy i wydarzenia

Ta kość jest moja

Thu, 16 Dec 2010 03:01:48 +0000

Wiadomo, że psy nie warczą bez powodu. Węgierscy naukowcy w kwietniu tego roku wykazali, że istnieje specyficzny sposób warczenia mówiący „ta kość jest moja”. Nawet kiedy puszczano psom tego typu dźwięki z playbacku, rezygnowały z przywłaszczenia sobie kości, która pozornie znajdowała się bez nadzoru. Teraz ci sami naukowcy pokazali, że pies może rozpoznać wielkość drugiego tylko na podstawie warczenia.

Pieskom zrobiono pomysłowy eksperyment. Na ekranie wyświetlano dwa zdjęcia tego samego osobnika. Po jednej stronie pies miał 60 cm, a z drugiej był pomniejszony dokładnie o 30%. Badany pies siadał obok swojego właściciela naprzeciwko ekranu, wtedy z głośnika umieszczonego pomiędzy zdjęciami puszczano odgłos warczenia lub szum Browna. Inni badani słuchali warczenia, ale oglądali trójkąty lub zdjęcia kota. W sumie w eksperymencie wzięło udział 96 psów, po 24 dla każdego wariantu. Reakcje zwierząt nagrywano.

O której Polacy jedzą obiad?

Wed, 15 Dec 2010 22:44:48 +0000

Obiad stanowi główny, ciepły posiłek w ciągu dnia. Polacy jedzą obiad o różnych porach. Na przykład mieszkańcy wsi siadają w tym celu do stołu już przed czternastą, a mieszkańcy miast jadają raczej po osiemnastej. Jednak 40% wszystkich Polaków jada obiad między godziną 14 a 16.

Więcej informacji: CBOS, listopad 2010, Zachowania i nawyki żywieniowe Polaków

Jak często Polacy podjadają między posiłkami?

Wed, 15 Dec 2010 22:27:02 +0000

Według zaleceń dotyczących zdrowego żywienia powinno się spożywać co najmniej trzy posiłki dziennie. Dobrze wiemy wszyscy, że nie powinno się podjadać między posiłkami, jeśli przekąską jest cokolwiek innego niż owoc lub warzywo. Chipsy, chrupki, czekolada, pączki czy inne słodycze nie są najlepszym nawykiem dla osób dbających o swoje nawyki żywieniowe. Jak często zdarzają nam się takie małe grzeszki?

Duża część Polaków nie ma również nawyku, by zjadać jakikolwiek owoc przynajmniej raz dziennie.

Dwa oblicza zdrady

Wed, 15 Dec 2010 12:30:30 +0000

Zdrada prawie zawsze prowadzi do cierpienia jednego z partnerów i dotyczy w równym stopniu mężczyzn jak i kobiety. Niestety na tym etapie podobieństwa kończą się, a do głosu dochodzi bogaty wachlarz różnic „międzypłciowych”. Wyobraź sobie, że jesteś w heteroseksualnym związku i odkrywasz, że Twój partner lub partnerka niedawno przespała się z inną osobą. Czy w tym wypadku gorsza byłaby wiadomość o romansie heteroseksualnym czy homoseksualnym?

Jaime Confer oraz Mark Cloud, wykazali że mężczyźni przejawiają większą chęć kontynuowania związku, gdy partnerka zdradzi ich z inną kobietą niż z gdy dopuści się zdrady z innym mężczyzną. Deklaracje kobiet biorących udział w badaniu były całkowitym przeciwieństwem opinii panów. Dla płci pięknej zdrada partnera z innym mężczyzną była o wiele poważniejszym problemem niż jego skok w bok z inną kobietą.

Wielkie trzęsienie ziemi w sieci

Tue, 14 Dec 2010 08:00:43 +0000

Nie, to nie będzie kolejny artykuł o aferze WikiLeaks. Dzisiaj zajmiemy się trzęsieniami ziemi, jednymi z najbardziej niszczycielskich i nieprzywidywalnych kataklizmów, a dokładniej powiemy sobie jak każdy z nas może przyczynić się do lepszego ich zrozumienia.

Co roku na naszej planecie ziemia trzęsie się ponad 500 tys razy. Większość z tych wstrząsów jest bardzo słaba. Odczuwalne jest „zaledwie” 100 tysięcy spośród nich. Średnio raz w roku przydarza się trzęsienie ziemi o sile co najmniej 8 stopni w skali Richtera. Jednakże mimo takiej powszechności tego zjawiska nadal nie potrafimy skutecznie przewidywać gdzie i kiedy zdarzą się trzęsienia o katastrofalnej sile.

Mięso prosto z laboratoryjnego stołu

Mon, 13 Dec 2010 08:00:15 +0000

W październiku 2010 media znów obiegła informacja o nowej szansie na wyżywienie ludzkości – mięsie hodowanym w laboratorium. Niektóre poczytne i popularne portale napisały o tym odkryciu bardzo entuzjastycznie. Już rok temu pisano o “kawale świeżego, krwistego mięsa” prosto z laboratorium. Jak to jest naprawdę? Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Przepis na mięso hodowane w laboratorium wygląda w skrócie tak: 1. Wykonujemy biopsję żywej, zdrowej świni (ale niekoniecznie, możemy też wziąć kurczaka czy nawet złotą rybkę, ale o tym później). 2. Kładziemy pobraną tkankę na laboratoryjnym stole i wyodrębniamy komórki macierzyste. 3. Dodajemy serum, dzięki któremu nasze komórki będą się mnożyć, a cała tkanka będzie rosła zdrowo i szybko. 4. Montujemy komórki na rusztowaniu, które pomoże im w uformowaniu włókien mięśniowych. 5. Aby mięsko dobrze smakowało mięśnie należy ćwiczyć. Podłączamy więc wyhodowane już włókna do prądu lub imitujemy chemicznie impulsy zmuszające mięsień do pracy. 6. Zbieramy wszystkie wyhodowane w ten sposób kawałki razem, wrzucamy do rozdrabniarki i mielimy. 7. Dodajemy aromaty, żelazo i witaminy, mieszamy. 8. Formujemy smakowite kiełbaski. 9. Kiełbaski gotujemy i zajadamy się tym niebywałym przysmakiem stworzonym w stu procentach w laboratorium.

Naukowcy wierzą, że dzięki temu zmniejszy się ilość zabijanych zwierząt, co z pewnością zadowoli środowiska wegetariańskie i organizacje zajmujące się prawami zwierząt. Hodowla, a właściwie produkcja tego typu miałaby mieć również znaczenie ekologiczne, ponieważ zużywałaby by dużo mniej wody i energii niż tradycyjna, a i pastwiska nie byłyby już potrzebne. Wygląda to rzeczywiście imponująco pod warunkiem, że nie wspomnimy o kilku problemach.

Najstarsze zarodki dinozaurów zaskoczyły badaczy

Sun, 12 Dec 2010 16:54:06 +0000

Dokładne badania mikroskopowe dobrze zachowanych zarodków dinozaurów z rodzaju Massospondylus wykazały, że rodzice najpewniej karmili swoje młode.

Do tego wniosku skłonił badaczy brak zębów u bliskich narodzenia dinozaurów. Miały one już tymczasem wykształcone wszystkie kości. W ocenie naukowców brak zębów uniemożliwiał młodym samodzielne żerowanie.

Okazało się również, że młodziutkie Massospondylus nie poruszały się na dwóch nogach, jak dorosłe osobniki, ale na czterech. Przednie kończyny były bowiem na tyle długie, że maluchy mogły się na nich podpierać. Dopiero podczas dorastania traciły tę możliwość. Generalnie 20-centymetrowe maluchy swoim wyglądem bardziej przypominają czteronożne zauropody (ogromne roślinożerne dinozaury z długimi szyjami i ogonami), niż swoich rodziców. Dorosłe Massospondylus osiągały nawet 5 m wysokości. Naukowcy zaliczają je do protozauropodów.

Czy powinniśmy obawiać się kandydozy?

Sat, 11 Dec 2010 08:00:19 +0000

Problem w tym, że kiedy szuka się danych na temat zakażeń spowodowanych przez drożdżaki Candida, na temat kandydoz, czy na temat samego grzyba, zwykle dowiedzieć się można o straszliwych i dziwacznych przewlekłych kolonizacjach jelita, które w dodatku łączą się z tegoż jelita przeciekaniem, a przy tym leczy się to najfantazyjniejszymi sposobami. Warto więc podejść do tematu rzeczowo i po prostu przedstawić jedno z najważniejszych i najpowszechniejszych zakażeń grzybiczych u ludzi.

Śmiech na przeziębienie

Fri, 10 Dec 2010 12:16:34 +0000

Cierpimy na przeziębienie średnio 2 do 5 razy w ciągu roku, więc ustalenie psychologicznych czynników ryzyka i podjęcie odpowiednich kroków zaradczych może pomóc w leczeniu lekkich i poważniejszych infekcji. Doktor Sheldon Cohen wraz z zespołem z Uniwersytetu Carnegie Mellon postanowił sprawdzić jak nasze nastawienie może wpłynąć na walkę z niebezpiecznymi zarazkami.

Zespół pod przewodnictwem dr Cohena badał 334 zdrowych ochotników w wieku od 18 do 54 lat przez 6 dni. W tym czasie starano się ustalić jakie emocje najczęściej towarzyszą badanym. Każdorazowo badacze korzystali ze standardowych pytań ustalających nastrój pozytywny (m.in. poziom energii, dobrostan i odczuwany spokój) nastrój negatywny (m.in. depresję, niepokój i wrogość). Po dwóch tygodniach każdy z badanych aplikował sobie donosowo (za pomocą areozolu) dawkę wirusów wywołujących przeziębienie. Następnie naukowcy monitorowali zdrowie i nastrój ochotników przez pięć kolejnych dni.

Jak Polacy dzielą się obowiązkami w związku?

Thu, 09 Dec 2010 19:36:02 +0000

32% badanych uskutecznia tak zwany model mieszany. Nie należy go mylić z modelem partnerskim, gdzie oboje małżonkowie pracują zawodowo i w równym stopniu zajmują się domem i dziećmi. Takich par jest w Polsce 19%. Model mieszany natomiast polega na tym, że oboje małżonkowie pracują, jednak obowiązek prowadzenia domu i wychowania dzieci spada głównie na kobietę. To chyba takie nasze, polskie równouprawnienie.

(N=38 866)
Więcej informacji: CBOS, styczeń 2010, Postawy prokreacyjne Polaków

Balon NASA pękł, czyli dwa słowa o „nowym” życiu

Thu, 09 Dec 2010 09:03:25 +0000

Oczekiwałem nie wiadomo czego: życia pozaziemskiego, planet Ziemiopodobnych, ciekłej wody na Tytanie lub innym z księżyców Jowisza. Nie oczekiwałem: humbugu niemal porównywalnego z tym, który miał miejsce przy okazji Idy (chociaż przyznaję, że NASA jednak nie zorganizowała aż takiego cyrku, jaki miał miejsce półtora roku temu). Zwłaszcza że odkrycie – chociaż interesujące i z pewnością do pewnego stopnia zaskakujące, nie jest niebywałe.

O co się więc rozchodzi? Po tygodniu niepotrzebnego medialnego buzzu, wywołanego ogłoszeniem o czwartkowej konferencji, która miała zmienić nasz sposób myślenia o astrobiologii, NASA z wielką pompą ogłosiła wczoraj, że badacze z nią związani odkryli nowy gatunek bakterii, która żyje na arsenie i w ogóle jest zupełnie nową formą życia. Ćmoje boje. Pomyślałby człowiek, że odkryli nową Amerykę. Ale nie.

Sezon świątecznych zakupów: dłużej znaczy więcej

Tue, 07 Dec 2010 08:00:53 +0000

Pierwsze świąteczne ozdoby pojawiły się w polskich sklepach już dzień po Wszystkich Świętych. Można powiedzieć, że te kilka bombek i skromna, choinkowa girlanda były już cichym rozpoczęciem sezonu świątecznego. Niektóre firmy świąteczną ofertę wystawiły już w październiku. Dyskusja na temat długości sezonu świątecznego w sklepach toczy się na całym świecie, jednak w trochę innym tonie niż w Polsce.

Amerykanie rozpoczynają tak zwany sezon świąteczny dzień po Święcie Dziękczynienia, które co roku obchodzone jest w ostatni czwartek listopada. Jako że Święta Bożego Narodzenia mają swoje stałe miejsce w kalendarzu długość zakupowego szaleństwa zależy od tego, kiedy wypadnie Święto Dziękczynienia. Co roku media spekulują czy długość sezonu świątecznego będzie miała wpływ na wielkość sprzedaży. Różnica jest niewielka, ponieważ Święto Dziękczynienia od Bożego Narodzenia dzieli od 26 do 32 dni, w związku z tym zdania na temat różnic w zyskach są podzielone.

Wejście Dragona

Mon, 06 Dec 2010 08:00:40 +0000

Wizualizacja Dragona powracającego z orbity. Grafika jest własnością SpaceX. Opublikowano za zgodą.

Jutro, 7 grudnia 2010r, jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, będziemy mogli być świadkami rozpoczęcia zupełnie nowej ery w astronautyce. Na godzinę 15:00 czasu środkowoeuropejskiego zaplanowany jest start pierwszego komercyjnego statku kosmicznego zdolnego do osiągnięcia niskiej orbity okołoziemskiej, a następnie do powrotu na powierzchnię Ziemi.

Dragon – bo tak został ochrzczony – fanom astronautyki na pierwszy rzut oka może skojarzyć się z kapsułami używanymi w programie Apollo. Nie bezpodstawnie. Stożkowaty kształt kapsuły nadal jest najlepszym jaki znamy, aby zapewnić bezpieczny powrót z orbity. Podobieństwa jednak szybko się kończą. Apollo i Dragona dzieli ponad 40 lat. W tym czasie wiele się zmieniło nie tylko w zakresie dostępnych technologii, ale także w naszym podejściu do podróży kosmicznych.

Z czego dumni są Polacy?

Mon, 06 Dec 2010 01:46:39 +0000

Konia z rzędem temu, kto odgadłby, że Polacy przede wszystkim dumni są z polskiej gościnności (51%). Kolejne miejsca to patriotyzm i przywiązanie do ojczyzny (42%), polska kuchnia (41%) oraz kultura (40%). Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej losowej próbie (N=1052) dorosłych mieszkańców Polski.

Mniej zaskakujące okazują się główne sytuacje odczuwania dumy przez ankietowanych. Przede wszystkim jest to sport, czyli sukcesy jakie osiągają nasi sportowcy (27%). Jednak drugą najczęściej wpisywaną pozycją było stwierdzenie, że dumę ankietowany odczuwa zawsze i w każdej sytuacji (18%). Na trzecim miejscu znalazł się Jan Paweł II i pamięć o nim (7%). Pytanie miało charakter otwarty, więc badani sami formułowali odpowiedzi.

Sprawdź co wiesz i wygraj nagrodę!

Sun, 05 Dec 2010 15:33:13 +0000

Nadszedł grudzień, czas prezentów i promocji. W tym miesiącu na badania.net możecie spodziewać się wielu okazji do wykazania się swoją wiedzą, umiejętnościami czy kreatywnością. Dzisiaj Waszym zadaniem będzie odpowiedzieć na 15 pytań z tak zwanej wiedzy ogólnej. Zatem szanse są naprawdę wyrównane.

Tym razem jednak zmieniamy nieco zasady gry. Do tej pory odpowiadaliście na pytania testowe, gdzie musieliście zaznaczyć jedną poprawną odpowiedź spośród dostępnych pięciu. W tym konkursie odpowiedzi będziecie musieli udzielić samodzielnie, z głowy, a do tego jak najszybciej, ponieważ będziemy mierzyć czas, który był Wam potrzebny na udzielenie poprawnej odpowiedzi. Dzięki temu nagrodzone zostaną osoby, które odpowiadały bez pomocy wszechwiedzącej Wikipedii.

Konkretne metafory

Sat, 04 Dec 2010 09:33:44 +0000

Metaforyczne sformułowania takie jak „zimny człowiek” czy „ciężka kwestia” pomagają nam szybciej rozumieć pojęcia nieobserwowalne w naturze, ale co ciekawe, skutkują również dosłownym rozumieniem znaczenia z powiązanym zachowaniem.

Coraz więcej wyników badań przekonuje, że wybrany ruch ciała może być powiązany z reprezentacją poznawczą relewantnych ocen, postaw lub emocji oraz że wzbudzenie odpowiedniego gestu może skutecznie modyfikować sposób przetwarzania informacji. W ubiegłym roku holenderscy badacze pod kierunkiem Nilsa Jostmanna na łamach przeglądu Psychological Science dowiedli, że osoby, które trzymały dociążoną podkładkę pod ankietą (podkładka miała podwójne dno, przez co wypełniana ankieta rzeczywiście była cięższa niż w grupie kontrolnej) nadawały większą wagę przedmiotowi badania, zadanie było dla nich ważniejsze i na jego rozwiązanie poświęcali więcej wysiłku. Inne wyniki badań dokumentują prawdziwość dosłownego znaczenia metafory „zimnej osoby” - studenci siedzący w niewielkiej odległości od innych szacują temperaturę panującą w pomieszczeniu jako wyższą niż ci, którzy siedzą dalej od innych. Gesty, ruchy ręką czy odpowiednie ułożenie dłoni mogą wpływać na treść myśli i emocje, jakie człowiek przeżywa. W jednym z eksperymentów Gary Wells i Richard Petty pokazali, że potakiwanie głową podczas słuchania komunikatu perswazyjnego prowadziło do bardziej pozytywnych postaw względem prezentowanych treści w porównaniu z sytuacją, w której badani wykonywali głową ruchy zaprzeczające. Podobnie w badaniach, które prowadziłem z dr Aleksandrą Szymków-Sudziarską, w których pokazaliśmy, że dopasowanie mimiki do emocjonalnego zabarwienia informacji istotnie polepsza ich zapamiętanie. Uczestnicy badań Thomasa Schuberta, którzy pod pretekstem gry w nożyce-papier-kamień byli proszeni o trzymanie zaciśniętej pięści nabywali poczucia większej siły. W innym eksperymencie badani, którzy trzymali wyprostowany kciuk (gest O.K.) skłonni byli sądzić, że wieloznaczny opis zachowań osoby, który czytali w trakcie wykonywania gestu, bardziej świadczy o jej pozytywach niż osoby z grupy kontrolnej, które nie wykonywały tego gestu.

Statystyczny Polak

Fri, 03 Dec 2010 17:39:19 +0000

Z wielką przyjemnością informujemy, że uruchomiliśmy wczoraj zupełnie nowy dział na badania.net. Po prawej stronie pod FanPagem Facebooka umieściliśmy kolumnę o nazwie Statystyczny Polak. W tym miejscu będziemy informować o najciekawszych informacjach na temat Waszych sąsiadów.

Będą to krótkie, opatrzone wykresami podsumowania sondażowych badań przeprowadzone na próbach reprezentatywnych dla polskiego społeczeństwa. Źródłem tych arcyciekawych informacji jest jedna z najstarszych instytucji badawczych w Polsce - Centrum Badania Opinii Społecznej.
Mamy nadzieję, że pomysł przypadnie Wam do gustu i będzie źródłem wielu ciekawych informacji, a także tematów do dyskusji. Myślimy też, że dla osób zajmujących się naukami społecznymi, będzie to świetny materiał badawczy, pozwalający formułować i potwierdzać stawiane hipotezy.

Jak zarabiać na aukcjach charytatywnych?

Fri, 03 Dec 2010 11:53:34 +0000

Wyobraźcie sobie, że jedna z dużych firm zaskoczyła Was niesamowitą ofertą. Możecie kupić np. pastę do zębów za kwotę jaka Wam się podoba, a połowa z tych pieniędzy zostanie przekazana dużej organizacji charytatywnej, działającej na terenie całego kraju. Czy już wiecie, ile zapłacilibyście za swój ulubiony produkt? Nie ma ustalonej ceny minimalnej.

Ayelet Gneezy z Uniwersytetu Kalifornijskiego razem ze swoimi współpracownikami przeprowadziła fascynujący eksperyment, pokazujący jak powyższa strategia sprzedaży, może pozwolić firmie zarobić całkiem niezłe pieniądze.

W Polsce dzieci ma więcej kobiet niż mężczyzn

Thu, 02 Dec 2010 16:00:44 +0000

Porównując odsetek osób posiadających potomstwo, okazuje się, że dzieci ma większy odsetek kobiet niż mężczyzn i to w każdej grupie wiekowej. To zastanawiająca informacja, szczególnie, że „do tanga trzeba dwojga”.

Podobne różnice można dostrzec w przypadku planów prokreacyjnych. Tylko w grupie wiekowej od 18-24 lat o 2% więcej kobiet niż mężczyzn planuje posiadanie potomstwa w przyszłości, wraz z wiekiem spada ilość zarówno kobiecych, jak i męskich deklaracji, jednak wygląda na to, że prokreacyjne plany obu płci nieco się od siebie różnią. Wśród respondentów po 25 roku życia większy odsetek panów niż pań planuje potomstwo. Ogólny spadek chęci do posiadania potomstwa wynika prawdopodobnie z faktu, że starsi ankietowani zrealizowali już swoje prokreacyjne plany.

Polityka i pornografia

Tue, 30 Nov 2010 07:00:32 +0000

O tym badaniu nie przeczytacie w gazetach, chociaż temat, który porusza jest na prawdę gorący. Dwoje amerykańskich psychologów postanowiło sprawdzić jak okres wyborów wpływa na zachowania związane z poszukiwaniem pornografii. Pokręcone? Nic bardziej mylnego, jeśli odwołamy się do korzeni powstania ludzkiego gatunku.

Patrick oraz Charlotte Markey udowodnili, że osoby pośrednio wygrywające rywalizację, poszukują pornografii częściej niż ci, którzy tę rywalizację przegrali. Słowa kluczowe jakie wpisujemy do Google od 2004 roku są zapisywane i przechowane. Dzięki temu badacze mogli przeanalizować jak często Amerykanie szukali pornografii w Internecie podczas cyklów wyborczych w 2004, 2006 oraz 2008 roku.

Poznaj Adama

Mon, 29 Nov 2010 08:00:23 +0000

Ma trzy metry wysokości, troje ramion, waży ponad tonę, prowadzi obserwacje na podstawie których formułuje hipotezy, a następnie testuje je w samodzielnie zaprojektowanych eksperymentach. Adam – tak ma na imię pierwszy całkowicie samodzielny robo-naukowiec i wygląda bynajmniej nie tak jak na zdjęciu obok.

Są obszary działalności naukowej, które łatwiej niż inne poddają się automatyzacji. Nie dziwią nas już pół-autonomiczne łaziki na Marsie. Nie zaskakują roboty wykonujące żmudne, powtarzalne czynności w laboratoriach. Komputerowa obróbka danych statystycznych jest dla nas wręcz oczywistością.

Wikingowie porwali Indiankę?

Sun, 28 Nov 2010 13:16:36 +0000

W genach 80 mieszkańców Islandii genetycy znaleźli linię DNA mitochondrialnego, która występuje wyłącznie u rodowitych mieszkańców Ameryki i Azji Wschodniej.

Hiszpańscy i islandzcy naukowcy myśleli początkowo, że jest to współczesna domieszka genetyczna związana z migracjami do Islandii mieszkańców Azji. Jednak po przeanalizowaniu rodowodów czterech rodzin okazało się, że wszystkie w pierwszej połowie XVIII w. miały przodków w tym samym regionie Islandii.

Badacze uważąją, że linia genetyczna (fachowo podklad haplogrupy) najpewniej pochodzi od jednej mieszkanki Ameryk i dostała się do Islandii w wyniku wikińskich rejsów do Ameryki Północnej. Tym samym linia genetyczna oznaczona symbolem C1e stała się kolejnym dowodem na to, że żeglarze ze Skandynawii wyprzedzili Kolumba o kilka stuleci.

Przydrożne krzyże nie zastąpią fotoradarów

Sat, 27 Nov 2010 09:00:36 +0000

Śmiertelne wypadki drogowe są ogromną tragedią nie tylko dla ocalałych uczestników, ale również dla rodzin tych, którym nie udało się przeżyć. Często w miejscu wypadku pojawiają się krzyże lub inne formy namacalnego upamiętnienia zmarłych. Dla wielu osób taki krzyż ma być nie tylko formą uczczenia pamięci po kimś bliskim, ale również ma ostrzegać innych kierowców, przed czyhającym na drodze niebezpieczeństwem.

Wśród wielu Polaków funkcjonuje pogląd, że zwyczaj stawiania przydrożnych krzyży i kapliczek praktykowany jest tylko w Polsce. Nic bardziej mylnego, taki czy inne formy upamiętnienia tragicznie zmarłych uczestników wypadków pojawiają się przy drogach prawie na całym świecie. W Kanadzie zwyczaj ten jest tak rozpowszechniony, że od 10 lat prowadzi się badania nad wpływem przydrożnych miejsc pamięci na zachowania kierowców. Zapotrzebowanie na tego typu badania wynika z nasilających się dyskusji na temat regulacji prawnych określających co, gdzie i na jak długo przy drodze można stawiać.

Nie ma takiej rzeczy, jak „Świat Zachodu”, czy „świat rozwijający się”

Thu, 25 Nov 2010 13:48:12 +0000

Dużo się działo na świecie przez ostatnie 10 lat. ONZ we wrześniu tego roku ogłosiło listę celów dla rozwoju państw. Nazwano je Milenijne Cele Rozwoju (Millennium Development Goals). Jest ich osiem i ich celem jest przeciwdziałanie biedzi i ubóstwu oraz nierównościom społecznym i ekonomicznym pomiędzy krajami całego świata. Hans Rosling pokazuje, że pewne założenia ONZ oparte są na danych, których interpretacja pozostawia wiele do życzenia. Tych informacji nie przeczytasz na pierwszych stronach gazet.

Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin!

Wed, 24 Nov 2010 13:21:16 +0000

Jeśli masz problem z zapamiętaniem daty urodzin bliskich Ci osób, zawsze możesz liczyć na podręczny lub ścienny kalendarz, ewentualnie Facebooka. Gdyby jednak z powodu natłoku informacji, opcja przypominania zawiodła, zostaje jeszcze jedna deska ratunku. Psychologowie wyjaśniają, dlaczego niektóre daty urodziny zapamiętujemy lepiej, a inne gorzej.

Selin Kesebir i Shigehiro Oishi z Uniwersytetu w Virginii w serii trzech eksperymentów wykazali, że lepiej zapamiętujemy i przypominamy sobie daty urodzin, które są bliskie naszym własnym urodzinom. Innymi słowy jeśli urodziliście się w listopadzie, z większą łatwością przypomnicie sobie urodziny znajomego, który urodził się w tym samym miesiącu niż tego, który urodził się na przykład w maju.

Kapusta biała w roli głównej

Tue, 23 Nov 2010 13:44:18 +0000

Biała, czerwona, włoska, pekińska. Tylko kapusta ma zdolności regulowania ciepłoty ciała. Korzystnie wpływa na włosy, paznokcie i skórę. Łagodzi bóle reumatyczne, spowalnia procesy starzenia oraz rozwój nowotworów. Sok ze świeżej główki ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe.

Starożytni Rzymianie uznawali ją za lek uniwersalny. Uczeni z Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej badają wpływ uprawy kapusty na zmniejszenie zanieczyszczenia gleby, a naukowo rzecz ujmując „zdolności asymilacyjne metali ciężkich w celu rekultywacji terenów zdegradowanych”. Pracują także nad wykorzystaniem soku z kapusty jako naturalnego środka ochrony roślin, a także utylizacją wytłoków.

Panie pilocie, dziura w samolocie!

Mon, 22 Nov 2010 12:36:48 +0000

Trzymetrowa dziura w poszyciu jumbo jeta to zazwyczaj materiał na film katastroficzny (brakuje tylko węży). Tymczasem w należącym do NASA B747 nazwanym Clipper Lindbergh pojawienie się takiego otworu w trakcie lotu nie jest czymś niespodziewanym, ani niebezpiecznym.

Samolot ten został specjalnie przekonstruowany, aby móc przenosić 2,5-metrowej średnicy teleskop programu SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy – Stratosferyczne Obserwatorium Astronomii w Podczerwieni).

Po co w ogóle montować teleskop w samolocie? Mogłoby się wydawać, że więcej z tym zachodu niż pożytku. Otóż szczególnie w przypadku obserwacji prowadzonych w zakresie promieniowania podczerwonego, ziemska atmosfera (a konkretnie atomy wodoru wchodzące w skład cząsteczek pary wodnej) pochłaniają znaczącą ilość interesujących nas fal. Z tego powodu im wyżej umieścimy teleskop, tym więcej podczerwonego „światła” może on zarejestrować. Oczywiście najlepiej byłoby teleskop wynieść na orbitę okołoziemską (jak obserwatorium Hubble’a), czy wręcz okołosłoneczną (jak planowane obserwatorium Webb-a), jednakże koszty takich obserwatoriów są kolosalne w porównaniu z kosztami umieszczenia teleskopu w samolocie, nawet jeśli wiąże się to z poważnymi przeróbkami. Wyzwania inżynieryjne, jakim musieli stawić czoło projektanci tego wyjątkowego obserwatorium, były niezwykłe. Aby wyeliminować wpływ turbulencji i drgań pojazdu na układ optyczny teleskopu, został on zamontowany w olbrzymim łożysku olejowym. Trzy żyroskopy zabezpieczają układ przed wpływem nagłych wstrząsów i podmuchów wiatru oddziaływających bezpośrednio na konstrukcję teleskopu.

Co w mleku piszczy?

Sun, 21 Nov 2010 22:54:51 +0000

Uwielbiasz mleko, jogurty, kefiry i maślankę? Lubisz na śniadanie zjadać ser biały z dżemem lub miodem? Nie wyobrażasz sobie dobrego sosu chrzanowego bez śmietany? A jednak nie jadasz tych produktów zbyt często, bo po spożyciu odczuwasz dyskomfort, bąbelki w kiszkach, gazy jelitowe, a może nawet dostajesz rozwolnienia. Zapewne masz nietolerancję laktozy, której przyczyną jest niedobór enzymu (laktazy) odpowiedzialnego za rozkładanie tego dwucukru w naszym przewodzie pokarmowym do glukozy i galaktozy. Jeżeli podobne „rewelacje” odczuwasz również po innych produktach, owocach, słodkich warzywach, tłustych potrawach, Twoja nietolerancja laktozy jest zapewne połączona z IBS (irritable bowel syndrome, zespół jelita drażliwego) – chorobą zaliczaną do cywilizacyjnych, której przyczyny nie są znane, a źródłem jest wrażliwość na rozmaite składniki pokarmu, takie jak fruktoza, sorbitol czy tłuszcze.

Skąd się bierze jesienna depresja?

Sun, 21 Nov 2010 12:44:04 +0000

„Za oknem śnieg, więc sezon grzanego wina, czerwonego barszczu i wełnianych skarpet uważam za rozpoczęty!” tak podsumowała tegoroczną jesienną aurę jedna z naszych czytelniczek. Jesień to również czas nasilających się sezonowych zaburzeń nastroju, których bezpośrednie przyczyny ciągle owiane są tajemnicą.

Potocznie nazywana sezonową depresją naprawdę nosi nazwę sezonowego zaburzenia afektywnego pochodzącą od angielskiego seasonal affective disorder o przewrotnym skrócie SAD (ang. smutny). Na to schorzenie cierpią osoby, które regularnie, w specyficznych okresach w ciągu roku doświadczają zaburzeń afektywnych. Depresja zwykle rozpoczyna się jesienią i trwa całą zimę, niekiedy (w ok. 20% przypadków) przeradzając się w manię. Na wiosnę, kiedy dni stają się coraz dłuższe objawy ustępują pozostając w uśpieniu aż do następnej jesieni.

Czas na szczęście!

Fri, 19 Nov 2010 07:00:53 +0000

Najnowsze badanie Cassie Mogilner pokazuje, że w haśle „czas to pieniądz” liczy się tylko jeden element, który wpływa na poziom szczęścia – czas. Myśląc o nim, zamiast o pieniądzach jesteśmy w stanie zmotywować się do podjęcia konkretnych zachowań, które sprawią, że poczujemy się bardziej szczęśliwi. Choć brzmi to jak recepta na życie idealne, nie ma w tym żadnej magii czy tajemnicy. Po prostu czysta nauka.

Cassie Mogilner z Uniwersytetu w Pensylwanii wykazała, że jeśli bez świadomości drugiej osoby, aktywujemy jej pojęcie czasu, będzie chętniej poświęcała go na kontakty z przyjaciółmi lub rodziną. W konsekwencji powinna być bardziej radosna, ponieważ są to zachowania utożsamiane ze szczęściem. Z drugiej strony, gdy zwiększymy jej dostępność kategorii związanej z pieniędzmi, automatycznie więcej czasu spędzi na pracowaniu, a mniej na socjalizacji. Praca, jak wiemy z badań, poziomu szczęścia nie podnosi (Kahneman, Krueger, Schkade, Schwarz, Stone, 2004).

18 listopada Europejskim Dniem Wiedzy o Antybiotykach

Thu, 18 Nov 2010 00:15:24 +0000

Już po raz trzeci, 18 listopada Europa obchodzi Dzień Wiedzy o Antybiotykach (EDWA). Został on ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską na wniosek Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób.

Celem Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach jest zwrócenie uwagi i podniesienie świadomości zarówno społeczeństwa, polityków jak i profesjonalistów medycznych na temat niezwykle groźnego zjawiska w obszarze zdrowia publicznego, jakim jest narastająca i szybko rozprzestrzeniająca się oporność na antybiotyki wśród drobnoustrojów wywołujących najważniejsze i najpowszechniejsze zakażenia u człowieka. Konsekwencją tego zjawiska jest ograniczenie możliwości skutecznego leczenia infekcji, a więc zwiększająca się zachorowalność i śmiertelność z powodu zakażeń. Narastająca oporność jest tym bardziej niebezpieczna, bowiem jednocześnie zmniejszyło się zainteresowanie firm farmaceutycznych poszukiwaniem nowych leków przeciwdrobnoustrojowych. W ostatnich dwudziestu latach wprowadzono jedynie dwa nowe antybiotyki i to o bardzo wąskich wskazaniach. Dlatego jedynym wyjściem na dzień bieżący jest racjonalna antybiotykoterapia i stosowanie antybiotyków jedynie tam, gdzie mogą one naprawdę przynieść korzyść.

Magia reklamy suplementów diety - magnez

Wed, 17 Nov 2010 08:00:55 +0000

Producenci suplementów diety zwariowali. Nowa reklama jednego z preparatów zawierających magnez głosi, że „Minister Zdrowia zwiększył zalecaną dawkę dziennego spożycia magnezu”, a reklamowany produkt jest najlepszy spośród innych dostępnych na rynku, ponieważ zawiera 100% dziennej dawki. Zadacie sobie pewnie pytanie „No… i co z tego?”

Zalecane przez Ministra zdrowia dzienne spożycie magnezu to 375 mg. Faktycznie, w 2007 dawka ta była niższa i wynosiła 300 mg, jednak jej zwiększenie nastąpiło już 18 maja 2010 razem z wydaniem nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia. Nikt co prawda nie mówi w reklamie, że to stało się właśnie teraz, ale nie mówi też, że stało się to już pół roku temu.

Reality show i problemy w "realu"

Tue, 16 Nov 2010 08:00:34 +0000

Kiedy Big Brother ukazał się na antenie był drugim w historii polskiej telewizji reality show. Rok wcześniej stacja TVN wypuściła w eter słynnego Agenta. Jednak popularność Big Brother’a zaskoczyła wszystkich – 4.5 mln widzów tygodniowo dawało TVN 30% udziału w rynku. Popularność reality show szybko przemija, ale skutki takich programów mogą być odczuwane znacznie dłużej, nie tylko przez bohaterów.

Laguna Beach jest małym miastem w stanie Kalifornia w hrabstwie Orange, które stało się sławne w 2004 roku gdy MTV wyemitowało pierwszą serię nowego reality show o intrygującym tytule Laguna Beach: The Real Orange County. Szybka sława od razu przyniosła miastu korzyści płynące z masowych wizyt fanów serialu, a właściciele sklepów, restauracji i hoteli świętowali zwiększone obroty. Taka forma promocji ma jednak swoje wady.

Nie rozkminiaj!

Sat, 13 Nov 2010 08:00:41 +0000

Można powiedzieć, że za każdym razem gdy wykonujemy nudną i monotonną czynność, nasz umysł rozpoczyna wędrówkę wzdłuż linii czasu. Znajdując się w teraźniejszości potrafimy wędrować myślami w przeszłość lub przyszłość, roztrząsając sprawy, które się wydarzyły, mogą się wydarzyć lub nigdy nie będą miały miejsca. Czy takie zachowanie nie wydaję się Wam znajome?

Od kilku lat psychologowie badają zjawisko, które nazwali wędrującym umysłem (ang. wandering mind). Jest to powszechne i bardzo ciekawe zjawisko, ponieważ dotyczy każdego człowieka. Wystarczy, że przez chwilę zastanówcie się, jak często rozmyślacie o rzeczach, których aktualnie nie wykonujecie. Udało się? Jeśli tak, to na chwilę skorzystaliście z niesamowitej zdolności własnego umysłu: podróży w czasie.

Rozstrzygnięcie konkursu z miłości do niepodległości!

Fri, 12 Nov 2010 18:28:21 +0000

Waszym zadaniem było odpowiedzieć na 10 pytań w jak najkrótszym czasie, a na koniec podać imię/pseudo i adres mailowy. Swoich sił w sumie próbowało 88 osób, jednak tylko 64 dopełniło wszystkich warunków zadania konkursowego. Nagrodę w konkursie w postaci tajemniczej pozycji książkowej wydawnictwa Smak Słowa zdobywa osoba, która odpowiedziała poprawnie na wszystkie 10 pytań w jedyne 2 minuty i 1 sekundę.

Na początek prezentujemy poprawne odpowiedzi na pytania konkursowe.

Którą rocznicę odzyskania niepodległości dzisiaj obchodzimy? a) 92 b) 95 c) 81 d) 23 e) 48

Po ilu latach Polska uzyskała niepodległość w 1918 roku? a) po 125 b) po 215 c) po 121 d) po 123 e) po 223

Kiedy po raz pierwszy odzyskanie niepodległości w 1918 roku uznano świętem narodowym? a) 3 maja 1791 roku b) 1 września 1939 roku c) 23 kwietnia 1937 roku d) 21 kwietnia 1928 roku e) 29 kwietnia 1919 roku

Komu Rada Regeneracyjna przekazała władzę 11 listopada 1918 roku? a) Tadeuszowi Kościuszce b) Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu c) Janowi III Sobieskiemu d) Józefowi Piłsudskiemu e) Stefanowi Batoremu

Jak miał na drugie imię Józef Piłsudski? a) August b) Jan c) Eugeniusz d) Klemens e) Maksymilian

Narodowe Święto Niepodległości zyskało swoją obecnie obowiązująca nazwę w 1989 roku. Jak oryginalnie nazywało się święto obchodzone 11 listopada? a) Święto Walki z Okupantem b) Święto Niepodległości c) Dzień Niepodległości d) Święto Wolności Narodowej e) Dzień Odzyskania Niepodległości

W 1945 roku komunistyczne władze państwowe ustanowiły świętem narodowym dzień 22 lipca, zamiast 11 listopada. Jak nazywało się to święto? a) Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności b) Święto Wyzwolenia Narodowego c) Narodowe Święto Odrodzenia Polski d) Święto Pracy e) Narodowe Święto Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

11 listopada jest dniem wolnym od pracy. Ile w sumie świąt państwowych związanych jest z tym przywilejem? a) 3 b) 4 c) 5 d) 6 e) żadne, tylko 11 listopada

11 listopada obowiązek podniesienia flagi państwowej spoczywa na: a) organach administracji rządowej b) organach państwowych c) państwowych jednostkach administracyjnych d) organach jednostek samorządu terytorialnego e) wszystkich wymienionych

Gdzie odbywają się główne obchody Narodowego Święta Niepodległości z udziałem najwyższych władz państwowych? a) Na Placu Niepodległości w Warszawie b) Na Placu Zamkowym w Warszawie c) Na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie d) Przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie e) Na Zamku Królewskim W warszawie

Wspomnianym na początku zwycięzcą, a właściwie zwyciężczynią jest Maggie.Odpowiedziała na 10 pytań w najkrótszym czasie równym 2 min 1 s. Serdecznie gratulujemy!

Przepisz książkę

Fri, 12 Nov 2010 08:00:47 +0000

Znacie to wszyscy - charakterystyczny box z dwoma zniekształconymi słowami. Pod spodem pole na ich przepisanie, aby „udowodnić, że jesteś człowiekiem”. To krótki opis tego, co widzimy gdy korzystamy z reCAPTCHA, zautomatyzowanego testu Turinga, który oprócz odławiania spambotów, wykonuje całkiem pożyteczną pracę.

Zacznijmy od tego, czym jest CAPTCHA. Skrót rozwija się w Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart – czyli w pełni zautomatyzowany test Turinga pozwalający odróżnić komputery od ludzi. Występuje pod wieloma postaciami, od prostych pytań o wynik działania matematycznego, po absurdalne zadania polegające na policzeniu zwierzątek danego gatunku ukrytych w pofałdowanym tle splątanych linii. Wszystkie mają jedno zadanie – powstrzymać zautomatyzowane programy służące do masowego zamieszczania treści niechcianych przez właścicieli stron internetowych, a więc przede wszystkim spamu.

Konkurs z miłości do niepodległości!

Thu, 11 Nov 2010 11:46:57 +0000

Obchodzimy dzisiaj w Polsce Narodowe Święto Niepodległości. To bardzo ważne aby pamiętać o historii swojego narodu, a odzyskanie niepodległości jest szczególną okazją do świętowania. Z tej okazji chcielibyśmy zaprosić Was do konkursu, którego przedmiotem jest właśnie Narodowe Święto Niepodległości.

Mamy 10 pytań i mierzymy czas, który poświęcacie na odpowiedzi. Tym razem wyłonimy tylko jednego zwycięzcę, który udzieli największej liczby poprawnych odpowiedzi w najkrótszym czasie. Taka forma konkursowa nie jest Wam obca, więc nie ma się czego bać i do dzieła!

Zatruwa Cię bisfenol A

Wed, 10 Nov 2010 13:22:28 +0000

We wrześniu 2009 roku, największa na świecie chemiczna baza danych (Chemical Abstracts Sernice – CAS) ogłosiła, że ma w rejestrze już 50 milionów związków chemicznych. Nawet jeśli wydaje Ci się, że unikasz chemikaliów – jesteś w błędzie. One otaczają Cię zawsze i wszędzie. Nawet teraz patrzysz na monitor zbudowany w większości z tworzyw sztucznych stanowiących sploty polimerowych łańcuchów z odpowiednimi dodatkami.

Bisfenol A (BPA) jest związkiem organicznym stosowanym do produkcji poliwęglanów oraz żywic epoksydowych o bardzo szerokim spektrum zastosowań. W Unii Europejskiej tolerowana dzienna dawka BPA nie może przekraczać 0,05 mg na kilogram masy ciała.

Odrzucenie społeczne zatrzyma Twoje serce

Tue, 09 Nov 2010 07:00:12 +0000

Na temat rekcji człowieka na wykluczenie społeczne wiemy już bardzo wiele. Przykładowo u osób które zostały odrzucone spada próg wrażliwości na ból. Co ciekawe, uczucie osamotnienia sprawia, że pomieszczenie, w którym się znajdujemy wydaję sie zimniejsze. Jednak najnowsze odkrycia psychologów sięgają dużo głębiej - prosto do naszego serca.

Bregtje Moor oraz jej zespół udowodnili, że niespodziewane odrzucenie społeczne związane jest z odpowiedzią układu parasympatycznego. Jednym z zadań tego podukładu autonomicznego układu nerwowego jest hamowanie czynności serca. Okazuje się, że odrzucenie społeczne działa jak impuls wyzwalający rekcję na którą nie mamy wpływu. W konsekwencji nasze serce zaczyna bić wolniej.

Niektóre kobiety malują usta 20 razy dziennie

Mon, 08 Nov 2010 14:00:25 +0000

Kobiety używają różnych kosmetyków, jednak jednymi z częściej stosowanych są szminka, balsam do ciała i krem do twarzy. Grupa amerykańskich naukowców postanowiła uchylić rąbka tajemnicy i opisać jak często, jak dużo i w jaki sposób panie aplikują produkty kosmetyczne na swoje piękne ciała.

W 10 amerykańskich miastach zaproszono do badania po 36 pań do testowania każdego z trzech produktów – szminka, krem do twarzy i balsam do ciała (łącznie 1080 kandydatek). Wiek uczestniczek odzwierciedlał rozkład wiekowy amerykańskich kobiet. Każda z pań otrzymała jeden z trzech kosmetyków oraz szczegółowe instrukcje postępowania.

Sondy z odzysku

Sun, 07 Nov 2010 08:00:35 +0000

Sondy kosmiczne są dość kosztownymi urządzeniami, więc każda oszczędność w tej dziedzinie jest mile widziana. Pod względem wydatków poniesionych na konstrukcję sond, trudno będzie jednak przebić misję ARTEMIS, której oba próbniki zostały zaprojektowane do zupełnie innego zadania.

Sondy ARTEMIS-P1 i ARTEMIS-P2 zostały wyniesione na orbitę w 2007 roku, w ramach misji THEMIS (Time History of Events and Macroscale Interactions during Substorms). Łącznie pięć sond przez blisko dwa lata zbierało informacje o zaburzeniach ziemskiej magnetosfery, przyczyniając się do opisania nieznanych dotąd zjawisk. Orbity sond P1 i P2 z biegiem czasu zmieniły się tak, że obie sondy spędzały zbyt wiele czasu w cieniu Ziemi, przez co nie mogły w dostatecznym stopniu naładować swoich akumulatorów. Gdyby ta sytuacja trwała jeszcze jakiś czas, sondy ostatecznie by zamilkły i przestały być użyteczne dla dalszego ciągu misji.

Kolumb nie sprowadził syfilisu do Europy

Sat, 06 Nov 2010 13:12:05 +0000

W 1492 r. Krzysztof Kolumb dotarł do Ameryki. Dwa lata później podczas wojny o Neapol doszło do licznych zachorowań na syfilis zwany też kiłą, francuską chorobą, hiszpańską chorobą, itp. Wniosek wydawał się oczywisty – przenoszoną drogą płciową bakterię Treponema pallidum (krętek blady) zawlekli do Europy marynarze Kolumba, którzy ulegli wdziękom mieszkanek odkrytego kontynentu.

Kiła stała się na kilka stuleci prawdziwym przekleństwem. Dopiero pojawienie się antybiotyków w pierwszej połowie XX wieku pozwoliło wielu krajom znacząco ograniczyć zasięg straszliwej choroby.

Mordercze robale

Fri, 05 Nov 2010 02:17:48 +0000

Czas w Australii widać płynie powoli, ludzie wiodą żywoty spokojne i harmonijne, a nadmiar wolnego czasu wykorzystują na cierpliwe obserwacje przyrody. Anne Wignall oraz Phillip Taylor z Macquire University w Sydney swoje obserwacje opublikowali w zeszłym tygodniu w często dostarczającym perełek jak ta magazynie, Proceedings of The Royal Society B. Publikacji towarzyszy filmik ilustrujący okoliczności przyrody. A praca dotyczy cwanych robali, które wabią, atakują i zjadają pająki.

Zjawisko mimikry kojarzymy najczęściej z kameleonem lub patyczakami. Z różnymi innymi robalami, które potrafią objawiać się w najbardziej niesamowitych barwach i kształtach tylko po to, żeby lepiej zlać się z otoczeniem, upodobnić do gałęzi, liści, czy kwiatów i nie dać się zauważyć drapieżnikowi.

Matematyka miłości

Wed, 03 Nov 2010 12:08:03 +0000

Jeśli tylko uda Ci się powstrzymać od złośliwych komentarzy, możesz żyć w udanym związku przez długi czas – sugerują obliczenia naukowców z Uniwersytetu Waszyngtona w Seattle.

Mechanizm skupiania się na pozytywnych wypowiedziach partnera towarzyszy nam w fazie zakochania i szybko odwraca się po wstąpieniu w związek małżeński. Jak wynika z matematycznej analizy sprzeczek po ślubie, złośliwe komentarze oraz przewracanie oczami w reakcji na głupstwa partnera to najlepsza droga do rozwodu. John Gottman przez ponad dziesięć lat zbierał dane na temat matrymonialnej algebry. Obserwował i skrzętnie opisywał ekspresję mimiczną podczas 15 minutowych rozmów małżeństw dyskutujących na temat spornych kwestii, takich jak seks czy pieniądze. Połączenie metod matematycznych i psychologicznych zaowocowało publikacją książki „The Seven Principles for Making Marriage Work” opisującej równanie regresji pozwalające przewidzieć czy sprzeczająca się para zdoła przetrwać przyszłe konflikty.

Czy opłaca się być blondynką

Tue, 02 Nov 2010 10:52:30 +0000

W idealnym społeczeństwie powinniśmy dostosowywać swoje zachowanie kierując się racjonalnymi wnioskami. Złożoność naszego świata i wrodzone lenistwo poznawcze sprawiają niestety, że nasze decyzje oparte są z reguły na błędnych założeniach czy stereotypach. Znając jednak sposób, w jaki stereotyp wpływa na nasze decyzje, możemy próbować wykorzystać go by osiągnąć lepsze wyniki w danej sytuacji, lepiej wypaść w oczach innych. Dlatego zebrałem kilka badań próbując odpowiedzieć na pytanie: czy opłaca się być blondynką?

Liberalny gen

Mon, 01 Nov 2010 11:14:30 +0000

Już od jakiegoś czasu badamy związki pomiędzy poglądami politycznymi a czynnikami genetycznymi, jak również środowiskiem dorastania. Badania na bliźniętach jednojajowych pozwalały wysnuwać wnioski o odziedziczalności kierunku i nasilenia określonych poglądów politycznych. Podobnie jak na innych frontach debaty geny czy wychowanie, i tutaj prawda leży gdzieś pomiędzy skrajnymi stanowiskami. W nielicznych wypadkach jesteśmy jednak w stanie wskazać konkretne geny, w konkretnych warunkach, odpowiadające za konkretne predyspozycje. Wiele wskazuje jednak na to, że znaleźliśmy kandydata na gen kształtujący postawy liberalne. Sam gen oczywiście nie wystarcza. Potrzeba do tego jeszcze jak najwięcej przyjaciół.

Nie taki „szlam” straszny…

Sat, 30 Oct 2010 00:52:27 +0000

Około południa 4 października ze zbiornika numer 10 przy fabryce aluminium pod Kolontár na Węgrzech wylało się milion ton czerwonego osadu. Wszyscy pamiętamy poruszające zdjęcia okolicznych domów, ulic i pól pokrytych warstwą czerwonego błota. Komentarze dziennikarzy, ale również najwyższych władz państwowych nie pozostawiały wątpliwości – nastąpiła wielka katastrofa ekologiczna zagrażająca całej Europie.

Czerwona substancja to osad, który tworzy się podczas procesu Bayer’a. Boksyt jest przetwarzany w wielkich reaktorach przy pomocy wysokiego ciśnienia, temperatury, wodorotlenku sodu w celu izolacji wodorotlenku glinu. To co pozostaje po procesie przechowywane jest w zbiornikach przy fabryce, dokładnie tak jak robi się to na całym świecie.

O cholera...

Sat, 30 Oct 2010 00:01:31 +0000

cholera musiała się u nich pojawić. Wydawało się, że są bezpieczni, bo wbrew niektórym opiniom, akurat cholery się nie spodziewano na tym terenie, nawet po styczniowym trzęsieniu ziemi. Owszem, wiadomo było, że po tej katastrofie pojawi się więcej różnych schorzeń, w tym biegunkowych, ale nie cholera. Zdaniem specjalistów bowiem, żeby doszło do wybuchu epidemii tej choroby, muszą być spełnione dwa warunki.

Pierwszy - musi stać się coś, co bardzo pogorszy stan higieny w społeczności (jak trzęsienie ziemi na przykład), przez co duża grupa ludzi będzie narażona na zakażenie, ale i drugi - cholera musi być obecna w populacji. Tymczasem cholery w Haiti nie notowano od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Skąd się więc teraz tam wzięła - na razie nie wiadomo. Wiadomo za to, że w chwili obecnej warunki dla wybuchu epidemii są niestety spełnione. Doniesienia mówią, że zmarło już ponad 250 osób, a zachorowało ponad trzy tysiące. Jednak z uwagi na prawdopodobnie liczne przypadki bezobjawowe, liczba zakażonych wynosić może nawet 12 tysięcy.

Żegnaj macho!

Fri, 29 Oct 2010 00:01:05 +0000

Czy wiecie jacy mężczyźni byli idolami Waszych babć, później mam lub Waszych starszych sióstr? Czy widzicie różnice między kanonem męskiego piękna wtedy i dziś? Czy kobietom w wyglądzie mężczyzn podoba się wciąż to samo czy dzisiaj cenią zupełnie co innego? Angielscy naukowcy postanowili odszukać odpowiedzi na powyższe pytania.

W latach 50-tych kobiety szalały za klasycznym typem urody mężczyzny, trochę zaniedbanym, ale muskularnym Burtem Lancasterem albo Kurtem Douglasem. 10 lat później wciąż na kolana rzucał twardy mężczyzna jak Sean Connery i Steve McQueen. Jednak w latach 70-tych preferencje kobiet wyglądały już zgoła inaczej. Męski i silny bohater ustąpił miejsca eleganckiemu Johnowi Travolcie z wystylizowaną bujną czupryną. W latach 80-tych popularny stał się jeszcze bardziej delikatny image w stylu Roba Lowe’a i Michaela J. Foxa. Skąd taki trend w kobiecych preferencjach?

Ciężki obraz siebie

Thu, 28 Oct 2010 11:34:24 +0000

Zazwyczaj myślimy, że jesteśmy lepsi niż przeciętny rówieśnik. Nie opuszcza nas przekonanie, że jesteśmy zdrowsi, zabawniejsi czy atrakcyjniejsi od sąsiada. Naukowcy donoszą o pewnym wyjątku: kobiety myślą, że ważą więcej niż ich koleżanki.

Doktor Catherine Sanderson z Amherst College przebadała 101 kobiet (wśród których były osoby uczące się w liceum koedukacyjnym oraz osoby uczące się w liceum żeńskim). Kobiety pytane były między innymi o przyzwyczajenia żywieniowe, wymiary, wagę swojego ciała oraz ilość czasu spędzanego na ćwiczeniach. Uczestniczki badania podawały również swoją wagę idealną i szacowały wagę, kształty oraz ilość czasu poświęcanego na ćwiczenia przeciętnej rówieśniczki. Jak się okazało, wśród studentek uczelni koedukacyjnej tylko najszczuplejsze z badanych twierdziły, że czują, że wyglądają jak przeciętne koleżanki. Przeciętna studentka była przekonana, że ćwiczy mniej, zaś waży i je więcej od przeciętnej studentki swojej uczelni.

Ludzie! Myjcie ręce!

Wed, 27 Oct 2010 12:40:04 +0000

W dzisiejszych czasach użycie zwykłego mydła i ciepłej wody nie jest żadną fanaberią, a jest to środek najskutczniejszy jeśli chodzi o pozbywanie się mikrobów. Zwykłe mydło jest skuteczniejsze od antybakteryjnego (przynajmniej tego zawierającego związek zwany Triclosanem) i od roztworów alkoholu.

Bakterie są wszędzie, więc łatwo je nabyć dotykając czegokolwiek, zwłaszcza jeśli “to coś” znajduje się w miejscach publicznych i powszechnie uczęszczanych. Łatwo nabyć, ale tez łatwo się ich pozbyć: wystarczy tylko umyć ręce ciepłą wodą z mydłem. Nie zapewnia to oczywiście sterylności, ale akurat wystarczy, żeby nie złapać żadnego paskudztwa. Wcale nie chodzi o wpadnięcie w obsesję czystości (przegięcie w drugą stronę też nie wychodzi na zdrowie), ale może warto w ten prosty sposób zadbać o swoje zdrowie.

Molekuła Miesiąca – nieprzylepny polimer

Sun, 24 Oct 2010 13:27:26 +0000

Wiele jest takich związków, o których niechemiczna większość z nas wie, że istnieją, kojarzy ich nazwę mniej lub bardziej, a nawet do czego najczęściej są stosowane. Często jednak nie zdajemy sobie sprawę z tego, jak powszechna w istocie jest dana substancja. Takim związkiem jest bohater październikowej Molekuły Miesiąca: politetrafluoroetylen (PTFE).

A ma PTFE zastosowań liczbę ogromną. Od przemysłowych – w smarach, w powłokach ochronnych różnego typu, w substancjach uszczelniających; poprzez medyczno- rozrywkowe – np. w implantach, w gadżetach, w membranie Gore-Tex; aż po najbliższe nam urządzenia w gospodarstwach domowych – prostownice do włosów czy też, tutaj fanfara, patelnie.

O grzybobraniu i rywalizacji płci

Sat, 23 Oct 2010 10:19:20 +0000

Drogie panie jeśli ktoś powiem Wam, że kobiety nie mają zdolności orientacji w terenie, bez większych obaw możecie kazać mu stuknąć się palcem w czoło. Gdy rzeczona osoba ochłonie, powołacie się na wyniki badań Luisa Pacheco-Cobos i jego współpracowników którzy wykazali, że umiejętności przestrzenne kobiet mogą być tak samo dobre, a nawet lepsze niż mężczyzn.

Luis Pacheco-Cobos razem z kolegami udowodnili, że kobiety przerastają mężczyzn w umiejętności odnajdywania grzybów. Panie potrafią zebrać podobną ilość leśnego przysmaku przebywając mniejszy dystans, wydatkując mniej energii i utrzymując niższy poziom akcji serca. Mało tego ich zbiory są bardziej zróżnicowane, ponieważ podczas poszukiwań odwiedzają więcej miejsc.

Jak zrozumieć intencje kobiet?

Fri, 22 Oct 2010 09:27:12 +0000

Większość z kobiet na pewno nie raz zastanawiała się nad tym jak to jest z trudnościami mężczyzn z rozróżnieniem zainteresowania jakie wyrażamy. Czy trudności te mogą mieć związek z częstotliwością i regularnością spożywania alkoholu? Zagadnienie to nurtowało również trójkę badaczy z Uniwersytetu w Indianie.

W tym celu zaprosili grupę heteroseksualnych mężczyzn w wieku powyżej 21 lat. Ci, którzy zakwalifikowali się do badania to ci, którzy w kwestionariuszu odpowiedzieli twierdząco na pytania o to czy są pijani co najmniej raz w miesiącu i czy w poprzednim roku co najmniej raz uczestniczyli w maratonie picia (składającym się z 4 lub więcej drinków). Ponadto poddano ich testowi Michigan Alcohol Screening Test i ci, którzy uzyskali wynik wskazujący na możliwe uzależnienie, zostali wykluczeni z badania.

Quiz z nagrodami - Rozstrzygnięcie!

Thu, 21 Oct 2010 11:15:57 +0000

Pytania nie były proste, ale nie należały również do najtrudniejszych. Część z nich była podchwytliwa, a część wymagała jedynie uważnego przeczytania pytania. Waszym zadaniem było odpowiedzieć na 10 pytań, podać imię/pseudonim i adres mailowy, a wszystko to w jak najkrótszym czasie. Udział w konkursie wzięło w sumie 125 osób, ale tylko 85 dopełniło wszystkich warunków zadania konkursowego. Aby nie trzymać Was dłużej w niepewności prezentujemy poprawne odpowiedzi, zwycięzców i ranking!

Czego nie było na badania.net?

Wed, 20 Oct 2010 16:38:11 +0000

Okazuje się, że część internautów, których zapytania kierowane są na badania.net przez google niekoniecznie znajduje satysfakcjonującą odpowiedź. Do tej pory prezentowaliśmy tego typu sprawy pod hasłem „Czego nie ma na badania.net”. Kierowani ciągłą potrzebą wychodzenia naprzeciw potrzebom czytelników, próbujemy odpowiedzieć na pytania, które przywiodły zagubionych internautów na stronę badania.net.

Oto kilka wybranych zapytań i próba odpowiedzi, często z przymrużeniem oka.

komputer na ziemniaki - myślę, że w obecnym stanie wiedzy i technologii może być ciężko, ale naukowcy wierzą, że się uda. Tymczasem możesz podłączyć do ziemniaka kalkulator albo żarówkę i być pewnym, że zadziała.

Strzeż się swojego pupila!

Tue, 19 Oct 2010 13:15:53 +0000

To nie są żarty, Twój domowy pupil może być naprawdę niebezpieczny. Jeśli masz w domu psa lub kota musisz koniecznie przeczytać ten artykuł. Upadki są najczęstszą przyczyną urazów ciała. Podczas zwykłego upadku możemy nabawić się złamania, zwichnięcia, naderwania mięśnia, skaleczeń, urazu wewnętrznego, otarć lub innych, niezidentyfikowanych kontuzji.

Judy Stevens i jej koledzy przeprowadzili badanie, które polegało na analizie danych z przyjęć na ostry dyżur w 66 szpitalach w Stanach Zjednoczonych. Przeanalizowano wywiady z pacjentami w celu ustalenia, czy w upadku brało udział zwierzę oraz jakie. Do szczegółowej analizy wybrano tylko te przypadki, w których pacjent jednoznacznie określił, że zwierzę było przyczyną upadku. W ten sposób uzyskano próbę 7456 przypadków gdzie przyczyną upadku był pies lub kot.

Quiz z nagrodami!

Mon, 18 Oct 2010 12:35:52 +0000

Nadszedł czas na kolejny konkurs na badania.net! Jak zwykle będziecie walczyć o fantastyczną książkę wydawnictwa Smak Słowa, jednak zadanie konkursowe będzie zupełnie inne niż dotychczas. Tym razem będziecie mogli przekonać się, jak dużo wiecie o otaczającym nas świecie.

Przygotowaliśmy 10 pytań z wiedzy ogólnej, których stopień trudności nie powinien sprawić większych problemów. Jest jednak jeden haczyk… będziemy mierzyć czas, który był Wam potrzebny do udzielenia odpowiedzi na wszystkie pytania. Do rozdania mamy aż dwie ksiązki, więc jest o co powalczyć.

Czy zwierzęta mają przeżycia duchowe?

Sun, 17 Oct 2010 00:02:57 +0000

Im lepiej poznajemy świat zwierząt pozaludzkich, tym więcej znajdujemy w nim podobieństw do naszych zachowań. Nieobce są im cierpienie, poczucie humoru, zdolność wytwarzania narzędzi i świadomość własnego istnienia. Kolejne odkrycia z dziedziny etologii, nauki o zwierzęcym zachowaniu, każą nam zrewidować nasz stosunek do naszych mniejszych braci. Jednym z bastionów naszego poczucia wyjątkowości wydaje się być ludzka religijność i zdolność do doświadczania przeżyć duchowych. Czy jest to prawomocne?

Głęboko w sercu lasu, dorosły samiec szympansa zmierza w stronę majestatycznych wodospadów. Jego sierść jeży się delikatnie, co znamionuje podekscytowanie. W miarę jak zbliża się do celu a huk spadającej wody staje się coraz głośniejszy, tempo jego kroków przyśpiesza. Sierść staje się całkowicie zjeżona. Gdy dociera do strumienia, stając u stóp wodospadu, rozpoczyna swoje przedstawienie. Staje wyprostowany i, kołysząc się z nogi na nogę, tupie, brodząc w płytkiej, lecz bystrej wodzie. Podnosi z dna duże kawałki skał i ciska nimi dookoła. Taki zapamiętały taniec trwać może nawet piętnaście minut. Innym razem wspina się na pnącza zwisające z drzew rosnących u szczytu wodospadu i buja się na nich, w tę i z powrotem, przez mgiełkę rozpryskującej się wody. Niekiedy szympans siada później na kamieniu, długo wpatrując się w spadającą wodę.

Ślepi konsumenci

Sat, 16 Oct 2010 01:01:18 +0000

Gdyby w Waszym domu producent podmienił telewizor, komputer lub telefon na pewno zauważylibyście zmianę. Jednak czy zwrócilibyście uwagę gdyby zamieniono dżem lub herbatę, którą wybraliście kilka sekund wcześniej? Przeświadczenie o własnej racjonalności podpowiada nam, że tak. W rzeczywistości jesteśmy ślepcami, którzy nie potrafią rozpoznać różnicy między dwoma skrajnymi smakami i zapachami.

Lars Hall i jego współpracownicy zaprojektowali „magiczną sztuczkę”, dzięki której wyprowadzili w pole niejednego konsumenta. Pod pretekstem badania jakości dwóch rodzajów produktów: dżemu i herbaty, badacze zapraszali klientów supermarketu do smakowania i wąchania próbek znajdujących się w plastikowych słoikach.

Demencja przez telefon

Fri, 15 Oct 2010 10:00:15 +0000

Ponad 4,5 miliona ludzi w USA cierpi na chorobę Alzheimera, a liczba chorych prawdopodobnie potroi się w ciągu następnych 50 lat. Większość osób doświadczających pierwszych objawów choroby nie jest właściwie diagnozowana, co opóźnia wczesną interwencję, i tym samym pogarsza efekty leczenia. Sami lekarze uważają trafne rozpoznanie za kluczowe dla całego procesu leczenia demencji.

Zdaniem badaczy, wczesne oznaki choroby można zdiagnozować nawet podczas krótkiego wywiadu telefonicznego. Raport opublikowany w Journal of Clinical Outcomes Management prezentuje kwestionariusz, który może odróżnić osobę z oznakami demencji od osób o właściwym funkcjonowaniu struktur poznawczych.

Alkoholowa agresja

Thu, 14 Oct 2010 19:17:12 +0000

Alkohol pity z umiarem nie szkodzi nawet w dużych ilościach – brzmi humorystyczne porzekadło. Nie możemy jednak odmówić tej używce niechlubnego, bo wysokiego miejsca wśród najczęstszych bezpośrednich lub pośrednich przyczyn ludzkiej śmierci. Dodatkowo, używka ta stała się tak powszechna i tak wrosła w naszą kulturę, że nawet strony katalogujące kroniki kryminalne mają stworzony podział ze względu na ilość promili u aresztowanego. A wszystko przez to, że alkohol wpływa na nasze zachowanie, nie mówiąc już o percepcji.

Tak ci się tylko wydaje

Wed, 13 Oct 2010 20:23:46 +0000

Nasze mózgi nie wyewoluowały w celu poznawania świata możliwie najdokładniej i odkrywania obiektywnych prawd dotyczących głębokiej rzeczywistości. Ewoluowały tak, by osiągnąć optymalny stosunek poniesionych nakładów na ich wykształcenie do korzyści, jakie przynoszą. Nasz mózg ma zadanie umożliwić nam orientowanie się w otoczeniu w stopniu wystarczającym, by doczekać wieku rozrodczego (w tym czasie unikać drapieżników i zapewniać sobie pokarm) i skutecznie począć potomstwo, które warto byłoby jeszcze przez jakiś czas odchować.

Kolejna super-bakteria, czyli Clostridium difficile

Tue, 12 Oct 2010 22:34:02 +0000

To było do przewidzenia. Emocje prasowe, związane z opisaniem nowych niebezpiecznych pałeczek Gram-ujemnych, odeszły w niebyt. Pałeczki miały swoje 15 minut sławy, teraz czas na coś innego dla odmiany - mamy bowiem kolejną super-bakterię. Prasa znowu straszy.

Clostridium difficile to Gram-dodatnia beztlenowa przetrwalnikująca laseczka. Odkryto ją w 1935, ale do lat siedemdziesiątych XX w. nie potwierdzono roli tego drobnoustroju w schorzeniach u ludzi. Obecnie wiadomo, że jest jednym z głównych czynników powodujących zakażenia jelitowe w szpitalach, u chorych leczonych antybiotykami czy innymi lekami, które zmieniają stan flory bakteryjnej jelit. Najbardziej narażeni są ludzie starsi i schorowani, w tej grupie pacjentów śmiertelność na skutek CDAD (Clostridium difficile-associated disease) może sięgać nawet 25%. Ale pamiętać należy, że w ostatnich latach epidemiologia zakażeń tym drobnoustrojem zmienia się - infekcje nie dotyczą już (prawie) wyłącznie środowiska szpitalnego oraz pacjentów dorosłych, tak jak było to dawniej. Od lat dziewięćdziesiątych zeszłego wieku podkreśla się zwiększenie liczby zakażeń w ogóle - na skutek narastania lekooporności, tego, że infekcje zaczynają dotyczyć pacjentów niegdyś uważanych za grupy niskiego ryzyka (dzieci), a także (to już w obecnym stuleciu) na skutek pojawienia się nowego, bardziej zjadliwego szczepu bakterii.

10 mało znanych faktów o orgazmie

Mon, 11 Oct 2010 11:46:32 +0000

W trakcje czytania tego tekstu na świecie zostanie połkniętych ok. 50 tabletek viagry. Dzięki chemii rozwiąże się w ten sposób wiele problemów, kilku osobom zostaną oszczędzone niewygodne pytania czy nieciekawe spojrzenia. Lecz kłopoty seksualne to nie tylko domena mężczyzn, a tylko oni mają sprawdzoną metodę z nich wyjścia. Kłopot w tym, że kobiety są o wiele bardziej skomplikowane. U facetów trzeba się zająć hydrauliką, u kobiet – mózgiem.

Badania nad przeżywaniem stosunku zawsze były prowadzone trochę na uboczu, zwłaszcza jeśli dotyczyły kobiet. Wyniki zapewne byłyby bardzo poczytne, ale z trudnością przebijały się do publikacji. Kilka takich interesujących, a niekiedy niepokojących ciekawostek podaje Mary Roach w swoim wykładzie dla TED z poprzedniego roku.

Wyczuleni rodzice

Sat, 09 Oct 2010 10:27:39 +0000

Neuropsycholodzy z Uniwersytetu w Bazylei zaprosili do swojego laboratorium mamusie i tatusiów oraz osoby bezdzietne. Badanie aktywności ich mózgów podczas odtwarzania specjalnie spreparowanych nagrań, przyniosło bardzo ciekawe rezultaty.

Przegląd Biological Psychiatry popularyzuje wyniki eksperymentów zespołu doktora Ericha Seifritza, który udowadnia, że rodzice bardziej wsłuchują się w dziecięcy płacz niż śmiech. Szwajcarscy badacze monitorowali za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego, aktywność mózgu u dorosłych, podczas odtwarzania im nagrania płaczu i śmiechu niemowlaków. Jak się okazało, mózgi osób posiadające potomstwo, reagowały silniej na dziecięce szlochy niż na zadowolenie, zaś osoby bezdzietne mocniej angażował dziecięcy śmiech. Co ciekawe, kobiety reagowały na płacz dzieci niezależnie od tego, czy były matkami, podczas gdy mózgi bezdzietnych mężczyzn, nie wykazywały wzmożonej reakcji na dziecięcy płacz. Naukowcy tłumaczą tę różnicę tym, że w przypadku kobiet, taka reakcja jest cechą wrodzoną, zaś w przypadku tatusiów, raczej wyuczoną. Wyczulonym na płacz potomstwa obszarem w mózgu, jest rejon jądra migdałowatego, odpowiedzialnego za przetwarzanie emocji. – Płacz sugeruje rodzicom, że dzieje się coś niedobrego, co angażuje ich zainteresowanie i troskę – tłumaczy Seifritz.

Postaw się!

Fri, 08 Oct 2010 06:30:24 +0000

Jeśli macie taki dzień, kiedy potrzebujecie porządnego zastrzyku pewności siebie, przyjmijcie postawę zadufanego w sobie prezesa gigantycznej międzynarodowej korporacji. Naprawdę warto, ponieważ Dana Carney i jej współpracownicy udowodnili, że manifestowanie władzy za pomocą niewerbalnej pozy, zmienia nie tylko zachowanie, ale także poziom hormonów odpowiedzialnych za stres i rywalizację.

W eksperymencie psychologów udział wzięło 47 osób, które losowo przydzielane były do dwóch grup: pozy dużej władzy lub małej. Uczestnicy pod pozorem pomiarów elektrokardiografem byli subtelnie ustawiani w jedną z nich.

Nobel za grafen - materiał przyszłości

Tue, 05 Oct 2010 14:58:46 +0000

Nagrody Nobla są dla naukowców zupełnie jak Oscary w świecie showbiznesu. Nic zatem dziwnego, że do kilku dni media aż huczą od kolejnych doniesień na temat nagrodzonych odkryć. W tym roku Nobel z fizyki przyznany został za odkrycie dwuwymiarowego materiału – grafenu.

Nagroda powędrowała do dwóch uczonych z Uniwersytetu Manchester w Wielkiej Brytanii. Profesorowie Andre Geim and Konstantin Novoselov pochodza z Rosji i jak donosi CNN nie spodziewali się nagrody, gdyż byli przekonani, że w tym roku prym będzie wiodła astrofizyka. Komisja noblowska na szczęście doceniła wysiłki obu panów, które doprowadziły do wytworzenia oraz opisania właściwości materiału, który zbudowany jest z warstwy węgla o grubości jednego atomu.

Nie ma niesymetrycznych twarzy tylko alkoholu czasem brak

Mon, 04 Oct 2010 10:20:03 +0000

Nie od dziś wiadomo, że alkohol sprawia, iż ludzie stają się mniej wybredni jeśli chodzi o wybór partnera i ocenę urody płci przeciwnej. Przynajmniej w wypadku brytyjskich studentów może chodzić o zakłócenia w ocenianiu symetryczności twarzy.

By zbadać to zjawisko, badacze z londyńskiego Roehampton University zdecydowali się szukać u samego źródła - któregoś wieczoru zabrali laptopa do baru na uniwersyteckim kampusie, gdzie udało im się odnaleźć kilku studentów. Fachowo nazywa się to dbaniem o ekologiczną trafność badania. 69 z nich poprosili o dmuchnięcie w alkomat i na tej podstawie wyłonili grupy studentów trzeźwych i będących pod wpływem (trzeźwi nie byli bynajmniej abstynentami, badacze donoszą, iż widywano ich pijących - jest to istotne, by wykluczyć wpływ ew. czynników osobowościowych). Pięciu uczestników wykluczono, ze względu na nieokreśloność ich stanu.

Wzorzec oszukiwania samego siebie

Sun, 03 Oct 2010 11:01:13 +0000

Na leniwe, niedzielne popołudnie proponujemy nowy wykład Michaela Shermera, który wygłosił dla fundacji “TED Ideas worth spreading”. Samego autora większości osób nie trzeba przedstawiać. Jednak jeśli nazwisko Shermer nic Ci nie mówi, warto wiedzieć, że zasłynął jako założyciel Stowarzyszenia Sceptyków (Skeptic Society), do którego należy już ponad 55 tysięcy osób. Poza tym jest wydawcą czasopisma “Skeptic”, którego zadaniem jest śledzenie i podważanie pseudonaukowych osiągnięć.

Jeśli macie około 20 minut wolnego czasu, gorąco polecam poniżysz wykład dr Shermera. Tym razem w barwny, elokwenty i przede wszystkim zabawny sposób opowie Wam jak wygląda wzorzec oszukiwania samego siebie. Dobrze jest wiedzieć jak działa i czy możemy się przed nim bronić, ponieważ znajduje sie w mózgu i korzystamy z niego codziennie. Wystarczy, że jeszcze raz spojrzycie na zdjęcie dołączone do posta: sylwetki ludzi to tylko złudzenie. W rzeczywistości niczego tam nie ma ;)

Jak dotyk matki pozwala nam ryzykować

Wed, 29 Sep 2010 09:53:10 +0000

Dotyk matki to najważniejszy element rozwoju w życiu dziecka. Uczucie bezpieczeństwa wywołane jego wpływem pozwala małemu badaczowi eksplorować otaczający go świat. Niestety niepohamowana ciekawość prowadzi do sytuacji niebezpiecznych dla malucha. Na szczęście w jego pobliżu jest mama, która koryguje ryzykowne zachowania. W dorosłym życiu musimy radzić sobie sami, gdy siła matczynego dotyku, pcha nas w ramiona nieodpowiedzialnych zachowań.

Jonathan Levav i Jennnifer Argo wykazali, że lekkie trwające jedną sekundę klepnięcie w tył ramienia, prowadzi do podejmowania ryzykownych decyzji finansowych. Co ciekawe osobą dotykającą musi być kobieta.

Nie tylko my mamy problem, czyli nowy niebezpieczny herpeswirus

Tue, 28 Sep 2010 10:31:10 +0000

Holenderskie źródła podały właśnie informację, że w Oosterschelde zanotowano epidemię spowodowaną przez herpeswirusy, o których niezbyt często się słyszy. Podobne epidemie, być może także związane z tymi wirusami obserwowano - w miesiącach letnich - w rejonie Pacyfiku już w latach dziewięćdziesiątych XX w., choć uwagę zwracano wówczas na różne czynniki współwystępujące, takie jak interakcje między drobnoustrojem a organizmem gospodarza, występowanie bakterii z rodzaju Vibrio (V. splendidus) i/lub herpeswirusów (czy raczej wirusów herpes-like), czy nawet zanieczyszczenie środowiska. Powtarzające się masowe przypadki zakażeń przebiegających z dużą śmiertelnością doprowadziły wreszcie do odkrycia nowych wirusów z rodziny Herpesviridae. Oznaczono je symbolem OsHV-1.

Pedofil mimo woli

Mon, 27 Sep 2010 06:30:01 +0000

Nie tylko badania eksperymentalne mogą powiedzieć dużo o naturze człowieka. Opis pojedynczych przypadków osób o szczególnej historii medycznej dostarcza nam niekiedy większej ilości informacji. Dzieje się tak na przykład u osób z uszkodzeniem mózgu, kiedy neuropsycholodzy badają naturę zmiany ich zachowania. Dlatego tak ważne są wnioski wyciągane ze studiów przypadku (case study) - zapraszamy Was do przeczytania o jednym z nich.

W wieku 19 lat przeżył déjà vu. Niby normalne zjawisko, ale ostatnio coś często mu się zdarzało. Zaniepokojony obserwował wzrastającą częstotliwość tego doświadczenia. Lecz nie tylko ilość ataków się zwiększała - także ich siła. Do przeżywanych po dwadzieścia razy na dzień déjà vu doszły szarpiące bóle w klatce piersiowej czy poczucie braku powietrza. Lecz to był tylko początek kłopotów. Pacjent nie miał pojęcia, że ta udręka finał swój będzie miała w sądzie, gdzie prokurator zażąda dla niego 20 lat pozbawienia wolności.

Marihuana dobra na ból

Sun, 26 Sep 2010 08:00:24 +0000

Marihuana funkcjonuje w slangu jako gandzia, zielsko, trawka, maryśka czy THC, ale ani w slangu, ani w polskiej nomenklaturze specjalistycznej nie spotkamy się z określeniem marihuany jako leku. Podczas gdy w Polsce politycy i organizacje pozarządowe spierają się nad treścią ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, naukowcy z całego świata coraz odważniej podchodzą do badania potencjalnych korzyści płynących z zażywania marihuany.

Doktor Mark Ware oraz jego współpracownicy opublikowali na łamach Canadian Medical Association Journal wyniki badania, w którym testowali jak palenie marihuany wpływa na ból neuropatyczny. Analiza wykazała, że pojedyncza inhalacja 25 mg tetrahydrokannabinolu (THC), którego stężenie w dawce wynosiło 9,4%, 3 razy dziennie przez 5 dni, redukowała intensywność bólu, poprawiała jakość snu, a do tego była dobrze tolerowana przez organizm.

Dlaczego psychologia jest nauką? cz. 2 – psychologia naukowa

Sat, 25 Sep 2010 02:42:24 +0000

Z pierwszej części cyklu wiemy, że opieranie sądów na zdrowym rozsądku do najlepszych rozwiązań nie należy. Jednak komu mamy ufać, jeśli nie własnemu rozumowi? Odpowiedź jest banalnie prosta: naukowcom. Owszem metody, którymi się posługują nie zawsze są doskonałe, jednak system naukowy posiada wyjątkową umiejętność samonaprawy, która prędzej czy później eliminuje teorie nieprawdziwe.

Metoda naukowa lub poznanie naukowe kieruję się trzema celami, które wyznaczają kierunki i zakres postępowania naukowców na całym świecie. Pierwszy z nich to opisywanie rzeczywistości w sposób obiektywny, trafny i rzetelny (funkcja deskryptywna). Drugim zadaniem nauki jest wyjaśnienie tego co opisała, czyli zrozumienie związku przyczynowo - skutkowego (funkcja eksplanacyjna). Od naukowców wymaga się także przewidywania, które pozwalają planować przyszłość (funkcja predyktywna). Dodatkową funkcją jaką muszą pełnić badania z zakresu psychologii jest pragmatyzm. Musimy po prostu wiedzieć jak uzyskany wynik pozwoli rozwiązać konkretny problem.

Napisz komentarz i zdobądź nagrodę!

Fri, 24 Sep 2010 00:18:52 +0000

Z dnia na dzień czyta nas coraz więcej osób, a na stronie pojawia się coraz więcej komentarzy. Gołym okiem widać, że dużo chętniej, niż kilka miesięcy temu, wyrażacie swoje opinie o tym co pojawia się na stronie. Wiemy też, że lubicie konkursy i postanowiliśmy połączyć obie sprawy chcąc uczcić tym samym kolejny mały „jubileusz”.

Wielkimi krokami zbliżamy się do 900 fanów na Facebook’u, jednak tym razem nie to będzie przedmiotem zabawy. Dzięki czytelnikom, którzy nie boją się mówić tego co myślą suma wszystkich komentarzy na badania.net niedługo wyniesie okrągły 1000!

Rozstrzygnięcie konkursu! Sprawdź jak zmienił się poziom wody!

Wed, 22 Sep 2010 10:00:52 +0000

Prosty z pozoru konkurs okazał się całkiem interesujący. Waszym zadaniem było określenie, co stanie się z poziomem wody w szklance kiedy stopnieje znajdujący się w niej lód. Odpowiedzi były różne. Sporym zaskoczeniem było udzielenie prawidłowej odpowiedzi w tak krótkim czasie. Co więcej, odpowiedź ta zwalnia mnie w dużej mierze z opisywania szczegółowo zjawiska, które jest odpowiedzialne za taki, a nie inny wynik eksperymentu.

Na początek rozwiązanie:

Najszybciej prawidłowej odpowiedzi udzielił Rafał Marszałek na Facebook’u o godzinie 11:23. Rafał świetnie poradził sobie również z uzasadnieniem swojej odpowiedzi rozpatrując przy okazji dodatkową możliwość i poruszając nawet sprawę topnienia gór lodowych. Oto co napisał:

Największy diament we wszechświecie był kiedyś gwiazdą

Wed, 22 Sep 2010 00:46:53 +0000

Waży o 10% więcej niż słońce, a jego średnica to zaledwie nieco ponad 4000 km. Największy odkryty do tej pory diament, pieszczotliwie nazwany przez naukowców Lucy (od hitu Lucy In the Sky with Diamonds grupy the Beatles) naprawdę nazywa się BPM 37093.

Istnienie tego typu obiektów od dłuższego czasu było tylko teorią. Głównie dlatego, że nie dysponowaliśmy technologią, pozwalającą na potwierdzenie ich istnienia. Już w latach 60. przewidywano, że kończące swój żywot gwiazdy mogą krystalizować zaczynając od samego środka. W 1995 uważano, że na podstawie obserwacji astrosejsmologicznych możliwe jest sprawdzenie teorii. 9 lat później Travis Metcalfe i jego zespół za pomocą tych metod oszacowali, że wspomniany obiekt o nazwie BPM 37093 skrystalizował w 90% stając się tym samym największym diamentem znanym człowiekowi.

Konkurs! Co się stanie, gdy...?

Tue, 21 Sep 2010 10:13:01 +0000

Mówi się wiele na temat topnienia lodowców i gór lodowych oraz wpływu tego procesu na poziom mórz i oceanów. Szacuje się również, że może się on podnieść o 4-6 cm jeśli stopniałby cały, dryfujący we wszystkich zakątkach świata lód. Zainspirowani tym faktem postanowiliśmy przeprowadzić mały domowy eksperyment, który jest dzisiaj tematem konkursu.

Tym razem podnosimy poprzeczkę, ponieważ zadanie konkursowe składa się z 2 części, a nagrodę zdobędzie tylko jedna osoba, która najszybciej poda prawidłową odpowiedź podając jednocześnie najlepsze uzasadnienie. Pisząc najlepsze, mamy oczywiście na myśli najbliższe prawdzie lub prawdziwe.

Medytacja na szybko

Mon, 20 Sep 2010 06:30:58 +0000

Treningi medytacji czy jogi powoli, ale dość stanowczo stają się modą na spędzanie wolnego czasu. I bardzo dobrze – z badań naukowych wynika, że obie te aktywności sprzyjają sprawności tak fizycznej, jak i poznawczej. Kłopot w tym, że np. wyraźna poprawa zdolności utrzymywania atencji została zaobserwowana po 3 miesięcznym intensywnym treningu medytacji uwagi trwającym 10-12 godzin dziennie. Mało kto może pozwolić sobie, przy normalnym funkcjonowaniu w kapitalizmie, na tego rodzaju urlop (prócz tej medytacji trenerów). Fadel Zeidan, razem z drużyną, postanowili zatem sprawdzić na co zdaje się krótki i pobieżny trening dostępny bez problemu dla każdego.

Czy rozmiar ma znaczenie?

Sun, 19 Sep 2010 02:45:00 +0000

W życiu każdego młodego chłopca przychodzi moment w którym za pomocą linijki lub miarki mierzy swojego penisa. Z czasem jak większość mężczyzn żyje w przekonaniu, że rozmiar przyrodzenia jest wprost proporcjonalny do przyjemności jaką może dać kobiecie. Na szczęście w 2002 roku zadano kobietom fundamentalne pytanie: czy rozmiar penisa ma znaczenie?

Doktor Francken oraz jego współpracownicy poprosili 375 aktywnych seksualnie kobiet po porodzie o wypełnienie kwestionariusza. Zadane przez badaczy pytania dotyczyły funkcjonowania seksualnego kobiet oraz wagi jaką przypisują wielkości penisa partnera.

Czystość w zawodzie bandyty jak najbardziej popłaca

Sat, 18 Sep 2010 08:38:29 +0000

Na naszej skórze mieszka bardzo wiele różnych bakterii, przy czym ich kompozycja jest nieco inna u każdego człowieka. Co ważne, określony skład populacji utrzymuje się przez długi czas, niezależnie od stosowanych zabiegów higienicznych*. Naukowcy postanowili więc sprawdzić, czy osobiste mikroby mogą świadczyć o nas podobnie, jak odcisk palca, czy DNA znaleziony np. w miejscu zbrodni. Wyniki ich badań, choć jeszcze niepełne, wydają się być obiecujące.

Bakterie żyjące na skórze np. dłoni są łatwo przekazywane na inne powierzchnie, których dotykamy, stanowiąc rodzaj śladu, który zostawiamy po sobie. Warto pamiętać, że to przekazywanie odbywa się w obie strony, tzn. obce mikroby przechodzą na nasze ręce, gdy dotykamy przedmiotów, z którymi wcześniej mieli kontakt inni, więc jeśli ktoś nie ma ochoty myć łapek np. po podróży tramwajem, pobycie w sklepie, czy u lekarza, to radzę się nad tym jeszcze zastanowić. Bakterie, które po sobie zostawiamy mogą przetrwać stosunkowo długo, gdyż wiele z nich posiada różne mechanizmy chroniące przed niekorzystnym wpływem środowiska.

Jasnowidz odpowiedział na propozycję testu

Fri, 17 Sep 2010 15:34:39 +0000

13 września 2010 Sopockie Towarzystwo Naukowe złożyło Krzysztofowi Jackowskiemu propozycję zademonstrowania skuteczności jasnowidzenia w obiektywnie skonstruowanym teście (o samej ofercie i spotkaniu na którym została złożona). Poniżej zamieszczamy odpowiedź Pana Krzysztofa Jackowskiego.

Dla przypomnienia treść naszego listu:

Sopot, 13 września 2010
Szanowny Pan Krzysztof Jackowski Człuchów
LIST OTWARTY
Sopockiego Towarzystwa Naukowego dotyczący możliwości jasnowidzenia, zapraszający do zademonstrowania jej w prostym i obiektywnym teście

Szanowny Panie,

W związku z Pana licznymi wystąpieniami w mediach, w tym m.in. publicznie ogłoszonym zamiarem pozwania rzecznika Komendy Głównej Policji za uwagi podające w wątpliwość Pana ponadnaturalne zdolności, Sopockie Towarzystwo Naukowe zwraca się do Pana z propozycją obiektywnego testu weryfikującego Pana umiejętność jasnowidzenia. Stoimy na stanowisku, że dopóki możliwość jasnowidzenia nie zostanie potwierdzona obiektywnym testem, angażowanie zasobów w poszukiwania osób w oparciu o współpracę z jasnowidzami nie jest uzasadnione, szczególnie w dobie nowoczesnej medycyny sądowej opierającej się o najnowsze zdobycze nauki. Zastosowanie prostego eksperymentu opartego o rzetelne procedury badawcze będzie najlepszym argumentem za lub przeciw tezom, jakie Pan czy Pana adwersarze reprezentują.

Seks, nietoperze i odrobina molestowania, czyli jak naukowcy uprawiają naukę

Fri, 17 Sep 2010 01:31:04 +0000

Na początek zastrzeżenie na poważnie: nie, nie uważam, że należy cenzurować naukę. W żadnym wypadku. Nie, nie uważam, że o pewnych sprawach nie należy mówić w kontekście naukowym. Bo należy, a nauka jest od tego, żeby weryfikować, czy coś jest naukowe, czy nie, bez (teoretycznie) oglądania się na jakąkolwiek ideologię. I nie, nie uważam, że poniżej opisywany artykuł naukowy jest obsceniczny czy obraźliwy. A poza tym - to będzie o seksie.

List otwarty Sopockiego Towarzystwa Naukowego

Wed, 15 Sep 2010 11:45:54 +0000

W zorganizowanym przez STN oraz badania.net spotkaniu popularnonaukowym „Dlaczego nauka nie wierzy w jasnowidzenie”, które odbyło się 13 września w sopockiej Bookarni wzięło udział ponad 40 osób, a w kawiarni bardzo szybko zabrakło miejsc. Tematem przewodnim było jasnowidzenie, sprawa Iwony Wieczorek oraz zaangażowanie w jej sprawę jasnowidza z Człuchowa Krzysztofa Jackowskiego.

W trakcie spotkania przełamywany był mit, jakoby nauka nie miała w kwestii jasnowidzenia nic do powiedzenia oraz nie zajmowała się tym zagadnieniem z powodu uprzedzeń i braku otwartości środowisk naukowych. Przeciwnie, na przestrzeni minionych 150 lat przeprowadziliśmy dziesiątki tysięcy eksperymentów, zamiast jednak potwierdzić paranormalną naturę badanych zjawisk, nauczyły nas one, jak łatwo ulegamy iluzjom.

Lepiej oberwać pustą czy pełną butelką?

Tue, 14 Sep 2010 06:30:43 +0000

Nie ma głupich pytań – są tylko głupie odpowiedzi. Ludzie jednak, ciekawi świata, zadają coraz więcej nie tyle głupich, co bardzo kreatywnych pytań. Pomysłowość ta jest w przypadku prawdziwych perełek nagradzana przyznaniem autorom Ig Nobla. Humorystyczna wersja Nobla okrasza te eksperymenty, które najpierw śmieszą, a później skłaniają do myślenia. No bo czy mimowolnego uśmiechu nie wywołuje badanie szwajcarskich lekarzy, którzy sprawdzili czy lepiej dostać w głowę pustą, czy pełną butelką piwa?

Rozwiązanie konkursu! Sprawdź, co było na zdjęciu!

Mon, 13 Sep 2010 12:32:49 +0000

Nasza pierwsza, dość spontaniczna i amatorska produkcja stanowiąca jednocześnie rozwiązanie konkursu, otwiera na youtube.com nowy kanał: badanianet. Będą się tam pojawiać co jakiś czas nagrania, które pomogą na przykład w przygotowaniu domowych eksperymentów, a jeśli coś innego przyjdzie nam do głowy na pewno się tam pojawi. Zachęcamy do odwiedzania naszego kanału i do dzielenia się ze znajomymi tym co tam znajdziecie.

Ale najpierw kilka słów o nagrodzie, o którą walczyliście od wczoraj. Co więcej, do końca września będzie jeszcze przynajmniej jedna okazja by ją zdobyć, a więc nic straconego.

Dlaczego psychologia jest nauką? cz. 1 – psychologia potoczna

Sat, 11 Sep 2010 10:33:41 +0000

Rozpoczynamy cykl, który odsłoni przed Wami tajemnice psychologii naukowej. Nie jest to zadanie łatwe, ponieważ każdy w pewnym sensie jest psychologiem. W końcu jest to dziedzina nauki, której podstawowym zagadnieniem jest człowiek i jego zachowanie (Tomaszewski, 1975). Stąd pewnie przekonanie, że ufając zdrowemu rozsądkowi, jesteśmy w stanie bezbłędnie zrozumieć ludzką naturę.

Niestety opieranie sądów na zdrowym rozsądku do najlepszych metod nie należy i z nauką niewiele ma wspólnego. Na początku musimy wiedzieć co dzieli logikę i rozsądek dzięki wikipedii:

Emocjonalne do-re-mi

Fri, 10 Sep 2010 10:13:30 +0000

Dzieci uczęszczające na lekcje muzyki uczą się nie tylko gry na instrumencie. Z badań nad tym fenomenem wynika, że nauka muzyki działa pobudzająco na inteligencję i umiejętność właściwego odczytywania emocji.

Doktor Glenn Schellenberg z Uniwersytetu w Toronto, obserwował przez rok 144 sześciolatków, którzy pobierali darmowe lekcje w Królewskim Konserwatorium w Toronto. Dzieci zostały losowo przydzielone do klas śpiewu, pianina lub teatru. Badanie ilorazu inteligencji przed i po roku pobierania nauki w konserwatorium, wykazało wzrost o 4,5 punktu więcej w stosunku do grupy kontrolnej, złożonej z dzieci, które nie kształciły się w konserwatorium. Ponadto, dzieci, które uczyły się gry na instrumencie, zwiększyły swój iloraz o dodatkowe 2,5 punktu. - Mała, ale istotna różnica w wynikach inteligencji wynika prawdopodobnie z doskonalenia umiejętności utrzymywania uwagi, zapamiętywania i koncentracji, które szkolone są na lekcjach gry na pianinie – tłumaczy psycholog.

Fimbrie nie lubią żurawin

Thu, 09 Sep 2010 10:09:29 +0000

Jak wiadomo z licznych reklam zachęcających do zakupu preparatów zawierających wyciąg z żurawin, owoce te mają zbawienny wpływ na stan naszego układu moczowego, ograniczając ilość infekcji. Na czym jednak polega moc tych kwaśnych owoców?

Zacznijmy od bakterii. Szczepy infekujące drogi moczowe (czyli uropatogenne) posiadają na swej powierzchni dużo fimbrii, dzięki którym przyczepiają się jak rzepem do komórek nabłonkowych obecnych w drogach moczowych (jest to bardzo specyficzne połączenie, wymagające obecności na powierzchni komórki określonego dwucukru). Zwykłe, niepatogenne i nieofimbrzone bakterie też mogą się przyczepiać do powierzchni komórek, ale siła tego połączenia jest na tyle niewielka, że bakterie są wypłukiwane w trakcie oddawania moczu – patogenów to jednak nie rusza. Siła łącząca bakterię poprzez fimbrie z komórkami jest dziesięciokrotnie większa, niż siła generowana przez strumień moczu. Bezpiecznie zaczepione mikroby mnożą się, aż w końcu rozwijają się objawy infekcji. Na ratunek przybywa sok z żurawin. Może być też ekstrakt. Jednak ważne, że z żurawin, ponieważ w tym wypadku nie chodzi o zakwaszenie środowiska – sok żurawinowy nie zakwasza moczu, poza tym pokazano, że inne kwaśne soki nie mają takiego działania, jak sok żurawinowy.

Masło vs. Margaryna

Wed, 08 Sep 2010 12:55:25 +0000

Duże zainteresowanie wzbudził ostatnio wywiad z panią prof. Grażyną Cichosz zamieszczony w “Dużym Formacie”. W skrócie wywiad poświęcony jest przewadze masła nad margarynami. Przy pierwszej lekturze większość wypowiedzi pani profesor wydała mi się sensowna i zgodna z tym, czego mnie o tłuszczach uczono. Dziś jednak, gdy przeczytałem tekst jeszcze raz, wychwyciłem sporo fragmentów, które nie tyle są niezgodne z prawdą, co nieco zaciemniają prawdziwy obraz rzeczy. Ponadto faktycznie dziwna i podejrzana wydaje się walka ze “środowiskiem lekarzy po praniu mózgu” i odrzucanie pism branżowych z dziedziny technologii żywienia i żywności, ponieważ „za tymi publikacjami stoją producenci”.

Dlaczego nauka nie wierzy w jasnowidzenie?

Mon, 06 Sep 2010 19:04:36 +0000

W poniedziałek 13 września 2010 Sopockie Towarzystwo Naukowe zaprasza na godzinę 19:00 do sopockiej Bookarni, “Kawiarni z książką” (mieszczącej się przy ulicy Haffnera 9) na spotkanie specjalne pt.: “Dlaczego nauka nie wierzy w jasnowidzenie?” W trakcie spotkania przełamiemy iluzję, jakoby temat nadprzyrodzonych zdolności był czymś, czym nauka się z zasady nie zajmuje i na który nie ma nic do powiedzenia!

Historia nauki nie zna ani jednego przypadku osoby o zdolnościach jasnowidzenia, której udałoby się jednoznacznie zademonstrować je w teście spełniającym rygor metody naukowej. Nie wynika to wcale, jak się często sugeruje, z uprzedzeń i braku otwartości środowisk naukowych. Przeciwnie, obiektywne potwierdzenie istnienia takich umiejętności zrewolucjonizowałoby nasze rozumienie otaczającej rzeczywistości i zmusiło do przepisania podręczników fizyki i neurologii. W minionych 150 latach takich prób przeprowadzono tysiące. Zamiast jednak potwierdzić paranormalną naturę badanych zjawisk, nauczyły nas one wiele o tym jak łatwo błędy poznawcze, znane dziś w psychologii jako np. efekt potwierdzania czy efekt horoskopowy sprawiają, że ulegamy złudzeniom. Barwna historia badań nad tym, jak łatwo ulegamy iluzji, jest dokładnie powodem, dla którego podziękowania za pomoc od osób trzecich nie mogą stanowić dowodów paranormalnej natury jasnowidzenia.

Warto mieć brzydsze rodzeństwo

Mon, 06 Sep 2010 07:00:29 +0000

W przeciwieństwie do tego, co mówią Wam osoby aktywne, obowiązkowe i pracoholicy – każdy z nas jest leniem. Staramy się przetworzyć jak najwięcej informacji jak najmniejszym kosztem. I całkiem nieźle nam się udaje ciąć te umysłowe koszty. Czasami jednak tu i ówdzie zdarzy się wpadka. Jest ona czasami na tyle poważna, że nazwanie człowieka istotą całkowicie racjonalną byłoby grubą przesadą.

Temat wpisu zasugerował wykład Dana Ariely, który gorąco polecam, ponieważ jego popularnonaukowość okraszona jest dodatkowo szczyptą humoru:

Z poradnika kryminalisty

Sat, 04 Sep 2010 11:44:21 +0000

Dzisiaj tylko mała porada dla kryminalistów-amatorów. Słyszeliście być może o tym, że ananas jadalny zawiera enzym, który, mówiąc krótko, może nas strawić (ogniem piekielnym. Znaczy – ananasowym). Dlatego nie zaleca się jedzenia zbyt dużych ilości świeżego ananasa na raz.

Enzymem tym jest bromelina. Jeden z mitów dotyczących bromeliny i ananasa głosi, że można z ich pomocą usunąć linie papilarne. Ha! - zakrzyknie zaraz domorosły gangster. – To rozwiązanie moich problemów.

Otóż nie – pomimo tego, że nawet zazwyczaj nieomylny Stephen Fry także podparł ten mit swoim autorytetem. Tom Scott (tzw. osobistość internetowa) przeprowadził ten eksperyment na sobie. Biedak, mógł sobie tego oszczędzić, gdyby wcześniej zerknął w gugla i szpernął za literaturą. A przebieg i wyniki doświadczenia możecie obejrzeć tu:

Patrz politykom na ręce!

Fri, 03 Sep 2010 08:07:01 +0000

Z wielu powodów jednym politykom ufamy bardziej, a innym mniej, co w pewien sposób odzwierciedlają sondaże zaufania. Jednak koniec końców i tak wiemy, że władza często mija się z prawdą lub mówi to, co chcielibyśmy usłyszeć. Możemy jednak sprawdzić co czuje polityk, mówiący o ważnych dla społeczeństwa problemach. Wystarczy obserwować, którą ręką gestykuluje.

W wielu kulturach i językach dobre rzeczy powiązane są z prawą stroną, a złe z lewą. Dlatego mówimy o dobrym przyjacielu „moja prawa ręka”, a o osobie z zasadami „prawy człowiek”. Jednak gdy mamy do czynienia z fajtłapą powiemy, że „ma dwie lewe ręce”, a jak kupimy podróbkę, ktoś może zarzucić nam kupno „lewego towaru”.

Gdzie ten faul?!

Wed, 01 Sep 2010 10:00:37 +0000

Mistrzostwa Świata w piłce nożnej za nami. Zawody o tej randze zawsze wiążą się wieloma emocjami, a tych w Afryce nie brakowało. Nie uznane bramki, niesprawiedliwie przyznane rzuty karne lub kontrowersyjne faule to jedne z wielu błędów jakie mogą popełnić sędziowie podczas meczu. Już na samą myśl o Howardzie Webbie, polskim kibicom zaciskają się pięści. Tym ciekawsze więc wydają się wyniki eksperymentu związanego z jednym z podstawowych błędów percepcyjnych. O tym jak bardzo o wyniku spotkania może zaważyć podyktowanie rzutu wolnego lub karnego nikogo nie trzeba przekonywać. Trudniej wyjaśnić, że błąd popełniony przez sędziego może wynikać z kultury, w której się wychował. Okazuje się, że nauka czytania od lewej do prawej strony wpływa na sposób w jaki spostrzegamy oraz rozumiemy wydarzenia zachodzące w świecie.

BlogDay 2010

Tue, 31 Aug 2010 23:57:42 +0000

Badania.net zaczynał jako blog autorski i koncepcja tego rodzaju medium jest nam dalej bliska. Dlatego, tak jak wszystkie blogi w tym dniu, bierzemy udział w międzynarodowej inicjatywie BlogDay 2010.

Efekt modlitwy

Tue, 31 Aug 2010 09:26:29 +0000

Aż osiemdziesiąt siedem procent ankietowanych przez redakcję amerykańskiego Newsweeka zgadza się z tezą “Bóg wysłuchuje modlitwy”, a 82 procent modląc się “prosi o zdrowie lub sukces dla dziecka lub innego członka rodziny”. Religia najczęściej postrzegana jest jako zestaw twierdzeń dogmatycznych, poza zasięgiem pojmowania naukowego. Rzeczywiście trudno jest dowieść empirycznie, że „Bóg istnieje i nas kocha”, ale kilka elementów wiary można zweryfikować. Jednym z nich jest efektywność praktyk religijnych: modlitwy i medytacji.

Zdrowa kontrola

Mon, 30 Aug 2010 06:00:45 +0000

Osoby, które lubią prowadzić samochód, bardzo chwalą sobie możliwości jakie przedstawia użytkownikowi auto, ale też poczucie kontroli, władzy, które nad nim sprawujemy. Owo poczucie kontroli jest dla nas, jako ludzi, niezwykle ważne.

Mechanizm poszukiwania kontroli przez wolny wybór jest wrodzony, towarzyszy nam od małego. Dzieci przedszkolne na ten przykład preferują samodzielny wybór nagrody, nad pozostawienie tej decyzji w rękach osoby dorosłej - nawet wtedy, gdy z samodzielnym wyborem wiążą się koszty, np. odroczenie pozyskania nagrody (Brigham i Hockstra, 1985). Ale nawet dorośli, kurczowo trzymając się kontroli, robią głupie rzeczy. Dobrym przykładem są wahadłowce NASA. Były co prawda budowane jako cuda nowoczesnej technologii pozwalającej na ich wielokrotne wykorzystywanie przy przenoszeniu ludzi na orbitę - w ten sposób ich użytkowanie miało być opłacalne. W praniu okazało się jednak, że promy kosmiczne nie są ani tanie, ani bezpieczne, ani szybkie, bo przygotowanie startu trwa całymi miesiącami. Przy przepychaniu projektów skrzydlatych wahadłowców lądujących niczym normalne samoloty działało jednak silne lobby wojskowych pilotów. Nie było im w smak, że wracając na Ziemię będą siedzieć skuleni w kapsule. Chcieli mieć kontrolę, chcieli mieć możliwość ręcznego lądowania. Skutek tego taki, że za parę lat NASA będzie musiało wynajmować miejsca w Rosyjskich Sojuzach.

Nieekologiczne samochody elektryczne

Sun, 29 Aug 2010 15:54:51 +0000

17 calowe aluminiowe felgi, reflektory ksenonowe, światła do jazdy dziennej LED, skórzana tapicerka, system 10 głośników i radio satelitarne, 140 koni mechanicznych i silnik diesla o pojemności 2 litrów. Oto nowe oblicze ekologicznych samochodów. Mimo, że artykuł miał być o samochodach elektrycznych zaczniemy od Audi A3 TDI 2.0.

Silnik diesla i ekologia? Tak! Wspomniany wyżej samochód wygrał w konkursie Green Car of The Year 2010 na łamach czasopisma Green Cars Journal. Konkurencja była bardzo ekologiczna, w szranki z Audi A3 stanęła hybryda Honda Insight, Merkury Milan Hybrid, Toyota Prius oraz VW Golf TDI. To co przekonało jurorów o wyższości Audi nad konkurentami to rekordowo niskie spalanie – 5,595 L ropy na 100 km. Wysoka wydajność (50% wyższa niż wariant napędzany benzyną) sprawia, że emisja CO2 podczas spalania paliwa jest niezwykle niska jak na 2 litrowy silnik diesla. Co więcej, Audi zapewnia, że samochód ten jest przystosowany do jazdy na 5% biodieslu.

Molekuła Miesiąca – tytanowy złoty środek

Sat, 28 Aug 2010 12:19:09 +0000

Czy jesteście posiadaczami pięknego, błyszczącego jak złoto tytanowego zegarka, za którego zapłaciliście fortunę? Jeśli tak, jest duża szansa, że przepłaciliście (jeśli jest to Rolex, to przepłaciliście za markę, jeśli inna marka, to przepłaciliście za etykietkę). Znakomita większość wyrobów użytkowych ometkowana jako wyroby tytanowe – głównie noże, zegarki, ostrza do maszynek do golenie, ale także na przykład ultra-twarde wiertła – nie jest tytanowa sensu stricte…

Tym, co odpowiada za trwałość takich produktów, a także za złotawy połysk jest w istocie azotek tytanu. Brzmi podobnie, ale jednak nie to samo. Azotek tytanu jest materiałem ceramicznym wykorzystywanym jako materiał powłokowy – albo warstwa wzmacniająca czy też ochronna, ale także dekoracyjna. Większość produktów tzw. tytanowych jest tak naprawdę wykonana ze stali pokrytej właśnie tym niezwykłym związkiem.

Mit Mehrabiana

Fri, 27 Aug 2010 11:45:39 +0000
Albert Mehrabian to emerytowany profesor psychologii Uniwersytetu Kalifornijskiego. W latach 60 jako młody doktor zafascynowany był komunikacją międzyludzką oraz jej werbalną i niewerbalną formą. By sprawdzić swoje założenia, zaprojektował dwa eksperymenty, które na zawsze wpisały się w karty historii psychologii, samemu Mehrabianowi zapewniły światową sławę. Do dziś jego odkrycie znane jest jako reguła 7% - 38% - 55%.
Ankieta: Czy znasz regułę 7% - 38% - 55%?
Tak: 23 głosów (24%)
Nie: 16 głosów (17%)
Pierwszy raz o niej słyszę: 55 głosów (59%)
Łącznie oddano 94 głosów. Ankieta zakończona (przeniesiona z archiwum).

Dlaczego dietetyczne napoje powodują przybieranie na wadze?

Thu, 26 Aug 2010 08:25:05 +0000

Każdy wie jak ważna jest zrównoważona dieta, ale nie każdy wie dlaczego pewnych produktów należy unikać. Skala pH określa kwasowość i zasadowość roztworów wodnych w zakresie od 0 do 14, gdzie 0 oznacza środowisko silnie kwasowe, a 14 silnie zasadowe. Krew każdego człowieka powinna mieć pH między 7.35 a 7.45, ale często jest inaczej. Nawet niewielkie zmiany pH Twojej krwi mogą powodować tworzenie warunków sprzyjających różnego rodzaju dolegliwościom, a także przybieraniu na wadze. Dlaczego? Jakie produkty powodują obniżenie lub podwyższenie pH krwi?

Grzyb-pasożyt i mrówka-zombi

Wed, 25 Aug 2010 08:22:53 +0000

Grzyb Ophiocordyceps unilateralis nie rośnie sobie spokojnie w trawie czy na drzewie. Jego strategia przetrwania i rozmnażanie się jest dużo bardziej dramatyczna, niż grzybów, które znamy z polskich lasów. Żywicielem pasożytniczego Ophiocordyceps unilateralis są mrówki. Jednak grzyb nie tylko pożera ich ciało, ale robi też rzecz dużo bardziej niesamowitą – przejmuje kontrolę nad umysłem żywiciela.

Grzyb zmusza zarażoną mrówkę, by udała się w miejsce, które jest najbardziej dogodne dla jego rozwoju i rozmnażania się. Jak ustalił zespół badaczy, który obserwował w Tajlandii zaatakowane przez Ophiocordyceps unilateralis mrówki, ofiara prawie zawsze wspinała się na liść wiszący około 25 cm nad ziemią po północno-zachodniej stronie rośliny i wgryzała się w główną żyłkę po spodniej stronie liścia. Miejsca te miały 94-95 proc. wilgotności i temperaturę na poziomie 20-30 stopni Celsjusza.

Lesbijkę rozpoznasz po twarzy

Tue, 24 Aug 2010 11:00:11 +0000

Spostrzeganie tak oczywistych cech jak rasa, płeć czy wiek raczej nie zaskakuje. Co innego orientacja seksualna. W serii trzech eksperymentów Nicholas Rule oraz jego współpracownicy wykazali, że bez wskazówek w postaci fryzury, makijażu, a nawet brwi, twarz oraz same oczy, pozwalają wyłuskać informację na temat seksualnych preferencji.

W literaturze anglojęzycznej możemy spotkać się ze słowem „gaydar”, które odnosi się do intuicyjnej umiejętności rozpoznawania orientacji seksualnej. Gdy chwilę o niej pomyślimy, łatwo dojść do wniosku, że gesty,ubiór oraz sposób zachowania może wiele powiedzieć na temat seksualnych zainteresowań drugiej osoby. Tak więc ciężko uznać, że jest to wyjątkowa umiejętność wybranych osób. Okazuje się, że w sposób automatyczny i z dużą precyzją jesteśmy w stanie określić orientację seksualną kobiet i mężczyzn. Wspomniany już Nicholas Rule w 2008 roku (Rule & Ambady, 2008) udowodnił, że ludzie potrafią oszacować czy mężczyzna jest hetero czy homoseksualny wyłącznie na podstawie twarzy widzianej przez 50 milisekund (1 ms = 0,001 s)!

Baby bufor

Mon, 23 Aug 2010 09:13:27 +0000

Człowiek jest jedynym znanym nam zwierzęciem, które jest świadome własnej śmiertelności. Ten pierwotny lęk towarzyszy nam od dziecka i mimo tego, że próbujemy go bagatelizować, jego oddziaływanie jest tak silne jak subtelne. Dobrze opisuje go Teoria Opanowywania Trwogi, według której do walki z owym lękiem wysyłamy własną samoocenę. Chińscy psychologowie udowadniają, że w walce mogą nas wspomóc także własne dzieci.

Śmierć, jako ostateczna siła sprawcza wydaje się nieunikniona, straszna, obezwładniająca. Refleksje tego typu budzą bardzo silny lęk, paraliżującą trwogę. By ułatwić sobie funkcjonowanie tłumimy ten lęk do akceptowalnego psychicznie poziomu. Trzeba teraz utrzymać trwogę w ryzach – wytwarzamy więc tzw. światopogląd społeczny, czyli ideologię, zbiór wierzeń, normy, wartości społeczne, zespół standardów, których trzymanie się ma zapewnić symboliczną bądź realną szansę na nieśmiertelność. Takie są przynajmniej założenia Teorii Opanowywania Trwogi. Xinyue Zhou razem z drużyną założyła, że i dzieci, rozbudzając myśli o przekazaniu swoich genów, ciągłości kulturowej czy ogólną symbolikę nowego życia będą dobrym buforem lęku przed śmiercią.

Sprawiedliwość w okresie dojrzewania

Sun, 22 Aug 2010 02:15:25 +0000

Dorośli wiedzą, że świat do sprawiedliwych miejsc nie należy i potrafią znaleźć wiele konkretnych powodów usprawiedliwiających brak równości społecznej. Jednym z nich jest praca oraz wkładany w nią wysiłek. Jednak czy podobnie myślą dzieci? Ingvild Almas oraz jej zespół zbadali w jaki sposób rozwija się akceptacja nierówności w wieku od 10 do 18 lat.

Wcześniejsze badania jasno wykazały, że osoby dorosłe uważają pewne nierówności społeczne za całkowicie sprawiedliwie. Swoje decyzje uzależniają oczywiście od indywidualnego wysiłku oraz efektywności, która decyduje o nierównym podziale dóbr. Co ciekawe w przypadku gdy nierówność wynika ze zwykłego łutu szczęścia – wygrana w totolotka – osoby dorosłe nie są już tak zgodne.

Film Dove chroni nastolatki przed szkodliwymi porównaniami z modelkami

Sat, 21 Aug 2010 13:05:05 +0000

Film Dove Evolution obejrzało dzięki YouTube ponad 11 milionów użytkowników. Był to chyba pierwszy i jedyny moment w nowoczesnej historii, kiedy firma kosmetyczna ukazała prawdziwe oblicze promowanego przez siebie piękna. Niestety oprócz medialnego szumu, niewiele zmieniło się w przemyśle kosmetycznym, a firma Dove myślała o wycofaniu się z kampanii. Film wraca do łask dzięki Emmie Halliwell i jej kolegom. Badacze postanowili sprawdzić czy wideo obnażające prawdę o reklamowym pięknie, może chronić nastolatki przed groźnymi dla samooceny porównaniami z chudymi modelkami.

Domowa edukacja

Fri, 20 Aug 2010 09:08:59 +0000

Gdy pojawiają się pierwsze problemy szkolne, rodzice często starają się wyręczać pociechę w zadawanych ćwiczeniach - badania pokazują, że taka strategia jest bardzo nieskuteczna.

Wyniki badań opublikowane na łamach Child Development sugerują, że dzieci potrzebują od dorosłych przede wszystkim wzmocnienia dla wytrwałości w samodzielnych wysiłkach. Badacze udowadniają, że dzieci słabiej radzące sobie w szkole, poprawiały swoje oceny, gdy matki reagowały na ich porażki wsparciem emocjonalnym lub pomocą w przemyśleniu problemu. Dzieci, którym matki pomagały w sposób silnie kontrolujący (karząc dziecko za złe oceny lub samodzielnie wypełniając zadania domowe) radziły sobie jeszcze gorzej niż na początku.

Efekt Mozarta nie istnieje

Tue, 17 Aug 2010 10:12:12 +0000

Wieść gminna niesie, że puszczanie muzyki Mozarta nowonarodzonym maluchom zwiększa ich inteligencję – geniusz mistrza spływa przez membrany głośników wprost do ich małych główek i przestawia im neurony. O efekcie Mozarta większość z nas kiedyś słyszała – jest to legenda miejska, która ma już blisko 30 lat, i wygląda na to, że prędko się nie zestarzeje.

A wszystko zaczęło się w 1993 roku od pracy autorstwa Frances Rauscher i współpracowników opublikowanej w Nature (co niewątpliwie pomogło temu memowi prędko rozprzestrzenić się po świecie). W pracy tej badacze opisali, jak puszczanie studentom muzyki Mozarta – a ściślej jego sonaty D-dur na dwa fortepiany – zwiększa ich zdolności kognitywne. No i rozpętało się muzyczne pandemonium.

Niekompetencja seksapilu

Mon, 16 Aug 2010 06:00:37 +0000

Przez ostatnie lata kobiety uzyskując zasłużone miejsce w nowoczesnym społeczeństwie zdobywały również wyżej płatne stanowiska. I chociaż nadal płeć piękna zarabia mniej niż męska, to i tak rozwinął się nowy typ stereotypów – np. kobiety robiącej karierę. Badania grupy amerykańskich psychologów pokazują, że nowe stereotypy przenikają się ze starymi w niekiedy bardzo degradujący dla niewiast sposób. Zwłaszcza, jeśli w grę wchodzi seksapil.

Wcześniejsze studia podzieliły ogólny stereotyp kobiety na trzy podgrupy: zgodny z tradycją (np. „kura domowa”), niezgodny z tradycją (np. kobieta robiąca karierę) oraz związany z seksem. Ponieważ grupy te są bardzo różnie charakteryzowane, kobieta chcąca zaistnieć w obu kategoriach, może być oceniana niesprawiedliwie. Ale jak bardzo może jeden stereotyp wpłynąć na drugi? Peter Glick wraz z drużyną postanowili to sprawdzić. Skonstruowali eksperyment mający zbadać jak seksualność będzie oddziaływać na ocenę dziewczyny pełniącej wysokie stanowisko. Zadanie o tyle ciekawe, że wysoka pozycja w firmie kojarzona jest zwyczajowo z miejscem odpowiednim dla mężczyzny.

Zagrajmy o przyszłość

Fri, 13 Aug 2010 08:29:26 +0000

Badania nad hazardem wyjaśniają, dlaczego podejmujemy się zobowiązań, których później żałujemy.

Michael Sagristano i Yaacov Trope z Uniwersytetu w Nowym Jorku oraz Nira Liberman z Uniwersytetu w Tel Avivie,informowali badanych, że zawody, na które obstawią swoje zakłady, odbędą się za chwilę lub za kilka miesięcy. Do wyboru pozostawiano badanym stawki, jakie zdecydują się obstawić, manipulując jedynie rozmiarem wygranej i wkalkulowanego ryzyka (np. 4 dolary wygranej można było uzyskać już przy 50 procentach szans, podczas gdy 8 dolarów nagrody, można było wygrać dopiero przy szansach równych 1:4). Jak się okazało, gdy badani stawiali swoje zakłady w dalekiej przyszłości ryzykowali znacząco więcej, licząc na wyższe wygrane, niż badani, którzy obstawiali zakłady natychmiastowe. Ryzykanci z grupy zakładów odroczonych, tłumaczyli się chęcią zysku, podczas gdy hazardziści z grupy natychmiastowej, skupiali się raczej na kalkulacji prawdopodobieństwa wygranej.

Smak głodu

Thu, 12 Aug 2010 08:34:31 +0000

Dlaczego ludzie podczas stosowania diety daliby wiele za kostkę czekolady lub kęs ulubionej wędliny? Badacz z Uniwersytetu Malawi zna odpowiedź. Ograniczenie przyjmowania pokarmu wyczula nasz smak na słodkie i słone aromaty.

Profesor Yuriy Zverev sugeruje, że już opuszczenie śniadania, znacząco obniża próg wrażliwości receptorów smakowych na języku. Badacz przekonał 16 studentów, aby po wczesnej kolacji nie zjedli śniadania następnego dnia. Tak wygłodzonym studentom podawał do próbowania roztwory o różnym stężeniu cukru, soli lub chininy. Studenci byli proszeni o określenie smaku roztworów (słodki, słony lub gorzki). Po każdej próbie studenci wypluwali testowane płyny i przepłukiwali usta czystą wodą. Następnie eksperyment powtórzono w godzinę po tym jak studenci zjedli obiad.

Konkurs! Badania.net znów rozdaje książki

Wed, 11 Aug 2010 19:40:50 +0000

Ogłaszamy kolejny konkurs. Tym razem wygranie nagrody nie będzie takie proste, ponieważ w grę wchodzi… matematyka. Tak, tak, wiemy, że nikt nie lubi matematyki, ale dla tej nagrody warto trochę pogłówkować. Do wzięcia jest fantastyczna książka Johna Brockamana ”W co wierzymy, choć nie potrafimy tego dowieść”.

Zadanie konkursowe zainspirowane zostało ustanowieniem nowego rekordu w obliczaniu kolejnych cyfr po przecinku liczby pi. Jak wiecie, rekord ten wynosi obecnie 5 bilionów.

Zadanie brzmi:

Pi razy drzwi

Wed, 11 Aug 2010 12:31:57 +0000

Często nie zdajemy sobie sprawy, że lekcje geometrii to nie jest jedyny moment gdy tajemnicza liczba π przenika do naszego życia. Wpleciona w setki wzorów i równań pojawia się na przykład w samolotach, budownictwie, radio, telewizji, telefonach czy samochodach. Oto 10 rzeczy, które powinieneś wiedzieć o π .

1. Liczba π określa stosunek długości okręgu koła do długości jego średnicy. Nie ma znaczenia jakiej wielkości jest okrąg, wartość π będzie zawsze taka sama. Innymi słowy π oznacza dokładnie ile razy średnica koła zmieściłaby się na jego obwodzie. Większość z nas nie wie, że koło jest figurą geometryczną, która ma nieskończoną ilość rogów (kątów).

Botox paraliżuje nie tylko mięśnie

Tue, 10 Aug 2010 02:24:44 +0000

Jad kiełbasiany to popularna w medycynie kosmetycznej toksyna wykorzystywana do redukcji zmarszczek mimicznych. Jej działanie jest dość brutalne, ponieważ prowadzi do czasowego paraliżu mięśni twarzy, powstrzymując skórę przed tworzeniem niepożądanych fałdek. Eksperyment Davida Havasa oraz jego kolegów wykazał, że używanie Botoxu prowadzi do poważnego ograniczenia możliwości rozpoznawania emocjonalnego języka jakim posługujemy się na co dzień.

Trzy najważniejsze mięśnie twarzy, które pozwalają wyrażać emocje to: corrugator (mięsień marszczący brwi), zygomaticus (mięsień jarzmowy większy) oraz orbicularis oculi (mięsień okrężny oka). Bez ich prawidłowego działania, wyrażenie podstawowych emocji złości, szczęścia czy smutku byłoby niemożliwe.

Opłaca się być chorym na rozprawie

Mon, 09 Aug 2010 07:00:03 +0000

Idealnie przeprowadzony proces sądowy powinien opierać się na twardych dowodach, logicznych argumentach i rozsądnych wnioskach płynących z pracy śledczych. To jednak ludzie podejmują niekiedy ostateczną dla skazańca decyzję, a jako gatunek mamy tendencję do kierowania się innymi, czasem mniej ważnymi przesłankami.

Wiemy już, że samo zaktywizowanie ludziom konceptu sprawiedliwości może skutkować niższym wyrokiem dla skazańca. Mueller-Johnson oraz Dhami, para badaczy z University of Cambridge postanowiła sprawdzić jak na wysokość teoretycznego wyroku wpłyną takie zmienne jak wiek i zdrowie oskarżonego. By wyniki można było skuteczniej rzutować na realne przypadki dodano również czynniki prawne – wagę popełnionego przestępstwa oraz informację o wcześniejszym notowaniu przez wymiar sprawiedliwości.

Kryzys kapitalizmu

Sat, 07 Aug 2010 10:42:35 +0000

David Harvey jest profesorem Departamentu Antropologii Uniwersytetu Nowojorskiego, geografem oraz zwolennikiem teorii społecznych. Jego prace cytowane są tak często, że znalazł się w pierwszej dwudziestce najczęściej cytowanych autorów nauk humanistycznych. Jako zwolennik przywrócenia klas społecznych oraz metod marksistowskich Harvey krytykuje globalny kapitalizm oraz jego neoliberalną formę. W wykładzie oprawionym niesamowitą animacją studia RSA Animate Harvey sugeruje, aby spojrzeć na kapitalizm krytycznym okiem i stworzyć nowy społeczny porządek. Może dzięki temu powstanie system, który rzeczywiście będzie odpowiedzialny, sprawiedliwy i ludzki. Oceńcie sami.

Poradniki psychologiczne mogą szkodzić

Fri, 06 Aug 2010 06:15:50 +0000

W 2004 roku amerykański przemysł podręczników samopomocy psychologicznej wygenerował dochód rzędu 9 miliardów dolarów (Menchola, Arkowitz, & Burke, 2007). Oznacza to, że zapotrzebowanie na ogólnie dostępną oraz tanią pomoc psychologiczną jest ogromne. Profesor Gerald Haeffel z Uniwersytetu w Notre Dame postanowił sprawdzić skuteczność ćwiczeń zawartych w podręcznikach, uczących sposobów radzenia sobie z depresją. Terapia poznawczo-behawioralna uznawana jest za jedną z najskuteczniejszych w przypadku depresji. Nie dziwi więc fakt, że najpopularniejszym podręcznikiem samopomocy za Oceanem jest Terapia poznawczo – behawioralna dla głupków (ang. CBT for Dummies). Jej założenia są bardzo trafne, ponieważ według tego podejścia tendencje do wpadania w depresję, przejawiają osoby, które często negatywnie oceniają stresujące wydarzenia życiowe.

Flirtujące hormony

Thu, 05 Aug 2010 10:06:48 +0000

Jak udowadniają naukowcy z Uniwersytetu w Chicago, nawet przelotna rozmowa z kobietą może wywołać silną reakcję hormonalną u mężczyzn.

Zespół doktora Jamesa Roneya płacił po 10 dolarów studentom w wieku od 18 do 36 lat, którzy zechcieli przeanalizować w laboratorium skład chemiczny swojej śliny. W rzeczywistości, naukowców interesował wpływ pięciominutowej pogawędki z asystentem lub asystentką eksperymentatora, jaką prowadzili uczestnicy w trakcie badania.

Badacze zanotowali 30% wzrost testosteronu u mężczyzn rozmawiających z kobietą. Im większe było stężenie tego hormonu, tym bardziej badany starał się zaimponować asystentce eksperymentatora, zaś im więcej zachowań tego typu przejawiał badany, tym lepiej oceniał swoją rozmówczynię, jako potencjalną partnerkę. Podobne wahania testosteronu wyzwalające zachowania agresywne lub godowe występują u zwierząt.

Zrób to sam: czarne węże faraona

Wed, 04 Aug 2010 08:00:17 +0000

Czarne węże (ang. black snakes) to rodzaj fajerwerku, który nie wybucha, nie świeci, nie płonie ani nawet nie produkuje iskier. Bezpieczniejszy niż zimne ognie, a do tego można go zrobić w domu korzystając z produktów z kuchennej szafki. Nazywane również wężami faraona (ang. pharaoh snake), mimo swojej nieszkodliwości, robią naprawdę niezłe wrażenie.

Czego potrzebujesz?

trochę piasku

alkohol (spirytus lub wódka), a jeśli nie chcesz marnować tego cennego płynu wystarczy benzyna do zapalniczek

soda oczyszczona

cukier puder

Jak to zrobić?

wymieszaj sodę oczyszczoną z cukrem w stosunku 1:4 (np. 4 łyżki cukru i 1 łyżka sody). Jeśli chcesz uzyskać większego węża po prostu zwiększ ilość składników, ale zachowaj ich wzajemny stosunek

usyp górkę z piasku z dziurką na środku, taki jakby mały wulkanik

do dziury nalej alkoholu (lub benzyny jeśli alkohol wolisz wypić) tak aby piasek w jej wnętrzu zrobił się mokry, tylko nie przesadzaj

wymieszaną sodę z cukrem wsyp do dziury

podpal

podziwiaj

Tym razem wielkość Twojego węża zależy tylko od Ciebie ;-) Dasz radę zrobić takiego?

Niezadowoleni naoczni

Tue, 03 Aug 2010 10:40:14 +0000

Jeśli jesteś w złym nastroju, prawdopodobnie będziesz lepszym świadkiem wydarzeń jakie dzieją się wokół ciebie niż osoba, która jest szczęśliwa – wynika z badań nad wpływem nastroju na pamięć.

Liczne badania wskazują, że składanie świadectwa z naocznych wydarzeń jest procesem bardzo wrażliwym na wszelkie zakłócenia. Wyniki eksperymentów profesora Josepha Forgasa z Australijskiego Uniwersytetu New South Wales Australia wskazują, że jednym z istotnych zakłóceń może być nastrój, w jakim znajdował się świadek. Zdaniem Forgasa, negatywny nastrój pozwala na ściślejsze odtworzenie zaobserwowanych wydarzeń niż nastrój pozytywny.

Pokerface

Mon, 02 Aug 2010 16:56:09 +0000

Motyw kamiennej twarzy pokerzysty przewija się od niepamiętnych czasów w naszej kulturze. Tak, a nie inaczej, uwarunkowani siadając do stołu z żetonami staramy się nie okazywać emocji – to one przecież mogą posłużyć przeciwnikom w odgadnięciu naszej taktyki, w odkryciu naszego blefu. Bo gdy siadamy do gry z ostatnimi zaskórniakami i modlitwą w myślach wiemy, że nie tylko od losu zależy wygrana.

Rozszyfrowanie strategii przeciwnika staje się kluczowe. Prócz przypadku, gdy krupier okazuje się naszym kumplem z liceum, nie jesteśmy w stanie zaobserwować kart przeciwnika. Jego możliwy blef staramy się więc odgadnąć z czynników dla nas dostrzegalnych, na przykład ze stawki gry bądź mimiki twarzy. I ten właśnie ważny czynnik został w końcu empirycznie zbadany - jak wrażenie odnośnie przeciwnika wpłynie na przebieg rozgrywki. Innymi słowy – jak wygląda idealna twarz pokerzysty?

Niezbyt przyzwoity prehistoryczny zabytek

Sun, 01 Aug 2010 12:17:32 +0000

Podczas wykopalisk na mezolitycznym stanowisku Motala w Szwecji archeolodzy natrafili na rzeźbę z rogu sprzed około 4-6 tys. lat. Oficjalnie nie przesądzają jeszcze, co prehistoryczne dzieło przedstawia. Jednak każdy, kto na zabytek spojrzy, nie ma wątpliwości. Jest to penis podczas wzwodu.

Zdjęcie możecie zobaczyć TUTAJ
- Czy tak samo widzieli to prehistoryczni ludzie, nie mogę powiedzieć – mówi ostrożnie o odnalezionym niecałe dwa tygodnie temu przedmiocie Gšran Gruber ze szwedzkiej Rady Dziedzictwa Narodowego.
Choć wszyscy skupiają uwagę na penisopodobnym końcu, to Gruber ma szersze spojrzenie na zabytek. W jego ocenie równie dobrze może to być narzędzie do odbijania od kamieni odłupków. Drugi koniec rogu ma bowiem ostre zakończenie, które świetnie nadawałoby się do tego celu.

Krewetki na haju

Sat, 31 Jul 2010 10:30:56 +0000

Farmaceutyki to – w granicach rozsądku – zbawienie ludzkości i cud XX wieku. Olbrzymi postęp medycyny w ostatnim stuleciu to przede wszystkim skutek odkrycia wielu setek, tysięcy, a może nawet milionów nowych leków. Nowe metody, nowe urządzenia też odgrywają ważną w tym rolę. Niemniej jeśli dobrze się nad tym zastanowić, to widać, że 90% przypadłości można wyleczyć albo środkiem przeciwbólowym albo antybiotykiem. Leków zresztą zażywamy więcej niż potrzebujemy, stosując często, świadomie bądź nie, efekt placebo. Napychamy się aspirynami i ibuprofenami, gripeksami i syropami, koktajlami witaminowymi i antybiotykami, antydepresentami i przeczyszczaczami. I tak dalej, i tym podobne. Część z tych substancji ulega rozkładowi w organizmie. Ale wiele wydalanych jest z moczem, nie wspominając o lekach, które do tego wtórnego obiegu trafiają prosto z fiolki – a bo się przeterminowały, a bo się rozsypały, a bo jeszcze coś innego. I nikt nie zastanawia się, gdzie to wszystko spływa. A przecież w przyrodzie nic nie ginie, a ścieki nie parują i odlatują w kosmos tylko spływają do rzek, mórz, oceanów. I ktoś jednak – czy też coś – może je ponownie połknąć w tej czy innej formie. Nad skutkami tego jednak nikt nie rozpamiętuje. A może właśnie powinniśmy.

Sprawiedliwa litość

Fri, 30 Jul 2010 08:51:11 +0000

Czy adwokaci powinni odwoływać się do poczucia sprawiedliwości ławników i sędziów na chwilę przed ogłoszeniem wyroku? Chwila na przemyślenie definicji sprawiedliwości promuje umiejętność do wybaczania poniesionych krzywd – twierdzą holenderscy psycholodzy.

Badaczy zainteresował wpływ aktywizacji kategorii pojęć skojarzonych ze sprawiedliwością na umiejętność wybaczania krzywd. Aby sprawdzić swoje hipotezy, doktor Johan Karremans z Uniwersytetu w Utrechcie oraz profesor Paul Van Lange z Uniwersytetu w Amsterdamie przeprowadzili trzy eksperymenty. W jednym z nich 73 uczestników zostało losowo przydzielonych do czterech warunków badania. W pierwszym badani proszeni byli o zapisanie myśli kojarzących się ze sprawiedliwością, w drugim z ambicją, w trzecim z niesieniem pomocy, a w czwartym warunku badania, nie byli proszeni o zapisywanie czegokolwiek. Badani przekonani, że uczestniczą w dwóch niezależnych eksperymentach, po zakończeniu zapisywania myśli, proszeni byli o udział w drugim eksperymencie. Drugie badanie polegało na szacowaniu swojej wyrozumiałości. Badani wyobrażali sobie cztery sytuacje, w których byli przez kogoś krzywdzeni i zaznaczali na 7 stopniowej skali do jakiego stopnia wybaczyliby sprawcy tych krzywd. Zgodnie z przewidywaniami naukowców, aktywizacja sprawiedliwości i niesienia pomocy powoduję większą skłonność do wybaczenia sprawcy krzywdy niż brak sesji aktywizującej lub myślenie o ambicji.

Rusz głową!

Thu, 29 Jul 2010 02:04:05 +0000

Skinienie z góry na dół lub kiwanie głową na boki, przekazują innym nasze zdanie na jakiś temat. Okazuje się jednak, że te subtelne gesty zmieniają również nasze przekonania. Jak udowadniają psycholodzy z Uniwersytetu Stanowego w Ohio i Autonomicznego Uniwersytetu w Madrycie, proste ruchy głową wpływają na stopień, z jakim zgadzamy się z treściami, jakie słyszymy.

Okazuje się, że ruszając głową z góry na dół utwierdzamy się we własnych myślach i jesteśmy bardziej przekonani do tego co myślimy, zaś zaprzeczające ruchy na boki, obniżają pewność naszych przekonań. 82 studentów pod pozorem testowania nowoczesnych słuchawek, musiało wykonywać systematyczne ruchy głową. Richard Petty i Pablo Brinol przekonywali badanych, że niniejszym badaniem próbują ustalić, jaka jest jakość dźwięku podczas biegu czy tańca. Połowa badanych podczas odsłuchiwania miała za zadanie ruszać około raz na sekundę głową z góry na dół (potakiwanie), a pozostali badani ruszali głowami z boku na bok (zaprzeczanie). Wszyscy badani słuchali fragmentu audycji lokalnej rozgłośni studenckiej, która zawierała muzykę oraz stanowisko radia na temat wprowadzenia obowiązku noszenia identyfikatorów na terenie uczelni.

Gra Lemmings zmniejsza agresję

Wed, 28 Jul 2010 06:28:32 +0000

Wiele złych słów padło pod adresem gier komputerowych. Oskarżano je o postępującą demoralizację młodzieży, pogarszanie kontaktu rodziców z dziećmi, a przede wszystkim wszechobecną agresje. W pewnym momencie za całe zło na świecie obwiniano gry komputerowe. Znalazł się jednak naukowiec, który udowodnił, że kontakt z wirtualnym światem, może przynosić społeczne korzyści.

Negatywnego wpływu agresywnych gier komputerowych na zachowanie i myśli nie sposób podważyć. Setki badań wykazały, że agresja płynąca z monitora zwiększa agresywne myśli , wrogość, a także pobudzenie. Co gorsza zmniejsza chęć udzielenia pomocy.

Cola czy Cola Light?

Tue, 27 Jul 2010 08:00:09 +0000

Jak pisał Jędrzej Kamiński w swoim ostatnim artykule Paradoks Pepsi, nie jest możliwe rozstrzygnięcie, który z napojów Pepsi czy Cola jest lepszy. Dopóki obie firmy pilnie strzegą swoich receptur nie da się również obiektywnie określić różnic między nimi. Wśród miłośników Coca Coli w 1982 roku nastąpił rozłam kiedy na rynek wprowadzono Diet Coke, dostępny w Polsce od 1993 roku pod nazwą Coca Cola light.

Wcześniej firma Coca Cola bała się emitować dietetyczny produkt bezpośrednio pod swoją marką. W 1963 roku rozpoczęto produkcję napoju o nazwie Tab, który był pierwszą bezcukrową wersją Coca Coli. Roku później odważniejsza Pepsi stworzyła Pepsi Diet, której sukces przekonał Coca Colę do tego pomysłu.

Paradoks Pepsi

Mon, 26 Jul 2010 06:00:58 +0000

Mało jest w świecie marek, które tak wyraźnie podzieliły rynek konsumentów jak Coca-cola i Pepsi-cola. Znaczna część osób lubiących napoje gazowane bardzo silnie wyraża swoje preferencje dla którejś z tych firm. Na powierzchni jednak niepodzielnie utrzymuje się pierwsza ze spółek, deklasując rywala jeśli chodzi o dochody ze sprzedaży, czyli liczbę swoich „wyznawców”. Co ciekawe, gdy dochodzi do testu preferencji przy zastosowaniu ślepej próby preferencje konsumentów znacznie się zmieniają.

Efekt ten ma nawet swoją nazwę – paradoks Pepsi. Polega on na tym, że z powodu bardzo podobnego składu chemicznego obu płynów, gdy ochotnicy nie wiedzą co dokładnie dano im do spróbowania, rozdzielają się zazwyczaj po równo jeśli chodzi o preferencje napojów. Rzadko na ten przykład ludzie protestują w samolotach LOTu, mimo, że przewoźnik ma podpisaną umowę tylko z Pepsi i tylko ten płyn podaje, nawet gdy ludzie proszą o Coca-colę. To Pepsi jednak musi gonić w morderczym wyścigu za swoją konkurencją. By wyjaśnić dlaczego się tak dzieje Samuel M. McClure razem z drużyną skonstruował eksperyment z użyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI).

Analiza włosa zdradzi gdzie piłeś

Sun, 25 Jul 2010 08:00:53 +0000

Subtelne różnice w zawartości izotopów tlenu i wodoru w wodzie są charakterystyczne dla danych regionów. Na tej podstawie można określić skąd pochodzi woda do produkcji na przykład Twojego ulubionego piwa.

Cząsteczka wody składa się z dwóch atomów wodoru oraz jednego tlenu (H₂O). Jak to w naturze zwykle bywa, zarówno atomy tlenu jak i wodoru nie są zawsze identyczne, ale posiadają pewne odmiany zwane izotopami. Główna różnica pomiędzy izotopami tego samego pierwiastka to liczba neutronów w jądrze atomowym, co wpływa na nieznaczną różnicę w masie atomowej. Na tej podstawie można odróżnić od siebie poszczególne izotopy.

Kiedy najłatwiej poderwać kobietę?

Sat, 24 Jul 2010 08:59:27 +0000

To nie przypadek, że rekordy popularności biją poradniki o znaczących tytułach ‘Jak poderwać dziewczynę w 5 minut?’ lub ‘Sztuka uwodzenia w tydzień’. Co ciekawe, zamiast lekturze panowie powinni raczej oddawać się uważnemu studiowaniu wyglądu pań. Droga do podrywu jest bowiem oparta na odwiecznym prawie natury - ewolucji.

Profesor Nicolas Gueguen postanowił sprawdzić jak cykl miesiączkowy, a dokładnie jego płodna faza, wpływa na konkretne zachowanie kobiet. Nie byle jakie zachowanie, ponieważ związane z podatnością pań na męskie zaloty. Cykl menstruacyjny jest dla każdej kobiety czymś całkowicie naturalnym, jednak dla naukowców to źródło niekończących się pytań. Powtarzające się w każdym miesiącu zmiany w organizmie wpływają na zachowanie kobiet, których ciało przygotowuję się do ewentualnego zapłodnienia. Właśnie dlatego faza płodna cyklu wzbudza największe zainteresowanie badaczy.

Neurologia uzależnień

Fri, 23 Jul 2010 11:39:56 +0000

Badania przeprowadzane na szczurach dowodzą, że palacze rozpoczynający nałóg w czasie dojrzewania mogą być silniej uzależnieni od osób, które rozpoczęły palić w dorosłym życiu.

Pomimo tego, że sprzedaż tytoniu osobom poniżej 18 roku życia jest w większości krajów zakazana, większość palaczy rozpoczyna swój nałóg w czasie dorastania. Coraz więcej badań dowodzi, że im wcześniej zaczyna się palić, tym większa jest szansa na podtrzymanie nałogu do końca życia. Zdaniem naukowców z Akademii Medycznej w Duke, kontakt z nikotyną w czasie dojrzewania może powodować niewłaściwy rozwój niektórych partii układu nerwowego. - Nasze wyniki dowodzą, że wczesne doświadczenia z nikotyną mogą na długo „wdrukować” jej smak w naszą pamięć – mówi kierujący badaniami, doktor Edward Levin.

Tak mi źle, tak mi szaro

Thu, 22 Jul 2010 10:16:45 +0000

Wielokrotne sondaże prób ogólnopolskich pokazują niezmiennie, że Polacy deklarują zadowolenie, gdy pytani są o tematy bliskie i namacalne, ale odległe i abstrakcyjne najczęściej wywołują niezadowolenie…

Obyczaj polskiego utyskiwania jest od 15 lat przedmiotem zainteresowań profesora Bogdana Wojciszke ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej oraz doktora Wiesława Baryły z Uniwersytetu Gdańskiego. Polacy chętnie i często narzekają. Na pytanie „Co słychać?” Kowalski najchętniej wymieni długą listę negatywnych doświadczeń i przemyśleń. Niezadowolenie najczęściej wyrażane jest w kontekście spraw odległych takich jak rząd, polityka czy przyszłość kraju, podczas gdy zdecydowana większość Polaków jest zadowolona, gdy pytani są o sprawy prywatne: dzieci czy sytuację w rodzinie. Czy narzekający komentują tylko paskudą rzeczywistość? Niekoniecznie. Polacy nadal utyskują na ceny żywności, choć za średnie miesięczne wynagrodzenie mogą kupić znacznie więcej artykułów spożywczych niż przed piętnastu laty. Gdyby przyjąć, że niezadowolenie Polaków wynika tylko z trudnej sytuacji ekonomicznej, odsetek narzekających powinien się zmniejszać wraz z rozwojem gospodarki. Tak się jednak nie dzieje.

Dlaczego zamiast pomóc, wolimy patrzeć?

Wed, 21 Jul 2010 07:37:32 +0000

Wszystko zaczęło się od historii Kitty Genoves, która w 1964 roku została brutalnie zamorodowana nieopodal swojego mieszkania. Rozgłosu całej sprawie, nadał fakt nieudzielenia pomocy przez sąsiadów Kitty. Dwa tygodnie później w The New York Times ukazał się artykuł opisujący morderstwo. Zainspirował on dwóch psychologów społecznych do przeprowadzenia badań, dzięki którym odkryto fenomen nazwany efektem widza (ang. bystander effect).

Bibb Latane i John Darley, bo o nich mowa, uważali, że to duża ilość obserwatorów, a nie stres i strach sąsiadów, doprowadziła do tragedii, której można było uniknąć. Dzisiaj po ponad 45 latach od tamtego wydarzenia, prawie każdy wie na czym polega efekt rozproszonej odpowiedzialności (ang. diffusion of responsibility). Jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę jak seria pomysłowych eksperymentów Latana i Darleya oraz odkryty przez nich efekt widza, pozwolił nam zrozumieć ludzką naturę udzielania pomocy.

Co nauka zawdzięcza III Rzeszy?

Tue, 20 Jul 2010 08:11:53 +0000

Przed objęciem władzy przez Adolfa Hitlera karze śmierci poddawano nie więcej niż 20 więźniów rocznie. Wraz z nastaniem nowego porządku w państwie zmieniło się prawo i odtąd karze śmierci mógł zostać poddany każdy, kogo oskarżono o zdradę stanu. Pretekstem do tego mogło być nawet opowiadanie dowcipu o zabarwieniu politycznym. Co stało się z ciałami ponad 16000 obywateli straconych między rokiem 1933 a 1945?

Niedawno okazało się, że spora część z nich trafiała do instytutów anatomicznych i szkół medycznych. Długo wydawało się, że eksperymenty medyczne przeprowadzane na jeńcach obozów koncentracyjnych czy eutanazja pacjentów psychicznie chorych to najbardziej ponure, „naukowe” karty historii III Rzeszy. Okazuje się jednak, że polityka nazistowskiej władzy przyniosła wiele korzyści również ówczesnym anatomom.

Martwe ryby analizują ludzkie emocje

Mon, 19 Jul 2010 16:26:40 +0000

Istnieje kilka głównych problemów z którymi mierzy się dzisiejsza neuropsychologia. Jednym z głównych tematów przewijających się od dawna w literaturze naukowej jest, zaraz obok biologicznej konstrukcji świadomości, pytanie o to jak martwe ryby analizują ludzkie emocje?

W szranki z tą zagwozdką stanął neuronaukowiec Craig M. Bennett z University of California. Uzbrojony w jedną sztukę dorodnego łososia udał się do laboratorium w Dartmouth i umieścił martwe zwierze w fMRI. Gdy ryba leżała spokojnie pokazywano jej zdjęcia ludzi w różnych społecznych sytuacjach. Następnie zdechły łosoś został proszony o określenie emocji, którą przeżywały osoby ze sfotografowanych scenek.

Bolesny perfekcjonizm

Sat, 17 Jul 2010 10:00:07 +0000

– Potrzeba bycia idealnym potrafi skutecznie odebrać chęć do życia – twierdzi doktor Paul Hewitt z Uniwersytetu British Columbia. W ciągu ostatnich dwóch dekad ustaliliśmy, że przymus doskonałości często łączy się ze zwiększonym poziomem depresyjności, odczuwanego napięcia i zaburzeniami jedzenia – tłumaczy badacz.

– Perfekcjonistów nie opuszcza przeświadczenie, że im lepiej coś robią, tym lepiej powinni byli to zrobić – mówi profesor Flett, współautor badań z Uniwersytetu York w Toronto. Można wyróżnić dwie formy perfekcjonizmu: zewnętrzny i wewnętrzny. Zewnętrzny przymus dążenia do ideału to poczucie, że inni będą nas cenili, tylko wtedy, gdy będziemy nieskazitelni. Najczęściej takie osoby doświadczają wrażenia nacisku i braku wsparcia ze strony otoczenia, czemu zazwyczaj towarzyszą objawy depresji i poczucia beznadziejności. Perfekcjonizm wewnętrzny jest nieco bardziej skomplikowany. Wymaganie od siebie najwyższych standardów to prawdopodobnie jedynie czynnik zwiększający ryzyko perfekcjonizmu zewnętrznego. Wewnętrzny perfekcjonista radzi sobie z sytuacjami niskiego natężenia stresu, ale częściej jest przygnębiony, podenerwowany lub myśli o samobójstwie, gdy coś idzie źle. Badania Flett, Hewitta, i zespołu, wskazują, że z perfekcjonizmem ściśle łączą się zaburzenia jedzenia (naukowcy dowiedli wcześniej istnienie związku między anoreksją a wewnętrznym przymusem doskonałości). Ponadto zawyżone wymagania w stosunku do siebie, często przenoszą się na wymagania idealnego działania od wszystkich wokół – pracowników, znajomych, rodziny. To szczególnie niszczące dla bliskich związków interpersonalnych - jeśli żądasz od swojego partnera, żeby zawsze był idealny i jeśli często go krytykujesz, możesz spodziewać się kłopotów.

Edukacja w okopach

Fri, 16 Jul 2010 12:30:22 +0000

Jak donosi raport na temat zrozumienia nauki sporządzony przez Narodową Fundację ds. Nauki, 70 procent Amerykanów nie rozumie procesu testowania hipotez i naukowego wyjaśniania zjawisk.

30 procent dorosłych Amerykanów wierzy, że latające spodki to pojazdy kosmiczne z innych cywilizacji; 32 procent ma swoje szczęśliwe liczby; 40 procent jest przekonanych, że astrologia jest dziedziną nauki; 60 procent wierzy w postrzeganie pozazmysłowe i aż 88 procent jest przekonanych o skuteczności medycyny alternatywnej.

"Test pianki" powraca

Thu, 15 Jul 2010 08:19:39 +0000

Niebywały sukces tekstu “Test pianki” przewiduje sukces życiowy zachęcił naszą redakcje do przeszukania nieogranicznonych zasobów Internetu. Tym co interesowało czytelników najbardziej, to sposób w jaki zachowałby się dorosłe osoby w obliczu przepysznej pianki. Dzięki serwisowi YouTube prezentujemy gotową odpowiedź, przedstawiając “test pianki” w wersji dla dorosłych.

Jeśli myślicie, że osoby dorosłe powinny zachować się inaczej niż dzieci, ten film rozwieje Wasze wątpliwości:

Wielu z naszych czytelników to studenci, którzy nie bez powodu zastanawiali się, w jaki sposób zareagowałby przeciętny studenciak w obliczu testu ostatecznego: jedno piwo teraz albo dwa później. Na to pytanie odpowiedź znajdziecie w drugim filmie:

Konkurs badania.net

Wed, 14 Jul 2010 13:13:15 +0000

Redakcja badania.net organizuje konkurs na najciekawszy komentarz do omawianych w serwisie badań. W konkursie wygrać można książkę Josha Brockmana “Niebezpieczne idee we współczesnej nauce” wydawnictwa Smak Słowa.

Skomentuj dowolny tekst z badania.net a za inwencję zostaniesz nagrodzona/y ciekawą książką. Na Wasze komentarze czekamy do jutra do godziny 14 (tj. 15 lipca 2010). Liczą się głosy w dyskusji udzielone na stronie oraz komentarze fejsbukowej wersji badania.net. Dwa najciekawsze komentarze czytelników uhonorujemy książką "Niebezpieczne idee".

Powodzenia!

O nagrodzie: Książka ukazała się dotychczas w ośmiu językach. Niezależnie od tego, czy się z nimi zgodzisz, czy nie, czy będziesz zszokowany, czy też pozostaniesz obojętny, z pewnością skłonią Cię one do zastanowienia, co czyni niektóre poglądy niebezpiecznymi i jak powinniśmy postępować z takimi ideami. Eseje zamieszczone w tym tomie są źródłem zdumiewającej różnorodności inspirujących idei. Niektóre z nich mają charakter czysto spekulatywny, inne dotyczą niedostrzeganych zagrożeń, a wiele z nich to współczesne wersje oryginalnej niebezpiecznej idei Kopernika – poglądu, że nie stanowimy centrum wszechświata (ani dosłownie, ani metaforycznie).

600 osób chce wiedzieć więcej! Jesteś wśród nich?

Wed, 14 Jul 2010 09:30:01 +0000

Już 600 osób każdego dnia na Facebook’u otrzymuje najświeższe i najciekawsze informację ze świata nauki. Zawsze rzetelne, sprawdzone i oparte na wiarygodnych źródłach. Cieszymy się, że z dnia na dzień co raz więcej osób “chce wiedzieć więcej” i nie boi się tego otwarcie wyrażać. Tym samym zachęcamy do aktywnego komentowania, zadawania pytań i co najważniejsze zgłaszania sugesti na temat działania serwisu.

Od miesiąca korzystamy ze programu Google Analytics, dlatego chcieliśmy podzielić się z Wami kilkoma statystycznymi informacjami na temat strony.

Ręce manipulują umysłem

Tue, 13 Jul 2010 09:35:17 +0000

W ciągu dnia dotykamy wielu przedmiotów, jednak rzadko zastanawiamy się nad ich masą, powierzchnią lub elastycznością. Tym samym nie przyszłoby nam do głowy, że uczucia jakich doznajmy w kontakcie z nimi, mogą wpływać na nasze oceny i decyzję. Pomyśleli o tym Joshua Ackerman, Christphoer Nocera oraz John Bargh którzy wykazali, że właściwości dotykanych przedmiotów wpływają na ludzkie zachowanie.

Patrząc na swoje dłonie, łatwo odnieść wrażenie, że wiele im zawdzięczamy. To dzięki rękom od wczesnych lat dzieciństwa zdobywaliśmy informacje na temat otaczającego nas środowiska, manipulując wszystkim co znalazło się w ich zasięgu. Właśnie dlatego dotyk możemy podzielić na aktywny – użycie przedmiotu rękami oraz pasywny, kiedy przedmiot używany jest na rękach.

Jak zrobić grę komputerową?

Mon, 12 Jul 2010 07:40:17 +0000

Stworzenie zaawansowanej i udanej gry komputerowej jest bardzo trudne. Trzeba zadbać o wiele różnych rzeczy: wciągającą fabułę, ciekawe postacie, efektowną grafikę (co już wystarczy na udaną produkcję filmową), ale również o grywalność – zasady i mechanizmy gry mające wpływ na przyjemność z jej użytkowania. Trójka europejskich badaczy postanowiła sprawdzić, jak na grywalność, rozkosz z interakcji z wirtualną rozrywką, wpłynie poziom odczuwanej skuteczności oraz doświadczanej kontroli.

Głównym aspektem wyróżniającym gry komputerowe spośród innych rozrywek jest ich interaktywność – na talerzu otrzymujemy gotowy świat, w który możemy się zanurzyć, ale co ważniejsze, możemy go zmieniać. Zastosowanie ergonomicznych kontrolerów i sprzyjającego układu sterowania wpływa na odczuwany poziom skuteczności, a dobrze skonstruowana rozgrywka na poczucie kontroli nad sytuacją. Na tych aspektach człowieczego wpływu skupili się Klimmt, Hartmann oraz Frey. Założyli, że poziom odczuwanej skuteczności oraz poczucia kontroli wpłyną pozytywnie na ocenę przyjemności z użytkowania gry.

10 rzeczy, których nie wiesz o fajerwerkach

Sat, 10 Jul 2010 02:13:55 +0000

Już w latach 30. XIX wieku rozpoczęto nadawanie fajerwerkom różnych barw. Włoscy chemicy jako pierwsi zastosowali metale i ich tlenki, które w odpowiedniej temperaturze spalają się dając określony kolor.
Dla uzyskania efektu białych i srebrnych płomieni stosuje się glin. To dzięki niemu również powstają iskry. Za kolor zielony odpowiada bar, który pomaga też w stabilizacji lotnych składników wybuchowej mieszaniny. Pomarańczowe fajerwerki zawierają sole wapnia. To ten pierwiastek pomaga wydobyć głębię innych kolorów. Kolor niebieski zawdzięczamy związkom zawierającym miedź.

Śmiertelna obawa

Fri, 09 Jul 2010 09:23:53 +0000

Osobniki przesadnie ostrożne umierają szybciej – takie wnioski płyną z badań nad szczurami.

Sonia Cavigelli i Martha McClintock z Uniwersytetu w Chicago ustawiały w klatkach młodych samców nieznane tunele, kule i pomosty. Te spośród szczurów, które obawiały się eksploracji nowych przedmiotów, zaklasyfikowano jako jednostki neofobiczne (obawiające się nowości). Co ciekawe, bojaźliwość jednostek utrzymywała się na przestrzeni całego ich życia.

Badacze odkryli, że szczury neofobiczne na widok niespotykanego przedmiotu wydzielały duże ilości hormonu stresu (glukokortykoidów). Ten rodzaj pobudzenia u reszty gryzoni powstaje najczęściej jedynie w sytuacji zagrożenia życia (reakcja walka-ucieczka). Szczury neofobiczne były więc pobudzone dużo częściej niż ich nieobawiający się nowości bracia i umierały średnio trzy miesiące wcześniej niż pozostali. Hormony stresu mają negatywne oddziaływanie na system odpornościowy, co przekłada się na długość życia jednostki. Różnica trzech miesięcy jest całkiem znacząca, biorąc pod uwagę, że średnia długość życia tego gatunku wynosi około 24 miesięcy.

Wyhaftuj swój ból

Thu, 08 Jul 2010 10:43:20 +0000

“Trykociarki” - kobiety przysłuchujące się obradom Trybunału Rewolucyjnego, zawzięcie szydełkowały, gdy na ich oczach setki osób ginęły na gilotynie. W tym szczególnym przykładzie z historii badaczy zaintrygował fakt czy robótki ręczne rzeczywiście zmniejszają okropieństwo oglądanych zdarzeń.

W serii eksperymentów, naukowcy z Uniwersytetu College w Londynie udowodnili, że zadania wymagające orientacji wzrokowo-ruchowej podczas oglądania poruszającego filmu, zmniejszają jego oddziaływanie. Badacze prezentowali uczestnikom kilkunastominutowy film, zawierający szczególnie drastyczne sceny ofiar wypadków samochodowych. Widzowie zostali losowo przydzieleni do grupy eksperymentalnej, która podczas seansu wykonywała zadania dodatkowe i grupy kontrolnej, która jedynie oglądała film. Przez następny tydzień, badani zapisywali w dzienniku ilość i treść myśli, które powracały do wydarzeń oglądanych na filmie. Tak jak przewidywali naukowcy, oglądający, których zadaniem było wystukiwanie specyficznego wzoru na klawiaturze (zadanie wzrokowo-ruchowe), deklarowali znacząco mniej natrętnych myśli na temat emocjonującego filmu niż widzowie z grupy kontrolnej, którzy nie wykonywali żadnego zadania.

Nie podchodź za blisko

Wed, 07 Jul 2010 02:06:30 +0000

Czy zdarzyła Ci się wcześniej taka sytuacja: jedziesz autobusem z mp3 na uszach i wraz z zapełniającym się autobusem czujesz się coraz bardziej nieswojo? Okazuje się, że to dość powszechne wrażenie: muzyka w słuchawkach zwiększa dystans między nami a innymi osobami oraz wzbudza wzrost powierzchni przestrzeni odczuwanej jako osobista.

Nietrudno zauważyć, że kiedy słuchamy muzyki w słuchawkach jesteśmy mniej świadomi ludzi i przestrzeni wokół nas. Trudniej nam dostrzec osoby, które do nas mówią, możemy nie zauważyć nadjeżdżającego roweru czy ludzi obok nas. Tę właściwość postanowili sprawdzić badacze z Manchesteru: Donna Lloyd, Anna Coates, Jasmin Knopp, Sarah Oram oraz Samantha Rowbotham. Ustalili jaki jest wpływ tego szczególnego rodzaju oddawania się przyjemności słuchania muzyki na odczuwaną przestrzeń osobistą.

Szalona piana

Tue, 06 Jul 2010 08:00:36 +0000

Eksperyment zwany słoniowa pasta do zębów (ang. elephant toothpaste) budzi od dawna zainteresowanie internautów. Zawsze pojawia się pytanie „Jak to działa?” Mechanizm tego zjawiska kryje się oczywiście w chemii. Co więcej, przeprowadzenie tego widowiskowego doświadczenia w domu jest naprawdę dziecinnie proste.

Zanim wyjaśnimy tajemnicę eksperymentu zobaczmy o czym mowa.

Trzeba przyznać, że fontanna kolorowej piany wygląda spektakularnie. Czy możemy powtórzyć taki eksperyment w domu?

Jak to działa?

W naczyniu stojącym na stole znajduje się mieszanina złożona z nadtlenku wodoru (H₂O₂), detergentu oraz kilku kropel barwnika spożywczego. To co studenci mieszają w małych naczynkach to nasycony roztwór jodku potasu (KI). Kiedy zostaje dodany do reszty składników rozpoczyna się burzliwa reakcja chemiczna. Za produkcję piany odpowiedzialny jest oczywiście detergent, jednak piana różni się znacznie od tej, którą widzimy podczas mycia naczyń czy kąpieli. Wszystkie malutkie bąbelki tworzące pianę wypełnione są normalnie powietrzem. W powyższym eksperymencie wypełnia je tlen uwalniany z nadtlenku wodoru według prostej reakcji: 2H₂O₂ -> O₂ + 2H₂O Dodanie jodku potasu znacznie przyspieszają i dynamizuje powyższą reakcję, a tym samym cały proces tworzenia piany. Jodek potasu działa tutaj jako katalizator. Kolor szalonej piany z filmu zapewnia dodanie czerwonego i żółtego barwnika spożywczego.

Pierwsze wielokomórkowce?

Sun, 04 Jul 2010 00:25:31 +0000

Skamieniałości domniemanych organizmów wielkości od 1 do 12 cm odkryli w Gabonie geolodzy. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie to, że pochodzą one ze skał sprzed 2,1 mld lat.

Zdaniem międzynarodowego zespołu 21 naukowców, który badał skamieniałości, są one prawdopodobnie najstarszymi znanymi przykładami organizmów wielokomórkowych. Jest to twierdzenie odważne, gdyż najstarsze mocne dowody istnienia takich stworzeń są o około 1,5 mld lat młodsze.

Badacze zakładają, że organizmy te mogły powstać w związku z pojawieniem się tlenu (tzw. wielka katastrofa tlenowa sprzed 2,45-2,32 mld lat). Badania geochemiczne skał, w których je znaleziono wskazują, że żyły w osadach na dnie zbiornika wypełnionego natlenioną wodą.

Uważaj z kim się porównujesz!

Sat, 03 Jul 2010 09:00:26 +0000

Wyobraź sobie zawody, na których pośród 10 osób zajmujesz 5. lub 6. miejsce. Jak ocenisz swój występ: jako przeciętny, dobry, a może średni? Załóżmy teraz, że zmodyfikowano formułę zawodów i podzielono uczestników według wyników na dwie 5 osobowe grupy. Badania Marka Alicke i jego współpracowników pokazują, że tego typu podział diametralnie zmienia sposób, w jaki oceniamy swoje umiejętności.

5 miejsce da Ci ostatnią pozycję w pierwszej, a tym samym lepszej grupie. Jednak 6 miejsce uplasuje Cię na pozycji lidera, drugiej i niestety gorszej grupy. Zasadnicze pytanie brzmi: w której z nich ocenisz swoje umiejętności jako lepsze i wyższe od przeciętnej?

Historia pewnego oszusta

Tue, 29 Jun 2010 08:00:03 +0000

Wspominałem w październiku zeszłego roku o profesorze Hwangu Woo-Suku, w kontekście wyroku koreańskiego sądu skazującego go za fałszerstwa, których dopuścił się na polu nauki. Hwang Woo-Suk jest być może najbardziej znanym współczesnym naukowcem oszustem, lecz nie wynika to ze skali oszustwa, ale raczej z faktu, że badania prowadził w dziedzinie niezwykle kontrowersyjnej i przyciągającej uwagę nie tylko świata naukowego, ale też wielu laików – w dziedzinie klonowania, jak twierdził, ludzi.

Wikipedyści to egoiści

Mon, 28 Jun 2010 08:54:59 +0000

Chociaż Wikipedia nie była pierwszą wolną encyklopedią redagowaną internetowo, to ona swoją popularnością stała się jednym z symboli Web 2.0. Każdy użytkownik może tu dodać swoje trzy grosze do tworzonych i modyfikowanych na bieżąco haseł – pomysł na tyle chwytliwy, że owych haseł w anglojęzycznej wersji serwisu znajdziemy 19 136 095, co czyni ją największą encyklopedią elektroniczną na świecie. Nad jakością materiałów czuwa tam oddział 1707 administratorów, którzy próbują zapanować nad rzeszą 11 405 930 użytkowników.

Kryzys demograficzny

Sun, 27 Jun 2010 01:43:27 +0000

Druga gospodarka Świata za 100 lat zmierzy się z poważnym problemem: Japonia to najstarsze społeczeństwo na Świecie. Przyrost naturalny jest bliski zeru - Japonki rodzą bardzo mało dzieci a społeczeństwo nie akceptuje imigrantów. Spodziewając się fali niżu demograficznego japońscy naukowcy znaleźli oryginalne rozwiązanie dla tego problemu. Poniżej prezentujemy reportaż na temat rozwoju humanoidalnej robotyki w służbie starzejącemu się społeczeństwu.

Ewolucja empatii

Sat, 26 Jun 2010 12:03:03 +0000

Zapraszamy do obejrzenia kolejnego wykładu z serii RSA Animate. Tym razem Jeremy Rifkin, amerykański ekonomista, politololog oraz publicysta, opowiada o sposobie w jaki ewoluowała empatia. Przytaczając szereg najnowszych odkryć naukowych, Rifkin podkreśla wpływ empatii na rozwój człowieka oraz społeczeństwa w którym żyje. Oczywiście i tym razem każde zdanie zostało oprawione zabawnymi rysunkami twórców RSA Animate, dzięki którym wykład zmienia się w interesujące widowisko.

Zagubiona przesyłka

Fri, 25 Jun 2010 02:10:12 +0000

Jak w subtelny sposób zbadać rzeczywiste uprzedzenia wobec pewnej grupy etnicznej? Amerykańscy naukowcy wykorzystali w tym celu omyłkową wiadomość e-mail.

Po wydarzeniach z 11 września 2001 roku, nastroje Amerykanów wobec osób pochodzenia arabskiego drastycznie się zmieniły. Profesor Brad Bushman z Uniwersytetu w Michigan i Angelica Bonacci z Uniwersytetu Stanowego w Iowa postanowili sprawdzić, czy Arabowie są w Stanach istotnie dyskryminowani.

512 studentów wypełniało baterię testów mierzących między innymi ich uprzedzenia wobec różnych grup etnicznych. Dwa tygodnie później do badanych wysłano wiadomość poczty elektronicznej, która w zamierzeniu miała trafić do kogoś innego. Adresatem wiadomości była osoba o nazwisku pochodzenia arabskiego lub europejskiego. Wiadomość informowała adresata, że nie został lub został wyróżniony prestiżowym czteroletnim stypendium akademickim. Do odebrania stypendium (lub potwierdzenia faktu jego nieotrzymania) należało jedynie wysłać potwierdzenie odebrania tej wiadomości w ciągu 48 godzin.

Zbieraj największe napiwki

Thu, 24 Jun 2010 02:03:47 +0000

Jeśli pracujesz w zawodzie, w którym mile widziana jest wdzięczność klientów, rozbijaj kwotę rachunku na kilka mniejszych. Takie praktyczne wnioski płyną z badań psychologów: im większą sumą mamy się podzielić tym mniejszy jej procent oddajemy w napiwku.

Badacze z Uniwersytetu Waszyngtona w St.Louis, wykazali, że im większy jest rachunek tym mniejszy napiwek zostawiamy obsłudze. Leonard Green, Joel Myerson oraz Rachel Schneider zebrali dane z 1000 rachunków i napiwków z dwóch różnych restauracji, salonów fryzjerskich i taksówek.

Palacze to twardziele

Wed, 23 Jun 2010 11:01:32 +0000

Badania na szczurach dowiodły, że nikotyna oprócz właściwości uzależniających wykazuje również działanie przeciwbólowe. Co ciekawe, nikotyna uśmierza ból jeszcze skuteczniej o ile jej podaniu towarzyszy sacharoza. Robin Kanarek i Catherine Carrington postanowiły sprawdzić czy papierosy i cukier w taki sam sposób działają na ludzi.

Do eksperymentu zaproszono 24 regularnie palących mężczyzn i 25 kobiet. Każdy z uczestników proszony był o zachowanie szczególnego postu przez 12 godzin przed badaniem (badany miał nie palić, nie pić niczego oprócz wody oraz niczego nie jeść) oraz bardzo szczególnej diety przez kolejne cztery dni badania.

Prąd z ziemniaków na poważnie

Tue, 22 Jun 2010 08:33:41 +0000

Do tej pory energia elektryczna pozyskiwana z ziemniaków była przedmiotem jedynie szkolnych lub domowych eksperymentów. Naukowcy postanowili zbadać ukryty potencjał ziemniaka na poważnie. Wykorzystując proste ogniwo galwaniczne naukowcom z Jerozolimy udało się pokazać, że gotowane ziemniaczki mogą być całkiem wydajnym źródłem prądu.

Wytworzenie energii elektrycznej z ziemniaków możliwe jest dzięki połączeniu ich w tak zwane ogniwo galwaniczne. Są nim dwie elektrody (metale) zanurzone w elektrolicie, czyli substancji zdolnej do przenoszenia ładunku między elektrodami. Kiedy zachodzą reakcje między elektrodą, a elektrolitem produkowany jest prąd. Ligi Galvani prowadził obserwacje produkcji prądu z tkanek zwierzęcych już w latach 80. XVIII wieku. Nazywał to wtedy „zwierzęcym prądem”. Dopiero Aleksandro Volta odkrył, że nie jest to kwestia organizmu żywego, a elektrolitu, którym mogą być np. soki warzyw lub owoców. Ciekawostkę stanowi fakt, że Volta sprawdzał wytworzone napięcie własnym językiem. Do sporządzenia tradycyjnej ziemniaczanej baterii wystarczą jedynie dwa ziemniaki, dwa ocynkowane gwoździe, dwie miedziane monety, trzy kable i urządzenie na baterie. Dziecinnie proste:

Warto mieć potężnego wroga

Mon, 21 Jun 2010 08:00:59 +0000

Człowiek bytuje w świecie nieuporządkowanym, chaotycznym, pełnym lepszych i gorszych losowych zdarzeń. Wpływ zbiegów okoliczności na nasze życie jest jednak niepokojący – mamy naturalną skłonność do katalogowania rzeczywistości, a co za tym idzie, do jej kontrolowania. Możemy odczuwać dyskomfort, kiedy los co rusz ukazuje swoją władzę nad naszymi planami. Okazuje się, że w takiej sytuacji warto mieć potężnego wroga.

Potrzeba kontroli jest jedną z podstawowych psychicznych potrzeb człowieka. Jako osoba kompetentna i skuteczna muszę przecież posiadać jakąś władzę nad sobą, innymi, jak i otaczającym nas światem. Wspólny wróg natomiast od początku dziejów traktowany był jako element spajający grupę czy usprawiedliwiający kolektywne działania. Sullivana, Landaua oraz Rothschilda, Badaczy z University of Kansas zastanowiło, czy w chwili zachwianego poczucia kontroli wróg, jakikolwiek by on nie był, zostanie obarczony za to winą.

Duże premie nie dają lepszych wyników

Sun, 20 Jun 2010 13:58:42 +0000

Dan Ariely z Massachusetts Institute of Technology opowiada o irracjonalnym postrzeganiu ludzkiej motywacji do pracy. Wyniki badań Ariely’ego przedstawialiśmy wcześniej w wykładzie “Co nas motywuje”, ale nic nie zastąpi wysłuchania opisu rezultatów badań z ust samego autora - ludzie wierzą, że im więcej pieniędzy otrzymają, tym lepsze wyniki będą osiągali w pracy. Nic bardziej mylnego! Życzymy miłego seansu.

Ankieta: Czy sądzisz, że gdybyś zarabiał/a więcej pieniędzy to osiągał/a byś lepsze wyniki w pracy?

Zrób sobie przerwę na drzemkę

Sun, 20 Jun 2010 00:28:46 +0000

W ciągu ośmiogodzinnego dnia pracy każdego dopada uczcie zmęczenia, połączonego z ziewaniem i niekontrolowanym opadaniem powiek. Popołudniowa senność ogarnia nas po posiłku do tego stopnia, że jesteśmy w stanie zasnąć z głową opartą o blat biurka. Jednak czy taki sposób spania może być zbawienny dla organizmu?

O pozytywnych właściwościach krótkich drzemek nikogo nie trzeba przekonywać. Wcześniejsze badania pokazują, że już 10 minut snu usuwa oznaki zmęczenia i poprawia koncentrację (Brooks, Lack, 2006). Ciężko jednak o wygodne łóżko w pracy lub szkole więc najczęściej korzystamy z tego co mamy pod ręką – ławki, biurka lub krzesełka.

Możesz obliczyć swój ślad ekologiczny

Sat, 19 Jun 2010 10:56:26 +0000

Ile planet byłoby potrzebnych gdyby wszyscy prowadzili taki styl życia jak Ty? Sprawdź jak bardzo jesteś (nie)ekologiczny. Ślad ekologiczny (ang. ecological footprint) jest miarą zapotrzebowania człowieka na zasoby ekosystemu ziemskiego. Stanowi porównanie stopnia eksploatacji zasobów naturalnych ze zdolnością planety do ich regeneracji.

W 2006 roku średni ślad ekologiczny człowieka wynosił 1.44 planety. Oznacza to, że zużywamy dobra naturalne znacznie szybciej niż są wytwarzane w naturze. Pierwszy model obliczania śladu ekologicznego opracował 1992 roku Mathis Wackernagel w ramach swojej rozprawy doktorskiej na Uniwersytecie Kolumbii Brytyjskiej.

Refleks oznaką długowieczności

Fri, 18 Jun 2010 10:33:39 +0000

Szkoccy badacze obliczyli, że czas reakcji prostej jest silniej powiązany z długością życia niż inteligencja. Co to oznacza? Choć z wcześniejszych badań wynikało, że osoby z niższym ilorazem inteligencji, umierają wcześniej niż osoby o wyższym IQ, wygląda na to, że długie badania kwestionariuszowe można zastąpić krótkim testem refleksy.

Iana Deary z Uniwersytetu w Edynburgu i Geoff Der ze Szpitala Uniwersyteckiego w Glasgow porównali dane zebrane od 898 badanych w 1988 roku do danych na temat śmiertelności wśród tych samych badanych w 2002 roku. W pierwszym pomiarze (gdy badani mieli około 56 lat) oceniano ich iloraz inteligencji, stan zdrowia oraz mierzono czas reakcji prostej (rejestrowano jak szybko badany przycisnął klawisz po ujrzeniu odpowiedniej liczby na ekranie komputera).

Co mówią geny Żydów

Wed, 16 Jun 2010 09:29:02 +0000

Grupy Żydów żyjące na Bliskim Wschodzie i w Europie mają wspólne genetyczne korzenie. Ich najbliższymi krewniakami są zaś Palestyńczycy, Druzowie i Beduini, a w Europie mieszkańcy Włoch.

Takie wyniki przyniosły analizy genetyczne, które naukowcy z USA i Izraela przeprowadzili korzystając z genów aż 237 osób z 7 wspólnot żydowskich żyjących w Iranie, Iraku, Włoszech, Grecji, Turcji, Syrii i środkowo-wschodniej Europie (Aszkenazyjczycy). Geny te badacze porównywali z danymi o DNA nieżydowskich mieszkańców tych terenów zgromadzonymi w ramach Human Genome Diversity Project.

Cukier - brązowe nieporozumienie

Tue, 15 Jun 2010 11:40:59 +0000

Cukier powszechnie uznawany za używkę co roku produkowany jest na świecie w ilości ponad 130 milionów ton. Około 30% tej ilości trafia do naszych kuchni jako produkt codziennego użytku. Powszechnie wiadomo, że zbyt duże spożycie cukru szkodzi zdrowiu. Wiele osób uważa, że zamieniając „biały kryształ” na brązowy czy trzcinowy wybiera zdrowszy produkt.

Buraczany czy trzcinowy?

W Polsce cukier trzcinowy ciągle uważany jest za bardziej ekskluzywny i zdrowszy, głównie przez swoją cenę, mimo że stanowi ponad 70% światowej produkcji. Europejczycy jeszcze słodzili herbatę miodem kiedy w Indiach 3000 lat temu ruszyła pierwsza produkcja czystego cukru. Jedyna różnica pomiędzy cukrem trzcinowym a buraczanym jest taka, że pochodzi z dwóch różnych roślin. Proces otrzymywania również nieco się różni, jednak efektem końcowym jest ten sam produkt - sacharoza o jak najwyższej czystości. Zawartość sacharozy w białym cukrze spożywczym nie może być niższa niż 99,7% i nie ma znaczenia czy została pozyskana z trzciny czy buraka.

Dlaczego ludzie wierzą w dziwne rzeczy?

Tue, 15 Jun 2010 01:31:45 +0000

Uczymy się dostrzegać relacje przyczynowo-skutkowe wszędzie tam gdzie zdarzenia ze sobą współwystępują. Zazwyczaj prowadzi to do poprawnych wniosków i przyspieszenia percepcji. Niestety, czasami ta przypadłość skutkuje przecenianiem znaczenia współwystępowania zdarzeń, których relacja wynika jedynie z przypadku. Dlaczego ludzie wierzą w rzeczy, których nie ma? Dlaczego ludzie widzą rzeczy, których nie ma? Sceptyk Micheal Shermer (kierujący stroną sceptics.com) w 13 minutowym wykładzie bogato ilustruje koneksjonistyczną naturę funkcjonowania ludzkiego umysłu.

Więcej informacji: Technology, Education and Design Conference (luty 2010) www.ted.com.

Déjà vu

Mon, 14 Jun 2010 09:43:52 +0000

Mieliśmy zajęcia z gimnastyki w przedszkolu. Dziewczynka na tle okna ćwiczyła pajacyki. Spojrzałem na nią i dotarło do mnie dziwne uczucie, że przecież już raz widziałem tę postać, już raz przeżyłem identyczną sytuację. Jako mały chłopiec nie przywiązałem jakoś znacznej wagi do tego dziwnego przeżycia. Teraz jednak, wspominając swoje pierwsze déjà vu, nie mogę opanować swojej ciekawości. Co dokładnie kryje się za tym doświadczeniem? Co je powoduje, czy coś ono oznacza? Czym jest déjà vu?

Molekuła Miesiąca – musztardowa broń

Sat, 12 Jun 2010 08:40:42 +0000

Ypres to niewielkie belgijskie miasteczko w Zachodniej Flandrii o długiej, długiej historii. Pierwsze wzmianki o nim sięgają pierwszego wieku p.n.e. Rozwijało się prężnie w średniowieczu dzięki handlowi prowadzonemu z Anglią. Do historii przeszło jednak dzięki spustoszeniu, jakie dokonało się w nim w czasie pierwszej wojny światowej. A w ludzkiej świadomości nazwa Ypres została utrwalona w sposób najokrutniejszy – w nazwie morderczego iperytu…

W czasie tej wojny Ypres było miejscem czterech bitew. W czasie drugiej z nich, po której miasto przejęli Niemcy, wojska Rzeszy po raz pierwszy użyły gazów bojowych na froncie zachodnim. W czasie trzeciej bitwy o Ypres, w trakcie której miasto próboway odzyskać wojska Ententy, Niemcy po raz pierwszy użyły gazu musztardowego – nazwanego później od nazwy miasta iperytem. Bitwa ta, chociaż wygrana przez Ententę, była pyrrusowym zwycięstwem: zdobyła ona zaledwie kilka dodatkowych kilometrów wgłąb linii nieprzyjaciela, lecz miasto zostało niemalże zrównanie z ziemią przez ostrzał artyleryjski, zaś po obu stronach frontu w trakcie trwającej ponad dwa miesiące bitwy zginęło blisko pół miliona osób.

Możesz mieć problem z rozwiązaniem tej zagadki

Fri, 11 Jun 2010 11:41:33 +0000

Zadanie zostało stworzone przez Petera Cathcarta Wasona, amerykańskiego psychologa poznawczego. W latach 60. Wason wykorzystał je do przeprowadzenia pewnego eksperymentu. Wyniki pozwoliły odkryć nieznany dotąd w psychologii „efekt”. Za nim jednak odkryjemy jego tajemnice, zapraszamy do podjęcia wyzwania Wasona.

Zadanie jest bardzo proste. Na dole znajdują się trzy liczby, utworzone w oparciu o pewną regułę. Twoim zadaniem jest ją odkryć. Do wykorzystania zawsze masz trzy dowolne liczby. Możesz testować je tak długo, aż będziesz pewien/pewna jak to reguła.

Kosmici uratowali Świat

Thu, 10 Jun 2010 02:00:22 +0000

Ponad pół wieku temu młody adept psychologii Leon Festinger z Uniwersytetu Stanforda wraz z dwójką współpracowników wkupił się w łaski grupy osób przekonanych, że Świat skończy się 21 grudnia. Choć Świat nadal istnieje to doświadczenia zebrane w trakcie tej obserwacji zainspirowały rzesze psychologów do przeprowadzenia ponad trzech tysięcy badań poświęconych zagadnieniu dysonansu poznawczego i samousprawiedliwiania.

Festinger inflitrował sektę, której liderka (o pseudonimie Pani Keech) twierdziła, że tylko jej członkowie będą uratowani przed zagładą 21 grudnia za pomocą statków kosmicznych transportujących wyznawców w bezpieczne miejsce. Liderka sekty, jak to zwykle bywa, silnie uzależniła swoich wyznawców od głoszonych objawień i wielu z nich porzuciło pracę, rozdawało swój majątek i wydawało ostatnie oszczędności oczekując końca Ziemi jaką znali (ostatecznie kto potrzebowałby ziemskich dolarów w Kosmosie?). Pozostali samotnie pogłębiali się w rezygnacji w oczekiwaniu nieuchronnego końca.

Już 500 osób wie więcej! Dołącz do nich!

Wed, 09 Jun 2010 14:53:38 +0000

Stało się! Właśnie dołączył do nas 500 fan na Facebook’u. Jako, że apetyt rośnie w miarę jedzenia, czekamy na kolejne 1oo osób, które będa chciały dowiedzieć się więcej. Oczywiście ciągle staramy się aby prezentowane treści były najciekawsze. Zachęcamy Was do korzystania z możliwości Sugester’a (zakładka po prawej stronie). Dzięki Waszym uwagom i propozycjom dowiemy się jak ulepszyć stronę.

Tym na czym zależy nam najbardziej jest rzetelność. Dokładamy wszelkich starań aby prezentowane wyniki badań pochodziły z wiarygodnych i prestiżowych czasopism naukowych ( Science, Nature, Psychological Science, Journal of Experimental Social Psychology, Evolution and Human Behavior i wiele innych), których publikacje tworzą najnowszą naukę. Potwierdzeniem naszej pracy jest pozytywne przejście weryfikacji największego międzynarodowego agregatora naukowych treści - Research Blogging.

Tak to się robi na zachodzie

Wed, 09 Jun 2010 00:51:30 +0000

Nasz serwis oficjalnie dołączył do międzynarodowego grona blogów naukowych. Research Blogging jest agregatorem treści, które opierają się na rzetelnych i sprawdzonych źródłach naukowych – tak zwanych peer-reviewed articles.

Wszystkie posty pojawiające się na researchblogging.org muszą spełniać szereg narzuconych kryteriów. Z tego powodu zmienił się sposób cytowania materiałów źródłowych. Dzięki temu po kliknięciu myszą możecie zapoznać się z abstraktem oraz szczegółami publikacji, a jeśli artykuł jest darmowy przeczytać całość.

Wpisy z badania.net opublikowane na Research Blogging oznaczone będą specjalną ikonką obok “Więcej informacji” na końcu tekstu. Pomyślnie zakończony proces weryfikacji przez edytorów Research Blogging potwierdza jedynie, że robimy co w naszej mocy aby prezentowane treści były nie tylko ciekawe, ale również wiarygodne i rzetelne.

Menstruacyjny cyrk

Tue, 08 Jun 2010 10:39:24 +0000

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (ang. PMS – premenstrual syndrom) jest przedmiotem nie tylko niewybrednych żartów, ale ciągłej debaty naukowców wielu dziedzin. Powszechnie uważany jest za jednostkę chorobową jednak spora część lekarzy jest zdania, że to zwyczajne objawy normalnego cyklu miesiączkowego.

Klasyfikacja i diagnoza

PMS jest zaklasyfikowany w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) jako jedno z wielu Niezapalnych Zaburzeń Żeńskiego Narządu Rodnego. Nie ma jednak technik diagnostycznych, które pozwalałyby go jednoznacznie zdiagnozować.

Lobotomia zakazana

Mon, 07 Jun 2010 00:21:05 +0000

Jej propagatorzy mieli nadzieję, że stanie się tak popularna jak wizyty u dentysty i będzie ją można przeprowadzać w każdym domu, bez udziału lekarza specjalisty. Terapia ta stosowana była tak w przypadku ciężkiej schizofrenii jak i niestosownego zainteresowania płcią przeciwną. Czy nawet po prostu niesłuchania się rodziców? Zapraszamy do zapoznania się z krótką historią lobotomii.

António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz - portugalski psychiatra i neurochirurg przysłużył się wielce dzisiejszej nauce. Moniz wymyślił stosowane do dziś rentgenowskie obrazowanie mózgu metodą środka kontrastującego. Jednak nie tym odkryciem zyskał największą popularność. W 1936 roku przeprowadził pierwszy zabieg wywiercenia dziury w czaszce i odcięcia płatów kory czołowej od międzymózgowia przez wstrzyknięcie alkoholu do łączącej te dwa miejsca tkanki. Operacja miała pomóc w leczeniu depresji, lęku, pobudzenia. Tak “naprawiona” prostytutka nie potrafiła powiedzieć ile ma lat, ani gdzie się znajduje. Trafiła do ośrodka dla psychicznie chorych i została zapomniana. Moniz uznał jednak, że może to być operacja przydatna i kontynuował badania. Kolejne próby nie były jednak zbyt owocne i sam specjalista musiał być świadomy, że pozytywne skutki tej terapii są złudne. Wyobraźcie sobie jego minę gdy się okazało, że to właśnie za wymyślenie tego zabiegu otrzymał w 1949 roku nagrodę Nobla.

Sekrety czasu

Sun, 06 Jun 2010 11:49:04 +0000

Philipa Zimbardo nie trzeba przedstawiać. Ten amerykański psycholog zasłynął przeprowadzeniem kontrowersyjnego eksperymentu, w którym zwykłym obywatelom pozwolił wcielić się w role więźniów i strażników (eksperyment więzienny w Stanford). Przedmiotem badań profesora Zimbardo od wielu lat jest jednak inne zagadnienie - sposób w jaki spostrzegamy i rozumiemy czas. Zapraszamy do obejrzenia kolejnej produkcji studia RSA Animate. Tym razem dowiecie się jak indywidualna perspektywa czasu wpływa na nasze zdrowie, pracę i ogólny dobrostan.

Co ty wiesz o kobiecym orgazmie?

Sat, 05 Jun 2010 10:00:54 +0000

Męski orgazm nigdy nie był tematem poważnych badań i kontrowersji. Co innego orgazm kobiecy - od XIX wieku specjaliści spierają się o źródło jego pochodzenia. Co więcej historia jaką przeszła kobieca seksualność, narodziła wokół niej wiele mitów. Dzięki zaawansowanej technologii, badania z ostatnich lat pozwoliły obalić większość z nich. Tym samy przybliżyły nas o krok od poznania największej tajemnicy kobiecego szczytowania.

Zagadka seksualności kobiet od zawsze nie dawała mężczyznom spokoju, jednak długo nie zdawano sobie sprawy z jej istnienia. Były to czasy, kiedy nie było również rozróżnienia na orgazm pochwowy i łechtaczkowy, ponieważ nikomu nie przyszło do głowy, że kobiety w ogóle mogą szczytować.

Telewizja uczy

Fri, 04 Jun 2010 00:16:53 +0000

Tasiemce, mydlane opery, telenowele - tak myślimy o nich na codzień. Puszczane w porze największej oglądalności, wieloletnie programy telewizyjne i radiowe o schematycznej fabule, promują pozytywne wartości społeczne. Nie przypadkiem pojawiają się w nich postacie niepełnosprawne lub chore na AIDS. Zgodnie z teorią uczenia się społecznego, telewizyjne seriale zmieniają postawy i zachowania widzów na lepsze.

Zachęcają do zdobywania edukacji, zwiększają rolę kobiet w społeczeństwach, w których im się jej odmawia – przekonuje profesor Albert Bandura z Uniwersytetu Stanfordzkiego.

Ankieta: Czy oglądasz seriale?

Co nas motywuje?

Thu, 03 Jun 2010 11:30:21 +0000

Amerykański pisarz i publicysta Daniel Pink wydał w zeszłym roku książkę “Drive: The Surprising Truth About What Motivates Us”. W dzień wolny od pracy i obowiązków, chcieliśmy zaproponować Wam wykład w którym autor podsumowuje opisane przez siebie odkrycia. Nie jest to jednak zwykłe widowisko. Studio RSA Animate oprawiło każde zdanie rysunkiem, który w zabawny i przyjemny sposób pozwala zrozumieć siły kierujące naszym zachowaniem.

Więcej informacji: Strona autora oraz strona Royal Society for the encouragement of Arts (RSA)

Chemia dla dorosłych

Tue, 01 Jun 2010 13:41:04 +0000

Z okazji dnia dziecka prezentujemy kilka ciekawych informacji o związkach chemicznych “tylko dla dorosych”. Używki to grupa substancji, które ze wzgędu na swoje właściwości chemiczne oddziałują na centralny układ nerwowy. Produkty spożywcze tego typu zaczwyzaj nie mają właściwości odżywczych, a jednak ich stosowanie cieszy się ogromną popularnością. Do używek zaliczamy midzy innymi kawę, herbatę, cukier, narkotyki oraz leki. Mawia się, że wszystko jest dla ludzi. Problem w przypadku legalnych używek najczęściej leży w zachowaniu umiaru.

Gorące tematy miesiąca (maj 2010)

Mon, 31 May 2010 14:52:04 +0000

Pod koniec każdego miesiąca będziemy prezentować co działo się na badania.net w ciągu ostatnich 30 dni. Jeśli więc przegapiliście majowego newsa ze świata nauki, na pewno odnajdziecie go w tym podsumowaniu. Dodatkowo dowiecie się, co liczby badań.net mówią o czytelnikach oraz które 10 artykułów miesiąca, cieszyło się największą popularnością.

W maju strona badania.net została wyświetlona ponad 320 tysięcy razy przez 74 tysiące osób. Zyskaliśmy ponad 180 nowych fanów na stronie Facebook’a. Cieszymy się, że jest Was co raz więcej i już szykujemy kolejne ciekawe treści. Sprawdźmy więc co się działo na stronie w maju.

Wysiłek uzależnia

Sun, 30 May 2010 11:28:53 +0000

Wyniki badań nad myszami dowodzą, że można uzależnić się od wysiłku fizycznego tak samo silnie jak od narkotyków.

Wyniki eksperymentów opublikowanych w przeglądzie Behavioral Neuroscience, przekonują, że myszy pozbawione kołowrotka, zapewniającego im codzienną dawkę ruchu, doświadczają podobnego „zespołu abstynencyjnego” jak te, którym odstawiano narkotyki.

Naukowcy z Uniwersytetu Wisconsin - Madison, dowodzą, że obszar w mózgu, który odpowiada również za inne silne pragnienia, takie jak jedzenie, seks czy narkotyki, uaktywnia się właśnie w chwili, gdy pozbawimy myszy możliwości codziennej przebieżki. Badacze obserwowali zmiany w aktywności mózgu dwóch grup gryzoni: typowych myszy laboratoryjnych i szczególnej odmiany, charakteryzującej się dużym przywiązaniem do spontanicznego korzystania z karuzeli. Przez sześć dni badacze pozwalali obu grupom dowolnie biegać po kołowrotku. Siódmego dnia, połowie obserwowanych zwierzątek zabrano przyrządy do ćwiczeń. Jak się okazało, aktywność mózgu w 16 z 25 obserwowanych obszarów, była większa u zwierzątek, które zostały pozbawione możliwości wysiłku. Pobudzenie było jeszcze wyższe u myszek, które biegały dużo i często. Im większy średni dystans treningu zanotowały gryzonie w czasie obserwacji i częściej spontanicznie korzystały z kołowrotka, tym większą potrzebę wysiłku odczuwały zwierzęta.

Odpowiedz mi mamo

Sat, 29 May 2010 11:43:12 +0000

Dziecięca ciekawość nie zna granic? Niekoniecznie. Wystarczy w umiejętny sposób opisywać potomstwu otaczający je świat.

Deborah Nelson, Morghan Holt i Louisa Chan Egan z Swarthmore College przekonują na łamach magazynu Psychological Science, że uciążliwym dla rodziców ciągiem pytań, dzieci poszukują informacji na temat funkcji nieznanych przedmiotów.

Kontaktom z niesklasyfikowanym obiektem towarzyszy wyciągnięty palec i krótkie pytanie: „co to?”. Naturalną odpowiedzią zmęczonego rodzica jest wskazanie oryginalnej nazwy. Jednak pociechy nie poszukują jedynie etykietek, ale chcą znać zastosowanie dla poszczególnych rekwizytów.

Piękno gospodarki

Fri, 28 May 2010 02:11:49 +0000

Jaka sylwetka będzie modna w przyszłym sezonie zależy od budżetu i przewidywań analityków finansowych – przekonują badania amerykańskich naukowców.

Piękne elementy są trudno osiągalne. Z dotychczasowych ustaleń wynika, że ludzie szczupli są pożądani w cywilizacjach rozwiniętych, gdzie dostęp do pożywienia jest łatwy, zaś grubi postrzegani są jako piękni w społecznościach, w których panuje głód.

Terry Pettijohn i Brian Jungeberg z Mercyhurst College przeanalizowali twarze i sylwetki kobiet z okładek magazynu Playboy, w odniesieniu do sytuacji gospodarczej USA.

Energooszczędne kobiety

Thu, 27 May 2010 10:05:17 +0000

Całkowite zużycie energii w gospodarstwie domowym jest sumą bezpośredniej i pośredniej energii, która musi zostać dostarczona aby wszystko funkcjonowało jak należy. Energia pośrednia to ta, która potrzebna jest do wytworzenia różnego rodzaju dóbr i usług w przemyśle, transporcie i sprzedaży w odpowiedzi na potrzeby konsumentów. Bezpośrednią energią jest elektryczność, paliwa samochodowe czy gaz.

Aby ocenić energetyczne koszty prowadzenia gospodarstwa domowego należy szczegółowo przeanalizować domowe wydatki, nabywane produkty i usługi oraz ich zapotrzebowanie na energię. Ritta Räty oraz Annika Carlsson-Kanyama dokonały tego dzięki szczegółowym danym statystycznym zebranym w 4 europejskich państwach. Pod lupą znalazły się gospodarstwa domowe prowadzone przez samotnych mężczyzn oraz samotne kobiety w Niemczech, Grecji, Norwegii oraz Szwecji.

Dzieci uczą się agresji od dorosłych

Mon, 24 May 2010 09:00:07 +0000

W latach 60 profesor Albert Bandura z Uniwersytetu Stanfordzkiego przeprowadził badanie, który dzisiaj znane jest jako „eksperyment lalki Bobo” (ang. Bobo doll experiment).

Bandura był twórcą i propagatorem społecznej teorii uczenia się (ang. social learning theory). Uważał, że nowych zachowań uczymy się nie tylko za pomocą otrzymywanych nagród i kar, ale także dzięki obserwacji otaczającego nas środowiska.

Jego klasyczny eksperyment z lat 60 nie tylko potwierdził założenia psychologa, ale także pozwolił lepiej zrozumieć mechanizm uczenia się agresji przez dzieci.

Zaplanuj swój dzień wyborczy

Sun, 23 May 2010 12:51:49 +0000

Wybory prezydenckie zbliżają się wielkimi krokami. Sztaby kandydatów już zaczęły batalie o głosy niezdecydowanych, wiedząc że okres wakacyjny nie sprzyja dużej frekwencji wyborczej. Jak więc zachęcić Polaków do spełnienia obywatelskiego obowiązku?

Jednym z popularnych sposobów nakłaniania Amerykanów do głosowania są rozmowy telefoniczne. Specjalnie wyszkoleni pracownicy firm dzwonią kilka dni przed wyborami i przypominają obywatelom o ich obowiązku.

Ankieta: Czy zamierzasz głosować w zbliżających się wyborach prezydenckich?

Tak: 67 głosów (76%)
Nie: 16 głosów (18%)
Jeszcze nie zdecydowałem/am: 5 głosów (6%)

Łącznie oddano 88 głosów. Ankieta zakończona (przeniesiona z archiwum).

McDonald's na każdym rogu

Fri, 21 May 2010 12:03:19 +0000

Wiemy, że mieszkańcy uboższych dzielnic czy sąsiedztw dotknięci są otyłością w większym stopniu niż społeczności bardziej zamożne. Próbując wyjaśnić to zjawisko uwarunkowaniami środowiskowymi przeprowadzono analizę 38987 obszarów w Anglii i Szkocji. Okazało się, że duży wpływ może mieć ilość miejsc, gdzie można zjeść coś „na szybko”.

Sąsiedztwa podzielono na 5 grup określających stopień ubóstwa (1 – najuboższe, 5 – najmniej dotknięte ubóstwem). Uwzględniono tu wysokość przychodów, zatrudnienie, zdrowie, wykształcenie i warunki mieszkalne. Wyniki analiz statystycznych wykazały, że średnia ilość restauracji McDonald’s przypadających na 1000 mieszkańców rośnie liniowo wraz ze wzrostem poziomu ubóstwa w omawianych regionach. Należy zaznaczyć, że różnice nie są spowodowane ilością mieszkańców czy gęstością zaludnienia.

Jak uczyć matematyki?

Thu, 20 May 2010 01:55:47 +0000

Od 2010 matura z matematyki jest dla wszystkich uczniów obowiązkowa. Tego rodzaju regulacje prowadzą do sytuacji, w której część uczniów zmuszona jest opanować podstawowy poziom przedmiotu mimo, że takiej chęci w najmniejszym stopniu nie przejawiają.

Uczniowie określający się “humanistami” to często osoby, które nabyły poczucia bezradności intelektualnej z zakresu matematyki na skutek piętrzących się zaległości oraz zbyt suchego sposobu wykładania matematyki w szkole podstawowej i średniej (Sedek, McIntosh, 1998). Dan Meyer - nauczyciel matematyki w amerykańskim liceum, opisuje w poniższym filmie kilka autorskich metod dydaktycznych na prowadzenie lekcji w ciekawy sposób (nawet dla “humanistów” ;-).

Patrzeć nie znaczy widzieć

Wed, 19 May 2010 02:58:58 +0000

Oczy to jeden z najważniejszych narządów zmysłu. Dzięki niemu poznajemy otaczający nas świat i uczymy się go opisywać. Mamy również wrażenie, że jest to rzetelny sposób na poznanie otoczenia - jesteśmy przekonani, że to co widzimy jest wierną reprezentacją rzeczywistości. Badania psychologów dowodzą jednak, że często obdarzamy narząd wzroku zbyt dużym zaufaniem - czy rzeczywiście wzrok jest rzetelnym źródłem informacji o otaczającej nas rzeczywistości?

Ankieta: Czy jesteś osobą szczególnie spostrzegawczą?

Nie: 77 głosów (37%)
Tak: 131 głosów (63%)

Łącznie oddano 208 głosów. Ankieta zakończona (przeniesiona z archiwum).

Naukowcy dyskryminują samice

Tue, 18 May 2010 01:39:32 +0000

Badania przeprowadzane na szczurach pomagają naukowcom z wielu dziedzin. Jednak do tej pory nie zwrócono uwagi, że większość z testów prowadzana była jedynie na samcach. Okazuje się, że w wynikach wielu badań płeć osobników wcale nie jest brana pod uwagę.

Sytuacja spowodowana jest głównie różnicami w kosztach utrzymania zwierząt różnej płci. W przypadku szczurów samice muszą być poddawane kontroli poziomu hormonów w różnych stadiach cyklu. Z samcami nie ma tego problemu. Dodatkowo w przypadku niektórych badań, aby wyniki były miarodajne badacze musza mieć pewność, że cykl płciowy wszystkich samic jest zsynchronizowany.

Zapach płodności

Mon, 17 May 2010 10:48:47 +0000

Kalendarzyk małżeński to jedna z bardziej wymagających metod planowania rodziny. Tym czego bezwzględnie muszą przestrzegać małżonkowie, to zakaz seksu w czasie dni płodnych kobiety. Najnowsze badania psychologów wyjaśniają na czym polega zasadnicza trudność tego zadania.

Badania Saula Millera oraz Jona Manera wskazują, że tym co przyciąga mężczyzn do kobiet jest ich zapach. Dokładnie ten którym pachną będąc tuż przed owulacją. Konsekwencją jest utrzymanie na wysokim poziomie testosteronu w organizmie panów. Ten jak wiadomo odgrywa istotną rolę w podtrzymaniu męskiego libido.

Bolesne odrzucenie

Sun, 16 May 2010 12:17:21 +0000

Czy ból złamanego serca może przypominać złamanie kończyny? Co dokładnie czuje odrzucona przez przyjaciół nastolatka? Wyniki opublikowane w Science przekonują, że bolesne doświadczenia społeczne są równie dotkliwe co cierpienie fizyczne.

Grupa naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, kierowana przez doktor Naomi Eisenberger, postanowiła znaleźć odpowiedzi na te pytania. Badacze monitorowali aktywność mózgu podczas zabawy w komputerową grę „Cyberball” - symulację łapania i odrzucania piłki, krążącej między trzema graczami. Symulacja komputerowa miała za zadanie wywoływać u badanych narastające poczucie odrzucenia. Badani byli przekonani, że grają z dwoma rzeczywistymi zawodnikami siedzącymi w innych pokojach, tymczasem zachowaniem tych graczy, sterował komputer, który konsekwentnie ignorował badanego w kolejnych turach zabawy. Jak zauważyli naukowcy, poczucie odrzucenia objawiało się aktywacją obszaru w mózgu nazywanego zakrętem obręczy. Ten sam region odpowiada za odczuwanie bólu fizycznego.

Plastikowa rewolucja

Sat, 15 May 2010 20:40:41 +0000

Są tanie, praktyczne i do tej pory niezastąpione. Jednorazowe siatki, torby czy reklamówki od dawna zalewają wysypiska śmieci. Utylizacja tworzyw sztucznych jest stosunkowo droga i może stanowić zagrożenie dla środowiska. Naukowcy z Argonne National Laboratory w Illinois są zdania, że zużyte torby mają zbyt duży potencjał by pozbywać się ich w ten sposób.

Istnieją różne metody walki z rosnąca ilości odpadów polimerowych. Obecnie stosuje się specjalne dodatki (TDTA - Totally Degradable Plastics Additives), które mają na celu przyspieszenie degradacji tworzywa, z którego wykonane są siatki. Recykling tworzyw sztucznych jest efektywny, tylko gdy poszczególne ich rodzaje zostaną od siebie oddzielone. Mieszanie materiałów o różnym składzie chemicznym ogranicza możliwości przetwarzania ich w nowe produkty. Z punktu widzenia recyklingu materiałowego, przyspieszające degradację polietylenu dodatki obniżają jakoś surowców wtórnych.

Możesz zobaczyć DNA we własnej kuchni

Thu, 13 May 2010 12:30:37 +0000

Zaawansowana technika i laboratorium niczym z CSI nie są Ci potrzebne aby wyizolować DNA. Możesz to bez problemu zrobić we własnej kuchni wykorzystując to co masz pod ręką. Oto prosta, szybka i przyjemna metoda izolacji DNA z komórek roślinnych.

Czego potrzebujesz?

Odczynniki:

wybrane warzywo lub owoc
woda
sól kuchenna
płyn do mycia naczyń
enzymatyczny wywabiacz plam (ewentualnie sok ze świeżego ananasa)
zimny denaturat lub spirytus
lód

Sprzęt:

szklanka
kieliszki 50ml
garnek
kuchenka
termometr
filtr do kawy
lejek

Sposób przygotowania:

Plemniki pływają w kółko

Wed, 12 May 2010 15:44:42 +0000

To, że tor ruchu plemników nie jest idealnie prosty wiadomo nie od dziś. Do tej pory naukowcy twierdzili, że jest to spowodowane specyficznym kształtem witki, która wprawia je w ruch.

Wiele komórek używa wici do przemieszczania się. Energiczne ruchy napędzają otaczający komórkę płyn, dzięki czemu zaczyna się ona poruszać. Na poniższym filmie widać, że niektóre z nich poruszają się po odcinakach okręgu.

Do tej pory wszelkie odkształcenia w toru ruchu plemników tłumaczone były nieregularnym kształtem wici lub główki plemnika. Dzisiaj dzięki badaniu opublikowanemu w Journal of the Royal Society Interface wiemy, że ruch plemników po okręgu może być spowodowany właściwościami otaczających go płynów.

Oczy zdradzają o jakiej liczbie myślisz

Tue, 11 May 2010 11:05:54 +0000

To niewiarygodne odkrycie Tobiasa Loetscher'a oraz jego współpracowników opublikowane zostało w tym roku na łamach czasopisma Current Biology. Wyniki ich eksperymentu wykazały, że pozycja oka może przewidywać o jakiej liczbie pomyślimy.

Do badania zaproszono 12 mężczyzn, których zadaniem było wygenerować 40 liczb mieszczących się w przedziale od 1 do 30. Poproszono ich, aby wymyślona przez nich sekwencja była na tyle losowa na ile jest to możliwe.

Pozycja oczu każdego z badanych rejestrowana była za pomocą urządzenia mierzącego pozycję gałek ocznych (ang. search coil). Urządzenie znajdujące się w odległości 1,4 m od uczestników, generowało 3 prostopadłe pola magnetyczne, dzięki którym badacze byli w stanie uchwycić najmniejszą zmianę w położeniu gałki ocznej.

Elektryczność prosto z wnętrza alg

Mon, 10 May 2010 01:45:13 +0000

Algi można jeść, stosować w kosmetykach, przerabiać na paszę dla zwierząt, oczyszczać nimi wodę, nawozić glebę czy wykorzystywać w przemyśle farmaceutycznym. Można również produkować z nich biopaliwa, na które zapotrzebowanie stale rośnie.

Ze względu na szybki wzrost i małe wymagania algi idealnie nadają się do produkcji biomasy, która następnie wykorzystywana jest do wytwarzania biopaliw.

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Stanford postanowił pójść o krok dalej pracując nad najbardziej ekologicznym źródłem energii. Wykorzystując proces fotosyntezy oraz elementy nanotechnologii udało im się pozyskać elektryczność bezpośrednio z komórek glonów Chlamydomonas reinhardtii.

"Test pianki" przewiduje sukces życiowy

Sun, 09 May 2010 11:50:15 +0000

W latach 60 profesor Walter Mischel z Uniwersytetu Stanfordzkiego, przeprowadził eksperyment, który potocznie nazywany jest „testem pianki” (ang. marshmallow test).

Mischel przedstawiał dzieciom propozycję: możesz zjeść jedną piankę teraz, albo poczekać chwilę na mój powrót i w zamian otrzymać aż dwie. Jeśli dziecko decydowało się zaczekać, badacz wychodził zostawiając je sam na sam z przepyszną pokusą. Dzieci mogły w każdej chwili użyć dzwonka. Powiedziano im, że na jego dźwięk psycholog wróci a one będą mogły zjeść jedną piankę.

Statki nie mają hamulców

Fri, 07 May 2010 13:14:05 +0000

Sterowanie wielkimi statkami takimi jak tankowce, kontenerowce czy samochodowce nie jest łatwe. Dodatkowe utrudnienie stanowi fakt, że statki nie mają hamulców. Całkowite zatrzymanie trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut i nigdy nie nastąpi natychmiast. O szybkim, awaryjnym hamowaniu nie ma mowy.

Zatrzymanie statku polega na wykorzystaniu siły oporu wody oraz powietrza. Zatrzymanie w ten sposób sporego tankowca transportującego 200000 ton ropy naftowej trwałoby około 75 minut, a droga hamowania miałaby blisko 20 km długości.

Czy jesteś "sobą" na Facebooku? Rozwiązanie

Thu, 06 May 2010 14:29:06 +0000

Ponad 700 milionów osób na całym Świecie założyło swój profil w serwisach społecznościowych takich jak Facebook, czy Nasza Klasa. Czy informacje publikowane na profilach społecznościowych wiarygodnie oddają osobowość ich właścicieli?

Niektórzy badacze dowodzą, że tego rodzaju autoprezentacje są zafałszowane (Manago, Graham, Greenfield & Salimkhan, 2008). Ich zdaniem na profilach społecznościowych tworzymy raczej tzw. “Ja-idealne” - opowiadamy innym o tym kim chcielibyśmy być, a nie tym kim “w rzeczywistości” jesteśmy. Inni badacze (Vazire & Gosling, 2004) dowodzą natomiast, że profile w serwisach społecznościwych przedstawiają prawdziwą osobowość ich właścicieli z co najmniej dwóch powodów: a) profile uzupełniane są o raporty z codziennej aktywności - częsta interakcja prowadzi do bardziej wiarygodnej prezentacji; b) profile integrują wiele źródeł informacji - dokumentują nasze przemyślenia w formie aktualizacji statusów, zbierają zdjęcia z różnymi ekspresjami mimicznymi czy w końcu zdradzają z kim się przyjaźnimy.

Nie wytrenujesz mózgu przed komputerem

Wed, 05 May 2010 08:00:16 +0000

„Gry” trenujące mózg, to wielomilionowy rynek, na którym producenci zarabiają krocie. Naukowcy z popularnego programu naukowego „Bang Goes The Theory” emitowanego przez BBC, postanowili przetestować elektronicznych trenerów w jednym z największych badań internetowych.

Gry typu „Brain Buddies” przekonują ludzi, że dzięki systematycznemu treningowi, funkcje poznawcze ich mózgu ulegną widocznemu polepszeniu. Problem w tym, że naukowych dowodów na potwierdzenie tej tezy jest niewiele.

Adrian Owen z Instytutu Neurobiologii w Cambridge i jego współpracownicy zaangażowali do badania 11 430 osób. Ich zadaniem było ćwiczyć przez 6 tygodni takie umiejętności poznawcze jak: wnioskowanie, pamięć, planowanie, umiejętności visualno-przestrzenne oraz uwagę.

"Stopa w drzwiach" nie działa na osoby otyłe

Mon, 03 May 2010 13:27:47 +0000

Jedną z najlepiej przebadanych przez psychologów technik manipulacji jest „stopa w drzwiach”. Sposób jej użycia jest banalnie prosty.

Jeżeli chcemy aby ktoś spełnił naszą prośbę, powinniśmy poprzedzić ją inną, najlepiej mniejszą, której spełnienie nie powinno przysparzać kłopotu. Na przykład jeśli próbujemy pożyczyć pieniądze, warto wcześniej poprosić życzliwego kolegę o podwiezienie do pracy.

Okazuję się jednak, że są badania które pokazują, że osoby otyłe nie ulegają tej manipulacji. John Wagener oraz James Laird z Uniwersytetu w Clark w latach 80 sprawdzali jak chętnie osoby o normalnej wadze oraz z nadwagą będą spełniały prośbę pod wpływem “stopy w drzwiach”.

Popraw sobie nastrój w 5 minut

Sun, 02 May 2010 09:15:19 +0000

Nie od dziś wiadomo, że ruch to zdrowie, zarówno fizyczne i psychiczne. Niestety ciągle ponad połowa Polaków przyznaje się do braku aktywności fizycznej.

Jo Barton and Jules Pretty z Uniwersytetu w Essex przeprowadzili metaanalizę 10 badań wykazując, że wyjście z domu i ruch poprawiają nastrój i samoocenę. Jazda na rowerze, spacer, ogrodnictwo, wędkarstwo, żeglarstwo, jazda konna, a nawet prace rolnicze. Te i inne formy aktywności w różnych miejscach, ale zawsze na świeżym powietrzu analizowano, pod kątem poprawy nastroju i samooceny osób w różnym wieku oraz kondycji psychicznej.

Możesz zamienić swojego pupila w diament!

Fri, 30 Apr 2010 14:12:09 +0000

Od 2001 roku amerykańska firma LifeGem oferuje przekształcanie prochów po kremacji zwłok ludzkich w prawdziwe diamenty. W odpowiedzi na zapotrzebowanie klientów wprowadzono nową usługę, która pozwala na uczczenie pamięci zmarłych zwierząt domowych w ten sam sposób.

Za odpowiednią opłatą, możesz skremować swojego zdechłego psa, kota lub inne zwierze, a z powstałych w wyniku kremacji prochów wyprodukowany zostanie najprawdziwszy diament w wybranym przez Ciebie kolorze.

Wytwarzanie syntetycznych diamentów w laboratorium rozpoczęto już w latach 50-tych ubiegłego wieku. Proces polega na przekształceniu węgla w grafit, a następnie w diament. Najczęściej do tego procesu wykorzystuje się specjalne prasy wytwarzające ciśnienia rzędu kilku giga paskali (ciśnienie atmosferyczne to ok. 1013 kPa) oraz temperatur powyżej 1200 stopni Celsjusza.

Czy podpisał(a)byś taką deklarację? Rozwiązanie

Fri, 30 Apr 2010 08:54:21 +0000

Jonathan Haidt z University of Virginia prosił studentów o wypełnienie niestandardowego formularza, niestety większość ankietowanych odmawiała podpisania się pod poniższą deklaracją. Czy wiesz dlaczego amerykańscy studenci odmawiali przyjęcia pieniędzy? Czy podpisał(a)byś taką deklarację?

W przeszłości wśród naukowców popularny był pogląd, że do wydawania adekwatnych ocen moralnych potrzebny jest zdrowy rozsądek i chwila do namysłu. Wśród laików również najwięcej jest zwolenników teorii, że oceny moralne są wynikiem racjonalnych procesów myślowych. Takiemu poglądowi zaprzeczają jednak dziesiątki badań z ostatnich kilkunastu lat. Jonathan Haidt z University of Virginia dowodzi, że sądy moralne są reakcją nieświadomą, automatyczną i intuicyjną w reakcji na pogwałcenie dowolnej z pięciu intuicyjnych etyk: 1) etyki dbania o innych; 2) etyki uczciwości w stosunku do innych; 3) etyki lojalności ; 4) etyki respektowania autorytetów oraz 5) etyki respektowania świętości oraz czystości.

Student nad mikroskopem

Thu, 29 Apr 2010 01:50:55 +0000

Pierwsze mikroskopy optyczne używane były przez biologów już około 400 lat temu. Dziś znajdują swoje zastosowania w inżynierii materiałowej i budowlanej, analizie żywności ochronie środowiska i medycynie.

W przeciwieństwie do zawodowych naukowców, studenci używają mikroskopów do badania wszystkiego co znajduje się w zasięgu ich wzroku. Poniżej prezentujemy zdjęcia wykonane przez studentów Politechniki Gdańskiej za pomocą mikroskopów optycznych.

Poniższe zdjęcia przedstawiają:

Głowa komara, powiększenie: 40
Noga muchy, powiększenie: 50
Włosień kręty, powiększenie: 50
Głowa kaczki, czyli fragment gazety zatopiony w kompozycie z włókna szklanego i żywicy, powiększenie: 10
Układ scalony, powiększenie: 200
Fragment procesora Intel, powiększenie: 20
Paznokieć pomalowany czerwonym lakierem z perłowym połyskiem, powiększenie: 40
Włosy na głowie (kobieta), powiększenie: 40
Jeans, powiększenie: 40

[gallery columns=“4” orderby=“rand”]

Elektroniczne kłamstwa

Mon, 26 Apr 2010 14:57:19 +0000

Wysyłanie i sprawdzanie poczty elektronicznej stało się codziennym rytuałem wielu z nas. Najnowsze badania sprawdzające uczciwość w przekazywaniu wiadomości za pomocą e-maila, a klasyczną metodą papier-długopis, nie nastrajają optymistycznie. Pisząc wirtualne listy oszukujemy częściej.

Charles Naquin z Uniwersytetu DePaul i jego współpracownicy, wykazali, że kłamiąc za pomocą poczty elektronicznej czujemy się bardziej usprawiedliwieni. W pierwszym z badań udział wzięło 48 studentów. Uczestnicy mieli podzielić 89 wirtualnych dolarów między siebie i drugą osobę, której nie znali. Co najważniejsze, osoba ta wiedziała tylko, że kwota do rozdzielenia zawierała się w przedziale od 5 do 100$.

Zakład o milion dolarów

Thu, 22 Apr 2010 16:03:34 +0000

Każdy kto udowodni posiadanie nadprzyrodzonych zdolności w kontrolowanych warunkach otrzyma milion dolarów. James Randi w emocjonującym wykładzie zadaje kilka ważnych pytań wszystkim osobom, które twierdzą, że posiadają “nadprzyrodzone moce”. Między innymi: dlaczego jeśli zapłacisz, żeby porozmawiać ze zmarłym to zawsze odzywa się on/ona z nieba i nie zniża się do odpowiedzi na nasze pytania?

Przykładowa demonstracja testowania i pomiaru telepatii

Kochanie, czas na herbatę

Thu, 22 Apr 2010 13:21:47 +0000

Zielona, czerwona, pu-erh, biała czy czarna, wszystkie rodzaje herbat pochodzą od tej samej rośliny – Camelia sinensis. Od wieków mieszkańcy Sri Lanki stosują wywar z czarnej herbaty jako środek na poprawę życia seksualnego. Jeden z najpopularniejszych napojów świata może zyskać miano afrodyzjaku.

W 2008 roku na Uniwersytecie w Kolombo naukowcy postanowili sprawdzić czy stosowana przez ludność Sri Lanki czarna herbata (Camelia sinensis) może wpływać na poprawienie funkcji seksualnych.

Komedia poszerza horyzonty

Tue, 20 Apr 2010 03:02:41 +0000

Pozytywne odczucia zwiększają nasze zdolności do spostrzegania szerszego kontekstu – dowodzą badania opisane w przeglądzie Psychological Science pod przewodnictwem profesor Barbary Fredrickson z University of Michigan.

Strach czy złość zawężają uwagę, co przyspiesza nasze reakcje i zwiększa szanse na przeżycie w starciu z napastnikiem. Radość i zadowolenie są natomiast niezbędne dla przetrwania w aspekcie długofalowym, dlatego promują spostrzeganie globalne i wyzwalają myślenie oparte na regułach włączania. Badacze założyli więc, że ludzie w pozytywnym nastroju o będą spostrzegali innych raczej jako członków grupy własnej niż obcej.

Szczęście na podsłuchu

Sat, 17 Apr 2010 15:51:40 +0000

Matthias Mehl z Uniwersytetu w Arizonie oraz jego współpracownicy, postanowili „podsłuchać szczęście”. Wyniki ich eksperymentu wykazały, że poczucie szczęścia związane jest z mniejszą ilością małych, niewiele znaczących rozmów oraz zdecydowanie większą ilością refleksyjnych i wnikliwych konwersacji.

Większość badań zgłębiających tajniki szczęścia opiera się na samoobserwacji badanych. Stanowi to ogromne ograniczenie ze względu na naszą skłonności do idealizacji samego siebie. Możliwość podsłuchiwania codziennych zachowań pozwala na otrzymanie bardziej obiektywnych wyników.

Teoria łysienia grawitacyjnego

Tue, 13 Apr 2010 13:50:52 +0000

Wyprodukowanie środka eliminującego wypadanie włosów to jedno z największych wyzwań koncernów farmaceutycznych. Nic nie pobudza wyobraźni męskiej części konsumentów tak mocno, jak fakt odkrycia skutecznego środka na „zakola” czy „gniazdo”. Część z panów pogodzona z faktem, łysieje w spokoju, oszczędzając duże ilości pieniędzy, druga cześć miota się między sklepowymi półkami. Dla jednych i drugich mamy niezwykłą wiadomość. Według Tuncay Ustuner’a łysienie jest wynikiem działania grawitacji.

Odważna teoria zaprezentowana przez autora, ukazała się 2 lata temu w Medical Hypotheses. Na próżno szukać jej opisu w polskich otchłaniach Internetu. Dziś po raz pierwszy, odkrywamy przed czytelnikami tajemnice jednej z najciekawszych hipotez dotyczących łysienia. Każda teoria wymaga silnych argumentów na jej poparcie, a tych w założeniach Tuncay Ustuner’a nie brakuje.

Dlaczego nie należy sikać do basenu?

Sat, 10 Apr 2010 14:09:19 +0000

Dlaczego tak ważne jest mycie się przed wejściem do chlorowanej wody? Wydawałoby się, że przyjęte na pływalniach zasady higieny wyjaśniają wszystkie wątpliwości. Mało kto wie, że cały sekret tkwi w chemii. Celem dezynfekcji wody basenowej jest eliminacja drobnoustrojów mogących stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia człowieka.

Najczęściej stosowaną w Polsce metodą oczyszczania wody basenowej jest chlorowanie. Chlorowanie wody polega na wprowadzeniu do wody odpowiedniej ilości chloru lub substancji zawierających chlor (np. NaOCl – podchloryn sodowy). Zabiegi te mają na celu ochronę przed czynnikami chorobotwórczymi powodującymi na przykład: zapalenie skóry, zapalenie spojówek, infekcje dróg oddechowych, biegunkę, mdłości, gorączkę, zmęczenie czy wymioty. Chlorowanie wody jest metodą skuteczną, stosunkowo tanią i niezbyt skomplikowaną. Oddawanie moczu lub kału w basenie działa jak bomba biologiczna z opóźnionym zapłonem. Nawet pływanie w pieluszce i w kąpielówkach nie zapobiega dostawaniu się do wody chorobotwórczych pierwotniaków z rodzaju Cryptosporidium i innych drobnoustrojów podobnej wielkości. W ciągu zaledwie kilku minut od nawet najmniejszego „wypadku” związanego z wydalaniem kału, do wody dostaje się około 100 milionów pasożytów. Nawet najskuteczniejsza metoda dezynfekcji nie jest w stanie od razu sprostać takiemu wyzwaniu.

Czy na pewno pomagamy?

Fri, 09 Apr 2010 19:28:24 +0000

Najnowsza książka dr Susan A. Clancy z Uniwerystetu w Harwardzie „The Trauma Myth: The Truth About the Sexual Abuse of Children - and its Aftermath” („Mit traumy: prawda o wykorzystywaniu seksualnym dzieci i jej następstwa”) wzbudziła niemałe kontrowersje wśród psychologów i opinii publicznej. Według dr Clancy „kłamstwa” na temat wykorzystywania seksualnego, nie pomagają ofiarom.

Problem traumatycznych doświadczeń związanych z wykorzystywaniem seksualnym wziął swój początek w latach 70., kiedy zaobserwowano ogromny wzrost świadomości tego zjawiska. Fala pozwów adwokatów broniących ofiar wykorzystywania seksualnego doprowadziła do przekonania, że jest to powszechne zjawisko, które niesie za sobą poważne reperkusje psychologiczne.

Zdjęcie bliskiej osoby pomaga znosić ból

Sun, 04 Apr 2010 01:38:11 +0000

Jeśli wybierasz się na nieprzyjemny i bolesny zabieg, sprawdź czy masz przy sobie zdjęcie partnera. Eksperyment Sary Master i jej zespołu z Uniwersytetu w Kalifornii, jednoznacznie pokazuje, że oglądanie fotografii ukochanej osoby może uśmierzać fizyczny ból.

Wsparcie społeczne to jeden z najsilniejszych środków przeciwbólowych. Przekonał się o tym każdy, kto choć raz był trzymany za rękę przez bliską osobę podczas bolesnego zabiegu. Właśnie dlatego badacze postanowili sprawdzić, czy zdjęcie partnera może wpływać podobnie na poziom odczuwanego przez kobiety bólu.

Goryl, który wie, że umrze

Thu, 01 Apr 2010 10:12:05 +0000

Świadomość własnej śmiertelności jest cechą wyjątkową dla naszego gatunku. Przełomowe odkrycie dokonane przez dwójkę amerykańskich prymatologów dowodzi, że Teoria Zarządzania Trwogą może być prawdziwa również dla innych naczelnych - goryl przebywający w niewoli zrozumiał, że niedługo umrze.

Buzia na kłódkę

Thu, 01 Apr 2010 02:12:45 +0000

Niektórzy lepiej niż inni potrafią trzymać język za zębami, lecz nawet mistrzowie dyskrecji palną coś niechcący, gdy są zmęczeni lub zestresowani - donoszą badacze na łamach Psychological Science.

Większość ludzi potrafi powstrzymać się przed mówieniem bolesnych czy nieprzyjemnych dla innych rzeczy. Wyniki badań przeprowadzonych przez australijskich badaczy, Williama von Hippela oraz Karen Gonsalkorale z University of New South Wales pokazują jednak, że warto zwrócić szczególną uwagę na to, co mówimy, gdy pracujemy pod presją i jesteśmy zajęci innym zadaniem.

Często przyjmujemy, że mniejszą kontrolę nad ekspresją własnych myśli i uczuć mają ludzie bardzo młodzi, starzy lub chorzy neurologicznie - twierdzi von Hippel. - Nasze badania udowadniają jednak, że w niektórych sytuacjach każdy może mieć problem z zadaniami wymagającymi “trzymania buzi na kłódkę” – kontynuuje badacz.

Bolesne świadectwo winy

Sun, 28 Mar 2010 10:49:35 +0000

Od czasu wydarzeń w Abu Ghraib toczy się debata na temat legalności i skuteczności tortur stosowanych wobec potencjalnych terrorystów. Doprowadziło to do poważnego zgrzytu między rządem U.S.A, a opinią publiczną. Kurt Gray oraz Daniel Wegner z Uniwersytetu Harvarda postanowili bliżej przyjrzeć się temu problemowi. Wnioski z ich eksperymentu okazują się zaskakujące.

Dla każdego cywilizowanego człowieka używanie tortur kojarzy się z powrotem do średniowiecza. Trudno pojąć, że w XXI wieku są kraje, które używają tak prymitywnych metod wydobywania informacji. A jednak rząd jednego z największych mocarstw na świecie, stara się przekonać swoich obywateli, że te prymitywne metody przesłuchiwania, mogą uchronić tysiące ludzi przed śmiercią.

Gorący zwolennicy tortur twierdzą, że jest to doskonały sposób udowadniania winy, ponieważ w ich opinii ból zmusza winnych do przyznania się.

Twarz osoby "nierestrykcyjnej" - rozwiązanie

Sat, 20 Mar 2010 15:20:06 +0000

W artykule „Przygoda na jedną noc czy związek na całe życie” zaprosiliśmy naszych czytelników do udziału w badaniu, dzięki któremu chcieliśmy zreplikować efekty uzyskane przez dr Boothroyd - czy potrafimy rozpoznać twarz osoby rozwiązłej seksualnie.

Na nasze zaproszenie w sumie odpowiedziało 91 osób, w tym 62 kobiety i 29 mężczyzn. Poniżej przedstawiamy rezultaty naszej naukowej zabawy.

Badanie polegało na zdecydowaniu, która z dwóch prezentowanych osób jest bardziej otwarta na związki krótkotrwałe, jednonocne zbliżenia oraz seks bez miłości? W eksperymencie wykorzystano zdjęcia kompozytowe, stanowiące połączenie od 14 do 17 fotografii osób, które na podstawie wyników Kwestionariusza Orientacji Socjoseksualnej (ang. Sociosexual Orientation Inventory) zostały podzielone na “restrykcyjne” oraz “nierestrykcyjne”. Zacznijmy od analizy wyników ocen twarzy męskiej.

Sporty zimowe szkodzą zdrowiu serwisantów

Tue, 16 Mar 2010 16:35:48 +0000

Justyna Kowalczyk i Adam Małysz po zimowych igrzyskach olimpijskich w Vancouver 2010 zyskali nie tylko medale ale i uwielbienie kibiców. Kornelia Marek zaś niechlubną opinię sportowca stosującego dopping. Co po sezonie narciarskim pozostaje serwisantom światowej sławy sportowców?

We krwi techników zajmujących się woskowaniem nart wykryto perfluorowane związki chemiczne w ilościach przewyższających przeciętne stężenia tych substancji u ludzi nawet 200-krotnie.

Związki perfluorowane (Perfluorinated chemicals – PFCs) to grupa związków chemicznych, które wchodzą w skład oparów powstających w wyniku wysokotemperaturowego nakładania wosku na powierzchnię nart.

Fenomen posiadania

Wed, 10 Mar 2010 14:38:57 +0000

Piwnice, garaże i strych zapełnione są rzeczami, których od dłuższego czasu nie potrzebujemy. Mimo usilnych starań sprzedania ich, często nie znajdujemy nabywcy, który zaproponowałby satysfakcjonującą nas cenę. Jeżeli ten scenariusz nie jest Ci obcy, prawdopodobnie padłeś/aś ofiarą „efektu posiadania”. Dzięki najnowszym badaniom, psychologowie odkrywają przed nami kulisy tego fenomenu.

Każdy kto kiedykolwiek próbował sprzedać w życiu samochód, doskonale wie jak ciężkie jest to zadanie. Jednak nie z powodu kryzysu czy marnej jakości auta, a przekonania że kwota za jaką chcemy sprzedać nasze cacko, jest słuszna i przeważnie nie powinna podlegać negocjacji. W rzeczywistości jednak, okazuje się że potencjalni nabywcy nie rozumieją naszego przywiązania do samochodu, ulotnych chwil radości jakie w nim spędziliśmy, przekleństw jakie na nie rzucaliśmy czy po prostu faktu, że jest częścią naszego życia. Dlaczego?

Stymulacja mózgu poprawia umiejętność oszukiwania

Wed, 03 Mar 2010 02:01:08 +0000

Podobno kłamać trzeba umieć. Jednym wychodzi to doskonale, inni nawet w przypadku błahej sprawy, nie potrafią naginać prawdy. Choć nauka potrafi prawie bezbłędnie wychwycić tych pierwszych, drugim do tej pory nie wiele miała do zaoferowania. Najnowsze badania Ahmeda Karima i jego zespołu mogą to zmienić.

Do tej pory naukowcy odkryli, że kora przedczołowa, czyli przednia cześć mózgu, związana jest z oszukiwaniem. W momencie kłamania rejestruje się wzrost aktywności tej części mózgu, dlatego Ahmed Karim postanowił razem ze swoim zespołem sprawdzić jaka jest rzeczywista rola kory przedczołowej w oszukiwaniu.

Pornografia: razem czy osobno?

Tue, 16 Feb 2010 00:56:05 +0000

Można powiedzieć, że pornografia na stałe zagościła w naszej kulturze. Tym samym liczba osób, które mają kontakt z erotycznymi materiałami, nie jest mała. Okazuje się jednak, że niewiele wiadomo na temat wpływu pornografii na jakość relacji damsko-męskich. Amanda Maddox z Uniwersytetu w Denver postanowiła bliżej przyjrzeć się temu problemowi.

W nomenklaturze naukowej pornografia i erotyka określana jest jako materiały wyraźnie seksualne (ang. sexually-explicit material) w skrócie SEM. Aby zbadać czy istnieje związek między oglądaniem pornografii a jakością związku, badaczka postanowiła zaprosić do eksperymentu respondentów będących w związkach (nie małżeńskich) nie krócej niż 2 lata. Podobnie jak w przypadku badań marketingowych, wylosowano ponad 2000 numerów telefonicznych potencjalnych uczestników. Jeśli spełniali podstawowe wymagania i zgodzili się na wypełnienie ankiety, otrzymywali ją pocztą w ciągu 2 tygodni.

Przygoda na jedną noc czy zwiazek na całe życie?

Thu, 11 Feb 2010 16:20:40 +0000

Jedni udają się do klubów w poszukiwaniu jednonocnej przygody, inni czekają na miłość swojego życia. W obu przypadkach poszukujemy konkretnych osób, odpowiadających naszym preferencjom. Okazuje się jednak, że nie musimy z nimi rozmawiać, żeby określić czy mamy do czynienia z “grzesznikami” czy “świętoszkami”?. Wystarczy, że przyjrzymy się ich twarzom.

Socjobiologowie wyodrębniają dwa rodzaje postaw wobec seksu. Z jednej strony mamy osoby “restrykcyjne”, które preferują wyłącznie związki długoterminowe i nie w głowie im jakiekolwiek przelotne znajomości. Z drugiej natomiast ludzi o skłonnościach do traktowania seksu jak zabawy, dla których noc ze świeżo poznaną osobą nie stanowi większego problemu. Naukowcy kategoryzują takie zachowania jako “nierestrykcyjne” albo “swobodne”. Do określania jaką postawą charakteryzuje się dana jednostka służy Kwestionariusz Orientacji Socjoseksualnej (ang. Sociosexual Orientation Inventory) w skrócie SOI.

Jak spowolnić procesy starzenia?

Mon, 08 Feb 2010 02:20:37 +0000

Miedź i żelazo są pierwiastkami chemicznymi niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Jednak każdy medal ma dwie strony. Pewne formy tych pierwiastków są dla nas toksyczne. Mimo wielu starań naukowcom ciągle nie udało się znaleźć lekarstwa na starość. Oto kilka sposobów na to jak opóźnią to co nieuniknione.

1) Filtruj wodę Udowodniono, że miedź obecna w wodzie przyspiesza postępowanie choroby Alzheimera. Problem choroby Alzheimera dotyczy głównie krajów rozwijających się, gdzie w ostatnich latach znacznie wzrosło użycie miedzianych rur w hydraulice.

Co się stało z dziurą ozonową?

Thu, 04 Feb 2010 23:51:35 +0000

Pod koniec lat 70-tych ubiegłego wieku Światem wstrząsnęła wieść, że chroniąca nas przed szkodliwym promieniowaniem UV warstwa ozonu staje się coraz cieńsza. Prognozy naukowców zapowiadały, że do połowy XXI wieku Ziemia zostanie pozbawiona większości ozonu znajdującego się w górnych warstwach stratosfery. Co się zatem stało, że problem dziury ozonowej zastąpiły spory na temat globalnego ocieplenia?

Każdego roku kiedy kończy się noc polarna, a zza horyzontu wyłania się słońce, nad Antarktydą zachodzą indukowane przez światło reakcje chemiczne. związki organiczne zawierające chlor lub brom niszczą cząsteczki ozonu. Zjawisko to zostało zaobserwowane i opisane 25 lat temu, a niedługo potem okazało się, że bezpośrednią przyczyną powstawania dziury ozonowej są zanieczyszczenia emitowane przez człowieka.

Uwolnij swoje dziecko od stereotypu

Tue, 02 Feb 2010 21:02:02 +0000

Mózgi kobiet i mężczyzn nie różnią się od siebie? Bzdura, odpowie każdy kto trochę pożył na tym Świecie. Trudno się temu dziwić jeśli doświadczenie wspierają twarde dowody z obszaru neuronauki. A jednak najnowsza książka Lise Eliot - “Pink Brain, Blue Brain: How Small Differences Grow Into Troublesome Gaps - And What We Can Do About It?”, stawia problem płci mózgu w całkiem innym świetle.

Powszechnie wiadomo, że konkretne zadania poznawcze, na przykład związane z relacjami przestrzennymi, są piętą achillesową wielu kobiet. Dlaczego? Według naukowców, którzy zgłębiają tajemnice ukryte w mózgu, różnice pochodzą bezpośrednio z jego budowy. Dodatkowo pod wpływem tworzącej się od urodzenia sieci neuronalnej pewne obszary mózgu rozwijają się lepiej u kobiet, a inne u mężczyzn. Z drugiej strony nie ma żadnych podstaw aby twierdzić, że mózgi noworodków różnią się w zależności od płci. Jedyne zauważalne różnice to wielkość i szybkość jego dojrzewania. Lise Eliot przeanalizowała kilkadziesiąt badań w których przedstawiciele obu płci wykonywali zadania poznawcze. Różnice które się w nich odnotowuje są tak małe, że rozwiązania kobiet i mężczyzn prawie się od siebie nie różnią.

Recepta na pamięć doskonałą

Sat, 30 Jan 2010 22:46:54 +0000

Nieprawdopodobna moc soku z jagód nie jest tylko Disneyowskim pomysłem na dostarczenie bajkowym Gumisiom nadprzyrodzonych mocy. Mamy naukowe dowody na to, że jagody znacząco wpływają na poprawę pamięci, obniżenie poziomu glukozy we krwi oraz hamowanie procesu demencji.

Prowadzone od wielu lat eksperymenty nad wpływem jagód na procesy związane ze starzeniem się ciała i mózgu po raz pierwszy zostały przeprowadzone na ludziach. W badaniu wzięła udział grupa osób w wieku od 71 do 81 lat. U wszystkich uczestników stwierdzono początki demencji objawiające się problemami z pamięcią. Grupa badanych ujednolicona była pod względem wykształcenia aby wyeliminować jego wpływ na zdolność rozwiązywania zadań sprawdzających stan ich pamięci. Przed rozpoczęciem eksperymentu przeprowadzono testy, które polegały na zapamiętywaniu par nie związanych ze sobą słów oraz na przywoływaniu skojarzeń dotyczących podanych wyrazów.

Cała prawda o internetowych rankingach

Thu, 28 Jan 2010 02:28:24 +0000

“Ostatnio popularne”, “najczęściej ściągane”, “najchętniej oglądane” to tylko niewielki wycinek najróżniejszych list popularności z jakimi możemy spotkać się na co dzień. Najczęściej używane “Top 10” ściągnięć lub sprzedanych sztuk, powinny świadczyć o wysokiej jakości produktu bez względu na to czy jest to album muzyczny, wiertarka czy link do strony. Czy na pewno za popularnością kryje się jakość?

Osięgnięcie sukcesu na rynku pokazuje wyraźnie różnice między “najlepszym”, a “przeciętnym”, jednak najbardziej zdeterminowani eksperci rynkowi, uzbrojeni w najlepsze narzędzia badawcze nie zawsze są w stanie skutecznie przewidzieć co okaże się “hitem”, a co nie. Dlaczego? Według Matthew Salganika z Uniwersytetu w Princeton nierówność i nieprzewidywalność rynkowa jest prawdopodobnie wynikiem zachowań konsumentów, którzy częściej polegają na zdaniu innych niż na własnych, niezależnych ocenach. Oznacza to, że sukces danego produktu (np. utworu muzycznego) jest, w dużej mierze, zdeterminowany przez wpływ społeczny.

Made by China

Sun, 24 Jan 2010 03:42:27 +0000

Tuż przed organizowanymi w Pekinie Igrzyskami Olimpijskimi w 2008 roku Chiny próbowały ukryć przed światem nie tylko niewygodną sprawę sytuacji w Tybecie. Na krótko przed otwarciem Olimpiady ograniczono w stolicy ruch samochodowy, rozszerzono ofertę komunikacji miejskiej a niektóre z jednostek przemysłowych zostały czasowo zamknięte. Wszystkie działania podjęte zostały po to aby sportowcy i kibice mogli zobaczyć chociaż skrawek czystego nieba nad Pekinem.

Nie podlega wątpliwości fakt, że jesteśmy świadkami postępujących zmian klimatycznych. Jedyną sporną kwestią jest to, czy działalność człowieka ma na nie wpływ. Jedną z prawdopodobnych hipotez jest założenie, że klimat na Ziemi ulega zmianom w wyniku wzrostu emisji antropogenicznego CO2. Gdyby tak było, Chiny staną przed ogromnym wyzwaniem ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Zastanówmy się przez chwilę, jaki jest prawdziwy koszt produkowania dóbr opatrzonych marką “Made in China”?

Nie czytaj ostrzeżeń na opakowaniach papierosów!

Thu, 21 Jan 2010 03:09:13 +0000

Tocząca się od dłuższego czasu debata na temat ostrzeżeń widniejących na paczkach papierosów nabiera co raz większego tempa. Tym samym pomysły na obrzydzenie palaczom nałogu wydają się co raz bardziej kontrowersyjne, jak choćby idea wprowadzenia na opakowaniach budzących grozę i wstręt zdjęć. Najnowsze badania psychologów, pokazują że może to odnieść przeciwny efekt, zachęcając część osób do dalszego palenia.

Jochim Hansen z Uniwersytetu w Bazylei i jego zespół w pierwszej kolejności postanowili ustalił w jakim stopniu samoocena palaczy uzależniona jest od nałogu. W tym celu 39 studentów wypełniało kwestionariusz, w którym odpowiadali na pytania związane paleniem papierosów i samoocenę (np.: “Palenie pozwala mi czuć się wartościowym”, “Palenie pozwala mi czuć się cenionym przez innych”). dzięki uzyskanym wynikom, badacze podzieli studentów na dwie grupy: tych którzy cenią sobie palenie jako ważny element samooceny oraz takich, dla których nałóg nie ma większego znaczenia.

Dlaczego maski nie ochronią Cię przed infekcją wirusową?

Mon, 18 Jan 2010 02:28:10 +0000

Jeszcze przed nadejściem słynnej pandemii świńskiej grypy zagrożenie zarażeniem się różnego typu śmiertelnymi wirusami było na tyle duże, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała rekomendacje dotyczące stosowania masek ochronnych przez osoby narażone na kontakt z chorymi na SARS lub zarażonymi wirusem H5N1. WHO rekomenduje użycie w takich wypadkach ochronnych masek z filtrem, jednak w przypadku ich niedostępności sugeruje stosowanie zwykłych masek chirurgicznych.

Tajwańscy (Chiny) naukowcy przy współpracy z naukowcami z Cincinnati (USA) opracowali metodą pozwalającą na szczegółową ocenę stopnia ochrony zapewnianego przez różne typy masek. Przedmiotem badań były rekomendowane przez WHO maski ochronne typu N95 uważane za jedną z lepszych barier przeciwko różnego rodzaju wirusom. Litera N w nazwie oznacza, że ten typ maski nie jest odporny na działanie olejów, zaś liczba 95 świadczy o wartość efektywności podczas filtrowania powietrza, która w tym wypadku wynosi 95%. W omawianym badaniu oprócz czterech rodzajów ochronnych masek z filtrem typu N95 autorzy badania przeanalizowali skuteczność 3 rodzajów masek chirurgicznych.

Mit gadulstwa kobiet obalony!

Thu, 14 Jan 2010 23:40:42 +0000

Biorąc pod uwagą doświadczenie przeciętnego mężczyzny, prawdopodobnie każdy z nich, zgodziłby się ze stwierdzeniem, że jego kobieta mówi zdecydowanie za dużo. Pewnie dlatego, że mówi do niego, gdy on jak przystało na prawdziwego faceta najchętniej posiedziałby w milczeniu. Jednak jak pokazują wyniki badań Matthiasa Mehla z Uniwersytetu w Arizonie panowie w ilości używanych dziennie słów dorównują paniom, co tym samym pozwala obalić kolejny mit dzielący obie płci.

Powszechne przekonanie o gadulstwie kobiet nie wynika tylko i wyłącznie z subiektywnych doświadczeń mężczyzn. Przez ponad 15 lat kultura zachodnia żyła mitem według którego kobiety miały używać podczas dnia średnio 20000 słów, gdy mężczyźni niczym mnisi klasztorni ledwo 7000.

Wirtualna przemoc

Tue, 12 Jan 2010 15:35:43 +0000

Jedną z głównych cech gier komputerowych oprócz dostarczania rozrywki, jest niewątpliwie możliwość znalezienia się w całkowicie odmiennym i często nierzeczywistym świecie. Od kilku lat uczucie to wzmacniane jest dzięki opcji, która pozwala nam stworzyć postać na własne podobieństwo, co jak pokazują najnowsze badania profesora Petera Fishera z Uniwersytetu w Graz wpływa na większe pobudzenie graczy i aktywację pojęcia JA. Nie było by w tym nic złego, gdyby nie fakt że oba czynniki w połączeniu z grami zawierającymi przemoc w konsekwencji prowadzą do bardziej agresywnych reakcji.

Odkąd rynek gier komputerowych zaczął zdobywać coraz większe rzesze fanów, psycholodzy podjęli się niełatwego zadania ustalenia wpływu agresywnych treści na zachowania graczy. W wielu wcześniejszych badaniach, udało się wykazać że pod wpływem przemocy bijącej z wirtualnego Świata, stajemy się bardziej agresywni. Jednak od pewnego czasu, gry oferują nam możliwość stworzenia własnego bohatera, dzięki czemu wirtualna rozrywka nabiera bardziej osobistego znaczenia. właśnie dlatego badacze postanowili sprawdzić jaki wpływ na agresywne zachowania ma sterowanie postacią stworzoną przez nas samych.

Polacy w Nature!

Fri, 08 Jan 2010 02:13:11 +0000

Charles Darwin pewnie nawet nie podejrzewał, że w Polsce, około 70 km pod Kielcami zostaną odnalezione kolejne, niezbite dowody potwierdzające jego przełomową teorię ewolucji. Potrzebne było ponad 150 lat aby jednoznacznie wyjaśnić jak ryby znalazły się na lądzie. Dokonali tego młodzi, polscy naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy w jednym z kamieniołomów w Górach Świętokrzyskich odnaleźli najstarsze na świecie ślady pierwszych czworonogów.

Nikt w środowisku naukowym nie podważa już teorii ewolucji Darwina, toczą się jednak spory nad formę i lokalizację na osi czasu kluczowych dla nauki przemian. Do tej pory uważano, że stworzeniami uwikłanymi w przemianę ryb w płazy były tak zwane Elpistotege oraz Tiktaalik. Ich obecność na ziemi datowano na około 385 do 375 milionów lat temu. Uważa się że były to stworzenia, które miały bezpośredni związek z przemianą zwierząt wodnych w lądowe czworonogi. Tiktaalik reprezentujący jednocześnie cechy ryb oraz płazów był stworzeniem do niedawna uważanym za “brakujące ogniwo” ewolucji.

Władza deprawuje

Mon, 28 Dec 2009 19:55:59 +0000

Gdy niedawno media żyły głośną sprawą Krzysztofa Piesiewicza, Maciej Maleńczuk stając w jego obronie stwierdził, że “artystom więcej wolno”. Przyglądając się zachowaniom elit rządzących oraz goniących się nawzajem afer, można pomyśleć, że przede wszystkim więcej wolno politykom. Najnowsze badania Jorisa Lammersa z Uniwersytetu w Tilburgu pokazują, że nie jest to tylko pusty frazes.

Władza posiada niesamowitą moc deprawowania ludzi. Kto pędzi drogą za rządowym konwojem? Polityk. Kto zdemolował dwa wózki golfowe w jednym z hoteli na Cyprze? Politycy. Kto jest zamieszany w aferę hazardową? Po raz kolejny politycy. Oczywiście każdy kraj jest inny, jednak w każdym afery z udziałem polityków są na porządku dziennym. Właśnie dlatego dr Lammers postanowił sprawdzić czy poczucie władzy, może prowadzić do moralnej hipokryzji, która sprawia że innych oceniamy surowiej, gdy siebie w tej samej sytuacji traktujemy pobłażliwie.

Palę, bo lubię

Thu, 24 Dec 2009 15:14:11 +0000

Prawdopodobnie każdy, kto pali papierosy, zauważył w pewnym momencie swojej nikotynowej kariery, że palenie z innym palaczem, jest o wiele przyjemniejsze niż palenie w samotności. Dlaczego? Ponieważ jak pokazują badania Zena Harakeha i jego zespołu, palimy dużo więcej gdy lubimy kompanów naszych papierosowych eskapad.

Nie ma znaczenia czy jest to masowa impreza, spotkanie przy piwie czy po prostu krótka przerwa na dymka, bo za każdym razem wypalamy więcej papierosów niż byśmy tego chcieli. A wtedy z rana dusi nas kaszel, doskwiera płytki oddech i po raz kolejny przyrzekamy rzucić ten paskudny nałóg. Oczywiście wyjaśnień dotyczących ilości spalanych papierosów może być tyle ile samych nałogowych palaczy, jednak to zaproponowane przez holenderskiego badacza Zena Harakeha wydaje się być dość przekonywające, ponieważ opiera się na relacjach społecznych.

W jaki sposób oglądamy filmy pornograficzne?

Mon, 21 Dec 2009 01:33:42 +0000

Różnice między kobietami i mężczyznami w sposobie odbioru informacji niosących ze sobą silną stymulację seksualną, znane są od dawna, jednak badacze nie potrafią znaleźć odpowiedzi na źródło tych różnic. Wiadomo, że na poziomie neuronalnym, genitalnym, a nawet przedmiotowym trudno znaleźć wspólny mianownik dla obu płci, choćby dlatego, że panie i panów podniecają całkiem odmienne rzeczy. Idealnym materiałem do zbadania tych różnic, okazała się pornografia, która w Internecie nie posiada żadnych granic.

Dr Heather Rupp z Instytutu Kinseya postanowiła sprawdzić gdzie wędruje nasz wzrok, gdy jesteśmy sam na sam z pornograficznym materiałem. Dzięki okulografowi (eye-tracker) była w stanie sprawdzić nie tylko gdzie konkretnie badani patrzyli, ale także jak długo. W sumie wykorzystano 364 zdjęcia ściągnięte z Internetu, które oglądało 15 mężczyzn i 30 kobiet. Panie podzielone na te które owulują normalnie oraz te które używają pigułek antykoncepcyjnych. Dr Rupp założyła, że panowie będą przede wszystkim patrzeć na narządy płciowe i ciało kobiety, gdy panie na twarze aktorów oraz kontekst czyli ubrania i tło. Wyniki okazały się przeczyć jej przypuszczeniom.

Stereotypy kolejności urodzin

Fri, 18 Dec 2009 12:56:22 +0000

Pierworodni synowie i córki są uważani za najinteligentniejszych. Co zaskakujące, najstarsze rodzeństwo naprawdę osiąga większe sukcesy niż ich bracia czy siostry - twierdzą polscy i amerykańscy psycholodzy, którzy badali wpływ stereotypów na nasze życie.

Pierworodni są nie tylko najinteligentniejsi, ale też najbardziej odpowiedzialni, posłuszni oraz… najmniej twórczy. Dzieci “średnie” w kolejności urodzeń są zazdrosne, a najmłodsze - najbardziej kreatywne, a przy tym nieposłuszne, nieodpowiedzialne i wygadane. Jedynacy zaś są niezgodni. Kto tak twierdzi? Prawie wszyscy. Tak przynajmniej wynika z badań Nicholasa Herrery i Roberta Zajonca z Uniwersytetu Stanforda w USA.

Różnice z podobieństwa

Sun, 06 Dec 2009 00:00:59 +0000

Mimo że przeciętne rodzeństwo więcej łączy niż dzieli, z opisów pociech udzielanych przez rodziców można wywnioskować, że postrzegają je jak noc i dzień - przekonują amerykańscy badacze na łamach Journal of Personality and Social Psychology. Kimberly Saudino z Uniwersytetu w Boston w dotychczas prowadzonych badaniach zaciekawił fakt, że rodzice bliźniąt monozygotycznych, mimo wspólnego genotypu, dostrzegają małe podobieństwo między temperamentem swoich dzieci.

Zaintrygowana tymi rezultatami postanowiła sprawdzić czy rodzice rodzeństwa niebliźniaczego dzielą równie mylne złudzenia. Aby to sprawdzić, Saudino wraz z Annie Wertz, Jeffreyem Gagne i Sonią Chawla porównali oceny temperamentu wydane przez rodziców z obiektywnymi miarami poziomu aktywności i nieśmiałości u 95 par rodzeństwa między 3 a 8 rokiem życia (połowa par była tej samej płci, a połowa różnej).

Trening czyni mistrza spokojnym

Mon, 30 Nov 2009 14:11:36 +0000

“Myślę tylko o tym, żeby oddać dobry skok” - wypowiedź Adama Małysza, potwierdza ustalenia badaczy z Michigan State University. Nie powinniśmy skupiać się na wykonaniu czynności, które poprzednio długo i żmudnie ćwiczyliśmy, choć skupiony trening polepsza wykonanie w stresujących warunkach.

Ostatnie pięć sekund decydującego meczu, piłka trafia w nasze ręce, staramy się trafić jak najlepiej i …. rzut z naszej ulubionej pozycji trafia obok kosza. Sportowcy, którzy regularnie prezentują wyćwiczone, automatyczne umiejętności sensomotoryczne prześladuje zjawisko “krztuszenia” - wykonania poniżej możliwości w stresujących warunkach. Psycholodzy dowodzą, że “krztusimy się” bo przykładamy zbyt wiele uwagi do wykonywanej zazwyczaj automatycznie czynności.

Subtelna moc dotyku

Sat, 28 Nov 2009 15:58:00 +0000

Lekkie dotknięcie w ramię obcej osoby nie pozostanie niezauważone, jednak wydaje się na tyle trywialne, że trudno uwierzyć aby mogło mieć wpływ na nasze zachowanie. Nic bardziej mylnego! Badania profesora Nicolasa Gueguen z Universitu de Bretagne-Sud we Francji pokazują, jak skutecznym narzędziem perswazji może być dotyk.

Niby nic, zwykłe klepnięcie w ramię, albo subtelne muśnięcie, które często zostaje przez nas zignorowane. Owszem, czujemy się przez chwilę nieswojo, gdy obca osoba zaczyna się zbytnio spoufalać, jednak rzadko kiedy zwracamy jej na to uwagą i kontynuujemy konwersację. Gdy rzeczywiście ktoś dotyka nas, bo ma taką manierę, trudno dopatrzyć się w tym czegoś złego. Jednak gdy robi to w konkretnym celu, powinniśmy mieć się na baczności. Choć błahy, dotyk okazuje się mieć niesamowitą moc prezentowania dotykającego w innym, o wiele korzystniejszym dla niego świetle. Przykład?

Dlaczego warto nauczyć dziecko kłamać?

Wed, 25 Nov 2009 23:18:10 +0000

Chcielibyśmy aby nasze pociechy wyrosły na porządnych ludzi: były szczere i zawsze mówiły prawdę. Jednocześnie rodzice najczęściej sami uczą dzieci mijać się z prawdą np. podczas świątecznych uroczystości wymuszamy wdzięczność formułką “Powiedz: dziękuję!”. W ten sposób oczekujemy od dzieci okrzyków radości na widok każdej kolejnej pary skarpet czy niemodnej zabawki. W efekcie, maluchy dowiadują się, że nieszczera radość gwarantuje im więcej uśmiechu i tulenia przez dorosłych, niż gdy wyrażają swoje prawdziwe odczucia. Nie ma jednak powodu do niepokoju - tego rodzaju kłamstewka wychodzą bowiem dzieciom na dobre!

Na łamach przeglądu Psychological Science naukowcy z Texas A&M University Jessica Kieras, Rene Tobin, William Graziano oraz Mary Rothbart donoszą, że istnieje związek pomiędzy reakcję przedszkolaków na niechciany prezent a ogólna umiejętnością kontroli swojego zachowania. Badacze wykazali, że reakcja mimiczna dzieci na podarunek w postaci brzydkiej grzechotki pozwala przewidzieć ich wiedzę z zakresu innych, często niepisanych, zasad zachowania społecznego.

Seks według Kanadyjczyków

Sun, 22 Nov 2009 15:53:01 +0000

Seks to szeroko rozumiane pojęcie, które nie zawsze udaje się zdefiniować. Czy seksem jest już petting czy dopiero penetracja? A może do abstynencji seksualnej można zaliczyć kontakt oralny, ale seks analny już nie? Na te i podobne pytania odpowiadali Kanadyjscy studenci biorący udział w badaniu profesor E. Sandra Byers z Uniwersytetu w Nowym Brunswicku.

Pani profesor razem ze swoimi współpracownikami, postanowiła sprawdzić, w jaki sposób studenci rozumieją pojęcie abstynencji seksualnej oraz pojęcie uprawiania seksu przedstawiając 17 potencjalnych zachowań, od wspólnej kąpieli w wannie zaczynając, przez oralny kontakt z genitaliami, a na seksie analnym kończąc.

Google twoim przyjacielem?

Wed, 11 Nov 2009 22:20:22 +0000

Większość Czytelników badania.net trafia na naszą stronę za pomocą wyszukiwarki google.pl. Około 20 procent haseł jakie prowadzą do naszej strony zachęca do poważnej refleksji nad naturą człowieka. Część internautów szuka treści, których badania.net jeszcze nie oferuje i nieusatysfakcjonowani najprawdopodobniej uciekają zostawiając po sobie jedynie ślad w postaci słów kluczowych wpisywanych do wyszukiwarki.

Poniżej wklejam listę najciekawszych haseł (pisownia oryginalna) z ubiegłego miesiąca. Internauci najwyraźniej poszukują w sieci porady (niemal jak u przyjaciela np. “jak bezboleśnie i szybko złamać nogę”), inni liczą na pomoc w rozwikłaniu nurtujących ich zagadek (np. “jak wykryć fosfor”), jeszcze inni potrzebują się po prostu wygadać (np. “obserwacja zwierzęcia przedstawiona w raporcie”). Poniżej znajduje się kompilacja najdziwniejszych zdań wpisywanych przez naszych przygodnych Czytelników. Przepraszamy, że nie znaleźliście tego czego szukaliście - obiecujemy nadrabiać zaległości.

Ręce, które leczą

Tue, 10 Nov 2009 01:34:06 +0000

Następnym razem gdy dopadną Cię wyrzuty sumienia, że robótki na drutach lub majstrowanie przy samochodzie to mało ambitne zajęcie, pamiętaj, że to nieprawda! Dr Kelly Lambert, neuropsycholog z Randolph-Macon College w Virginii udowodniła, że zarówno robótki na drutach, praca w ogródku czy też przygotowanie posiłku mogą Ci pomóc w zwalczaniu depresji.

Depresja niczym ciemna chmura atakuje każdego roku dziesiątki milionów ludzi na całym Świecie. Pomimo dostępności leków psychotropowych, depresja wciąż zbiera swoje żniwo. Profesor Lambert, która sama zmagała się z tą chorobą szukała odpowiedzi na pytanie: jak można uchronić się przed depresją nie sięgając po np. Prozac? Jej teoria sugeruje, że najskuteczniejsze środki do zwalczania depresji są od zawsze w “naszych rękach”.

Orgazm po chińsku

Sat, 07 Nov 2009 15:21:22 +0000

Udawane, odgrywane lub przeżywane, kobiece orgazmy dla sporej części mężczyzn stanowią nie lada zagadkę. Najnowsze badania angielskich naukowców opublikowane na łamach przeglądu Evolution and Human Behaviorrzucają nieco światła na regularność damskich uniesień.

Badacze postawili sobie pytanie: czy grubość portfela partnera może przewidywać częstotliwość orgazmów doświadczanych przez kobiety. Doktor Thomas Pollet oraz Daniel Nettle z Uniwersytetu w Newcastle sprawdzali swoje hipotezy na kobietach zamieszkujących Chiny. Dlaczego wybrali Chiny, a nie np. Wielką Brytanie czy Szwecję? Ponieważ wcześniejsze badania wykazały, że częstotliwość orgazmów chińskich kobiet jest dla nich ważnym wskaźnikiem seksualnej satysfakcji, który wyjątkowo skutecznie przewiduje ogólne zadowolenie ze związku. Jednak zacznijmy od początku czyli od orgazmu.

Zapach przyzwoitości

Sat, 31 Oct 2009 15:19:40 +0000

Jeżeli zamierzasz poprosić kogoś o pomoc i bardzo zależy Ci na tym aby Twoja prośba została spełniona, warto zastanowić się nad miejscem, w którym to zrobisz. Na pewno powinno być schludne i czyste, jednak tym co prawdopodobnie odegra najważniejszą rolę, będzie zmysł węchu osoby proszonej o pomoc.

Zapach posiada nieprawdopodobną moc wydobywania głęboko ukrytych wspomnień z zakamarków naszego umysłu. Mało tego, może wpływać na nasze zachowanie, a także sądy jakie wydajemy. W jednym z wcześniejszych badań udowodniono, że osoby, pod wpływem świeżego zapachu, utrzymywały większą czystość w miejscu w którym spożywały posiłek. Jednak śmiała hipoteza jaką postawili profesor Katie Liljenquist oraz jej współpracownicy Chen-Bo Zhong oraz Adam Galinski, pokazują, że zapach może jeszcze nie jeden raz nas zaskoczyć.

Zaraźliwa nieuczciwość

Tue, 20 Oct 2009 00:28:17 +0000

Czy stojąc na przejściu dla pieszych, zdarzyło Ci się przejść na czerwonym świetle, ponieważ ktoś zrobił to wcześniej? A może oszukałeś firmę na kilka długopisów i ryzę papieru, widząc jak Twój kolega z pracy postąpił podobnie? Zachowania tego typu, jak pokazują najnowsze badania psychologów, mogę być zaraźliwe.

Załóżmy, że zgodziłeś się wziąć udział w badaniu profesor Francesci Gino z Uniwersytetu w północnej Karolinie oraz jej współpracowników Shahara Ayla i Dana Arielego. Zaraz po przybyciu na Uniwersytet dowiedziałeś się, że możesz zarobić 10 dolarów. Razem z 14 innymi osobami, rozsiadłeś się wygodnie w ławce, czekając na instrukcję. Eksperymentator wręczył Ci dwie koperty - brązową z pieniądzmi oraz białą, która była pusta. Dodatkowo otrzymałeś dwie kartki papieru. Na jednej znajdowało się 20 matryc z liczbami, druga miała posłużyć do udzielania odpowiedzi. Na każdej z matryc znajdowało się 12 liczb, a zadanie polegało na znalezieniu jednej pary, której suma dawała liczbę 10. Za każdą prawidłowo rozwiązaną matryce, mogłeś wypłacić sobie 50 centów. Czas jaki przeznaczono na zadanie wynosił 5 minut. Po jego upływie każdy z uczestników miał zliczyć ilość rozwiązanych matryc, zanotował liczbę na kartce papieru, a zaraz potem zniszczył w niszczarce dowód swojej pracy. Po powrocie do stolika odliczał zarobioną kwotę, a resztę razem z kartą na której zanotował ilość rozwiązanych matryc chował do białej koperty, którą potem wrzucał do kartonowego pudełka.

Ciemność demoralizuje

Wed, 07 Oct 2009 15:49:15 +0000

Musimy szczególnie uważać kiedy ubijamy interes w słabo oświetlonym miejscu. Dlaczego? Wyniki badań psychologów wskazują, że w ciemności ludzie stają się mniej uczciwi. doświadczenie ciemności prowadzi do poczucia “iluzorycznej anonimowości” co osłabia działanie norm moralnych.

W oglądaniu Świata przez przyciemnione szkła okularów przeciwsłonecznych nie ma niczego niezwykłego. Jedni noszę je ze względu na modę, inni aby chronią własne oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV. Jednak gdy na chwilę przystaniemy i zastanowimy się jakie uczucie towarzyszy nam, gdy na nosie spoczywa para ciemnych szkieł, większość z nas przyzna, że dzięki nim czuje się anonimowo. Przypomina to trochę zabawę dzieci, które głęboko wierzą, że zakrywając oczy rękoma, stają się niewidoczne dla swoich rówieśników. Jednak profesor psychologii Chen-Bo Zhong z Uniwersytetu w Toronto wraz ze współpracowniczkami Vanessą Bohns oraz Francescą Gino wykazali jak dalece poważne konsekwencje może mieć poczucie anonimowości, spowodowane tylko i wyłącznie naszym subiektywnym poczuciem ciemności.

Krój czcionki ma znaczenie!

Mon, 28 Sep 2009 21:40:58 +0000

Nasz umysł tworzy reprezentacje wszystkich obiektów, z którymi spotykamy się na co dzień. Reprezentacje te mogę mieć charakter bardziej lub mniej abstrakcyjny. O Stanisławie Lemie możemy powiedzieć, że był naukowcem albo że był futurologiem. słowo “naukowiec” jest bardziej abstrakcyjną reprezentację obiektu Stanisław Lem, niż słowo “futurolog”. Na jednym krańcu są zatem reprezentacje abstrakcyjne, czyli takie, które są prostsze, bardziej ogólnikowe, schematyczne, szerokie, zaś na drugim krańcu reprezentacje konkretne (przeciwieństwo reprezentacji abstrakcyjnych), które opierają się na bardziej podrzędnych, szczegółowych cechach obiektu. Wiele czynników decyduje o tym, czy reprezentacja będzie miała charakter abstrakcyjny czy konkretny. Jednym z nich jest postrzegany przez jednostkę dystans dzielący ją od danego obiektu. Im dalej znajdujemy się od obiektu, tym bardziej skupiamy się na jego abstrakcyjnych, ogólnych cechach.

Radosny galop myśli

Sat, 26 Sep 2009 01:38:03 +0000

Nie ma nic zaskakującego w stwierdzeniu, że to, o czym myślimy, ma wpływ na nasz nastrój. Rozmyślanie o udanej randce u większości ludzi (zwłaszcza tych owładniętych pokwitaniową burzą hormonów) wywołuje uczucia pozytywne, zaś myśl o wiosennych porządkach domowych niejednego wpędza w przygnębienie. Okazuje się jednak, że nie tylko treść myśli, ale także tempo w jakim myślimy może mieć wpływ na nasz nastrój. Taka tezę udowadniają psychologowie Emily Pronin z Princeton University i Daniel Wegner z Harvard University.

Na trop badania zależności między szybkością myślenia a nastrojem zaprowadziła badaczy obserwacja pacjentów w szpitalu psychiatrycznym. Przyglądali się osobom cierpiącym na zaburzenia hipomaniakalne, potocznie zwane manią*.

Seksualne decyzje

Tue, 22 Sep 2009 14:15:37 +0000

Każdego dnia podejmujemy wiele decyzji. Raz są poważne jak kupno nowego domu, innym razem błahe jak wybór piwa którego chcemy się napić. Za każdym razem gdy musimy wybrać jedną lub kilka opcji staramy się być na tyle racjonalni, aby zagłuszyć dobijające się od środka emocje. Jednak jak pokazują badania Dana Arielyego i Georga Loewensteina istnieje obszar naszego życia, którym kierują nie tylko emocje, ale przede wszystkim popędy, które skutecznie zagłuszają naszą racjonalną naturą.

Ciepło zbliża

Mon, 14 Sep 2009 20:24:26 +0000

Znasz kogoś kto jest oziębły i zdystansowany w stosunku do Ciebie? Może masz szefa, który w relacjach interpersonalnych jest chłodny i nieprzyjazny? Jeżeli zastanawialiście się jak poprawić relacje z tymi osobami, wyniki badań Lawrenca Williamsa i Johna Bargha mogą okazać się bardzo pomocne. Okazuje się, że najlepiej zafundować im ciepłą kawę.

Każdemu z nas zdarza się klasyfikować ludzi na ciepłych i zimnych. Nie jest to niczym innym jak spostrzeganiem danego człowieka jako przyjaznego, pomocnego i godnego zaufania lub zdystansowanego, nieprzyjaznego i niezbyt pomocnego. Badania pokazują, że w momencie gdy poznajemy nową osobą, pierwszą rzeczą na jaką zwracamy uwagą jest jej ciepło lub zimno interpersonalne. Wartość tej cechy jest dla nas tak ważna, że stawiamy ją wyżej niż umiejętności i kompetencje. Mało tego, jesteśmy wyczuleni na informacje, które mówić o tym jak dana osoba zachowuje się w relacjach z innym. dzięki wcześniejszym badaniom wiadomo, że najsolidniejszych ocen dokonujemy na podstawie twarzy a nie kompetencji, bo to z niej najczęściej płynie kojące ciepło lub mrożący chłód.

Spojrzenie policjanta

Thu, 03 Sep 2009 16:28:05 +0000

Zostałeś wybrany do podzielenia pewnej sumy pieniędzy. Załóżmy, że jest to 10 zł w monetach 1zł. Sam decydujesz ile weźmiesz dla siebie, a ile zostawisz partnerowi. Oczywiście nie znacie się i pewnie nigdy się więcej nie spotkacie. Jak sądzisz, ile złotówek zostawisz drugiej osobie?

Z jednej strony powinniśmy myśleć o własnym interesie, z drugiej o wewnętrznym poczuciu sprawiedliwości, bo to na nas spada odpowiedzialność uczciwego podziału pieniędzy. Jest jednak jeszcze jeden ważny czynnik, który może wpłynąć na naszą decyzją. Religijność - to właśnie ją Azim Szariff i Ara Norenzayan uczynili przedmiotem swojego badania.

Dobra rada sąsiadki

Tue, 11 Aug 2009 18:05:58 +0000

W jednej z popularnych reklam leku przeciwbólowego Pani Goździkowa przypomina jaki środek najskuteczniej zwalcza ból. Czy to możliwe, że w życiu polegamy na doświadczeniu innych osób bardziej niż na własnych przewidywaniach? Wyniki badań Daniela Gilberta i jego współpracowników pokazują, że marketingowa fikcja nie odbiega dalece od rzeczywistości.

Współczesna psychologia dysponuje wieloma dowodami, dzięki którym wiemy, że ludzie dobierają się w pary na zasadzie podobieństw. Oczywiście wiedza potoczna, mówi coś całkowicie odwrotnego, zdaniem wielu laików to przeciwieństwa się przyciągają. Nie jest to jednak prawdę, ponieważ wyniki badań jednoznacznie pokazują, że mamy skłonność do przebywania z ludźmi, którzy dzielą nasze zainteresowania, filozofie życia, czy podobne cechy charakteru.

Czego pragną kobiety?

Fri, 31 Jul 2009 11:22:12 +0000

Budowa fizyczna każdego mężczyzny jest inna. Jedni ćwiczą godzinami na siłowni, by potem móc dumnie prężyć swoje mięśnie, inni biegają bo bardziej zależy im na kondycji niż rozwiniętej muskulaturze. Jeszcze inni zajęci codziennymi sprawami, nie mając czasu na ćwiczenia, przyzwyczają się do stale rosnącej oponki na brzuchu. Jakich mężczyzn kobiety uważają za seksownych? To zależy, według badań Davida Fredericka i Martie Haselton, od rozmiaru mięśni.

Według psychologów ewolucyjnych mężczyźni szukają partnerek na podstawie wyglądu fizycznego, który jest wskaźnikiem zdrowia i płodności. Kobiety natomiast szukają mężczyzn posiadających pokaźne zasoby finansowe i przejawiających duże zaangażowanie, dzięki czemu mają pewność, że partner nie porzuci ich w potrzebie. Jednak najnowsze badania pokazują, że fizyczność mężczyzn nie jest kobietom obojętna.

Dobroczynny wpływ koloru

Fri, 24 Jul 2009 16:22:40 +0000

Pomyślcie o dwóch kolorach - czerwonym i niebieskim. Jakie skojarzenia przychodzą Wam do głowy? Jeśli czerwony kojarzy się Wam z zakazami i ostrzeżeniami, a niebieski ze spokojem i otwartością to reagujecie tak samo jak uczestnicy badań Raviego Meht i Rui Zhu. W serii pomysłowych eksperymentów badacze udowodnili silny wpływ koloru na motywację, a także poziom wykonywanych zadań poznawczych.

Kolor, a dokładnie jego wpływ na procesy poznawcze fascynował psychologów od bardzo dawna, jednak wyniki wielu badań wykluczały się na tyle, że nie można było jednoznacznie określić działania konkretnych kolorów. właśnie dlatego autorzy postanowili wyjaśnić to zaskakujące zjawisko. W większości badań koncentrowano się na trzech kolorach - niebieskim, czerwonym i zielonym. W tym wypadku badacze postanowili wykorzystać tylko czerwony i niebieski, ponieważ są to barwy opozycyjne.

Teoretycy uważają, że znaczenia barw uczymy się przez skojarzenia. Codzienne doświadczenie uczy nas z jakimi informacjami lub zachowaniami powinniśmy kojarzyć konkretny kolor. Czerwony to przede wszystkim zagrożenie i błędy - pomyślcie o znakach albo pokreślonym przez polonistkę dyktandzie, gdy niebieski to otwartość i spokój - wyobraźcie sobie niebo lub ocean. Autorzy uważają, że tym konkretnym kolorom można przypisać rożne rodzaje motywacji. I tak czerwony powinien motywować nas do unikania i niechętnego podejmowania ryzykownych zachował oraz większej czujności. Niebieski natomiast motywuje nas do otwartości i zachęca do działania.

Zemsta nie smakuje słodko

Thu, 16 Jul 2009 11:39:38 +0000

Kto z nas nie wie czym jest zemsta, jaki jest jej smak i jak niepokojące myśli przychodzą do głowy pod jej wpływem? Jesteśmy niemal pewni, że wymierzenie kary poprawi nasz nastrój i pozwoli nam zapomnieć o problemie. Okazuje się jednak, że nasze przewidywania dalece odbiegają od rzeczywistości. Według Kevina Carlsmitha, Timothego Wilsona oraz Daniela Gilberta powszechne przekonanie o dobroczynnych skutkach zemsty jest błędne.

Pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy? Niemożliwe. Przecież, gdy ktoś nas zrani, wyrządzi nam krzywdę lub po prostu oszuka, często jedyne o czym potrafimy myśleć to zemsta. To dzięki niej przywracamy społeczny porządek pewni, że między zemstą a poczuciem sprawiedliwości można postawić znak równości.

Bezbolesna samotność

Wed, 08 Jul 2009 14:58:00 +0000

Nastolatki szukają akceptacji w grupie rówieśniczej, osoby dorosłe wsparcia i opieki. Na różnych etapach życia może nam jednak doskwierać poczucie samotności. Opuszczeni i odrzuceni czujemy się pozostawieni na pastwę losu. Jako “zwierzęta społeczne”, potrzebujemy innych do prawidłowego funkcjonowania, ale czy brak przyjaciół rzeczywiście jest bolesny? DeWall i Baumeister, psycholodzy z Uniwersytetu Stanowego na Florydzie odkryli, że osoby samotne są bardziej odporne na ból!

Pomysł na badania zrodził się z paradoksu. Osoby wykluczone społecznie raportowały takie same stany emocjonalne jak osoby cieszące się akceptację i wsparciem innych. Skąd to emocjonalne otępienie? według autorów, odrzucenie społeczne aktywuje w naszym ciele system reagujący i odpowiadający na ból, a tym samym zmienia sposób w jaki rejestrujemy jego fizyczne i psychiczne właściwości. Mało tego, jeżeli nasze ciało używa tego samego systemu, odpowiadając na fizyczne i interpersonalne zranienie, to prawdopodobnie fizyczny ból i emocje są połączone. Innymi słowy jeśli nasze ciało reaguje odrętwieniem na ból, prawdopodobnie w ten sam sposób reaguje na emocje. Badaczom pozostało jedynie sprawdzić czy związek ten istnieje naprawdę.

Brudne myśli - czyste ręce

Fri, 19 Jun 2009 18:07:38 +0000

Wyobraźcie sobie sytuację, w której poproszono Was o przypomnienie sobie jednego nieetycznego zachowania z Waszego życia i opisania go z uwzględnieniem wszystkich detali. Po wykonaniu zadania zaproponowano Wam wybór jednego z dwóch prezentów - opakowania chusteczek antybakteryjnych lub ołówka. Który prezent przypadłby Wam bardziej do gustu? W badaniu Chen-Bo Zhonga i Katie Liljenquist zdecydowana większość uczestników wybrała chusteczki. Zaskakujące?

Badacze zakładali właśnie taki rozkład wyników. Rytuały związane z fizycznym oczyszczaniem są od tysięcy lat głównym elementem wielu religii i stały się przesłanką do stworzenia interesujących, i zaskakujących eksperymentów. Podstawowe pytanie brzmi: jak ludzie radzą sobie z sytuacjami, w których ich zachowanie zasadniczo odbiega od wizerunku obywatela kierującego się w życiu zasadami moralnymi? Każdy z nas ma na sumieniu małe “grzeszki”, które mogę zachwiać naszą samoocenę i wizerunkiem, jednak potrafimy mniej lub bardziej skutecznie radzi? sobie z ich piętnem w dość prozaiczny sposób.

Wstręt strażnikiem moralności

Sun, 07 Jun 2009 23:23:49 +0000

Pies Franka zginął pod kołami samochodu przed jego domem. Franek słyszał, że ludzie w Chinach okazjonalnie jedzą mięso psów, dlatego był ciekaw jak smakuje. Pociął więc jego ciało, ugotował i zjadł na obiad. Na ile nie właściwe jest zachowanie Franka? Właśnie takie historyjki oceniali uczestnicy eksperymentu badaczy z Uniwersytetów Plymouth, Virginia i Stanford. Pytanie, jakie postawili sobie autorzy badań, dotyczyło wstrętu, a dokładnie wpływu tej specyficznej emocji na oceny moralne.

Jak wzbudzić w badanych uczcie wstrętu? Nic prostszego. Bierzemy biurowy śmietnik, instalujemy w nim tak zwany “fart spray” i umieszczamy w pewnej odległości od stanowiska przy którym odbywać się będzie badanie. Najważniejsze, aby żaden z uczestników nie domyślił się, że wzbudzamy w nim fizyczny wstręt. Sztuka ta udała się autorom opisywanego badania.

Samotność przyprawia o dreszcze

Mon, 01 Jun 2009 18:05:19 +0000

Czy będąc samotnym częściej odczuwałeś zimno? Ciepły koc i kubek gorącej herbaty to sposoby nie tylko na zimowe wieczory. Chen-Bo Zhong i Geoffrey Leonardelli z Uniwersytetu w Toronto postanowili sprawdzić czy poczucie odrzucenia wiąże się ze zwiększonym odczuwaniem chłodu. W dwóch pomysłowych i prostych eksperymentach badacze postanowili przetestować hipotezę, zgodnie z którą sytuacja wykluczenia społecznego sprawia, że otaczający nas świat wydaje się zimniejszy. Przypomnijcie sobie sytuacje z czasów szkoły, studiów, a nawet pracy, w której czuliście, że grupa nie chce Was zaakceptować lub wyklucza Was z powodów nie do końca dla Was zrozumiałych. Czuliście się źle? A może od razu sięgaliście po ciepły sweter lub bluzę? A jak czuliście się w sytuacji kiedy grupa w pełni Was akceptowała?

Półtora roku na opanowanie dialektów

Sat, 09 May 2009 14:38:37 +0000

Psycholog Catherine Best z laboratorium MARCS z Uniwersytetu Western Sydney wraz z kolegami z Laboratoriów Haskins oraz Uniwersytetu Wesleyan, ujawnili wyniki badań nad wczesnym rozwojem umiejętności, którą nazwali “fonologiczną spójnością”.

W badaniu brały udział piętnasto- i dziewietnastomiesięczne Amerykańskie dzieci, których zadaniem było wysłuchanie znanych i nieznanych im słów w dwóch dialektach - amerykańskim oraz anglo-jamajskim. Wyniki eksperymentu sugerują, że “spójność fonologiczną” można obserwować tylko u 19-miesięcznych dzieci, jednak jeszcze nie u 15-miesięcznych. Młodsze dzieci nie reagowały na znane im słowa czytane z jamajskim akcentem, starsze natomiast reagowały na wszystkie znane im słowa w obydwu akcentach. Badacze twierdzą, że tego rodzaju spójność wraz z dopełniającą umiejętnością rozróżniania znaczenia słów od tych, które brzmią podobnie (jak i od wyrazów nonsensownych) leży u podłoża umiejętności czytania. “Te funkcje, w połączeniu tworzą mocną podstawę, na której dzieci szybko budują słownictwo, a później rozszerzą się z języka mówionego w świat czytania.” - podsumowuje Catherine Best.

Dobry nastrój zmniejsza różnice międzykulturowe!

Mon, 20 Apr 2009 11:37:56 +0000

Psycholodzy Claire Ashton-James z Uniwersytetu Columbia, William Maddux z INSEAD, Adam Galinsky z Northwestern University oraz Tanya Chartrand z Duke University postanowili sprawdzić czy różnice między ludźmi wynikające z odmiennego dziedzictwa kulturowego mogę być mniejsze wśród osób, które są w dobrym nastroju.

Kultury europejskie wyżej stawiają indywidualność, podczas gdy w kulturach wschodu kultywuje się harmonią i wspólnotą. Ta różnica międzykulturowa dała naukowcom podstawy do poszukiwań metod do jej zacierania. Do laboratorium zaproszeni zostali studenci różnych narodowości, którym podnoszono lub obniżano nastrój.

W jednym z eksperymentów studenci słuchali optymistycznego utworu Mozarta by podnieść ich nastrój lub Siergieja Rachmaninowa, by go obniżyć. W innym badaniu ochotnicy trzymali w ustach ołówki na dwa różne sposoby: zębami, co wymuszało uśmiech i miało poprawić nastrój lub ustami, co powodowało grymas niezadowolenia. Następnie proszono ich o odpowiedź na pytanie “Kim jestem?” i wypisanie dwudziestu odpowiedzi.

Analiza uzyskanych w ten sposób odpowiedzi pozwoliła stwierdzić, że badani ze wszystkich kultur opowiadali zarówno o wartościach indywidualistycznych jak i kolektywistycznych. Kluczowym rezultatem jest jednak, którzy badani używali jakich opisów będąc w dobrym lub złym nastroju.

Napoje energetyczne dopingują mózg nie krzepę

Sat, 18 Apr 2009 11:41:20 +0000

Jak głosi hasło jednego z czołowych producentów napojów energetycznych, po jego spożyciu poczujesz się jak uskrzydlony. Wizja, że po wypiciu takiego “płynnego paliwa” będziemy pracować wydajniej, szybciej i bardziej kreatywnie jest bardzo kusząca.

Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham oraz Manchester Metropolitan University pokazali, że napoje energetyczne, które zawierają cukier aktywują ośrodki nagrody i przyjemności w mózgu. Natomiast napoje sztucznie słodzone nie powodują takiego efektu.

W przeprowadzonym badaniu, ochotnicy, którzy otrzymali napoje z cukrem, byli w stanie ukończyć trening fizyczny o 2% szybciej niż ci, którzy wypili mieszankę słodzona sztucznie.Ludzkie ciało jest w stanie wytwarzać wystarczająco dużo glukozy by podtrzymać swoją pracę, nawet podczas godzinnych forsownych ćwiczeń.

Nieodczuwalny ubytek

Tue, 06 May 2008 03:40:44 +0000

Profesor Barbara J. Rolls na łamach American Journal of Clinical Nutrition w taki sposób opisała przebieg eksperymentu: obniżyliśmy wielkość porcji oraz liczbę kalorii w podawanych posiłkach, a badani nie odczuwali różnicy. Jak się okazało, wykreślenie nawet do 800 kalorii z codziennego jadłospisu może pozostać niezauważone.

Procedura tego eksperymentu była następująca: do badania zaproszono 24 kobiety w wieku między 19 a 35 r.ż. Panie jadły śniadanie, lunch i kolację w laboratorium przez dwa następujące po sobie dni tygodnia (każdego tygodnia przez miesiąc). Badacze dostarczali kobietom również przekąski do zabrania do domu.

Powiedz mi ile zjadasz a powiem Ci gdzie mieszkasz...

Tue, 06 May 2008 03:32:46 +0000

Amerykanie borykający się z problemem epidemii otyłości postanowili dokładnie zbadać doświadczenia Francuzów

Naukowcy z USA i Francji połączyli swe siły w projekcie badającym ilość spożywanych pokarmów po obu stronach oceanu. Francja słynie z potraw bogatych w tłuszcz i jednego ze smuklejszych społeczeństw na Świecie. Amerykanie borykający się z problemem epidemii otyłości postanowili dokładnie zbadać doświadczenia Francuzów. Uczeni porównali ilość jedzenia stosowaną w przepisach kucharskich oraz podawaną w restauracjach i barach. Europejczycy mimo wysokotłuszczowej diety przyjmują mniej kalorii od Amerykanów. Przeciętna porcja podawana w lokalu w Paryżu wynosiła 277 gramów, zaś w Filadelfii o 25 procent więcej, bo aż 346 gramów.

Serwowanie mniejszych porcji we Francji (w porównaniu do USA) oczywiście jeszcze nie gwarantuje niższego spożycia kalorii. Mniejsze porcje jedzenia o większej gęstości kalorycznej może ostatecznie dostarczać więcej kalorii. Podobnie jak liczba spożywanych posiłków nie gwarantuje jeszcze mniejszej zawartości kalorii (nawet jeśli byłyby mniejsze, to liczy się przecież zsumowana liczba małych porcji). Jak się okazało, Francuzi w istocie nie jedzą bardziej kalorycznych pokarmów lub więcej porcji od Amerykanów. Wyniki sugerują raczej, być może zaskakująco, że jeśli serwowane porcje są nieco mniejsze, ludzie nadal mogą być z nich zadowoleni. Co ważne, choć Francuzi mogą jeść mniej niż Amerykanie, spędzają też na tej czynności zdecydowanie więcej czasu.

Kluczem do zrozumienia zwyczajów żywieniowych ludzi jest zatem również ekologia - środowisko kulturowych zwyczajów powiązanych z jedzeniem w danej społeczności. Uwzględniając powiązania między smakowitością spożywanych pokarmów, wielkością porcji a liczbą spożywanych pokarmów w zależności od danej kultury żywieniowej można skuteczniej tłumaczyć (a potem przewidywać) zachowania ludzi: dlaczego jedna osoba do osiągnięcia poczucia sytości będzie potrzebowała kilku kęsów, podczas gdy druga będzie nienasycona po zjedzeniu kilku porcji tego samego pokarmu?

Przemoc w imię Boga

Mon, 21 Apr 2008 15:18:27 +0000

Począwszy od Wypraw Krzyżowych a skończywszy na atakach terrorystycznych - historia pełna jest konfliktów na tle religijnym. Przemoc w imię Boga była i jest obecna w naszej rzeczywistości. Dlaczego? Jak może to wynikać z powyższych przykładów, słowo Boże usprawiedliwia stosowanie przemocy. Powyższe stwierdzenia, oderwane od kontekstu, mogę zostać rzeczywiście odebrane jako zachęta do przemocy. W badaniach przeprowadzonych do tej pory udowodniono, że przekazy zawierające elementy przemocy zwiększają agresywność u ich odbiorców. Analizy dokonywano w oparciu o filmy, programy telewizyjne czy gry komputerowe, ale nie w oparciu o tekst.

Malcolm Gladwell: Co daje studiowanie sosu do spaghetti?

Thu, 17 Apr 2008 14:17:23 +0000

Ciekawy punkt widzenia na indywidualność konsumenta opakowany błyskotliwą narracją.

Chcesz wiedzieć więcej?

Kiedy lepiej widzieć szklankę w połowie pustą a kiedy w połowie pełną?

Tue, 15 Apr 2008 16:32:01 +0000

Budzi nas nieśmiały promyk słońca wpadający do pokoju. Podnosimy się, wyglądamy za okno i widzimy, że będzie piękny, słoneczny dzień. Nie mija nawet minuta, a nasz melancholijny nastrój zostaje zburzony przez myśl o czekającym nas egzaminie. Zostały tylko 2 dni na naukę, a my w ogóle nie możemy się zabrać do pracy. Trzeba się jednak zmusić i przełamać opór. W końcu za kilka dni wakacje- Gdy już znajdziemy się w takiej lub podobnej sytuacji to sięgamy po różne techniki mobilizacyjne. Jedną z nich może być skoncentrowanie się na tym jak wiele nam jeszcze pozostało do zrobienia (“jeszcze 9 rozdziałów, trzeba się sprężyć”), a inną jak wiele już udało nam się zrobią (“nauczyłem się już 9, dobrze mi idzie”). Która z tych taktyk jest skuteczniejsza? Jak to zwykle w psychologii bywa - to zależy.

Krwawy trening obracania bryłami

Wed, 26 Dec 2007 19:51:31 +0000

Każdy z nas wie, że mózgi mężczyzn i kobiet się różnią. Wynika z tego wiele ciekawych rzeczy - np. kobiety mają trudności z czytaniem map a mężczyźni z uważnym słuchaniem. Lecz w jakim stopniu te płciowe cechy charakterystyczne są uwarunkowane kulturowo, a na ile genetycznie? Jing Feng, Ian Spence i Jay Pratt z uniwersytetu Toronto, swoimi badaniami rzucają nowe światło na jeden z elementów kobiecej przypadłości neurologicznej - na brak wyobraźni przestrzennej.

Nauczyciele w szkołach czasami nieświadomie poddają się kultowym stereotypom i codziennie utwierdzają dzieci w rolach albo męskich albo damskich. Dlatego w podstawówce to zawsze dziewczynki podlewają kwiatki, podczas gdy chłopcy latają po korytarzach szukając dla pani kredy. To samo dotyczy lekcji - na przedmiotach humanistycznych, nauczyciel do odpowiedzi zazwyczaj wybiera dziewczynę. Na matematyce czy fizyce przed tablicą brylują raczej chłopcy. Dlatego różnice płciowe zawsze były tematem dość gorącym podczas dyskusji psychologów. Badacze z Toronto przeprowadzili ciekawy eksperyment, który może mieć nawet praktyczne zastosowanie (o co trudno w dzisiejszych czasach).

Miłość jest ślepa

Tue, 25 Dec 2007 17:15:08 +0000

Szybko dostrzegasz kto w twoim otoczeniu z kim romansuje? Jak wynika z badań profesora Franka Bernieri z Oregon State University dostrzeżenie flirtu między dwojgiem osób, przychodzi z bardzo dużym trudem osobom, które same są zakochane!

“Ludzie w szczęśliwych związkach partnerskich, żywią głębokie przekonanie, że jako specjaliści w dziedzinie, potrafią w mig wyłapać inne zakochane osoby. Z moich badań wynika jednak, że bez wyjątku, są w tym zakresie najmniej skuteczni” - wyjaśnia profesor Bernieri.

Seks i przemoc wyznacza reklamową niemoc

Wed, 28 Nov 2007 14:31:39 +0000

W powszechnej opinii panuje pogląd, że obecność treści seksualnych lub przemocy w programach telewizyjnych zwiększa oglądalność i sprzedaż reklamowanych produktów. Czy ta idea znajduje swoje potwierdzenie w rzeczywistości?

Brad Bushman z Uniwersytetu Michigan przeprowadził następujący eksperyment. Uczestnikom badania prezentowano jeden pełny odcinek popularnego serialu. Filmy podzielono na kategorie: te zawierające 1) nawiązania seksualne (np. “Seks w wielkim mieście”); 2) przemoc (“Z archiwum X”); 3) seks i przemoc (“Miasteczko South Park”) albo 4) żadne z nich (“Najśmieszniejsze zwierzęta Ameryki”). Zgodnie z zasadami telewizyjnej emisji, programy były trzykrotnie przerywane reklamami.

Patrzeć na świat przez okrągłe okulary

Mon, 19 Nov 2007 16:11:53 +0000

Każdego dnia dokonujemy natychmiastowych ocen na temat przedmiotów, które spostrzegamy. Nasz mózg, często bez naszego aktywnego udziału, kategoryzuje to co znajduje się w naszym polu widzenia. Potrafimy od razu stwierdzić czy dany model zegarka nam się podoba czy nie, chociaż nie zdążyliśmy mu się nawet przyjrzeć. Co wpływa na tak błyskawiczne osądzanie obiektów?

Moshe Bar i Maital Neta ze Szkoły Medycznej Harvardu spróbowali odpowiedzieć na to pytanie.Podczas eksperymentu badanym wyświetlano obrazy z różnymi rzeczami. Były to przedmioty użytku codziennego i nie miały wzbudzać żadnych emocji. Do tej listy neutralnych obiektów należały m.in. zegarki, sofy, klucze, lampy, telefony, samochody a nawet litery alfabetu. Każdy z przedmiotów był wyświetlany badanym pojedynczo przez 84 milisekundy.

Gdybym był wojownikiem...

Tue, 06 Nov 2007 14:19:06 +0000

Wiele badań psychologicznych dowiodło, że oglądanie filmów zawierających przemoc zwiększa agresją u oglądającego. Podobną zależność wykazano także w odniesieniu do gier komputerowych. Jednakże, do tej pory nie znaleziono rzeczywistych powodów występowania tego wpływu. Elly A. Konijn i Marije Nije Bijvank z Uniwersytetu Amsterdamskiego oraz Brad Bushman z Uniwersytetu Michigan podjęli próbę wskazania tych czynników.

Adolescencja, inaczej określana mianem “buntu nastolatka”, jest dla każdego człowieka etapem poszukiwania własnej tożsamości. Sprawdzamy siebie w różnych rolach, podejmujemy wiele aktywności po to aby odpowiedzieć sobie na pytanie: Kim jesteśmy? Jednym ze źródłem poszukiwania wzorców są media.

Efekt wysiłku

Wed, 24 Oct 2007 21:45:29 +0000

Gdy nie mamy wystarczających informacji do właściwej oceny dowolnego dzieła, chętnie korzystamy z tzw. heurystyki wysiłku. Informacja o ilości czasu, jaki autor poświęcił na stworzenie dzieła, wpływa na ocenę jego wartości - przekonują badacze na łamach Journal of Experimental Social Psychology.

”Ale ja się tak starałem!” - ulubiona wymówka studentów jest, jak się okazuje, wyjątkowo skutecznym środkiem oddziaływania. W pierwszym z eksperymentów zespołu Justina Krugera z Uniwersytetu w Illinois 144 studentów losowo podzielonych na dwie grupy oceniało ogólną atrakcyjność wiersza współczesnego poety na skali od 1 (bardzo zły) do 11 (rewelacyjny). Wiersz pokazywany obydwu grupom, różnił się jedynie informacją, że poeta stworzył go w 4 lub 18 godzin. Badani oceniali również obiektywną wartość przeczytanego wiersza, szacując ile pieniędzy powinien otrzymać autor za publikację w czasopiśmie literackim.

W jaki sposób pokonać wyczerpanie siły woli?

Tue, 23 Oct 2007 12:43:51 +0000

Wykonanie serii zadań umysłowych, ćwiczeń fizycznych, powstrzymywanie się od reakcji na bodźce, np. opanowywanie śmiechu podczas oglądania komedii może prowadzić do wyczerpania siły woli. Zdaniem profesora Roya Baumeistera z The Florida State University proces ten zachodzi dlatego, że posiadamy ograniczone zasoby energii, którymi możemy dysponować w danym czasie - siła woli przypomina nasze mięśnie.

Holenderski zespół badaczy pod kierownictwem Carolien Martijn przeprowadził eksperyment, w którym badano warunki wyczerpywania się ego. Za pomocą złożonej procedury szukano odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób przeciwdziałać temu efektowi?

Siła wewnętrznego głosu

Tue, 16 Oct 2007 13:00:28 +0000

Podczas zawodów sportowych, szczególnie przed rozstrzygnięciem rozgrywki, gracze stosują technikę mówienia do siebie. Piłkarz, przed wykonaniem rzutu karnego, powie: “uderz czysto”. Tenisista w momencie oddawania serwisu - “podrzuć wysoko piłkę”, a bokser podczas walki rzeknie: “trzymaj gardę”. Naukowcy z Uniwersytetu w New England udowodnili, że tzw. techniki samoinstruowania rzeczywiście wpływają na efektywność wykonywanej czynności.

Badanych, uczestników kursu golfowego, zaproszono do udziału w turnieju. Zgodnie z zasadami golfa, celem graczy było skierowanie piłeczki do dołka przy możliwie jak najmniejszej liczbie prób. Zawody rozgrywano na 18 różnych dołkach.

Od czego mamy przyjaciół?

Wed, 10 Oct 2007 12:43:27 +0000

Niemieccy naukowcy wykazali, że gdy dokonujemy porównań społecznych jednocześnie uaktywniamy wiedzę o naszych przyjaciołach. Sprawdzali to mierząc czas reakcji badanych na różne słowa. Thomas Mussweiler oraz Katja Ruter z Uniwersytetu w Wurzburgu, udowadniają, że gdy oceniamy własne cechy porównujemy się z naszymi przyjaciółmi.

Z wcześniej prowadzonych badań wynika, że jeśli dana kategoria wiedzy w naszym umyśle jest zaktualizowana to szybciej reagujemy na jej egzemplarze. Na przykład jeśli zaktualizujemy badanym pojęcie głodu (badani proszeni są o skupienie myśli na ostatnim posiłku lub proszeni są o ułożenie zdań związanych z głodem), szybciej zareagują na wyświetlone na ekranie monitora słowa ”jedzenie” lub ”deser” niż neutralne i nie skojarzone z tą kategorią słowa ”natura” czy ”jezioro”.

Jak dziś pamiętam, że...

Tue, 18 Sep 2007 00:33:42 +0000

Badanie opublikowane na łamach Personality and Social Psychology Bulletin dowodzi, iż łatwość z jaką wydobywamy z pamięci argumenty do poparcia naszych przekonań ma związek z ich skrajnością.

Naukowcy Ap Dijksterhuis z Uniwersytetu w Nijmegen, Neil Macrae z Uniwersytetu St. Andrews i Geoffrey Haddock z Uniwersytetu Exeter sprawdzali czy poczucie łatwości lub trudności w przypominaniu sobie stereotypowych informacji decyduje o tym, w jakim stopniu korzystamy później ze stereotypów przy ocenie osób.

93 studentów wypełniło skalę “Współczesnego Seksizmu” co posłużyło naukowcom do podziału badanych na trzy grupy (nisko, średnio i bardzo uprzedzonych). Następnie badani mieli za zadanie wymienią 3 lub 8 cech, względem których mężczyźni i kobiety różnią się od siebie. Później proszono badanych o wyobrażenie sobie typowej sekretarki (zawód stereotypizowany) i zapisanie tego jak wygląda typowy dzień jej pracy, zainteresowania, ubiór czy styl życia. Na koniec eksperymentatorzy pytali jak łatwo było badanym skompletować listę trzech lub ośmiu różnic międzypłciowych. Po zakończeniu eksperymentu, dwójka sędziów nie znających hipotez oceniała zawartość notatek badanych pod kątem ich zgodności ze stereotypem sekretarki.

Dlaczego gospodarze częściej wygrywają?

Fri, 07 Sep 2007 02:10:10 +0000

W większości drużynowych dyscyplin sportowych jednym z czynników wpływających na końcowy wynik jest miejsce rozgrywania spotkania. Dowiedziono, że zespoły grające “u siebie” częściej wygrywają. Tzw. przewaga własnego boiska występuje w najpopularniejszych sportach zespołowych: piłce nożnej czy koszykówce. Do tej pory, nie wykryto jednak powodów występowania tego zjawiska.

Grupa naukowców: Nigel Palmer, A. Mark Williams i Stephen H. Fairclough z Uniwersytetu John Moores w Liverpool, Alan M. Nevill i Andrew M. Lane z Uniwersytetu w Wolverhampton, Paul Ward z Uniwersytetu Central Floryda oraz wskazali przyczynę tego fenomenu.

Szybciej, więcej, nieświadomiej

Wed, 29 Aug 2007 23:39:34 +0000

Ap Dijksterhuis oraz Loran Nordgren zaproponowali teorię, jakoby procesy nieświadome, razem z myśleniem świadomym, brały udział w podejmowaniu decyzji, kształtowaniu wrażenia, rozwiązywaniu problemów czy kreatywności. W różnych eksperymentach pokazują, że lepiej zdać się na nieświadome procesy myślowe przy podejmowaniu złożonych decyzji, a proste i szybkie zostawić świadomości.

Nieświadome i świadome myślenie różnią się poziomem złożoności i możliwością zawarcia w problemie większej ilości zmiennych. W jednym z eksperymentów przeprowadzonych przez psychologów, badani mieli wybrać jeden spośród 4 fikcyjnych apartamentów różniących się 12 aspektami, z czego jedno miejsce zamieszkania miało więcej negatywnych, a jedno więcej pozytywnych cech.

Czy władza wzmacnia siłę Twoich działań?

Wed, 08 Aug 2007 12:27:01 +0000

Ana Guinote przeprowadziła serię interesujących badań nad skutkami wspomnień o sprawowanej władzy i możliwości jej sprawowania w przyszłości w procesie osiągania celu. Okazało się, że przypomnienie sobie, że posiadało się kiedyś władzę nad innymi ludźmi sprawiało, że badani byli nastawieni na realizację celów i deklarowali, że szybciej podejmują się działań zmierzających do spełnienia wymagań, zobowiązań, jak celów, które sami sobie wyznaczyli.

Osoby, które przypominały sobie sytuację, w której podlegały władzy innej osoby bądź grupy deklarowały, że zazwyczaj trwonią czas na dodatkowe decyzje, które odraczają rozpoczęcie działania prowadzącego wprost do realizacji zamierzeń (w języku psychologicznych to motywacyjne zjawisko często określa się mianem “implementacji intencji”).

W kieracie szczęścia

Wed, 27 Jun 2007 11:29:42 +0000

Wyobraźmy sobie, że istnieje planeta X w równoległym Układzie słonecznym, na której bezwzględny poziom szczęścia jej mieszkańców skojarzony jest z ich zarobkami. Mieszkańcy tej planety, nazwijmy ich X-manami, bardzo angażują się w pracę zawodową, ponieważ po osiągnięciu upragnionego pułapu zarobków 50 tysięcy X-ów miesięcznie automatycznie doświadczają stałego i maksymalnego poziomu szczęścia.

Pomijając fakt jak nudne (przypuszczalnie) byłoby codziennie przeżywać pełnią szczęścia, mechanizm zachowania X-manów nie był zapewne trudny do wyobrażenia, bo właśnie w taki sposób myślimy o relacji szczęścia i zarobków na Ziemi. Tymczasem z badań psychologów płynie wniosek, że osoby zarabiające średnią krajową są tak samo szczęśliwe co osoby, które średnią krajową zarabiają w jeden dzień.

Moje intencje = twoje wyniki

Wed, 06 Jun 2007 19:52:58 +0000

Jak udowadnia doktor Justin Kruger z University of Illinois w Urbana-Champaign oraz profesor Thomas Gilovich z Cornell University, ludzie oceniają własne postępowanie w zależności od swoich intencji, podczas gdy innych rozliczamy raczej z efektów ich działań.

Na łamach Personality and Social Psychology Bulletin ukazał się raport opisujący pięć badań, w którym amerykańscy psycholodzy udowadniają, że podczas gdy nasze intencje są głównym źródłem oceny własnego zachowania, posiadając informacje o intencjach innego człowieka raczej je zignorujemy i skupimy się na namacalnych wynikach.

W pogoni za kasą

Tue, 05 Jun 2007 10:24:06 +0000

Zbyt dużo instytucji zainwestowało swoje dochody w przekonanie ludzi, że prawdziwe szczęście osiągnie się tylko kupując wyjątkowy samochód, właściwy proszek lub specjalny fason spodni.

Promowany jest model szczęścia, w którym “dobre życie” polega na “korzystaniu z dóbr”. Propaganda konsumpcjonizmu stoi jednak w sprzeczności z ustaleniami psychologów. “Ludzie, którzy deklarują, że ważnymi celami w ich życiu są pieniądze, wizerunek i popularność, są mniej zadowoleni z życia i rzadziej doświadczają przyjemnych emocji a częściej przygnębienia i lęku” - twierdzi autor książki “Wysoka cena materializmu”, doktor Tim Kasser z Knox College.

Gdy więcej znaczy mniej

Wed, 30 May 2007 23:54:11 +0000

Victoria Medvec i Thomas Gilovich z Uniwersytetu w Cornell oraz Scott Madey z Uniwersytetu w Toledo przekonują, że niekiedy mniejsze osiągnięcia mogę być odczuwane jako większy sukces. Na przykładzie sportowców walczących o medale, psycholodzy udowadniają, że zawodnicy, którzy mają więcej powodów do zadowolenia, czuję się gorzej niż osoby, które wypadły obiektywnie gorzej.

“Podłożem takiej asymetrii jest myślenie kontrfaktyczne, czyli rozpamiętywanie niedoszłych alternatyw z kategorii:co by było gdyby” - tłumaczy profesor Gilovich. “Gdybanie” doprowadza do sytuacji, że srebrni medaliści czują, że stać ich było na lepszy wynik, bo w perspektywie mieli możliwość zdobycia medalu złotego, podczas gdy medaliści brązowi w perspektywie mieli nie zdobycie żadnego wyróżnienia, więc brązowy medal jest w pełni satysfakcjonujący.

Uraza tkwi w szczegółach

Thu, 24 May 2007 21:17:00 +0000

Wiele badań potwierdza, że mimo iż potrafimy trafnie przewidzieć co się nam wydarzy przyszłości, najczęściej mylimy się co do tego, jak będziemy się z tym czuć. Zwierzęta uczą się na podstawie prób i błędów, zaś człowiek posiada wyjątkowe umiejętności przewidywania własnych zachowań. Potrafimy precyzyjnie wyobrazić sobie alternatywne ścieżki postępowania i wybrać spośród nich takie, które oferują nam najwięcej radości i najmniej zagrożenia. Jak się okazuje, często mylimy się w przewidywaniu intensywności naszych reakcji na przyszłe wydarzenia.

Daniel Gilbert "Na tropie szczęścia"

Wed, 02 May 2007 11:53:49 +0000

W imię czego nie jemy tłustych potraw, nie palimy, nie pijemy, nie zażywamy narkotyków i nie robimy wszystkich tych przyjemnych acz szkodliwych rzeczy? Chcemy dożyć późnej starości i cieszyć się życiem z naszymi wnukami. Niestety nasze wyobrażenia o przyszłym szczęściu najczęściej rozmijają się z tym czego w przyszłości doświadczamy.

Książka profesora Daniela Gilberta (wymawiaj Gilbert zamiast Dżilbert) z Harvardu “Stumbling on happiness” (Nakładem wydawnictwa Media Rodzina ukazała się polska wersja językowa - “Na tropie szczęścia”) to niedościgniony wzór do naśladowania w popularyzowaniu wyników badań psychologicznych. Nawet jeśli znasz większość tekstów naukowych Gilberta na temat iluzji i błędów w przewidywaniu przyszłego szczęścia, to lektura tej książki gwarantuje niesamowite wrażenia gwarantuje doświadczenie szczęścia zarówno psychologom jak i amatorom psychologii.

Czy my się skądś znamy?

Mon, 23 Apr 2007 16:43:18 +0000

“Czy my się skądś znamy?” utożsamiane dotąd z niewybredną zaczepką używaną przez podrywaczy, podsumowuje ważną psychologiczną prawidłowość - lubienie prowadzi do znajomości. Wydaje nam się, że znamy osoby o atrakcyjnych twarzach.

Lubimy to co znamy. Jak udowadnia Benoit Monin z Uniwersytetu Stanforda na łamach Journal of Personality and Social Psychology, ta heurystyka przybiera również charakter odwrotny. Doktor Monin przeprowadził pięć eksperymentów z wykorzystaniem twarzy i słów. We wszystkich badaniach wyniki potwierdziły założenia: lubienie bodźca prowadzi do poczucia jego znajomości.

Otwórz się

Sat, 21 Apr 2007 16:33:37 +0000

Ujawnianie emocji poprawia zdrowie człowieka. Dorośli mężczyźni deklarują posiadanie jednego zaufanego powiernika, zaś kobiety mogą pochwalić się całą siecią osób, którym powierzają swoje emocje.

Mężczyźni najczęściej zwierzają się żonom, dlatego żonaci panowie żyją istotnie dłużej niż kawalerowie i wdowcy (oczywiście nie tylko dlatego, że mają komu ujawniać swoje emocje - również dlatego, że wykrywają objawy nowotworów na wcześniejszym etapie). Natomiast mężatki nie różnią się pod względem długości życia od panien i wdów. Rożnica ta przypisywana jest właśnie liczbie osób, którym zwierzają się małżonkowie - kobiety dzielą się swoimi uczuciami z większą liczbą osób. Okazuje się, że wzory tego rodzaju interakcji, w których wyjawiamy innym emocje pozostają raczej stałe. Zmienia się on jednak znacząco gdy odczuwane emocje są zbyt silne. Na przykład gdy wydarzy się tragedia - wówczas nie ograniczamy wyrażania naszych emocji tylko dla najbliższych.

Zdrowotne koszty uzyskania przychodu

Fri, 20 Apr 2007 16:36:12 +0000

Presji zakończenia projektu w firmie towarzyszył sześciokrotny wzrost ryzyka zawału - wynika z nowych badań korelacyjnych opublikowanych na łamach Journal of Epidemiology and Community Health.

Badanie polegało na analizie kwestionariuszy wypełnionych przez niemal 1400 osób z regionu Sztokholmu między 45 a 70 rokiem życia po przebytym zawale serca. Wyniki tej grupy porównywano do zdrowych osób w podobnym wieku i z tego samego regionu. Kwestionariusz składał się ze szczegółowych pytań o doświadczenia zawodowe z ostatniego roku i z dni poprzedzających zawał serca.

Przyznaj się do niedoskonałości

Wed, 11 Apr 2007 19:21:16 +0000

Wyobraź sobie, że rozmawiasz z przyszłym pracodawcą lub zabierasz głos na zebraniu wśród nieznajomych. Stres w takich sytuacjach często plącze nam język i utrudnia wyrażenie myśli. Dobrą radą wydaje się jednak rozpoczęcie wystąpienia od poinformowania odbiorców o naszym zdenerwowaniu i trudnościach z jego przezwyciężeniem. Jak dowodzą najnowsze badania psychologów, lepiej odbieramy niedoskonałości innych, jeśli występujący nas o nich uprzedzi.

Niektóre spotkania biznesowe są nudne jak flaki z olejem. Każdy kto brał udział choć w jednej nudnej naradzie, prawdopodobnie zgodzi się, że próby uatrakcyjniania takiej prezentacji spełzają na niczym. Prelegent dołącza obrazki i animacje do omówienia kolejnych rzędów cyfr i wykresów, a słuchacze wiercą się na krzesłach i nerwowo spoglądają na zegarki. Co by się jednak stało, gdyby prezentację rozpoczął słowami: “Ta prezentacja będzie nudna. będę wyświetlać rzędy mało zrozumiałych cyfr. Jakość slajdów też nie będzie najlepsza”? Doktor Andrew Ward ze Swarthmore College i profesor Lyle Brenner z University of Florida na łamach przeglądu Psychological Science przekonują, że szczere przyznanie się do niedoskonałości jest skuteczną strategią łagodzenia negatywnego odbioru.

Szanse na zdrowie

Mon, 11 Dec 2006 17:33:14 +0000

Co jest bardziej prawdopodobne: śmierć w wyniku zatrucia wąglikiem, choroby wściekłych krów czy ataku astmy? Doktor Ralph Hertwig ze szwajcarskiego University of Basel udowadnia, że to w jaki sposób szacujemy swoje przyszłe zdrowie zależy od wykorzystywanych strategii myślowych. Badania Hertwiga wskazują, że ludzie przeważnie nie mylą się co do własnych szans na zachorowanie na określona chorobą, o ile nie polegają na raportach medialnych, a jedynie na przypadkach zachorowań wśród ludzi, których znają.

Drogi Pamiętniczku...

Tue, 07 Nov 2006 02:22:14 +0000

Angielscy psycholodzy ostrzegają: pisanie pamiętnika może być niezdrowe - donosi magazyn New Scientist. Elaine Duncan i David Sheffield twierdzą, że osoby regularnie zapisujący wydarzenia w swoim życiu, cierpią na bóle głowy, bezsenność, problemy z trawieniem i towarzyszy im poczucie społecznego niedopasowania.

Wiele serii badań dokumentuje zbawienny wpływ pisania o swoich emocjach na radzenie sobie z trudnymi wydarzeniami i stresem. Regularne zapisywanie własnych myśli jest postrzegane jako forma autoterapii, wyrzucania z siebie niechcianych emocji. Tymczasem najnowsze badania brytyjskich psychologów poddają to pod wątpliwość.

Pomyśl drugi raz

Sun, 05 Nov 2006 23:37:46 +0000

Pierwsze słowo do dziennika, drugie słowo… BŁĄD! Najnowsze badania sugerują, że powszechne przekonanie, zgodnie z którym nie powinno poprawiać się raz udzielonych odpowiedzi w teście wyboru, jest błędne. Wyobraź sobie, że wypełniasz test wyboru. Pierwsze pytanie daje cztery możliwości odpowiedzi: A, B, C i D. Instynktownie zaznaczasz odpowiedź D. Pod koniec testu nachodzą Cię jednak wątpliwości. Zastanawiasz się, czy prawidłową odpowiedzią nie jest przypadkiem A. Co teraz?

Pozostać przy pierwszym wrażeniu czy uwzględnić wątpliwości i zaznaczyć odpowiedź, która po głębszym przemyśleniu wydaje się prawdopodobna? Mądrość ludowa mówi o trafności pierwszych odczuć (“Pierwsze słowo do dziennika…”), a i wykładowcy zachęcają do tego rodzaju taktyki. Twierdzą bowiem, że często studenci zmieniają odpowiedź dobrą na złą. Dziś większość egzaminów ma formę testów, często są to testy wyboru. Podczas ich wypełniania pojawiają się wątpliwości. Co zrobić? Zmienić pierwszą odpowiedź czy nie? Takie katusze przeżywają studenci podczas większości egzaminów. Badania amerykańskich naukowców mają więc znaczenie praktyczne.

Szybkie myślenie poprawia nastrój

Mon, 30 Oct 2006 14:59:57 +0000

Emily Pronin z Princeton i Daniel Wegner z Harvardu zbadali w jaki sposób samo tempo myślenia może wpływać na nastrój. Co ciekawe już sama szybkość z jaką myślimy może poprawiać nasze samopoczucie niezależnie od treści jakie napływają nam do głowy.

Badacze eksperymentalnie manipulowali tempem w jakim badani czytali ciąg zdań. Połowa badanych czytała je w bardzo szybkim tempie a połowa bardzo wolnym. Następnie wypełniali kwestionariusze oceniające ich nastrój, napięcie, samoocenę itp. Dodatkowo, połowa badanych czytała zdania, które pogarszały nastrój (np. “Chcę iść spać i już się nie obudzić”) a połowa czytała zdania, które polepszały nastrój (“Hurra, czuję się świetnie”).

Droga do szczęścia

Sat, 14 Oct 2006 20:43:45 +0000

Dziewięć sposobów na zwiększenie odczuwanego szczęścia wynikające wprost z badań psychologów i ekonomistów przytacza Jonathan Clements w swoim artykule na łamach Wall Street Journal. Polecamy!

Zdaniem Clementsa, aby zwiększyć poziom odczuwanego zadowolenia, powinniśmy dbać nie o to jak wydawać pieniądze, ale jak spędzać czas wolny:

Miej czas dla przyjaciół;
Zapomnij o pogoni za podwyżką;
Nie porównuj się z bogatszymi od siebie;
Nie marnuj czasu na dojazdy do pracy;
Bądź wdzięczny za pozytywy w swoim życiu;
Pozwól sobie na przyjemności podniebienia;
Pielęgnuj kondycję fizyczną;
Zostań wolontariuszem;
Bądź cierpliwy - stajemy się szczęśliwsi wraz z upływem czasu!

Więcej informacji: (C) Zdjęcie unsplash.com by Blaise Vonlanthen

Artykuł: https://www.wsj.com/articles/SB116027048559986066

Mięsień samokontroli

Thu, 31 Aug 2006 18:21:11 +0000

Podczas rozmowy rekrutacyjnej trudno jest opanować nerwowy śmiech i niestosowne żarty. Dlaczego? Bo nasza zdolność samokontroli przypomina mięsień, który szybko się męczy na skutek dużego wysiłku.

W 2002 roku profesor Roy Baumeister z State University of Florida otrzymał grant badawczy - milion dolarów na przeprowadzenie 25 eksperymentów z dziedziny psychologii. To dużo pieniędzy, ale sponsorzy najwidoczniej uznali, że warto zweryfikować szczególnie ciekawą teorią Baumeistera. Według niej silna wola, pozwalająca kontrolować nasze działania, bardzo przypomina… mięśnie, bo tak jak one potrafi ciężko pracować tylko przez określony czas i ulega zmęczeniu.

Mniejsza samokontrola odrzuconych

Sun, 30 Apr 2006 12:25:58 +0000

Istnieje ziarnko prawdy w obrazie osoby zajadającej smutki chipsami czy lodami po rozstaniu z partnerem. Takie osoby potrafią też całymi dniami leżeć na kanapie, bez siły by wstać i zając się czymkolwiek wymagającym skupienia. Ustalenia badaczy z Uniwersytetów Stanowych San Diego, Florida oraz Florida Atlantic opublikowane w przeglądzie Journal of Personality and Social Psychology udowadniają, że ludzie, których wykluczono z jakiejkolwiek grupy społecznej, mogę gorzej kontrolować swoje zachowanie.

W toku badań uczestnicy byli losowo dobierani do dwóch grup, w których doświadczali odrzucenia społecznego lub do grupy kontrolnej, w której nie manipulowano poczuciem odrzucenia. “Dzięki kontrolowanym w laboratorium eksperymentom udało się ustalić kierunek relacji - to odrzucenie społeczne prowadzi do załamania kontroli zachowania, a nie na odwrót” - tłumaczy profesor Jean Twenge kierująca pracami zespołu badaczy.

Małe jest piękne

Fri, 24 Feb 2006 15:29:07 +0000

Kobiety niższego wzrostu mają większe szanse na nawiązanie długoterminowego związku i urodzenie potomstwa - wynika z analiz przeprowadzonych na grupie 10 tysięcy kobiet urodzonych w 1958.

Przeciętna mieszkanka Wysp Brytyjskich mierzy 162 centymetrów wzrostu. Zdaniem badaczy, Angielki, które mierzą między 151 a 158 centymetrów mają największe szanse na małżeństwo i posiadanie dziecka do 42 roku życia. Zależność ta jest prawdziwa niezależnie od statusu społecznego analizowanych kobiet.

Badania zamieszczone w Proceedings of the Royal Society przekonują również, że kobiety preferują mężczyzn wyższych od przeciętnych. Mężczyzna o wzroście 183 centymetrów ma większe szanse na nawiązanie długoterminowego związku niż mężczyzna wzrostu przeciętnego (177 centymetrów).

“Wyższy mężczyzna posiada zazwyczaj większe zasoby materialne niż jego niższy o kilka centymetrów kolega” - tłumaczy doktor Daniel Nettle z Open University - “Jednak nie jest jasne dlaczego mężczyźni wolę mniejsze kobiety. Dotychczas nie ma badań, które wskazywałyby na większą płodność u niższych kobiet. Przeciwnie, wcześniejsze ustalenia potwierdzają, że wśród niskich kobiet jest większa śmiertelność po urodzeniu dziecka.”

Więcej zabawy, mniej gratów!

Wed, 25 Jan 2006 01:38:46 +0000

“Pieniądze szczęścia nie dają” - głosi ludowe przysłowie. Tym razem mądrość ludowa zawodzi. Dobrze wydane pieniądze zwiększają poziom szczęścia - udowadniają amerykańscy psycholodzy. Czy wygrana na loterii rzeczywiście odmieniłaby nasz los? Czy więcej mebli, rozrywki lub gotówki mogłoby podnieść poziom odczuwanego przez nas szczęścia? Więcej mebli raczej nie, ale rozrywka i inne przeżycia mogę nas uszczęśliwić, wynika z raportu opublikowanego na łamach Journal of Personality and Social Psychology.

Profesor Leaf Van Boven z Uniwersytetu Colorado w Boulder i profesor Thomas Gilovich z Uniwersytetu w Cornell postanowili sprawdzić czy szczęście można osiągnąć lokując oszczędności w pozyskiwanie dóbr materialnych lub w przeżywanie doświadczeń. Naukowcy porównywali zakupy ”doświadczeniowe” (takie jak wycieczki czy koncerty) z zakupami ”materialnymi” (ubraniami czy sprzętem muzycznym), próbując ustalić, które z nich sprawiają ludziom więcej radości.

Planowane opóźnienia

Mon, 02 Jan 2006 14:03:26 +0000

Gmach słynnej Opery w Sydney miał powstać w 6 lat za 7 milionów dolarów. Budowę wartą 105 milionów dolarów zakończono po… 16 latach. Standardem w branży budowlanej jest podwojenie zakładanego budżetu i czasu potrzebnego na jego realizację. Psycholodzy na łamach Journal of Experimental Social Psychology zastanawiają się w jaki sposób unikać opóźnień w planowanych działaniach.

Każdemu zdarza się spóźnić z wykonaniem jakiegoś zadania. Zbyt długie śniadanie sprawia, że ucieka nam autobus. Wynegocjowany termin realizacji projektu staje się niewykonalny im dłużej się nim zajmujemy. Doktorzy Justin Kruger i Matt Evans z Uniwersytetu w Illinois sugerują, że nie dotrzymujemy terminów bo nie potrafimy właściwie zaplanować wykonania danej czynności. “Zazwyczaj zakładamy, że planowane zadanie zajmie nam dużo mniej czasu i wysiłku niż ma to miejsce w rzeczywistości” - mówią badacze - “Przypuszczamy, że dzieje się tak dlatego, ponieważ ludzie nie potrafią spontanicznie rozkładać planowanych zadań na poszczególne etapy” - kontynuują psycholodzy.

Interpretacja wyników badań krwi

Mon, 12 Dec 2005 03:09:41 +0000

Duża część z czytelników badania.net trafia na naszą stronę nie w poszukiwaniu interpretacji wyników badań naukowych, ale badań z jakimi większość śmiertelników ma nieco bliższy kontakt - badań krwi moczu i kału. Wychodząc naprzeciw takim zapytaniom odsyłam do szczegółowych treści na odpowiednich stronach interii.pl

Treści zamieszczone poniżej pochodzą z serwisu http://badaniamedyczne.fm.interia.pl/. Więcej szczegółowych danych na temat interpretacji wyników badań medycznych znajdziecie Państwo właśnie na tej stronie.

Co to jest krew i jakie są jej funkcje w organizmie? Krew jest to rodzaj płynnej tkanki łącznej, krążącej w łożysku naczyń krwionośnych. Zawiera płynne osocze (plazma) i stanowi ono ok. 55-60% zawartości krwi oraz elementy upostaciowione (morfologiczne), czyli krwinki czerwone (erytrocyty) i białe (leukocyty) oraz płytki krwi (trombocyty). Ilość krwi w organizmie człowieka wynosi 5 - 5,5 l. Krew pełni następujące funkcje:

rozprowadza po organizmie tlen, a odprowadza do płuc dwutlenek węgla;
rozprowadza po organizmie substancje odżywcze oraz witaminy i hormony;
odprowadza do narządów wydalniczych (nerki, płuca, gruczoły potowe) substancje zbędne bądź szkodliwe;
bierze udział w obronie organizmu;
zapewnia możliwość regulacji termicznej;
buforuje (zapewnia w pewnych granicach stałe pH).

Badanie krwi - znaczenie diagnostyczne

Morfologia krwi należy do podstawowych i najpowszechniej wykonywanych badań. Pozwala określić stan zdrowia badanego, wykryć zapalenia, zatrucia i wiele innych procesów chorobowych zachodzących w organizmie. dzięki badaniom biochemicznym krwi dowiadujemy się, jaki jest poziom enzymów, hormonów, białek, elektrolitów i pierwiastków śladowych w naszym organizmie. Wyniki dadzą nam obraz funkcji prawie wszystkich narządów ciała.

Efekt Muhhamada Ali

Thu, 08 Dec 2005 21:54:18 +0000

Psycholodzy udowadniają, że ludzie sądzą, że są bardziej uczciwi niż inni ale już tak samo inteligentni. Zjawisko to nazwano efektem Muhhamada Ali. Słynny bokser po wydaniu autobiografii zatytułowanej ”Najlepszy: Moja historia” zapytany przez dziennikarzy o to czy zaliczył wojskowe testy inteligencji, odpowiedział: ”Mówiłem, że jestem najlepszy a nie najmądrzejszy”. Jego wypowiedź przeszła do historii jako żart, ale ilustruje powszechne zjawisko psychologiczne - oceniamy siebie jako szczególnie szczerych bądź uczciwych, choć na innych wymiarach rozsądnie przyznajemy, że możemy nie różnić się od “przeciętnego respondenta”.

Fenomen poznawania ludzkiej twarzy

Tue, 22 Nov 2005 12:40:50 +0000

Badania naukowe wskazują, że ludzka twarz jest bardzo często doświadczanym bodźcem społecznym. Ponadto zdolność do jej identyfikacji ujawnia się u człowieka bardzo wcześniej - już trzymiesięczne dzieci potrafią identyfikować ludzką twarz (Bank, Salapatek, 1983). Z ewolucyjnego punktu widzenia zdolność odróżniania twarzy matki od innych pozwala na rozróżnienie zagrożenia od bezpieczeństwa gwarantowanego przez matkę (Dolata, 2001). Obok dowodów płynących z psychologii rozwojowej są jeszcze dane związane z działaniem pamięci. Dolata (2001) pokazuje, że ludzie bardzo dobrze pamiętają twarze poznanych osób. Jeśli kontakt z daną osobą nie był utrzymywany przez 40 lat, to szansa rozpoznania jej twarzy wśród obcych wizerunków jest jak siedem do dziesięciu. Stosunek ten zmienia się, gdy bada się o odstęp trzydziestoletni - wtedy w dziewięciu na dziesięć przypadków nie mylimy się i wskazujemy znaną twarz.

Propaganda strachu

Fri, 18 Nov 2005 19:23:19 +0000

Niezależnie od świadomych przekonań politycznych, strach przed śmiercią popycha wyborców w stronę radykalistów - twierdzą naukowcy w raporcie opublikowanym w Personality and Social Psychology Bulletin.

Zgodnie z wynikami badań nad teorią opanowywania trwogi (terror management theory), opracowaną pod koniec lat 80. przez profesorów Jeffa Greenberga, Toma Pyszczynskiego i Sheldona Solomona, myślenie o śmierci powoduje, że oddziaływanie charyzmatycznych liderów staje się silniejsze. “Lider charyzmatyczny zazwyczaj promuje wizją własnej grupy jako uświęconej, prawej i posiadającej boże błogosławieństwo. często też zobowiązuje się do heroicznej walki ze złem” - twierdzi profesor Greenberg.

Elektroniczny kameleon

Wed, 09 Nov 2005 14:35:04 +0000

Czy w przyszłości reklamy będą odzwierciedlały gesty ich odbiorców? Wyobraź sobie telewizor, który wyświetla animowaną postać poruszającą się w taki sam sposób, co przechodząca obok osoba. Po co reklamodawcy mieliby to robić? Z badań wynika, że taki telewizor szybciej by się sprzedał.

Z eksperymentów prowadzanych przez psychologów wynika, że tzw. ”efekt kameleona” czyli naśladowanie gestów czy postury ciała partnera prowadzi do m.in. nawiązania lepszego kontaktu między rozmówcami. Naukowcy z Uniwersytetu w Stanford sprawdzali czy badani nawiązują również lepsze relacje z rozmówcami wirtualnymi, jeśli ci naśladują tylko ich ruchy głową.

Razem raźniej

Sat, 05 Nov 2005 13:31:55 +0000

Działalność w grupie pozwala lepiej radzić sobie z bezrobociem. Kontakt z innymi osobami poprzez aktywną działalność w grupie może być najlepszym sposobem na poprawienie zdrowia bezrobotnych. Lepsze zaś samopoczucie pozwala szybciej znaleźć pracę - tak wynika z badania opublikowanego w Journal of Organizational Behavior.

Skrzyknięcie się na mecz lub wycieczka do lasu w miłym towarzystwie to najlepsze lekarstwa na zły stan zdrowia psychicznego bezrobotnych.

Lepsze zaś samopoczucie ułatwia poszukiwanie pracy - twierdzą australijskie badaczki Lea Waters z Uniwersytetu w Melbourne i Kathleen Moore z Uniwersytetu Deakin. Od kilkudziesięciu lat psychologowie zgodnie twierdzą, że praca to nie tylko źródło finansów. Zaspokaja potrzebę bezpieczeństwa, osiągnięć, wymiany doświadczeń i kontaktów z innymi. Utrata pracy jest więc Ciężkim przeżyciem. Konsekwencję, obok pogorszenia się jakości życia, jest też zanik wiary we własne siły, gotowości i chęci do pracy oraz dezintegracja rodziny. Osoby bez stałego zatrudnienia niejednokrotnie czują się gorsze, bezwartościowe. Psycholodzy zwracają uwagą, że ludzie po utracie pracy często zmieniają sposób spędzania swojego wolnego czasu na bardziej bierny, często wręcz bezcelowy. Bezrobotni wycofują się z życia towarzyskiego, przestają uczęszczać imprezy kulturalne (również darmowe) oraz stają się mniej aktywni w życiu rodzinnym. tłumaczy się to poczuciem wstydu i upokorzenia, piętnem, z którym nie chcą się obnosić.

Waters i Moore zbadały rolę spędzania wolnego czasu w radzeniu sobie z bezrobociem. 201 osób bezrobotnych i 128 zatrudnionych miało za zadanie: określić jak często angażują się w aktywności grupowe lub indywidualne oraz ocenić wagę, jaką przykładają do tych czynności. Ponadto uczestnicy eksperymentu wypełniali testy, za pomocą których można było zmierzyć ich zdrowie psychologiczne (m.in. depresyjność, samoocenę).

Inteligencja z ciała

Thu, 20 Oct 2005 23:32:17 +0000

Popularny pogląd głosi, iż w amerykańskiej kulturze kobiety zmuszane są do porównań własnego wyglądu z wygórowanym ideałem piękna promowanym w mediach. Profesor Michelle Hebl wraz zespołem, przewidywała więc, że mechanizm skupiania się na swoim wyglądzie będzie miał odmienne skutki dla osób z różnych kręgów kulturowych. Afroamerykanie, na przykład, nie mając tak ścisłych norm na temat idealnego ciężaru ciała, nie powinni reagować obniżeniem poczucia własnej wartości na tego rodzaju porównania.

Tę hipotezę sprawdzono w eksperymencie, w którym 176 mężczyzn i 224 kobiety różnych ras, pod pozorem badań marketingowych, przez godzinę testowało jednoczęściowy kostium kąpielowy (warunek nasilający porównania ciała do standardów) lub sweter (warunek kontrolny). Zadaniem badanych było ocenić noszoną odzież na kilkunastu skalach marketingowych, przeglądając się w lustrze i skupiając się na odczuciach płynących z ciała. Podczas etapu testowania odzieży nie towarzyszyła im żadna osoba, a wszystkie instrukcje otrzymywali przez nagranie dźwiękowe. Ostatnim zadaniem badanych było wypełnienie standardowego testu zdolności matematycznych.

O mężach i żonach

Thu, 06 Oct 2005 20:23:19 +0000

Jak ludzie radzą sobie ze stresem? Czy istnieją w tej kwestii istotne różnice między płciami? Czy rodzaj stresora ma wpływ na reakcję stresową? Badanie (w którym udział wzięło 60 par małżeńskich) opublikowane w Health Psychology pokazuje, że tak.

W starannie zaprojektowanym i przeprowadzonym badaniu manipulowano rodzajem stresora - stresorem sprawczym (informację o słabej inteligencji werbalnej) oraz stresorem wspólnotowym (niezgodą z partnerem). Badacze mierzyli ciśnienia krwi i rytm akcji serca w odpowiedzi na tak wzbudzone stresory.

Wesołe życie staruszka

Thu, 06 Oct 2005 20:00:41 +0000

Z biegiem lat wspominamy jedynie pozytywne wydarzenia. W miarę starzenia w pamięci pozostaje najwięcej pozytywnych obrazów - donoszą naukowcy na łamach Journal of Experimental Psychology: General.

Doktor Susan Charles z zespołem z Uniwersytetu Irvine w Kalifornii przeprowadziła dwa eksperymenty na temat upozytywniania wspomnień wraz z wiekiem. Uczeni prezentowali badanym serię pozytywnych, neutralnych i negatywnych zdjęć ludzi, zwierząt, pejzaży i przedmiotów. Następnie, zadaniem badanych było opisanie tych, które udało im się zapamiętać oraz wskazanie znanych zdjęć z puli przemieszanej ze zdjęciami wcześniej nie oglądanymi.

Kompetentni idioci czy sympatyczne głuptasy?

Thu, 06 Oct 2005 13:02:08 +0000

Wyobraź sobie, że wypełniając swoje obowiązki służbowe, musisz zwrócić się o pomoc do któregoś ze współpracowników. Do kogo? Jakimi cechami taka osoba powinna się wykazywać? Odpowiedź wydaje się być oczywista, “Musi być kompetentny!"

Tiziana Casciaro z Harvard Business School i Miguel Sousa Lobo z Fuqua School of Business w Durham (NC) przestudiowali cztery organizacje, różniące się z punktu widzenia celu działalności (profit, non-profit), wielkości i lokalizacji. Prosili oni pracowników tych organizacji o wskazanie jak często rozmawiali z innymi na temat spraw zawodowych. Następnie poprosili o ocenę jak bardzo lubią każdego ze współpracowników oraz na ile ci współpracownicy dobrze wykonywali swoją pracę.

Wyobraźnia na usługach reklamy

Sun, 02 Oct 2005 22:21:03 +0000

Reklamy mają na celu skłonić konsumenta do wyboru produktu i jego kupna. Twórcy reklam posługują się rozmaitymi środkami oddziaływania. Ich praca kształtowana jest przez środki przekazu reklamowego. Telewizja umożliwia stworzenie sugestywnej reklamy, gdyż przekaz jest dynamiczny, a tym samym tworzy świat bardzo bliski rzeczywistości - pełny doznań wizualnych, dotykowych i smakowych.

Amerykańskie badaczki Jennifer Escalas i Mary Luce próbowały sprawdzić, co może wpływać na siłę oddziaływania reklamy. Poszukiwały takiego procesu umysłowego, którym z pewną swobodą można kierować, w celu zbudowania efektywnej reklamy. Zwróciły uwagą na działanie wyobraźni. W swoich eksperymentach badały symulacje mentalne. Zjawiska te podzieliły na dwa rodzaje: symulację procesu (ang. process-focused) i symulację wyniku (ang. outcome). Pierwszy z nich to umysłowa reprezentacja drogi (postępowania, dążenia) skierowanej na osiągnięcie celu. Natomiast drugi rodzaj to reprezentacja wyniku konkretnego działania nakierowanego na cel.

Wykapany tatuś

Sat, 01 Oct 2005 23:41:22 +0000

Mężczyźni są bardzo wyczuleni na podobieństwo fizyczne swojego potomstwa - twierdzą psycholodzy. Co pomaga mężczyznom ustalić ojcostwo? Nieświadome przekonanie, ze potomek musi być do niego fizycznie podobny. Reakcje mężczyzn na twarze dzieci zdradzają mechanizmy ewolucyjne. Jak odróżnić wroga od przyjaciela? Jesteśmy bardziej skłonni zaufać osobom, które przypominają nas samych.

Jak donoszą amerykańscy psycholodzy, w tym względzie niewiele różnimy się od swoich zwierzęcych przodków. Niektóre zwierzęta takie jak chomiki czy rezusy porównują zapach własny z zapachem napotkanego osobnika. Okazuje się, że mężczyźni dysponują równie precyzyjnym mechanizmem weryfikowania tożsamości swojego potomstwa.

Z kim się porównujemy?

Thu, 29 Sep 2005 21:02:36 +0000

Ludzie to bez wątpienia istoty społeczne. Życie wśród innych ludzi prowadzi do tego, iż będziemy się z nimi porównywać. Jak przebiega taki proces? Naukowcy z laboratorium profesora Daniela Gilberta z Harvard University dowodzą: ludzie porównują się z innymi w sposób automatyczny.

W ten sposób zakwestionowali oni mechanizm, który dotychczas uznawano za fundamentalną prawdę na temat porównań społecznych. Wcześniej sądzono, że ludzie porównują się tylko z tymi, którzy w jakikolwiek sposób ich przypominają, bo tylko takie porównania niosą krytyczną informację dla osoby, która porównania dokonuje.

Zaufaj mi!

Thu, 22 Sep 2005 16:40:48 +0000

Przeczucie, że możemy komuś zaufać, zarządzane jest oksytocyną, czyli hormonem przyjemności - twierdzą amerykańscy neurolodzy. Produkcja oksytocyny wyzwalana jest przez chwile wyjątkowo przyjemne, takie jak ciepła kąpiel, masaż czy seks.

Paul Zak i jego współpracownicy z Uniwersytetu Claremnot w Południowej Kalifornii kontrolowali wielkość kredytu zaufania udzielanego sobie nawzajem przez badanych. Czterdziestu dobranym w pary studentom przekazywali 10 dolarów i prosili o podzielenie się otrzymaną kwotę ze swoim partnerem.

Badani nie znali się i komunikowali się między sobą jedynie za pomocą komputerów umieszczonych w innych częściach laboratorium. Eksperymentatorzy poinstruowali ich, że mogą przekazać swoim partnerom dowolną kwotę lub zabrać wszystkie pieniądze dla siebie. Informowali również, że przekazywane sumy są potrajane, ale nie ma gwarancji, czy partner zachowa się równie hojnie.

Sposób na szczęście

Thu, 22 Sep 2005 16:34:24 +0000

Szczęście, zaraz po zdrowiu, to najpopularniejszy temat życzeń, które składamy sobie z najróżniejszych okazji. Większość z nas definiuje szczęście jako jednorazowe bardzo silne uczucie, którego doświadczać można tylko w szczególnych momentach…

Tymczasem na próżno szukać ekscytujących momentów, bo poczucie szczęścia towarzyszy nam na co dzień, wystarczy nauczyć się doceniać małe chwile radości. Zdaniem badaczy, optymiści pod wieloma względami lepiej radzą sobie w życiu i towarzyszy im przeczucie, że ich życie jest lepsze. Seligman próbuje ustalić, co pomaga ludziom w nauczeniu się optymistycznej perspektywy w ocenie swojego życia. ”Pracujemy nad zebraniem efektywnych metod zwiększania szczęścia” - deklaruje Martin Seligman.

Małpie interesy

Thu, 22 Sep 2005 16:32:17 +0000

Kupowanie zabawki tarzającemu się po ziemi ze złości dziecku, możemy uznać za przejaw rodzicielskiej porażki lub za opłatę na poczet chwili wytchnienia. Jak donoszę badacze, podobne problemy dotykają również innych osobników z rodziny naczelnych.

Jak donosi magazyn Science, szczodrość może być zachowaniem egoistycznym. “Dzielenie się jedzeniem z innymi nie polega na oczekiwaniu na podobną wzajemność w przyszłości” - mówi doktor Jeffrey Stevens z Uniwersytetu w Minnesocie. - “Chodzi tylko o wykupienie chwili spokoju” - przekonuje naukowiec. Małpy dzielące się jedzeniem, chcą jedynie uniknąć nagabywania przez żebrzącego kompana.

Osobowość internauty

Mon, 22 Aug 2005 16:28:14 +0000

Zanim umówicie się na randkę z internautą, odwiedźcie jego stronę WWW! Badanie opublikowane w Journal of Personality and Social Psychology pokazuje, że można poznać wiele szczegółów osobowości człowieka, zaznajamiając się z jego stronę domową.

Simine Vazire i Samuel Gosling z University of Texas at Austin polecili niezależnym sędziom kompetentnym, by zapoznali się ze stronami znalezionymi za pomocą popularnej wyszukiwarki i ocenili osobowość ich autorów, używając składającego się z 44 pytań Inwentarza Osobowości “Big Five”. Następnie badacze kontaktowali się z internautą i prosili go o wypełnienie kwestionariusza, a także o wyznaczenie przyjaciela, który będzie oceniać jego osobowość. Wyniki kwestionariuszy wypełnionych przez sędziego, autora strony i jego przyjaciela były bardzo zbieżne.

Czego pragną mężczyźni?

Wed, 22 Jun 2005 19:19:17 +0000

Nadmiar kilogramów spędza Ci sen z powiek? Uważasz, że twoje fałdki odbierają Ci seksapil? Czas, żebyś zapytała kogoś innego, jak wyglądasz. Magazyn “Health” donosi bowiem, że inni oceniają nasze ciało znacząco lepiej niż my sami.

Naukowcy z Uniwersytetu w Saint Louis pokazywali badanym 10 rysunków postaci, uszeregowanych od bardzo szczupłych do bardzo grubych. Prosili między innymi o wybranie swojej aktualnej sylwetki, tej wymarzonej oraz najbardziej atrakcyjnej (ich zdaniem) dla płci przeciwnej. Okazało się, że obiektywni obserwatorzy postrzegali figury kobiet znacznie korzystniej (jako szczuplejsze) niż one same.

Cytowanie tekstów

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Na tej stronie odpowiadamy na kilka najpopularniejszych pytań związanych z cytowaniem naszych streszczeń i właściwym powoływaniem się na cudze prace badawcze.

Jak właściwie cytować teksty z badania.net?

Wszystkie nasze teksty udostępniamy każdemu na licencji Creative Commons (CC BY-SA 3.0). Cytując streszczenia z naszej strony musisz podać nazwisko jego autora, oraz umieścić nasze logo i aktywny odnośnik do cytowanej podstrony badania.net.

Czy kopiowanie treści stron internetowych w pracach zaliczeniowych jest dozwolone?

Tak, ale tylko w pewnych okolicznościach. Kopiowanie treści z Internetu jest dozwolone (choć lepiej widziane jest zawsze omówienie czyichś pomysłów własnymi słowami), ale tylko jeśli uhonorujemy (koniecznie cudzysłowem, jeśli tekst jest przeklejony "żywcem") autora tekstu lub omawianej idei.

Niestety większość studentów przygotowujących prace zaliczeniowe, korzysta z materiałów zamieszczonych w Internecie w sposób naruszający prawa ich autorów (kopiuj + wklej, bez cudzysłowu oraz wzmianki o autorze). Jednym z zadań serwisu badania.net jest zmiana takiego stanu rzeczy. Poniższe treści pomogą wszystkim korzystającym z materiałów znalezionych w sieci właściwie odnieść się do cytowanych lub omawianych treści.

Kontakt

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Kontakt z redakcją badania.net pod adresem: mparzuchowski@gmail.com

Kontakt z redaktorem naczelnym pod adresem: dr hab. Michał Parzuchowski, prof. SWPS tel: 600-344-101 mail: mparzuchowski@gmail.com

Adres Redakcji badania.net: Badania.net (Michał Parzuchowski) SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Wydział Psychologii w Sopocie, ul. Polna 16/20 (pokój 3.10) 81-745, Sopot

Napisz do nas →

Kwestionariusze

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Na tej stronie udostępniamy dokładny opis walidacji oraz pełne brzmienie kwestionariuszy i skal pomiarowych, które czytelnicy badania.net mogą za darmo (za zgodą autorów i na licencji CC) wykorzystywać w projektowanych przez siebie badaniach.

Jeśli jesteś autorem rzetelnego i trafnego kwestionariusza (opublikowanego w fachowym piśmiennictwie), który chciała/byś w ten sposób udostępnić internautom to prosimy o kontakt.

Opis udostępnionych kwestionariuszy (w kolejności zgłoszeń - kliknij na tytuł aby dowiedzieć się więcej):

Kwestionariusz Etyk (Baryła, Wojciszke, 2000)

Autor/Autorzy: Bogdan Wojciszke i Wiesław Baryła

Opis: Kwestionariusz mierzący stopień wiary osób badanych w każdy z pięciu kodów etycznych: Etyki Dobra Powszechnego, Etyki Autonomii, Etyki Kolektywizmu, Etyki Godności, Etyki Produktywności. Liczba pozycji składających się na poszczególne skale wynosi: 21 dla Etyki Autonomii, 20 dla Skali Etyki Kolektywizmu, 22 dla Skali Etyki Dobra Powszechnego, 22 dla Skali Etyki Godności oraz 22 dla Skali Etyki Produktywności.

Zastosowanie: Kwestionariusz Etyk może być wykorzystywany zarówno w diagnozie indywidualnej, jak i badaniach naukowych, do pomiaru stopnia wiary w każdy z pięciu kodów etycznych.

Źródło: Wojciszke, B., Baryła, W. (2000). Potoczne rozumienie moralności: pięć kodów etycznych i narzędzie ich pomiaru. Przegląd Psychologiczny, 43, 395-421.

Psychometria:

Kwestionariusz:

Kwestionariusz Ruminacji (Baryła, Wojciszke, 2005)

Autor/Autorzy: Wiesław Baryła i Bogdan Wojciszke

Opis: Kwestionariusz Ruminacji przeznaczony jest do mierzenia indywidualnych różnic w częstości nawracania niechcianych, negatywnych myśli na temat własnej osoby i świata społecznego. Na KR składają się dwie skale po 10 pozycji – Skala Ruminacji o Sobie oraz Skala Ruminacji o Świecie Społecznym.

Zastosowanie: Kwestionariusz Ruminacji może być wykorzystywany zarówno w diagnozie indywidualnej, jak i badaniach naukowych, do pomiaru indywidualnych różnic w częstości nawracania niechcianych, negatywnych myśli na temat własnej osoby i świata społecznego.

Źródło: Baryła, W., Wojciszke, B. (2005). Kwestionariusz ruminacji. Studia Psychologiczne, 43, 5-22.

Psychometria:

Kwestionariusz:

Polska adaptacja testu Ten Item Personality Inventory (TIPI) - TIPI-PL (2014)

Autorzy testu: Gosling, S.D., Rentfrow, P.J., Swann, W.B. Jr.

Autorzy adaptacji: Agnieszka, Sorokowska, Aleksandra Słowińska, Anita Zbieg, Piotr Sorokowski

Opis: Najpopularniejszą krótką metodą pomiaru cech „Wielkiej Piątki” (neurotyczność, ekstrawersja, sumienność, otwartość na doświadczenie, oraz ugodowość; Costa i McCrae, 1992) jest „Ten-Item Personality Inventory” (TIPI) (Gosling, Rentfrow, Swann Jr., 2003). Badania pokazują, że ten zajmujący dwie minuty test jest stosunkowo trafnym i rzetelnym narzędziem pomiaru osobowości w badaniach naukowych. Celem prowadzonych przez nas analiz było zbadanie trafności i rzetelności polskiej wersji inwentarza osobowości TIPI. Ponadto, weryfikowaliśmy ekwiwalencję polskiej wersji arkusza w formie klasycznego kwestionariusza typu papier-ołówek i form internetowych. Przeprowadziliśmy siedem badań, w których sumarycznie, wzięło udział 1772 studentów wrocławskich uczelni. Efektem zaprezentowanych prac jest powstanie arkusza TIPI-PL. Inwentarz ten składa się z 10 stwierdzeń rozpoczynających się od słów: Spostrzegam siebie jako osobę. Osoba badana jest proszona o ustosunkowanie się do każdego samoopisu na 7 stopniowej skali Likerta (od 1 - Zdecydowanie się nie zgadzam do 7 - Zdecydowanie się zgadzam).

Zastosowanie: Dzięki satysfakcjonującym parametrom psychometrycznym skali TIPI-PL, możliwe jest uzyskanie obrazu osobowości o precyzji wystarczającej do zastosowań naukowych. Dodatkowo, treściwość inwentarza pozwala na zbadanie osobowości w bardzo krótkim czasie. Dzięki temu test ten wydaje się być idealnym narzędziem w różnego rodzaju zastosowaniach:

O nas

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Skąd pomysł na badania.net?

Strona badania.net powstała w 2005 roku z myślą o gromadzeniu autorskich streszczeń najnowszych doniesień z badań naukowych publikowanych w prestiżowych przeglądach naukowych. Na stronie znajduje się ponad 1000 doniesień z zakresu psychologii, biologii, chemii i technologii – omówione tak, by zrozumieli je także czytelnicy spoza środowiska naukowego. Nie korzystamy z omówień "z drugiej ręki". Nasze teksty przygotowujemy na podstawie oryginalnych doniesień zrecenzowanych w prestiżowych czasopismach naukowych (m.in. Nature, Science, JPSP, Psych Science, JESP). Tak przygotowane streszczenia udostępniamy internautom na licencji “wspólnego dobra” (Creative Commons).

"Informacje o rezultatach najnowszych badań naukowych to dziś najczęściej zabawa w głuchy telefon – wielokrotne kopiowane materiały prasowe, które dawno straciły zbieżność z oryginalnym doniesieniem badaczy. Dla odmiany, od ponad 10 lat staramy się zarażać naszych czytelników pasją do pogłębionego odkrywania praw rządzących otaczającym nas światem. Badania.net to dziś rzetelne kompendium informacji na temat psychologii i dziedzin pokrewnych. Wyróżnia nas to, że publikujemy głównie omówienia, które przygotowali prawdziwi pasjonaci danej tematyki."

Kim jesteśmy?

Jesteśmy grupą pasjonatów różnych dziedzin nauki, których łączy chęć upowszechniania wyników badań naukowych. Czytelników badania.net zainteresowanych nauką zapraszamy do współtworzenia strony i publikacji omówień ciekawych badań. Aby dołączyć do nas wystarczy wysłać nam próbkę swoich tekstów.

Skład redakcji badania.net

[mks_accordion] [mks_accordion_item title="dr hab. Michał Parzuchowski, prof. SWPS (Redaktor naczelny)"] Redaktor naczelny badania.net, psycholog. Doktor habilitowany nauk społecznych, zatrudniony na stanowisku profesora Uniwersytetu SWPS w Sopocie. Interesuje się poznawczą psychologią społeczną. email: mparzuchowski@swps.edu.pl[/mks_accordion_item]

[mks_accordion] [mks_accordion_item title=“Małgorzata Osowiecka (Zastępca redaktora naczelnego)”] Z-ca redaktora naczelnego badania.net. Absolwentka Uniwersytetu SWPS w Sopocie. Obecnie studentka interdyscyplinarnych studiów doktoranckich SWPS. Jej zainteresowania naukowe to psychologia poznawcza i twórczości oraz psychologia języka. Poza psychologią zajmuje się dziennikarstwem. W wolnych chwilach pisze wiersze. email: malgorzata.osowiecka@badania.net[/mks_accordion_item]

Praca szuka człowieka

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Poszukujemy pracowników do zespołu prof. Wojciszke (SWPS) i prof. Susanne Bruckmuller (Erlangen)

Sszukamy doktorantki/doktoranta (670 euro miesięcznie brutto) oraz post-doc’a (1550 euro miesięcznie brutto) do pracy nad międzynarodowym projektem (24 miesiące). Praca (40 godzin tygodniowo) szuka człowieka w Sopocie (czyste powietrze i plaża 500 metrów od pracy) z wizytami studyjnymi na Uniwersytecie w Erlangen. Jeśli znacie kogoś, kto byłby zainteresowany taką ofertą udostępnijcie proszę nasze ogłoszenia.

Z góry dziękuję za pomoc.

Redakcja

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Jesteśmy grupą pasjonatów różnych dziedzin nauki, których łączy chęć upowszechniania wyników badań naukowych.

Kontakt do redakcji badania.net:

mparzuchowski@gmail.com

Redakcja:

dr hab. Michał Parzuchowski, prof. SWPS (Redaktor naczelny) mparzuchowski@gmail.com tel. 600344101

mgr Małgorzata Osowiecka (Zastępczyni redaktora naczelnego) malgorzata.osowiecka@badania.net

dr Konrad Bocian konrad.bocian@badania.net

mgr inż. Agata Kukwa agata.kukwa@badania.net

mgr inż. Michał Jarosz michal.jarosz@badania.net

dr Natalia Frankowska natalia.frankowska@badania.net

mgr Anna Wirecka anna.wirecka@badania.net

mgr Marta Wrońska marta.wronska@badania.net

Współpracownicy: Małgorzata Irmińska Krystyna Wasilewska Michał Bogdziewicz Jędrzej Kamiński Rafał Marszałek Agnieszka Pietraszkiewicz Maciej Twardowski Michał Kosakowski

Reklama

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

[mks_pullquote align=“left” width=“800” size=“15” bg_color=“brown” txt_color="#ffffff"]Nasze streszczenia udostępniamy internautom w całości za darmo (na licencji Creative Commons). Dochody z reklam wyświetlanych na naszej stronie pomagają nam jedynie opłacić domenę, certyfikat szyfrowania SSL oraz sfinansować usługi rzetelnego providera (bezawaryjne łącze oraz liczne kopie bezpieczeństwa) dla badania.net.[/mks_pullquote]

Statystyki odwiedzin

Strona działa od 2005 roku. W naszym archiwum znajduje się ponad 1000 streszczeń wyników badań naukowców. Serwis był czterokrotnie nominowany do nagrody Polskiej Agencji Prasowej “Popularyzator Nauki (2011, 2012, 2013, 2014)". Strona aktualnie notuje średnio około 2 tysiące odsłon dziennie co przekłada się na około 40 tysięcy odsłon i ~25 tysięcy unikalnych użytkowników miesięcznie (niemniej bywają też miesiące bardziej popularne, np. w listopadzie 2012 zanotowaliśmy dotychczasowy rekord odwiedzin, bo odnotowaliśmy aż 148 tysięcy odsłon). Cieszymy się również sporą rzeszą aktywnych odbiorców naszych treści na Fb (niemal 9 tysięcy zainteresowanych) i ponad 3 tysiące aktywnych odbiorców kampanii e-mailowych.

Szukaj

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Szukamy autorów!

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Zachęcamy do aktywnego udziału w pracach redakcji badania.net.

Aby zaproponować tekst na łamy badania.net wystarczy znaleźć interesujące Cię badanie opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym i przystępnie je streścić. Twoje streszczenie nie powinno przekraczać 600 słów. Powinno być zrozumiałe dla laika i napisane poprawną polszczyzną. Tak przygotowany tekst wyślij na adres redakcji wraz z pełną treścią artykułu źródłowego. Po zredagowaniu tekst pojawi się na naszej stronie podpisany Twoim imieniem i nazwiskiem oraz adresem strony WWW (jeśli taką posiadasz). Zapraszamy do współpracy.

Uwaga na fałszywe emaile

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Przepraszamy za wprowadzenie w błąd - mail jaki otrzymałaś/eś na temat paczki z AMAZON był fałszywy.

Mamy nadzieję, że wybaczysz nam ten mail imitujący phishing, gdyż chcemy sprawdzić w jaki sposób różnimy się tym jak ulegamy fałszywym wiadomościom e-mail. Tego rodzaju wiadomości mogą być wykorzystane przez prawdziwych złodziei i np. przenieść Cię na stronę wyłudzającą dane, dzięki którym złodzieje będą mogli ukraść Twoje pieniądze.

Chcesz wiedzieć więcej?

Więcej informacji na temat wyłudzeń mailowych np. pod adresem: https://niebezpiecznik.pl/post/uwaga-na-e-maile-o-zwrocie-podatku/

Współpraca

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Zachęcamy do aktywnego udziału w pracach redakcji badania.net.

Jeśli masz lekkie pióro i chciałbyś/łabyś opisywać wyniki badań naukowych z interesującej Cię dziedziny, napisz do nas na @mparzuchowski i załącz próbkę swojego tekstu wraz z oryginalnym artykułem źródłowym. Twoje streszczenie nie powinno przekraczać 600 słów a badanie powinno być opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym (peer-reviewed).

Po zredagowaniu Twój tekst pojawi się na naszej stronie podpisany Twoim imieniem i nazwiskiem oraz adresem strony WWW (jeśli taką posiadasz).

Zapisz szkołę do programu "Tylko pomyśl!"

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Cel programu?

Celem cyklu zajęć dydaktycznych w programie “Tylko pomyśl!” jest trenowanie kompetencji krytycznego myślenia – tak kluczowych dla sprawnego funkcjonowania w złożonym społeczeństwie informacyjnym. Chcemy wzmacniać w uczniach postawę, umiejętności oraz wprawę w analizie i ocenie dostarczonych informacji. Chcemy aby uczniowie po naszym kursie charakteryzowali się postawą sceptycyzmu i chęcią poszukiwania prawdy. Powinni umieć logicznie odpowiadać na argumenty pojawiające się w debacie.

Założenia programu

Przygotowaliśmy siedem lekcji krytycznego myślenia oraz scenariusze dla nauczyciela/ki do każdej lekcji. Lekcje można przeprowadzać w dowolnej kolejności. Niektóre z nich można także zadać jako pracę domową. Program powinien zostać zrealizowany w ciągu 4 kolejnych lekcji. Program poprzedza oraz kończy sesja ewaluacji materiałów dydaktycznych (test online). Zbiorcze wyniki ewaluacji zostaną udostępnione wszystkim uczestnikom programu (nauczycielom i dyrekcji).

Treść programu

• Samodzielne szacowanie ryzyka • Błąd naturalistyczny – czytanie ze zrozumieniem • Historia chorób zakaźnych – czytanie ze zrozumieniem • Czym są związki pozorne – poznaj zjawisko • Nierealistyczny optymizm – poznaj zjawisko • Efekt potwierdzenia – poznaj zjawisko • Skutki uboczne – dysonans poznawczy

Czas i termin

4 lekcje z rzędu między wrześniem a listopadem w roku szkolnym 2023/2024 w klasach 1-3 szkoły ponadpodstawowej
trzykrotna ewaluacja materiałów dydaktycznych (przygotujemy i skonsultujemy z Państwem treść zgody rodziców do udziału w projekcie oraz ewaluację materiałów)

Jak zgłosić szkołę do programu "Tylko pomyśl!"?

Pilotażowy program dydaktyczny jest całkowicie bezpłatny, a szkoły nie ponoszą żadnych kosztów udziału w projekcie.
Należy wypełnić formularz rejestracyjny.
- Szkołę do udziału w projekcie może zarejestrować do programu dyrektor lub nauczyciel/psycholog szkolny/pedagog za zgodą dyrektora.
Po rejestracji otrzymają Państwo mailowe potwierdzenie zgłoszenia do programu.
Materiały edukacyjne będą przekazywane wybranym szkołom drogą mailową. Dostępność programu jest ograniczona: wydrukowaliśmy 2000 sztuk materiałów dla uczniów.
25 sierpnia 2023 (piątek) o 18.30 odbędzie się dwugodzinne szkolenie dla pedagogów w wersji hybrydowej (w Sopocie na Uniwersytecie SWPS w Sopocie oraz online)

Zapisy: https://forms.gle/6UBEGhnuhSFcsiNT6 Termin szkolenia: 25 sierpnia 2023 o 18.30 na Uniwersytecie SWPS (przy ulicy Polnej 16/20 w Sopocie)

Chcesz wiedzieć więcej?

Więcej o badaniach w ramach konsorcjum badawczego GOSPOSTRATEG na stronie https://www.kozminski.edu.pl/pl/medfake-budowanie-zaufania-do-szczepien-ochronnych-z-wykorzystaniem-najnowszych-narzedzi