Victoria Medvec i Thomas Gilovich z Uniwersytetu w Cornell oraz Scott Madey z Uniwersytetu w Toledo przekonują, że niekiedy mniejsze osiągnięcia mogę być odczuwane jako większy sukces. Na przykładzie sportowców walczących o medale, psycholodzy udowadniają, że zawodnicy, którzy mają więcej powodów do zadowolenia, czuję się gorzej niż osoby, które wypadły obiektywnie gorzej.
„Podłożem takiej asymetrii jest myślenie kontrfaktyczne, czyli rozpamiętywanie niedoszłych alternatyw z kategorii:co by było gdyby” – tłumaczy profesor Gilovich. „Gdybanie” doprowadza do sytuacji, że srebrni medaliści czują, że stać ich było na lepszy wynik, bo w perspektywie mieli możliwość zdobycia medalu złotego, podczas gdy medaliści brązowi w perspektywie mieli nie zdobycie żadnego wyróżnienia, więc brązowy medal jest w pełni satysfakcjonujący.
W jednym z serii trzech badań, naukowcy pokazywali 20 studentom zdjęcia sportowców z olimpiady letniej w Barcelonie z 1992 roku, w momencie zakończenia konkurencji i dekoracji medalowej (medali srebrnych lub brązowych). Zadaniem sędziów było oszacować reakcję emocjonalną sportowców. Zgodnie z przewidywaniami naukowców, studenci oceniali, że bardziej szczęśliwi byli zdobywcy medali brązowych, niż srebrnych.
„Ten efekt nie jest specyficzny jedynie dla szans na olimpijskie medale. Przykładów zastosowania tej dysproporcji jest więcej” – komentują badacze – „Student, który otarł się o piątkę i otrzymał cztery plus będzie prawdopodobnie mniej szczęśliwy niż ten, któremu udało się „wyciągnąć” jedynie na czwórkę.”
(C) Zdjęcie unsplash.com by Simon Connellan
Medvec, V.H., Madey, S.F., Gilovich, T. (1995). When less is more: counterfactual thinking and satisfaction among Olympic medalists. Journal of Personality and Social Psychology, 69 (4), 603-10
