Psychologia

Naprawdę Wesołe Święta

Z czym kojarzą Ci się święta Bożego Narodzenia? Z religijnym misterium? Mikołajem z reklamy Coca-Coli? Obfitą kolacją w rodzinnym gronie? Wybieraj ostrożnie – naukowcy wiedzą już, co uszczęśliwi a co zestresuje świętujących w wigilijny wieczór.

Co składa się na naprawdę Wesołe Święta? Tim Kasser i Kennon M. Sheldon, amerykańscy psychologowie, postanowili sprawdzić, co uszczęśliwia ich rodaków podczas zimowych świąt. Aby nie pominąć żadnych istotnych informacji, przyporządkowali wszystkie okołoświąteczne czynności do siedmiu grup: [mks_pullquote align=“left” width=“300” size=“16” bg_color=“red” txt_color="#ffffff"]

1. Spędzanie czasu z rodziną

Efekt Kopciuszka

Wysokie obcasy nierozerwalnie wiążą się z atrakcyjnością i kobiecością. W imię urody skręcono niejedną kostkę i przetańczono niejedną imprezę w niewygodnych szpilkach. Jednak, co zaskakujące w obliczu takich poświęceń, do tej pory brakowało naukowych badań które z całą pewnością mogłyby potwierdzić przekonanie, że wysoki obcas równa się wysokiej atrakcyjności. Na szczęście prof. Nicolas Gueguen z Universite de Bretagne-Sud postanowił zapełnić tę pustkę i podjął się naukowego zbadania wpływu wysokich obcasów na odbiór ich właścicielki.

Psychologia na ekranie - sopockie spotkanie z filmem psychologicznym

Już w najbliższy wtorek, 2 grudnia o godzinie 18:30 w sopockim wydziale Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej odbędzie się pierwsze spotkanie z cyklu „Psychologia na ekranie”. W ramach wydarzenia zaprezentowany zostanie film „Czarny łabędź”, po nim odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonego eksperta-psychologa. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, obowiązuje rejestracja.

Filmu Czarny Łabędź nikomu nie trzeba przedstawiać, to jeden z najgłośniejszych thrillerów psychologicznych ostatnich lat. Już w najbliższy wtorek, 2 grudnia, będzie okazja ponownie obejrzeć go na dużym ekranie. Dzieło zostanie zaprezentowane w ramach nowego cyklu filmowych spotkań „Psychologia na ekranie”.

Jak matka z córką

Najświeższe badania opublikowane w British Journal of Developmental Psychology pokazują, że rozmowy córek i matek wykorzystują większą ilość treści i słów opisujących emocje niż podobne rozmowy matek i ich synów. Ponadto, matki w obu przypadkach częściej niż ojcowie nawiązują do emocji, co wyraźnie wpisuje się w stereotyp emocjonalnych kobiet.

Badacze z University of Surrey spojrzeli na interakcję pomiędzy dzieckiem a rodzicami. Zbadane zostały rodziny zamieszkałe w Madrycie, w Hiszpanii, w których oboje rodziców miało wykształcenie wyższe, natomiast dzieci miały 4 lub 6 lat. Podczas eksperymentu obserwowano dwa rodzaje interakcji: wspominanie konkretnego wydarzenia z życia, a także opowiadanie wymyślonej historii, opartej na paru podanych faktach.

Neurony lustrzane i reklama

Neurony lustrzane stają się coraz istotniejszym obiektem badań naukowych. Wiadomo już, że są główną bazą uczenia się przez naśladownictwo. Ich właściwości szybko zaczęto wykorzystywać w reklamie. Sophie Lacoste-Badie i Oliver Droules z University of Rennes wykazali, że reklamy zawierające motyw chwytania jedzenia ręką i podnoszenia go do ust są bardziej efektywne, niż reklamy przedstawiające ten sam produkt bez towarzyszącej im tej czynności – właśnie z powodu aktywizacji neuronów lustrzanych.

Neurony lustrzane to odkrycie stosunkowo niedawne, ale niesamowicie ważne dla rozwoju neurobiologii. Grupa naukowców pod przewodnictwem Giacomo Rizzolattiego zdefiniowała je jako komórki nerwowe uaktywniające się podczas wykonywania lub obserwacji danej czynności. Dzięki nim, możemy zrozumieć intencje drugiej osoby, pełnią także ważną rolę przy określaniu jej emocji.

Polityczne IQ

Jaki jest związek inteligencji z poglądami politycznymi? Czy wyższy iloraz inteligencji cechuje zwolenników prawicy, czy lewicy? Na te pytania odpowiada Idan Solon z University of Central Florida na łamach czasopisma Intelligence.

Idan Solon przyjrzał się dostępnym źródłom i doszedł do wniosku, że zarówno ludzie z wyżyn intelektualnych, jak i ci o inteligencji niższej niż przeciętna częściej popierają partie polityczne o charakterze lewicowym. Pozostali, czyli tzw. „intelektualni przeciętniacy”, zwykle w swoich poglądach są bardziej prawicowi.

Czarno-biała moralność

W baśniach świat jest czarno-biały, kiedy dojrzewamy w naszym życiu pojawia się więcej odcieni szarości. Na ile sam widok kontrastującej czerni i bieli wpływa na ocenę niemoralnych czynów?

Theodora Zarkadi i Simone Schnall z University of Cambridge prosili internautów o ocenę postępowania fikcyjnego bohatera Heinza. Jego żona umierała na raka, a mężczyzny nie było stać na zakup lekarstwa. Desperat ukradł więc lek, aby uratować życie ukochanej. Badacze prezentowali historię na jednolitym szarym tle lub po środku czarno-białej szachownicy. „Moralnie wątpliwy czyn oceniany był bardziej skrajnie, gdy historia była prezentowana na czarno-białej szachownicy” – piszą badacze na łamach „Journal of Experimental Social Psychology”. Podsumowując, wizualny kontrast wyzwala w nas czarno-białe myślenie rodem z dziecięcych bajek!

Atrakcyjność i mimikra w drogerii

Psychologowie społeczni często są pytani o to, jak ich badania można stosować w praktyce. Najnowsze badania (nasza publikacja w Psychology and Marketing ma zaledwie kilka dni) stanowią podpowiedź dla osób, które starają się zwiększyć przywiązanie klientów do marki i sprzedać więcej swoich produktów. Nasza podpowiedź jest dość banalna ale znacząco zwiększa wydawane w sklepie kwoty: sprzedawczynie muszą być atrakcyjne i muszą naśladować swoich klientów.

Od kilkunastu już lat wiemy, że jak naśladujemy innych to na tym zyskujemy. Pokazano to na przykład w restauracji, gdzie kelnerka naśladująca słowa klientów podczas składania zamówienia wynagradzana była wyższymi napiwkami. Zauważmy jednak, że rada płynąca z badań gastronomicznych jest stosunkowo trudna do zastosowania. Niewiele jest bowiem sytuacji społecznych, gdzie przez bardzo długi czas możemy po prostu kopiować to, co mówi druga osoba. Z tego właśnie powodu postanowiliśmy wziąć pod lupę naśladownictwo niewerbalne: zachowań i gestów. Dodatkowo chcieliśmy sprawdzić, czy atrakcyjność osoby, która naśladuje (lub nie) może wzmacniać lub osłabiać zyski płynące ze stosowanego efektu kameleona. Innymi słowy: czy dodanie do naśladownictwa atrakcyjnej kameleonicy spowoduje, że będzie ona jeszcze skuteczniejsza? A może mimikra jest na tyle silnym efektem „sama z siebie”, że nie ma sensu wzmacniać jej innymi społecznymi “dopalaczami”?

Zachować twarz

Osoby, które czują zażenowanie i wstyd, w kontaktach społecznych dosłownie próbują ukryć własną twarz - wynika z badań Ping Dong z Rotman School of Management w Toronto. Jednocześnie ich naturalną potrzebą jest podtrzymanie samooceny zagrożonej przez żenujące wydarzenie. Dong w badaniach opublikowanych na łamach „Psychological Science” pokazuje, że mamy naturalną umiejętność łagodzenia poczucia wstydu.

Dong i jej współpracownicy poprosili część uczestników eksperymentu o przypomnienie sobie i opisanie żenującej sytuacji, a resztę o opisanie typowego dnia w szkole. Następnie wszyscy oceniali atrakcyjność różnych par okularów przeciwsłonecznych. Okazało się, że uczestnicy, którzy przypominali sobie żenujące doświadczenie, częściej wybierali duże i znacznie ciemniejsze okulary, umożliwiające im zasłonięcie twarzy.

Kiedy powtarzanie wypowiedzi rozmówcy jest skuteczne?

W ofertach firm szkoleniowych często odnajdziemy hasło „komunikacja w sprzedaży”, albo „komunikacja w biznesie”. Artykuł opublikowany niedawno na łamach Journal of Language and Social Psychology prezentuje konkretne rady dotyczące wpływu społecznego w tego rodzaju kontekście. O swoich badaniach na łamach badania.net opowiada dr Wojciech Kulesza.

W naszym zespole (Wojciech Kulesza, Dariusz Doliński, Robert Majewski i Avia Huisman) zadaliśmy sobie pytanie o to, co dokładnie należy mówić, by wywierać wpływ. I z drugiej strony - czego należy absolutnie unikać podczas namawiania innych do spełnienia naszej prośby. Często stosowane przez praktyków rady, takie jak “stosuj komunikację nastawioną na drugą osobę”; “wyrażaj zainteresowanie”; “parafrazuj, odzwierciedlaj”; “podążaj za wypowiedzią klienta”, są w istocie dość mało konkretne. Punktem wyjścia był dla nas paradygmat tzw. “efekt kameleona” - polega on na tym, że naśladowanie innych ludzi daje korzyści temu, który naśladuje. Naśladowany bardziej lubi „kameleona”, częściej spełnia jego prośby, lepiej ocenia produkt przez niego reklamowany a nawet częściej chce się z nim umówić na randkę. Jednak wszystkie wspomniane efekty dotyczyły niewerbalnego aspektu komunikacji - naśladowania gestów. A co z tym, co mówimy? Czy wypowiadane treści również da się naśladować? Jakie są efekty tego rodzaju naśladownictwa?