Agnieszka_lys

PSYCHOLOGIA

Kim są sprawcy przestępstw seksualnych?

agnieszka_lys · 28 stycznia 2018

Stereotypowy gwałciciel to zwyrodnialec zaczajony w krzakach, czyhający na obce kobiety. Tymczasem szacuje się, że ok. 80% gwałcicieli to osoby znane ofierze (zob. raport fundacji Ster na temat przemocy seksualnej w Polsce). Jon Krakauer w książce "Missoula: gwałty w amerykańskim miasteczku uniwersyteckim" podkreśla, że wielu gwałcicieli miało na co dzień opinię dobrych synów, kolegów i studentów, a wieść o ich czynach budziła szok i niedowierzanie otoczenia. Czym zatem charakteryzują się sprawcy tego typu przestępstw? Naukowcy z Uniwersytetu Północnej Dakoty postanowili poszukać…

PSYCHOLOGIA

Jakie postawy sprzyjają obwinianiu ofiar zgwałceń?

agnieszka_lys · 14 stycznia 2018

Pół roku temu, 15 października 2017 roku, wkrótce po tym, jak 29 aktorek oskarżyło amerykańskiego producenta filmowego Harveya Weinsteina o molestowanie seksualne, aktorka Alyssa Milano za pomocą Twittera zachęciła kobiety, które doświadczyły molestowania bądź przemocy seksualnej, by umieściły wpis z hashtagiem #MeToo. W ciągu zaledwie 24 godzin na Facebooku pojawiło się 12 milionów postów z tym hashtagiem, napisanych przez 4,7 mln osób. Akcja zapoczątkowała ożywioną, trwającą do dziś dyskusję na temat molestowania seksualnego i przemocy seksualnej. Nie zabrakło głosów krytykujących kobiety,…

PSYCHOLOGIA

Czy da się żyć szczęśliwie w związku niemonogamicznym?

agnieszka_lys · 29 stycznia 2018

Wzorzec małżeństwa jako dwuosobowego związku kobiety i mężczyzny nie jest wcale uniwersalny i ponadkulturowy. W społecznościach zamieszkujących Himalaje związek jednej kobiety z kilkoma mężczyznami nie należy do rzadkości, w północnych Indiach czy dorzeczu Amazonki mężczyźni nieraz mają po kilka żon. W kulturze euroatlantyckiej wyłączność od lat jest uznawana za fundament zdrowego związku, obecnie jednak coraz częściej mówi się o modelach związków, które jej nie zakładają, czyli tzw. konsensualnej niemonogamii (consensual non-monogamy). Wiedza i zgoda wszystkich stron na taki układ odróżnia konsensualną…

PSYCHOLOGIA

Czy wiara w sprawiedliwość świata jest pozytywna?

agnieszka_lys · 20 stycznia 2017

Klęski i nieszczęścia zdarzają się ludziom złym, a żeby mieć udane życie, wystarczy czynić dobrze… Czyż to nie jest pokrzepiająca wizja świata? Niestety, badania wskazują, że wiara w sprawiedliwość świata może być źródłem rozmaitych zniekształceń poznawczych, szkodliwych m.in. dla ofiar przemocy seksualnej. Przegląd wcześniejszych badań ilustruje, że wiara w sprawiedliwość świata może przyczyniać się do popierania niektórych rodzajów stereotypów, np. biedy jako rezultatu lenistwa i roszczeniowości, czy HIV jako kary za rozwiązły styl życia (Mackie, Hamilton, Susskind i Rosselli, 1999). Badacze…

PSYCHOLOGIA

Przez ciernie do gwiazd? O wzroście potraumatycznym wśród pacjentów z HIV

agnieszka_lys · 28 stycznia 2017

Nie od dziś wiadomo, że traumatyczne wydarzenia, jak np. wypadki komunikacyjne, doświadczenie przemocy, czy zagrażająca życiu choroba, mają szereg negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego. Amerykańscy badacze, Richard Tedeschi i Lawrence Callhoun (2004), opisują jednak odwrotne, na pierwszy rzut oka paradoksalne zjawisko, zwane wzrostem potraumatycznym (post-traumatic growth, PTG), które definiują jako zespół pozytywnych zmian w relacjach z innymi, postrzeganiu samego siebie i przekonaniach na temat życia, przybierający postać większego doceniania życia i otwartości na duchowość, co może wynikać z prób poradzenia…

ZDROWIE

Czy monogamia chroni przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową?

agnieszka_lys · 13 stycznia 2017

W pierwszej chwili odpowiedź na to pytanie może wydawać się twierdząca, jednak po przyjrzeniu się wynikom badania przeprowadzonego pod kierunkiem Terri Conley (2012) z University of Michigan okazuje się, że wcale nie jest to oczywiste. Badacze porównali zachowania seksualne osób dopuszczających się zdrad w związkach monogamicznych i osób praktykujących konsensualną niemonogamię. Obecnie, gdy ludzie zawierają małżeństwa coraz później, a wskaźniki rozwodów rosną od kilku lat, część osób poszukuje innych modeli relacji niż tradycyjny, monogamiczny związek (zob. np. Grunt-Mejer, 2014). Do takich…

PSYCHOLOGIA

Uważaj na te słowa! O problematycznych terminach psychologicznych

agnieszka_lys · 13 stycznia 2016

W nauce bardzo ważna jest precyzja pojęć. Tymczasem wielu ludzi popełnia błędy zwane jingle i jangle fallacy. Pierwszy z nich polega na określaniu różnych konstruktów tym samym terminem, drugi, przeciwnie - na określaniu tego samego konstruktu różnymi terminami. Zespół naukowców z USA postanowił zaradzić tym błędom tworząc listę pięćdziesięciu najbardziej problematycznych terminów psychologicznych, które często pojawiają się w mediach i literaturze naukowej. Twórcy listy wskazują na wszechobecność tych terminów i błędne ich używanie także przez nauczycieli akademickich. Badacze wyodrębnili terminy nieprecyzyjne…

ZDROWIE

Zdrowe odżywianie chroni przed depresją?

agnieszka_lys · 17 stycznia 2016

O depresji coraz więcej mówi się w mediach, dzięki czemu coraz więcej osób wie, że nie jest to po prostu zwyky smutek, a poważna choroba, której zwalczanie wymaga pomocy psychiatry i psychoterapeuty. Jednak, jak stwierdził ojciec medycyny, Hipokrates, „lepiej zapobiegać, niż leczyć”. Czy istnieją jakieś sposoby na zmniejszenie ryzyka wystąpienia depresji? Wyniki badań hiszpańskich naukowców sugerują, że istnieje związek między dietą, stylem życia oraz ryzykiem wystąpienia depresji. Do udziału w badaniu zaproszono osoby bez stwierdzonych zaburzeń depresyjnych. Ostatecznie próba wyniosła ponad…

PSYCHOLOGIA

Efekt Matyldy

agnieszka_lys · 1 stycznia 2016

W 1892 roku brytyjski psychiatra James Crichton-Browne donosił o wyodrębnieniu nowego zaburzenia psychicznego występującego wyłącznie u kobiet - anorexia scholastica, będącego skutkiem nadmiernie intensywnej edukacji. Owa przypadłość miała charakteryzować się nie tylko zaburzeniami odżywiania, ale także wieloma innymi dolegliwościami, jak melancholia czy nawracające bóle głowy. Na przełomie XIX i XX wieku ambitne kobiety traktowano ze sporą nieufnością, zdaniem Zygmunta Freuda, ambicje naukowe i zawodowe były przejawem zazdrości kobiet o penisa. Dziś stosunek do kobiet chcących rozwijać się intelektualnie nie przybiera aż…

PSYCHOLOGIA

Złudzenie ponadprzeciętnej wiedzy

agnieszka_lys · 15 stycznia 2016

Wśród kierowców proszonych o ocenę swoich umiejętności, aż 80 procent ankietowanych zalicza siebie do górnych 30%. Każdy z nas miał pewnie w swoim życiu wątpliwą przyjemność spotkać kogoś mocno na wyrost przekonanego o swojej wiedzy i kompetencjach. Psychologowie określają takie objawy efektem Krugera-Dunninga. Profesorowie Justin Kruger i David Dunning, których nazwiskami określono ów efekt, dowiedli, że osoby, które niewiele wiedzą o danej dziedzinie, przeceniają zasób swojej wiedzy na ten temat. Co ciekawe, osoby, które wiedzą więcej od nich, nie doceniają…