Psychologia

Przynależność grupowa hamuje obrzydzenie

Obrzydzenie jest ewolucyjnym mechanizmem, który promuje dystans pomiędzy ludźmi i zapobiega infekcjom i chorobom zakaźnym. Niestety, taki dystans może mieć również negatywne skutki, gdy współpracujemy z innymi. Bycie częścią grupy wymaga od nas bliskiego kontaktu z innymi. Co się dzieje, gdy w takiej sytuacji pojawia się odrażający bodziec, który może utrudnić współpracę?

Zespół psychologów społecznych z Wielkiej Brytanii pod kierunkiem dr Stephena Reichera z Uniwersytetu w St. Andrews wykonał dwa eksperymenty, w których zbadał czy nieprzyjemny zapach jest równie odpychający, gdy należy do członków naszej grupy, jak i do członków grupy obcej. W pierwszym eksperymencie, czterdziestu pięciu studentów z Uniwersytetu w Sussex wzięło udział w badaniu na temat “percepcji feromonów”. Badani zostali poinformowani, że eksperyment dotyczy opinii: (1) prywatnych, (2) studentów Sussex przeciwko innym studentom lub (3) studentom przeciwko innym ludziom.

Seniorzy częściej stereotypizują?

Czy osoby starsze, częściej niż osoby młodsze, posługują się stereotypami? Takie pytanie zadali sobie polscy badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego (Gabriela Czarnek, Małgorzata Kossowska) oraz Uniwersytetu SWPS (Grzegorz Sędek). Dodatkowo, chcieli się dowiedzieć jakie znaczenie ma to, kto jest przedmiotem tego stereotypu (grupa własna vs. grupa obca). Co się okazało? Wyniki pokazały, że seniorzy, w porównaniu do osób młodszych, rzeczywiście częściej używali stereotypów, ale tylko wobec członków grupy obcej (czyli osób młodszych), a nie swojej (czyli osób starszych).

Niepoprawni seniorzy

Czy starość kojarzy Ci się z taktownym, kulturalnym zachowaniem i wyważonymi reakcjami? Badanie przeprowadzone przez profesor Julie Henry oraz współpracowników, pokazuje, że taki obraz starszych ludzi jest błędny.

Autorzy zbadali 111 osób w wieku od 33 do 95 lat pod względem poziomu niestosownych zachowań, mierzonych na dwa sposoby. Pierwszym z nich była ocena ich codziennego zachowania dokonana przez najbliższych przyjaciół albo współmałżonków. Drugi pomiar odbył się podczas eksperymentu i była to ocena reakcji osób badanych na niespodziewaną sytuację mogącą powodować niesmak i dezaprobatę społeczną. W przypadku obu tych miar osoby starsze wykazały wyższy poziom niestosownych zachowań, w porównaniu do osób młodszych.

Motywowana empatia seniorów

Chińsko - amerykański zespół badaczy wziął pod lupę następujący paradoks: z jednej strony, liczne badania pokazują, że z wiekiem występują deficyty poznawcze w zdolności do przyjmowania czyjejś perspektywy, a z drugiej strony, osoby starsze utrzymują bliższe i bardziej satysfakcjonujące relacje z innymi ludźmi, w porównaniu do osób młodszych (a posiadanie i utrzymywanie takich relacji wiąże się z umiejętnością zrozumienia drugiej osoby, czyli przyjęcia jej perspektywy). Wytłumaczenie tych wyników okazało się zaskakujące: seniorzy, pomimo stwierdzonych deficytów, są w stanie zrozumieć i wczuć się w sytuację drugiej osoby, jednak żeby to zrobili muszą po prostu… chcieć.

Zbyt duża pojemność pamięci roboczej upośledza wykonywanie zadań?

Pamięć roboczą (working memory, WM) definiuje się jako jednoczesne przechowywanie i przetwarzanie informacji. Jest to jeden z tych procesów poznawczych, który jest zaangażowany w praktycznie każdą aktywność człowieka - od sięgania po jabłko przez pisanie artykułów do jeszcze bardziej złożonych czynności. Jest nam potrzebna, aby funkcjonować w otaczającym świecie. Pamięć roboczą można opisywać na różnych wymiarach, jednym z nich jest jej pojemność, czyli zdolność do utrzymywania w aktywnym stanie i manipulowania informacjami. Wiemy, że może jej nam brakować, ale czy może jej być zbyt wiele?

Efekt Matyldy

W 1892 roku brytyjski psychiatra James Crichton-Browne donosił o wyodrębnieniu nowego zaburzenia psychicznego występującego wyłącznie u kobiet - anorexia scholastica, będącego skutkiem nadmiernie intensywnej edukacji. Owa przypadłość miała charakteryzować się nie tylko zaburzeniami odżywiania, ale także wieloma innymi dolegliwościami, jak melancholia czy nawracające bóle głowy. Na przełomie XIX i XX wieku ambitne kobiety traktowano ze sporą nieufnością, zdaniem Zygmunta Freuda, ambicje naukowe i zawodowe były przejawem zazdrości kobiet o penisa.

Co udają symulujący chorobę psychiczną?

Zapewne nikt z nas nie chciałby zmagać się z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak paranoja, schizofrenia, czy depresja, znacznie utrudniającymi codzienne funkcjonowanie i wymagającymi leczenia. Czasem jednak w sposób dobrowolny i świadomy ludzie udają takie zaburzenia psychiczne dla pozyskania konkretnych korzyści. Nawet dla doświadczonego specjalisty szybkie wykrycie symulacji u pacjenta może być trudnym zadaniem. Dla ułatwienia tego procesu psycholog Wojciech Imielski zajął się badaniem różnic w zachowaniu pomiędzy symulantami a osobami prawdziwie chorymi.

Złudzenie ponadprzeciętnej wiedzy

Wśród kierowców proszonych o ocenę swoich umiejętności, aż 80 procent ankietowanych zalicza siebie do górnych 30%. Każdy z nas miał pewnie w swoim życiu wątpliwą przyjemność spotkać kogoś mocno na wyrost przekonanego o swojej wiedzy i kompetencjach. Psychologowie określają takie objawy efektem Krugera-Dunninga. Profesorowie Justin Kruger i David Dunning, których nazwiskami określono ów efekt, dowiedli, że osoby, które niewiele wiedzą o danej dziedzinie, przeceniają zasób swojej wiedzy na ten temat. Co ciekawe, osoby, które wiedzą więcej od nich, nie doceniają swojej wiedzy. Badania przeprowadzone wśród studentów lotnictwa z Southern Illinois University potwierdzają występowanie tego złudzenia również wśród specjalistów awiacji.

Ambiwertyk najlepszym sprzedawcą?

Pojęcie ambiwersji jest bardzo mało znane poza kręgiem psychologów, choć prawdopodobnie dotyczy większości z nas. Nowe analizy przekonują, że zmienna ekstrawersji w populacji ma kształt krzywej normalnej, co oznacza, że większość ludzi jest ambiwertykami - ma zarówno cechy ekstrawertyków, jak i introwertyków.

Poziom ekstrawersji niewątpliwie ma wpływ na wybór ścieżki zawodowej i osiągnięcia zawodowe. Badania pokazują, że ekstrawertycy częściej, niż introwertycy, wybierają zawód sprzedawcy, mają też większe szanse na pozytywne przejście selekcji do pracy w tym zawodzie. Obiegowa opinia głosi, że ekstrawertycy najlepiej sprawdzają się w zawodzie sprzedawcy, są bowiem towarzyscy, asertywni i pełni entuzjazmu. Wcześniejsze badania wykazały jednak, że ekstrawersja jest skorelowana z efektywnością sprzedaży istniejącego już produktu, ale tylko w pierwszej połowie roku, nie jest związana natomiast ze sprzedażą nowego produktu. Ten paradoks zaciekawił doktora Adama Granta z Uniwersytetu w Pensylwanii, który postanowił przyjrzeć się dokładniej temu problemowi.

Czy wiesz jaki wpływ ma na Ciebie Facebook?

Portale społecznościowe stały sie nieodzownym elementem życia większości współczesnych ludzi. Już najmłodsze pokolenia są użytkownikami portali typu Facebook, które pierwotnie miały na celu usprawniać przepływ informacji i pomagać w utrzymaniu relacji interpersonalnych. Czy Facebook spełnia rzeczywiście taką rolę? Czy komunikacja wirtualna może także mieć negatywny wpływ na ludzi? Czy jest możliwe aby publikowanie treści na Facebooku wpływało bezpośrednio na nasz egocentryzm?

Badania trzech naukowców z Uniwersytetu Sun Yat-Sen w Tajwanie dotyczą zależności korzystania z Facebooka a egocentryzmem ludzi i ich prospołecznych zachowań. Wen-Bin Chiou, Szu-Wei Chen i Da-Chi Liao przeprowadzili dwa eksperymenty, których wyniki dowodzą, że ludzie bezpośrednio po publikacji wiadomości na portalu społecznościowym wykazują mniejszą tendencję do zachowań, które przynoszą korzyść innym. Badacze wykazali, że komunikacja typu jeden-do-wielu jest ściśle powiązana z działaniem dla własnej korzyści. Ogólnie mówiąc, komunikacja ta służy użytkownikom do autoprezentacji siebie dużej grupie odbiorców. Wyniki badań mają dowodzić prawdziwości stwierdzenia, że tego rodzaju monolog może hamować występowanie zachowań prospołecznych.